Diir na lu yàgg, te dëgg-dëgg dale ko ca saa si gannaaw 9/11, dañuy jàngale ak sax ne àtteb ñi dund tàmbalee na ca 9/11. Xam nanu dëgg bii jaar ci bari seede yu Bíbbal bi, yi ko dëgërël woon jëmale ko ci yoonu seetaan yu yemul dara. Li dale ci sulet 2023, xam nanu lu gën a bari ci mbirum àtteb ñi dund, mi tàmbalee ca 9/11, moo gën a yaatu ndax faramfàcce yi nu gisoon lu gàtt gannaaw 9/11. Lu tax àtteb ñi dund tàmbalee ca 9/11? Lan mooy àtteb ñi dund ci kaw yoonu Bíbbal bi?
Ci njëkk xaaj bi ci téereb Peeñ gi, melokaan wu mag wi ñu xàmme ci Kirist mooy ne mooy Alfa ak Omega, Njàlbéen ak Jeexital, Ki jëkk ak Ki mujj. Mu joxe misaal bu leer bu boppam ci jikko jooju, bi Mu santaane Yowaana mu bind yëf yi nekkoon, te ci def noonu Yowaana dina doon itam bind yëf yi di ñëw. Yeesu dafa mas a wone jeexital bi ak njàlbéen bi. Loolu mooy li Mu doon.
Biibël bi wax ne Yeesu mooy Kàddu gi. Téere bu jëkk bi nekk ci Biibël bi, Génèse, tekki na “njàlbéen.” Téere bu mujj bi ci Biibël bi mooy téereb Révélation, te dëgg yi ñu jëkk a wone ci téereb Génèse, ñu de leen ci téereb Révélation. Génèse mooy Alfa, te Révélation mooy Omega, te ñoom ñaar bennandoo mooy Kàddu gi, te Kàddu gi mooy Yeesu, mi di Alfa ak Omega. Sàkkug Yàlla, walla turam, bindees na ci biir bépp xaaj bu kóolute biibël bi. Sàkku googu firndeel na ne leer gi nekk ci xaaj boobu mooy dëgg.
Su fekkeb benn xarala buy waxu yonent bu nekk gënawewul màndarga Yàlla, maanaam turam, maanaam jikkoom; kon, fekke boobu jubul. Am na yeneen natt yu war a jëfandikoo bu ñuy tekki Kàddu yonent yi Yàlla, waaye benn natt bu nit man a jëfandikoo, war nañu ko sàkk ci Kàddu Yàlla. Su fekkee amul natt yu nit defar, tekkig yu nit defar dinañu gëna néew. Kon nag, lu tax? Te lan? Ndax àtteb Bibil bi ci kaw ñi dul dee, bi tambalee ci 9/11?
Ba Kirist mi ngi indi boppam ci téereb Peeñ gi, mi ngi wax ne mooy njàlbéen ak mujjaay bi, te mu jëfandikoo yonent bi Yowaana ngir melokaan li nga xam ne mooy benn mbir ci xarekteram wone li mu tekki. Mu santale yégleb téere bi bépp ne mooy peeñu boppam. Mu santaane Yowaana mu bind li nekkoon ca àddinaam Yowaana booba, te ci loolu Yowaana dafa doon a bind li dina am ci mujjug àddina bi. Yowaana bokkoon ca fukk ak ñaar ñi di njit ci njàlbéenu kërceen ga, te noonu Yowaana dafa melokaan mujju kërceen ga, gi ñu teewal ci ñaar-ñeent-fukk ak ñeent-junni ñi ak mbooloom mag mi nekk ci Peeñu gi, saar ñetteel.
Lii mooy xel mi ci Biibël bi di wax: Yeesu mooy Kàddu gi, ci moom la ñépp ak lépp juddoo; mooy Kàddu ga nekkoon ak Baayam lu yàgg yàgg, te moom itam mooy Biibël bi, ndaxte mooy Kàddu Yàlla. Jëfandikukat bu njëkk bu melow Kirist mi ñu tàmbalee feeñal ci bataaxal bu mujj bi ci Kàddu Yàlla mooy ne, dafa wone mujjug mbir ak njàlbéenu benn mbir boobu. Su dëgg gii jëm ci melow Yàlla jëfeesuñu ko ci njàngum nit ci Biibël bi, duñu man a xam dëgg-dëgg lan mooy àtteb ñi dul dee, ak lu tax mu tàmbalee ci 9/11, te gën a am solo, lu tax mu ngi bëgg a jeex.
Ni misaal ci njàngatug Alfa ak Omega, Israayil gu yàgg ga di misaal Israayil gu bees, te loolu mooy dëggu waxi yonent yi te manees na ko itam wax ne Israayil gu dëggër gi di misaal Israayil gu xel mi. Naka la ñu ko man a waxee, Israayil gu yàgg gu dëggër ak Israayil gu bees gu xel am nañu jaar-jaaru tàmbali ak jaar-jaaru muj. Ñetti ci ñeenti jaar-jaar yooyu nekk nañu ba noppi ci jamono ji weesu, te léegi nu ngi nekk ci ñenteel baat bi ak muj gu mujj gi.
Ñetti jaar-jaar yu wees yi diir nañu ñetti seede yu maas yi ci mboolem xeetu jamono mujj gi ci taarixu suuf. Ñetti jaar-jaar yu wees yooyu moo xamale xeetu nit gi téere Apokalips bi di bind ni mooy ñaar-fukk ak ñeent junni. Am na yeneen xëtu taarix yu yonent yi itam yu wax ci ñaar-fukk ak ñeent junni, waaye limu ñaar-fukk ak ñeent junni bi dafay yor misaalu yonent buy won ne ñaar-fukk ak ñeent junni ñooy ñi yonent yi diir nañu leen ci njaxlafal diggante fukk ak ñaar xeetu Israyil bu yàgg ba noppi te di dëgg, ak fukk ak ñaar taalibe yi ci Israyil bu xel bu jamono jii.
