Nungi seetlu waxtaani juróom-benn yu jaarale ci téerey jaar-jaari Adventisme, fa nag xulóo yi ci mbirum màndarga Room mo doon yëngu-yëngu bi. Nungi jëfandikoo yoonu taw bu mujj bi, mooy “rëdd ci rëdd,” jële ko ci “fi tuuti” ak “fa tuuti.” Danu tàmbalee ci xamle ne jëkkër xulóo bi ci mbirum màndarga Room dafay melal xulóo bi nu nekk léegi, te moo tax di dëggal ne léegi nu nekk ci xulóo bu mujj bi bala waxtu jéggal di tëj.
Tarag bu mujj gu mujjub xareb bii ci melokaanu Room moom itam ay aar ci ay benn-fukki aaya ba juróom-benn ci Daniel fukki benn, yu melal jaar-jaaram bu nëbbu bu aaya juróom-ñeent-fukk ci Daniel fukki benn. Jaar-jaaru aaya juróom-ñeent-fukk ji indi taalibeb yëgle ci atum 1989 ak daanu Mbootaayu Sowiyeet, ni ko aaya fukki bi teewal. Aaya biy topp, mooy aaya juróom-benn-fukk, bi fësale yoonu Dibéer buy ñëw ci gaaw ci États-Unis, aaya juróom-benn ji mooy li ko melal. Wax ju Jóge ci Yàlla xamale na ne liñu tëj woon mooy “wàllug téereb Daniel wi jëm ci fan yu mujj yi”.
1989 ba ci yoonu Dibeer ba mooy wàllu mu tëj bu fan yu mujj yi, te moom lañu misaale ci aaya yi fukk ba juróom-benn. Kon nag yokkute xam-xam mooy liy yóbbu ci tëj naxaru yoonal ngir Juroom-Ñaari Fan yi, ndaxte naxaru yoonu Addinaas ci Etats-Unis jeex na ci yoonu Dibeer. Ci aaya yi fukk ba juróom-benn, gis nanu aaya juróom-ñent, biy wone ne “sàcc yi” ci askanu Yàlla ñooy samp vision bi.
Kon mi ngi xuloo yi Millerite te waxee ci kaarte pionieer 1843 bi, mooy jëfandikoo bu njëkk bu Room fekk ci jaar-jaaru Adventism. Li ciy dëgg mooy ne xuloo boobu benn bopp bi dellusiwaat na, te loolu dafa xamle ku bëgg gis ne Yeesu, ni Alfa ak Omega, dafa saafaraat yàllaay mujjaale bi ak càllale gi. Xuloo bii fii nekk léegi mooy xuloo bu mujj bi miy setal janq yu xel ak janq yu ñàkk xel.
Xalaat gu sellal ci yonent yi dafay jàngale ne ñaari téeméer ak ñeent-fukk ak ñeent junni ñi dinañu ag ci benn gu mat sëkk balaa seeni jamono yu jëfandikoo yàgg ci ndigalu dibeer bu mad a dikk. Safara sellal bu Yonnent bu Kóllëre bu Malasi mooy léegi setal Lewit yi ni wurus ak xaalis. Góor gi yor balaas bu suuf mooy léegi daldi sellal kërandoom ak waxi dëgg.
“ ‘Ki fanam nekk na ci loxoom, te dina setal bëgg-bëggi mbaymi ba mu sell, te dina dajale peppam ci sàkk bi.’ Macë 3:12. Loolu nekkoon benn ci jamonoy setal gi. Jaarale ko ci waxi dëgg, ñax mi doon tàqoo ak pepp mi. Ndaxte dañoo bare woon ci kañu bopp ak njubteb bopp, ba ñu manul a nangu yedd; te dañoo bëgg àddina lool, ba ñu manul a nangu dund gu suufeel bopp, ñu bare dëddu nañu Yesu. Ñu barey nit tey itam dañuy def noonu. Xol yi dañuy nattoo tey, ni ko taalibe ya nattoowoon ca jàngu ba ca Kapernawum. Bu dëgg gi agsee ci xol, dañuy gis ne seen dund méngoo ak bëgg-bëggu Yàlla. Dañuy gis ne soppi gu mat sëkk ci seen bopp moom lañu soxla; waaye bëgguñu jël liggéey bu weddi bopp boobu. Moo tax bu ñu féeñal seeni bàkkaar, dañuy mer. Dañuy dem, fekk mer na leen lool, ni taalibe ya bàyyewoon Yesu, di gungë ne: ‘Wax jii metti na; ana ku ko man a dégg?’ ” The Desire of Ages, 392.