Ni beneen misaal bu Alpha ak Omega, ñetti malaakam yi nekk ci Yeesu ma wax ci Kàddug Yàlla gi ci Sàccu ñatt-fukk ak ñeent, dañuy tegtal jaar-jaari tàmbali ak jeexital. Yëngu-yëngu Millerite mooy tegtal jaar-jaari tàmbali bu ñetti malaaka yi, te yëngu-yëngu ñaar-fukk ak ñeent junni ak ñeent téeméer ak ñeent-fukk ak ñeent ñaar-fukk ak ñeent junni (144,000) mooy tegtal jaar-jaari jeexital ci yégleb malaaka bu ñetteel bi. Yëngu-yëngu alpha yi yégle woon ubbi bi ci àtteb seetkat bi ca 22 Oktoobar 1844. Yëngu-yëngu omega yi yégle woon ubbi bi ci àtteb ñi dul dee yi, te dañu jàngale ne tàmbaliwaayam mooy 9/11.
Ñetteelu alfa ak omega buy man a nga ména dëggal ndax ndimbalu wax ju Xel mu Sell mi, mooy ne ca njàlbéen ga, ca yokkute alfa bu waa Miller yi, léebu fukki janq ya am na yoon ci yoon ba ci beneen araf. Rakku jigéen White mooy mel ni moom moo xamale jaar-jaaru waa Miller yi ci téere bi, The Great Controversy, ci anam wi léebu boobu di mat ca jamono jooju. Moom day jàngale ne yokkute omega bu ñetti-fukki ak ñeenti junni nit ñi itam dina matal léebu fukki janq ya yoon ci yoon ba ci beneen araf. Ñetti seede yu gàtt yu Kirist di xamale ne muj gi méngoo na ak njàlbéen ga.
Ca njëkku Israayil gu yàgg ba, Boroom bi dugg na ci kóllëre ak Ebere yi, te loolu feeñ na ci deretu bi ñu tàkke woon ci bunt yu wet yi; te loolu mooy, ci dëgg-dëgg, jëfandikoo bu njëkk bi waxee Yuuxu Guddi ci Kàddu Yàlla. Sóobu ndox mooy misaal u njëkk ci diggante kóllëre ak Almasi, te Pool jàngal na nu ne Ebere yi génn Misra, ñoom ñépp, sóobu ndox nañu “ci Niir wi” ak “ci Géej gu Xonq gi.” Bi ñu weesu géej ga, ñu may leen manna, te loolu, ci yeneen mbir ak yeneen, misaal la ci Noflaay bu juróom-ñaareel bés bi, ci wàllu ne nattu la.
“Manne” mooy seen jëfandikookat bu njëkk, te ba ñu laank seen fukki jëfandikookat bu mujj bi, bi ñu bañee yégleb Yosuwe ak Kaleb, Boroom bi nag bañ na leen noonu ni ay nitam yu kóllëre, te mu dugg ci kóllëre ak Yosuwe ak Kaleb. Bi ñuy agg ci suuf su ñu digoon, xew-xewu xaraf gi ñuy wax xaraf xolal dëgërul woon ci kaw góor ñi ñu juddoo ca ñaar-fukki at yi, ndaxte xew-xew boobu jeexoon na ca réerug Kades, te ñu delloo ko ca Kades, tuuti laata dugg bi. Loolu mooy mandarga Alpha ak Omega.
Ñaar-fukk yi ñent-fukk ci màndiŋ mi tambalee na ci ñàkk dégg ci yégle Yosuwe ak Kaleb, te mu mujje ci ñàkk dégg ba Moyis dóor Doj wi, ba tax mu wonee baatinu Yàlla ak liggéeyam ci anam yu jubul. Njëlbéen Israayil gu yàgg gi dafa melal mujju Israayil gu yàgg gi.
Ci mujj Israayil gu màgg ma, Yeesu, ni «Ndaw liñu yónni ngir Kóllëre gi» ci Saaru Malasi ñetteelu xaaj ba, ñëw na ngir dëggal «kóllëre gi» ak ñu bare benn ayu-bés, ngir matal li ci Saaru Daniyel juróom-ñeenteelu xaaj ba wax. Niki Ndaw liñu yónni ngir Kóllëre gi, Kirist dugg na ci kóllëre ak mbooloom gëmkat yu Kiristaan yi ci jaar-jaar boobu sax fu Mu weesu woon askanu kóllëre gu njëkk gi. Ci ndoorteelu Israayil gu màgg bi, ba mu doon askanu Yàlla gu kóllëre, Boroom bi weesu na woon askan wu njëkk wu kóllëre te duggal seen bopp ak askan wu bees wu tànn. Loolu la defaat léppam ci mujjug Israayil gu màgg bi.
Meneen mooy misaal bu kóllëre, te dale ci juddug Kirist ba ci yàqug Yerusalem ci 70 AD, yëgleb wax ji di wone bëgg-bëgg bu yokkute ci tasug séy bu Yàlla def ak Israayil gu mag ga, gu dëgg-dëgg. Kon nag, kañ la tas gi duggon ci doole dëgg, ndax ci juddugam, mbaa ci dee ngam, mbaa ci sànni xeer Istefan, mbaa ci yàqug Yerusalem?
“Ci biir yooyu, jaamkat yu jóge ci xeet yépp daan nañu seet kër yàlla ga ñu jébbaloon ngir màggal Yàlla. Dafa fees ak wurus ak doj yu jafe-jafe, te moo nekkoon gis-gis gu rafet te màgg. Waaye Yehowa nekkatuloon fa ci boobu kër gu taaru xéewal. Israayil, ni xeet, dafa tas boppam ak Yàlla. Bi Almasi, ci mujjug liggéeyam ci suuf, xoolé woon bi mujj ci biir kër yàlla ga, mu wax ne: “Xoolleen, seen kër bàyyi na leen mu nekk neen.” Matthew 23:38. Ba keroog ba, daan na woowe kër yàlla ga “këru Baayam”; waaye bi Doomu Yàlla génnee ci yooyu miir, ndamu Yàlla dindiwoon na ba fàww ci kër ga ñu tabaxoon ngir màggalam.” Acts of the Apostles, 145.
Bés bu xew ci ginnaaw dugg gu màgg ga, Almasi wax na ne kër Yawut ya dafa neen; te tas gi jeex na. Kon nag, tas gi mat na ba jeex bi jant baa suuxee ci bésu dugg gu màgg ga.
«Yerusalem mooy woon doomam ci ay yërmandeem, te ni baay bu lewet di jooytu doomam buy réer, noonu la Yeesu jooye woon ndax dëkk ba mu bëgg. Naka laa la man a bàyyi? Naka laa man a gis nga jébbalu ci alkande? Ndax war naa la bàyyi nga dem ba feesal kaasu sa moytu? Benn bakkan am na solo bu mel ne, bu ñu ko méngale ak kóllëre yi, àddina yu bare di suufeeku ba nekk dara; waaye fii, xeet wépp a doon réer. Bu jant buy suux ci sowwu jant bi weesoo ba nëbbu ci asamaan si, bésu yiwug Yerusalem dina jeex. Bi mbooloo mi taxawee ci kaw tundu Olivet, gëstu ba taxuloon ba noppi ci Yerusalem ngir mu tuub. Noonu la malaakam yërmande bi doon ubbi ay laafam ngir wàccée ci gàngune gu wurus gi, te jox yoon àtte ak mbugël buy ñëw gaaw. Waaye xol bu mag bu mbëggeel bu Kirist dafa doon sax a ñaanal Yerusalem, mi xeeboon ay yërmandeem, xeeb ay artoom, te doon waajal a soos ay loxoom ci deretam. Su fekkee ne Yerusalem tuub na rekk, taxul woon ba noppi. Bi leer yu mujj yu jant buy so ci sankuwoon ci kaw kër Yàlla ga, ci kaw tur yi ak njàkka yi, ndax amul woon benn malaaka bu baax buy jiite ko ci mbëggeelu Musalkat bi, te dindi ay mbugëlam? Dëkk bu rafet te sellul, mi sànni ak ay xeer yonent yi, mi weddi Doomu Yàlla ji, mi doon tëj boppam ci ay jéngu jaam ngir bañ a tuub,—bésam bu yërmande dafa doon jeex ba ci tuuti!»
“Waayeetiat, Xelmu Yàlla waxaat na ak Yerusalem. Bala bés bi di jeex, beneen seede joxees na ci Kirist. Baatu seede bi yékkati nañu ko, muy tontu woote gu jóge ci jamono ju weesu jëm ci kàddug yonent. Su fekkee ne Yerusalem dégg na woote bi, su nanguée Musalkat bi di dugg ci bunti yi, man naa ba tey mucc.”
Ay xibaar agsi na ci njiit yi nekk Yerusalem ne Yeesu di jege dëkk ba ànd ak mbootaay gu réy. Waaye amuñu benn teeru ngir Doomu Yàlla. Ci ragal lañuy génn ngir dajeek moom, yaakaar ne dinañu tas mbooloo ma. Bi taxaw gi di waaj a wàcc Tundu Oliw ya, njiit yi dog ba. Ñu laaj li waral mbégte mu yëngu tey xumb. Bi ñuy laaj naan: “Kii kan la?” taalibe ya, fees ak ruu wax ju joge ci Yàlla, tontu nañu laaj boobu. Ci ay kàddu yu neex te am doole, ñuy delloo wax profesi yi jëm ci Kirist:
« Aadama dina leen ne, mooy askanu jigéen ji di dëj boppu janq bi. »
«Laajal Ibraayma, moom dina la wax ne: “Malkisedeg Buur bu Salem,” mooy Buur bu Jàmm.» Njàlbéen ga 14:18.
“Yàqub dina la wax ne, Moom mooy Silo gi ci xeetu Yuda.
«Esayi dina la ne, “Imanuwel,” “Kéemaan, Boroom xel mu xóot, Yàlla ju Kàttan ji, Baay bi dul jeex, Buurub Jàmm.”» Esayi 7:14; 9:6.
«Yeremi dina leen: Sëtu Daawuda, “Boroom bi mooy Sunu Njub.”» Yeremi 23:6.
« Danyeel dina la wax ne mooy Almasi bi. »
“Osé bi leen ne, Moom mooy: «Boroom bi Yàlla jiitu mboolem dal yi; Boroom bi mooy turam guñu di fàttaliku ko.» Osé 12:5.”
«Yaxya Mi Sóob bi dina leen wax ne, Moom mooy “Xar mi Yàlla, miy yóbbu bàkkaaru àddina si.”» Yowaana 1:29.
“Yexowa bu mag bi wax na ci Ay gangam ne: ‘Kii mooy Sama Doom ju ma bëgg.’” Matye 3:17.
“Nun, ay taalibeem, danu yégle ne: mooy Yeesu, Almasi bi, Buurug dund, Ki jotale àddina si.”
«Te buur bi ci kàttani lëndëm gi nag, nangul Ko, naan: “Xam naa ku nga doon, yaw Yaay Sellu Yàlla bi.” Mark 1:24.» The Desire of Ages, 577–579.