Li ci ne aya ne saraxal bu mujj bu Dañeel, te ne saraxi juróom-benni ak juróom-ñaari yi ci beneen wet ak juróom-benn yi mujj yi ci kapiit bi, day wone ne Alfa ak Omega di jëfandikoo ne saraxi njàlbéen yi ngir matal xeex bu mujj bi ci diggante ñi am xam-xam ak ñi bon, ni ko Dañeel firndeel ci kapiit waayu fukki ak ñaar, te loolu mooy xew léegi.
Seedeel bu ñetteel buy seede ci solo gu tar gii am ci xuloo bi, mooy ne yimbule gi, jaarale ko ci mbind mi Sister White bind, dafa saxal bu leer ta xamle bu baax tabloo pionnier bu 1843 bi, bi di wone xuloo Room ci aaya ñent-fukk ak ñeent. Xuloo bu njëkk bi moo diir xuloo bu mujj bi, te seede gu yimbule di dëggal déggoo Millerite bi ci “saccat say nit ñi” ci aaya ñent-fukk ak ñeent, dafay tekki ne su dëgg gu taxaw gu nekk ndomboogu njàngum giñ bi gannaaru, kooku dafay benn yoon gannaar sañ-sañu Boroom Kàddug Yonent bi. Ci déggoo ak ñaari seede yi weesu yi di dëggal ne xuloo bii dafay am lu jiitu baatug àtte bi tëj, am na wóor ne nax bu mujj, walla bu gàtt ba noppi, ngir ñiy wax ne ñoom ñoo taxaw ci Boroom Kàddug Yonent bi, mooy gannaar Boroom Kàddug Yonent bi.
“Seetaan mooy... di taxawal lu dul dëgg ngir yóbbu nit ñi sore dëgg. Naxte nax bu mujj bi Seetaan di def mooy def ba seedeelu Xelum Yàlla amul njariñ. ‘Fu gis-gis amul, nit ñi dañuy yàqu’ (Proverbs 29:18). Seetaan dina liggéey ak xel mu rafet, ci yeneen yoon yu wuute ak jaarale ko ci yeneen liggéeykat, ngir yëngal kóolute nit ñi des ci Yàlla yi ci seedeelu dëgg bi.
«Fas na am benn noon cee ci Seede yi, te loolu dina bokk ci mbir mu bawoo ci Seytaane. Jëf yi Seytaane di jëf dinañu doon ngir yëngal ngëmug mbooloo yi ci Seen yi, ndax lii mooy: Seytaane manul am yoon wu leer nii ngir dugal ay naxeem te lëj ruu yi ci ay réeram, su fekkee ne ñu déggal artu yi ak yedd yi ak xelal yi Xelum Yàlla.» Selected Messages, book 1, 48.
Ñàkkal walla bañ sañ-sañu “seedeelu Xelum Yàlla” bi ci mbind yi Ellen White bind, mooy “naaféq bu mujj bi gën a mujj ci naxari Seytaane.” Sister White bindoon na ne ñu “wone” ko ne “tablo 1843 bi loxob Boroom bi moo ko jiitewoon, te warul a soppiku.” Wax ji weesu bi boole na bañ sañ-sañu Xelu wax ci kanam ak peeñug fan yu mujj yi, ndax yépp yonent yi ci fan yu mujj yi lañuy wax gën a jub. Kon nag bi Daniel waxee ci sarax 14 ne “sàcc yi” saxal nañu peeñ mi, mooy peeñu Suleymaan bi nekk ci Kàddu yu Xelu 29:18, bi wax ne ñi amul peeñ mi “dee nañu,” te baat bi “dee” tekki na “ñu def ko mu rafetul dara, ba nekk neexadi.”