Jàngoro béggeel bu Kàddug Yàlla yi wax ci duggub Kirist gu màgg ga dafay mel ni jàngoro bi cry bu guddi gi doon ci jamono ji ñuy wax Millerite. Xët wi nu jële ci Sister White mi ngi wone ne bi dugg ga tàmbalee, nit ña daan nañu ci yéene gu Xelum Sell mi, te gannaaw loolu Kirist taxaw ba jooytu Yerusalem. Gannaaw loolu mu yokk dugg ga, te ci kaw loolu njiiti Yawut yi daje ak moom. Bëgg naa teqale yenn melokaani nettali bii ngir man a ràññee waymark yi ñuy delloo ci jàngorob Millerite yi. Waaye bala loolu, bëgg naa wax benn poñ ci mbirum tàmbali ak jeexital. Li nu leen aji ci Sister White mi ngi tegu ci mujju benn aaya, te ubbi gi ci topp mi ne lii.
“Krist bokk ga ak ndam ci Yerusalem mooyoon benn melokaan gu leerul bu feeñaloon ñëwam bi muy dellusi ci niir yi ca asamaan ak kàttan ak ndam, di ci diggante ndamalu malaaka yi ak mbégte ga gaayi Yàlla yi. Booba la kàdduy Krist yi mu waxoon saraxalekat ya ak Farisen ya di mat: ‘Dingeenuma gisati gannaaw léegi, ba kera ngeen naan: Yaw miy ñëw ci turu Boroom bi, barkeel nga.’ Matthew 23:39. Ci gis-gis gu yonent, ñu won Seŋaariya bés boobu bu ndam bu mujj ba; te gis na it yoonal ña ñëw ba njëkk ba bañoon Krist: ‘Dinañu xool ci Man, man mi ñu jamoon, te dinañu ko jooy ni nit kuy jooy doomam ju góor ju njëkk rekk, te dinañu metti ngir moom ni ku nekk ci naqar ngir doomam bu njëkk juddu.’ Zechariah 12:10. Xew-xew boobu la Krist gisoon lu jiitu ba mu xool dëkk ba te jooy ci kawam. Ci yàqute gu jamono jiwu Yerusalem, gis na fa alag gu mujj gi ci askan woowu ñi tooñoon deretu Doomu Yàlla.”
“Talibey yi gisoon nañu bañ-bañ bu Yawut ya amoon ci Kirist, waaye xamaguñu woon tey ni loolu di jëm. Xamaguñu woon itam dëgg xaalisub Israayil, te seetaluñu woon mbugal mi wara dal Yerusalem. Loolu la Kirist ubbeel leen jaarale ko ci njàngum jëf ju am solo.”
“Woote gu mujj ci Yerusalem nekkoon na ci neen. Saraxalekat yi ak kilifay yi dégg nañu baat bu yóbbal bu jamonoy weesu doon dellusi ci gémmiñu mbooloo mi, ngir tontu laaj bi ne, ‘Kan mooy kii?’ waaye nanguwuñu ko ni baatu Sellal gi. Ci mer ak yéemu, ñu jéemoon nañu noppi mbooloo mi. Am na woon officier yu Room ci biir mbooloo ma, te seeni noon jiiñ nañu leen Yeesu ni moom moo jiiteb ngànnaay. Ñu waxoon ne mu ngi bëgg a jël moom kër Yàlla ga, te nguuru ni buur ci Yerusalem.” The Desire of Ages, 580.
Njàng mi ma bëggul woon a ñàkk mooy ne Duggu gu Ndaw gi Kirist ci Yerusalem melalul rekk Yuuxu Diggante guddi gi ci nettali jëfandikookat Miller yi, waaye itam mu ngi tegtal jeexital àddina bi. Moom am na lëkkalekaay ak dellusi Kirist ci tàmbali miilenium bi ci Kapituuru ñaar-fukk bu Téereb Peeñ mi, te itam ak dellusiam ak Yerusalem gu Bees ga ci jeexital miilenium bi. Itam am na lëkkalekaay ak dee ga ñaaw ñi ci ñaareel dikkam, ak atteb mujj gi ñu di jot ci jeexital miilenium bi. Ubbi xët wu mujj wa nee na: “Wooteb mujj wa ci Yerusalem dafa neen. Saraxalekat ya ak njiit ya dégg nañu baatub waxkat bu yonent bu jamono yu weesu yi, mi mbooloo mi delloo, ci tontu laaj bi ne, ‘Kan mooy kii?’ waaye ñoom nanguwuñu ko ni baatub xel mu Sell mi.”
Woote gu mujj ci neen, te neen googu dafa mel ni “baat bi ci waxi Yàlla yi dëgër ci jamono ju weesu.” Mbooloo mi ci bésu Kirist dafa bañ seen waxtaan bu mujj, ndaxte dañoo bañ xelal Yirmiya ngir dellu ci yoon yi yàgg. Te itam dañoo bañ naxalin “rëdd ci kaw rëdd,” ndax taalibe yi tontoo woon laaj bi naan “Kan mooy kii,” dajale ay seede yu bari, rëdd ci kaw rëdd, fii tuuti, fale tuuti.
Bi Kirist di tàmbalee dugg ci Yerusalem, Mu taxaw ci yoon wi. Loolu tàmbalee ak matug yeneen wax ju Yàlla waxoon, ba taalibe yi jël mbaam bu ndaw bi ngir Kirist war cee war. Moom mii masula war mala, te mala ma itam kenn masul cee war. Xel mi nekk ci mbir mi di won kéemaan, ndax ban mala moo nangg nit ku koy war bu jëkk, te kan la xam ni muy saytu war mbaam bu masul a waroo? Lii mel na ni waa Filistiin yi defee sarax ci kaw gaal ga, boole ko ak Gàkku bi, te ñu yokk ca ñaari nag yu am doom yu ñuy nàmpal, te yu masul a wommat gaal, te ca saa sa ñu bàyyi seeni doom, tàmbali yoon wi ngir delloo Gàkku bi ca waa Ebrë yi. Gàkku bi mu ngi ci yoon wa jëm Yerusalem, te bi Daawuda finalmente ko duggalee Yerusalem, mu fee melaloon duggug ndamalu Kirist.
Bi Kirist jiitu ci mbaam ma, nit ña tàmbalee tëral yoon wi ak seen yére, di dagg garabi tàndarma, te xaacu yi di yëgle naan: “Osanna ci Doom Daawuda bi: Ku barkeel mooy Ki ñuy ñëw ci turu Boroom bi! Osanna ci kaw gi gëna kawe!” (Macë 21:9) Njiit yi daan nañu ko, te ñu woo Yeesu ngir mu noppi mbooloo ma. Ñu demaat, te Yeesu taxaw di jooy ngir nit ñi sànku, Yerusalem di seen firnde. Gannaaw loolu, yoon wi kontine, te njiit yi delluati seetlu, di laaj ak doole kan mooy Yeesu. Noonu taalibe yi tontu ak seede bu yonnee yi, xët ci kaw xët.
Jaar-jaariñ bi nu ngi fii di xalaat, dees ko jiitewoon ngir ndekkitel Lasaar, mi màndargaal njaaxle bu njëkk bi ci rëddoo yonent bi ñu misaal ci léebu fukki janq. Te itam dees ko jiitewoon ngir li Ussa laaloon Kàrceg Yàlla ga, ci rëddoo duggu bu ndam bu Daawuda dugge Yerusalem. Njaaxle bu njëkk bi dafa ànd ak waxtu yàgg, te Kirist yàgg na ba noppi bi mu njëkk a dégg ne Lasaar dafa feebar, ni noonu itam Daawuda yàgg ba noppi, bàyyi Kàrceg gi fa Ussa deewee, ba keroog mu dellu jëlati ko. Lasaar dee na, te gannaaw loolu ñu dekki ko. Lasaar mooy ki gannaaw loolu jiite mbaam mi Yeesu war ba dugge Yerusalem.
Ci jaar-jaarub Millerite, ñaareelu malaaka mi agsi na ca 19 Awril 1844, ca njëkk njàqare ga, te loolu moo fésal njàlbéenu waxtu bi mu yàgg. Gannaaw loolu, Samuel Snow tàmbalee yokk ndànk-ndànk ndigalug Yuuxu Diggante Guddi. Yokkute gu ndànk-ndànk gu ndigal googu dañuy ko tektale ci duggub Kirist ci Yerusalem. Yoonu yokkute liggéeyu Snow wi itam dañuy ko tektale ci doxinu Kàrceg Kóllëre gi, dàqee ci Filiste ya, ba ca wot wa, ba ca Uzza, te mu mujje ca Yerusalem.
Dugg bi am na ak yégleb askan wi bi nit ñi waxee Kirist mu neel mbooloo ma, topp na ci Kirist di jooy, gannaaw ga yégleb taalibe yi bi nit ñi dëgër te bañ a dégg laajee ku Kirist doon. Woneg xel mu sell mi ci askan wi, mi jur woon jëfandikoo bu njëkk bi nit ñi dëgër te bañ a dégg waxee, dellu na ci taalibe yi ba ñu juree “rëdd ci kaw rëdd” mbooloom seede yu yonent yu bare yu jóge ca jamono ju weesu ja. Bi jant bi soobee bés booba, Israyil gu yàgg gi dafa tas ak Yàlla.
Ci nettali njàngale gi dañu xam ne taalibey bi nekkuñu ci “xam bu mat ci mbugal mi war a dal Yerusalem.” “Mbugal” mi waroon a “dal Yerusalem” feeñaloon nañu ko taalibey bi jaarale ko ci “jëfandikoo njàngum waññ ku am solo lool.” Njàngum waññ ku am solo lool mooy woon rëbb garabug figg bi. Yàqute Yerusalem, gi taalibey bi mënuñu woon a xam ba noppi, feeñaloon na ko ci rëbb garabug figg bi, te itam ci léebu bi Kirist jàngale woon bu njëkk ci mbirum garabug figg bi.
“Art bi mooy atul ci jamono yépp. Jëf ji Kirist def, bi Mu rëbb garab ga doonte ne ay kàttanam mooy a ko bindoon, tax na mu nekk art bu jëm ci mboolem kërk yi ak mboolem Kiristen yi. Kenn manul dund yoonu Yàlla te diul topptoo ñeneen. Waaye am na ñu bare yu dul dund dundug yërmande ak bañ bopp bu Kirist. Yenn ñi defe ne seen bopp ay Kiristen yu rafet, xamul ñu lan mooy liggéeyal Yàlla. Dañuy xalaat te jàng ngir neex seen bopp. Seen jëf yépp jëm rekk ci seen bopp. Jamono am na njariñ ci ñoom rekk ba ñuy mana dajaleel seen bopp. Ci mboolem mbir yi ci dund gi, loolu lañuy jublu. Du ngir ñeneen waaye ngir seen bopp lañuy liggéeyal. Yàlla bind na leen ngir dund ci àddina bu war a am liggéeyu bañ bopp. Mu waxoon ci xelam ne dañu wara dimbali seen moroomi nit ci bépp anam bu mën a nekk. Waaye seen bopp rey na lool ba duñu gis dara ludul moom. Dañu bokkul ak nit ñi. Ñi dund noonu ngir seen bopp mel nañu ni garabu figg ba, bi wonne woon bépp melokaan, waaye amul woon meññent. Dañuy sàmm dayo yu màggal Yàlla, waaye toob ak ngëm amuñu ko. Ci seen waxin, dañuy teraangaal yoonu Yàlla, waaye déggal amul. Dañuy wax, waaye duñu ko def. Ci àtte bi mu waxoon ci kaw garabu figg ba, Kirist wone na ni naafeeq gu ñuul seey ci ay bëtam. Mu yégle ne bàkkaarkat bu feeñ moo gën a ñàkk tooñ moom mi doon wax ne dafay liggéeyal Yàlla, te indiwuñu meññent ngir ndamam.”
«Léebug garab figg bi, bi Kirist waxe woon bala muy dem Yerusalem, am na woon jëfandikoo gu jub ak njàngale bi Mu jàngale ci baña barkeel garab gu amul meññent.» The Desire of Ages, 584.
Gannaaw jëfandikoo gu mujj gi ak njiiti ya, Yeesu dëppook na ngir ñaan guddi gi yépp; ba suba si nag, bi mu doon jaar ci garab gu figg ga, mu rëbb ko.
“Dund jamonul garab yi meññ moo tax woon fig bu mat, ndaxte ci yenn bérab rekk la loolu doon am; te ci kawi suuf yi nekk wër Yerusalem, ñu manoon a wax dëgg ne, ‘Jamono ji ñu bëgg fig amagul woon jot.’ Waaye ci tool ba Yeesu dikkaloon, benn garab feeñoon ne mu jiitu na yeneen yépp. Moom dafa weesuwoon ba fees ak xob. Ndaxte ci dundin garabu fig la bokk ne, bala xob yi ubbi, doom yi di sax di feeñ. Moo tax garab googu gu fees ak xob doon joxe ndigël ne am na doom yu màgg bu baax. Waaye melokaanam dafa nax. Bi Yeesu seetee ay cariitam, tambalee ca suufu car ya ba ca kaw ga gën a kawe, gisul woon ‘dara ludul xob.’ Moom dafa doon mbubb mu fees ak xob ngir won seen bopp rekk, te dara weesu ko.”
“Kirist wax na ko añs bu metti te yàqu ci kawam. Mu ne: ‘Ku ci lekk meññeefati ba fàww du kenn daraati.’ Ci suba si ci topp, bi Musalkat bi ak ay taalibeem di dellu jëm dëkk baat bi, cari garab yi wowee ak xob yi wow ba daanu nekk nañu lu ne jàpp seen xel. Piyeer ne: ‘Sang bi, xoolal, garab figg ba nga rëbbaloon wow na ba noppi.’”
Jëf ji Almasi def ci rey garab gu fig bi yéem na taalibé yi. Ci seen xel, dafa mel ni bokkul ak ay yoonam ak ay jëfam. Yoon wu bari dégg nañu ko di wax ne ñëwul ngir daan àddina, waaye ngir àddina man a mucc jaarale ko ci moom. Fàttaliku nañu ay waxam: “Doomu nit ki ñëwul ngir alag bakkanu nit ñi, waaye ngir musal leen.” Luug 9:56. Jëfam yu yéeme yi defees na leen ngir delloo, du ngir alag mukk. Taalibé yi xamoon nañu ko rekk ni Ki delloo, Ki wéral. Jëf jii taxawoon na boppam. Lan moo doon njariñam? loolu lañu laajoon.
Yàlla «bëgg na yërmande.» «Ni ma dundee, wax na Boroom bi Yàlla: amuma bànneex ci dee gu bonkat bi.» Mikée 7:18; Esékiel 33:11. Ci moom, liggéeyu alag ak yégle mbugal mooy ab «liggéey bu nekkul ci ay yoonam.» Esayi 28:21. Waaye ci yërmande ak mbëggeel la di dindi muur gi ci kanamu ëllëg, te feeñal nit ñi njariñu yoonu bàkkaar.
“Nattug garab gi miis gu baad na dafa doon léeb bu ñu jëfandikoo ngir leeral dëgg. Garab gu amul meññ googu, te di won ay xobam yu reyréy ngir nax nit ñi ci kanamu Kirist, meloon na xeetu Yawut ya. Musalkat bi bëggoon na wone taalibeem yi lu tax ak ni mbubbal Israayil di wóor. Moo tax mu solal garab gi melokaan yu jëm ci ngëneel, def ko muy waxkat dëggu Yàlla. Yawut ya feeñoon nañu nekk ku bees ci biir xeet yépp, di wax ne ñoom ñoo dëggal Yàlla. Moom dafa leen woonaloon yërmandey gu sax ci anam gu xeel, te ñoom it di sheeg ne ñoo gën a jub ci xeet yépp. Waaye mbëggeel addina ak bëgg-bëggu alal dafa leen yax. Da ñoo réere ci seen xam-xam, waaye xamul woon nañu li Yàlla laaj, te nafeesoon nañu ci naaféq. Ni garab gu amul meññ ga, ñoom it da ñuy yaatal seen cari xob yu nax ci kaw, mel noonu reyaay ci gis-gis ak rafet ci bët, waaye duñu meññ dara ludul ‘xob rekk.’ Diiney Yawut yi, ak kër-gu-màgg gu yéeme gi, ak saraxal yu sell yi, ak sarxalkat yi sol kaala, ak toppandoo yu am solo yi, dëgg la ne dafa rafet ci bitim-rew; waaye suufeel, mbëggeel, ak jëf ju baax ci moroom dafa ñàkk.” The Desire of Ages, 581, 582.
Nun noogu woon ñaari laaj yu nu tàmbalee yokk, te nu ngi ci yoonu tontu leen. Laaj yooyu dafa nekkoon naan: «Lu tax àtteb ñi dul dee tàmbalee ca 9/11? Lan mooy àtteb ñi dul dee ci Biibël bi?»
Ay xët yu néew yi ci waxi yonent yi nu bëgg a samp fii, seeni seede yu Yàlla ci Mbind mi lañu nekk ci mbirum àtteb ñi dund. Xët yooyu ci waxi yonent yi dafay jëm ci lu gën a yaatu te weesu woon rekk “A, B, C” yi ci mbirum àtte bi, waaye nun, ci njàlbéen gi, dañuy tontu laaj yi aju ci 9/11 ak àtteb ñi dund.
«“Maa gis,” yonent bi Daniel wax na, “ba keroog ñu samp ay gangune, te Kenn ki di Magu Fan yi toog; mbubbam weex ni sedd, te kawaram mel ni xar mu set; nguneem safara la woon buy lakk, te ay wilam safara la woon buy tàkk. Dexu safara génn na, di daw jóge ci kanamam; junni-junniy nit di ko topptoo, te fukki junni yoon fukki junni taxaw ci kanamam; at bi tàmbali na, te téeré yi ubbeekunañ.” Daniel 7:9, 10, R.V.
“Noonu lañu wonoon yonent bi ci ay gis-gisam bés bu màgg te sell boobu, ba jamono ji di jot ngir jikko yi ak dundug nit ñi jaar ci seetaanu Boroom àddina si yépp, te ñu fey ku nekk ‘topp ay jëfam.’ Ki tudd Boroom Fan yu Yàgg ya mooy Yàlla Baay bi. Melokaankat bi nee na: ‘Bala tund ya juddu, wala nga sos suuf si ak àddina si, doonte dale na ca gëna yàgg ba ba fàww, yaw yaay Yàlla.’ Sabóor 90:2. Moom mi di cosaanu mboolem nekk ak teen bu mboolem yoon sosoo, mooy ki wara toog ci àtte bi. Te malaaka yu sell yi, ni surga ak seede, ci lim bu di “fukki junni yoon fukki junni, ak junniy junni,” ñu teew ci mbooloo àtte bu màgg boobu.
“‘Te gis, benn ku mel ni Doomu nit ki, ñëw ak niiri asamaan, te dikk ci Mag ñi gëna Yàgg a Nekke, te ñu yegale Ko fa Kanamam. Te jox nañu Ko nguur, ak ndam, ak buur-gi, ngir nit ñépp, xeet yépp, ak làkk yépp, di Ko jaamu: nguuram mooy nguur gu dul jeex, gu du weesu.’ Daniel 7:13, 14. Ñëwug Kirist bi ñu fee tekki, du ñëwam ñaareel bi ci suuf. Dafa ñëw ci Mag ñi gëna Yàgg a Nekke bi ci asamaan ngir jot nguur, ak ndam, ak buur-gi, te loolu dees na Ko ko jox bu liggéeyam ni Rammkat jegeesee. Moo di lii ñëw, te du ñëwam ñaareel bi ci suuf, la yonent yi waxoon ne dina am bu 2300 fan yi mattee ci atum 1844. Ànd ak malaaka asamaan yi, sunu Saraxalekat bu Mag bi dugg ci Barab bu Gëna Sell ba, te fa moo feeñ ci kanamu Yàlla ngir defe jëf yi mujj yi ci liggéeyam ngir nit—di amal liggéeyu àtte bu seet xel, ak def njot gu bëggal Yàlla ngir ñépp ñi wonees ne yelloo nañu njariñam.”
“Ci liggéeyu misaal gi, ñi rekk a doon bokk ci liggéeyu Bésub Njotul gi, ñoom ñi ñëwoon kanam Yàlla ak waxub seeni bàkkaar ak tuub, te seeni bàkkaar, jaarale ko ci deretu saraxu bàkkaar gi, jàllalees na ko ca kër Yàlla ga. Noonu itam ci maggu bésub njotul bu mujj bi ak àtteb seetkat bi, yeneen mbir yi ñuy seet mooy yu nit ñi wax ne ay nit Yàlla lañu. Àtteb ñaaw ñi mooy liggéey bu weesu, bu beru, te mu am ci jamono ju gannaaw. ‘War na ñu tàmbalee àtte ca kër Yàlla ga: te bu tàmbalee njekk ci nun, lan mooy mujjug ñi déggul xebaar bu baax bi?’ 1 Piyeer 4:17.”
“Téerey bind yi nekk ci asamaan, te ci moom lañuy bind turi nit ñi ak seeni jëf, ñoom lañuy dogal ay àtte yi ci kàddug àtte ba. Yonent Daniel nee na: ‘Àtte ba jóg na, te téere yi ubbi nañu ko.’ Yoneskat bi, bi muy melokaan benn xew-xew boobu, dolli ne: ‘Te beneen téere ubbi nañu ko, mooy téereb dund; te dee yi daan nañu leen àtte ci li ñu bindoon ci téere yi, ku nekk selon ay jëfam.’ Revelation 20:12.”
“Téereb dund bi am na turi ñépp ñi ooit a dugg ci liggéeyu Yàlla. Yeesu waxoon ay taalibeem ne: ‘Bégleelleen, ndaxte seen tur bind nañu ko ci asamaan.’ Luug 10:20. Pool itam wax na ci ay naxrambaam yu takku ci ngëm, ‘ñi seen tur nekk ci téereb dund bi.’ Filib 4:3. Danyeel, bi mu xoolee ba agsi ci ‘jamono ju metti, ju mel ni lu masul am,’ yégle na ne ñi bokk ci Yàlla dinañu mucc, ‘képp kuñu fekk mu bind ci téere bi.’ Danyeel 12:1. Te ki bind Peeñug Yeesu Kirist bi wax na ne ñi seen tur rekk ‘bind nañu ko ci téereb dundu Xaritu bi’ ñoo war a dugg ci dëkku Yàlla. Danyeel 12:1; Peeñug Yeesu Kirist 21:27.”
“‘Téereb fàttaliku’ bindees na kanam Yàlla, te ci biñu bind ay jëf yu baax yu ñi ragal Boroom bi te xalaat ci turam. Malasi 3:16. Seeni wax yu ngëm ak seeni jëf yu mbëggeel, bindees na ko ci asamaan. Neemiya wax na ci loolu bi mu naan: ‘Sama Yàlla, fàttalil ma, … te bul far sama jëf yu baax yi ma def ngir kër sama Yàlla.’ Neemiya 13:14. Ci téereb fàttaliku Yàlla, bépp jëf ju jubal sax na ba fàww. Foofa, bépp nattu bu ñu moy, bépp lu bon lu ñu daan, bépp kàddu gu lewet te fees ak yërmande, bindees na ko ak dégg-dëgg. Te itam bépp jëf ju sarax, bépp coono ak bépp tiis bu ñu muñ ngir Kirist, bindees na ko. Psalmist bi nee na: ‘Yaw, yaa xam sama yëngu-yënguy tukki; dugalal sama i rangooñ ci sa buteeli: ndax duñu nekk ci sa téere?’ Psalmu 56:8.”
Am na itam itam sax boroom yi am nañu ko bind it. «Ndaxte Yàlla dina yóbbu bépp jëf ci àtte, ànd ak bépp lu nëbbu, muy lu baax walla muy lu bon.» «Te bépp wax ju neen nit ñi di wax, dinañu ci joxe account bésub àtte ba.» Musalkat bi nee na: «Ndaxte ci sa wax, dees na la àtte ni nga jub; te ci sa wax, dees na la daan.» Ecclesiastes 12:14; Matthew 12:36, 37. Pexe yu nëbbu ak yéene yi dëpp ci bindukaay bu dul juum; ndaxte Yàlla «dina génne ci leer mbir ya nëbbu ci lëndëm, te dina feeñal xalaati xol yi.» 1 Corinthians 4:5. «Xool-leen, bindees na ko sama kanam, … seeni tooñ ak tooñi seeni baay yépp àndandoo, ñeel na Boroom bi.» Isaiah 65:6, 7.
“Liggéeyu bépp góor dañuy jàngat ci kanamu Yàlla te dañuy bind ngir ñàkk-jëfandikoo walla ngir njubte ci kóllëre. Ci wet gu nekk ci tur wi ci téerey asamaan yi, dañuy bind ak leer gu tiisloo bépp wax ju bon, bépp jëf ju boppam rekk, bépp warugar wu ñàkk a mat, ak bépp bàkkaar bu nëbbu, ak bépp naaféq gu xel muus. Artu ak yedd yi bawoo asamaan walla yedd yi ñu xeeb, waxtu yi ñu yàq, fursat yi ñu bañ a jariñoo, njariñ walla lor gu nit ki joxe, ak ay njariñam yu sore lool, lépp a ngi bindu ci malaak muy bindkat bi.
“Yoonu Yàlla mooy nattukaayu bi ñuy jëfandikoo ngir seet xarakter ak dundug nit ñi ci àtte ba. Ku am xel nee: ‘Ragal Yàlla te sam ay ndigalam; ndax loolu mooy lépp lu war nit. Ndaxte Yàlla dina indi jëf ju nekk ci àtte ba.’ Ecclesiastes 12:13, 14. Ndawul Yàlla bi, Jacques, di artu bokkiyam yi ne: ‘Noonu ngeen war a wax, noonu it ngeen war a jëf, ni ñi ñuy àtte ci yoonu ngor gi.’ James 2:12.”
“Ñi ñuy àtte yi nekk ci àtte ba te «ñu leen wax ne dañoo yelloo», dinañu am cér ci dekki gu jub ñi. Yeesu neena: «Waaye ñi ñu wax ne dañoo yelloo ngir jot addina woowu ak dekki gi génn ci dee, … dañoo yem ak malaaka yi; te ñoom ay doomi Yàlla lañu, ndaxte ay doomi dekki gi lañu.» Luug 20:35, 36. Te dellu na yégle ne «ñi def lu baax» dinañu génn «ngir dekki dund.» Yowaana 5:29. Ñi jub ñi dee, duñu leen dekkal ba gannaaw àtte ba ci ñu leen di wax ne dañoo yelloo «dekki dund». Kon nag, duñu teew ci seen bopp ci kanamu àtte ba, bi ñuy seet seen bind yi te dogal seen mbir yi.”
“Yesu dina feeñ ni seen aji-ñaanal, ngir rammu ci seen wàll kanam Yàlla. ‘Bu kenn bàkkee, am nanu ab Aji-ñaanal ak Baay bi, mooy Yesu Kirist jùbb ji.’ 1 John 2:1. ‘Ndaxte Kirist duggul ci bérab yu sell yu nit defar ak loxo, te ñoom dañuy misaal bérab bu dëgg ba; waaye dugg na ci asamaan la boppam, léegi ngir feeñ ci kanam Yàlla ngir nun.’ ‘Moo tax itam man na musal ba fàww ñiy ñëw ci Yàlla jaarale ko ci moom, ndaxte dund na ba fàww ngir di leen rammu.’ Hebrews 9:24; 7:25.”
«Biir yiif yépp u bind yi ñuy ubbi ci àtte bi, dundug ñépp ñi gëm ci Yeesu dinañu leen seetaat fa kanam Yàlla. Tambalee ci ñi njëkka dundoon ci kaw suuf si, Sunu Aji-ñaanal day joxe mbirum képp ci xeetu jamono wu toppante, ba mu tëj ci ñi dund léegi. Tur wu nekk dees ko wax, mbir wu nekk dees ko xool bu wér. Ay tur dees na leen nangu, ay tur dees na leen bañ. Bu amee ñeneen ñu am ay bàkkaar yu des ci téerey bind yi, ñu réccu ci leenul, ñu baaxalul leen, dees na far seen tur ci téereb dund gi, te bindu seen jëf yu baax dinañu ko far ci téereb fàttalikub Yàlla. Boroom bi waxoon Musaa ne: “Ku bàkkaar ci man, kooku laay far ci sama téere.” Esodu 32:33. Te yonent bi Esekiyel nee: “Bu aji-jub jengée bàyyi njubteem, def lu bon, … mboolem njubteem mu doon def duñu ko wax.” Esekiyel 18:24.» The Great Controversy, 479–483.
Dina wéyal gëstu bii te tontu laaj yi jóg ci moom ci bind bi ci topp ci sàrt bii.