Kon li ñuy wax ne “sanku” mooy wone ne ñi di wax ne dañuy yor Xelu Kàddug Yonent bi ci jamono yu mujj yi, waaye dañuy bañ sañ-sañ bi ci moom di tegtal, dañuy nekk rafetul, ba noppi sanku; te loolu mooy melokaanu Laodise yi, ñoom ñi ñuy wax ne ñooy “ñu bon, ñu metti, ñu ñàkk, ñu gumba, te ñu rafetul.” Ñu leen di dénk ngir ñu jënd “yére yu weex, ngir nga soloo, te rusug sa rafetul baña feeñ.” Su ñu bañee dénkale bi, dees na leen tufli génne ci gémmiñu Boroom bi.
Kon noonu, nuy gis beneen seede ne rafetadi bii feeñu na ci lu jiitu bu baax balaa probation tëj. Bu yoonu Dibeer buy ñëw léegi dikkée, baken yu rafet yooyu dinañu jot mandargu rab wi, bi ñuy daanu, ni ñu ko tegé ci aaya ñent-fukk ak benn ci Daniel fukki benn. Li tax ñu dinañu daanu mooy ne dañoo bañ sañ-sañu Xelum Yonent bi, mi di taage kart bi ay pionieer yi defoon ci 1843, bi teguwaay yi Adventisme di sukkandiku ci, te mu ëmb “caabi” gi saxal vision bi ak xamle ne Rooma mooy kàttan gi ñu tegtal ne mooy “sàcckat yi ci say nit” ci aaya fukk ak ñent.
“Benn mbir moo wóor: ñi bokk ci Jàngatkat Bésub Noppalu gu Juróom-ñaar wa, te taxaw ci dencukaay Seytaane, ñooñu dinañu jëkk a bàyyi seen ngëm ci artuy waxtaan ak yedd yi nekk ci Seede yi Yàlla di joxe jaarale ko ci Xelam.
“Woote ngir yeesal sellal gi ak liggéey gu gën a sell dees koy def, te dinaa sax a deffaat. Ñenn ci ñi di wax lépp lu Seytaane di jébbal léegi dinañu dellusi ci seen xel. Am na ñu nekk ci ay bérab yu am solo ci wóor gu mag te xamuñu dëgg gi ñeel jamono jii. Bës bi war nañu leen a jottali ndawtal bi. Bu ñu ko nangu, Kirist dina leen nangu, te dina leen def ay liggéeykat yu bokk ak moom. Waaye bu ñu bañee dégg ndawtal bi, dinañu taxaw ci suuf ndax ñu nekk ci suufu banneex bu ñuul bu Boroom Kàttanug Lëndëm gi.”
«Dama maay na ma wax ne, mooy ne dëgg gu wert gi ngir jamono jii mi ngi ubbeeklu gën a leer ci xel yi. Ci wàllu bu am solo, góor ak jigéen dañuy war a lekk yàpp-u Kirist te naan deretam. Xam-xam bi dina yokku, ndaxte dëgg man naa yaatu ba fàww. Ki sos dëgg ci kaw dina dugg ci booloo gu gën a jege, te gën a jege sax, ak ñi sax ci xam ko. Bu nit ñu Yàlla di jot kàddug-am ni mburu mu asamaan, dinañu xam ne génn-génnam dañoo waajaloo ni suba. Dinañu jot doole ju xel mu sell, ni yaram di jot doole ju yaram bu ñu lekk-ee lekk.» Spalding and Magan, 305, 306.
Ci sunu mbind mi mujj, nu xamale ne Uriah Smith mo doon jàmbaaru ñaawteef ga ci atum 1863, ndaxte moom la woon ki indi xàrt bu fen bu 1863. Xàrt bi mu juróon ci 1863 dindi na juróom-ñaari yoon yi ci Léwitik 26 ci yégleb Laodicea Adventisme buy wax ci kàddug yonent, ba loolu mel ni mooy tàmbali yàq-yàqug ndombo yi ci suuf, te it mooy tàmbali tabax ndombo bu fen bu Laodicea Adventiste, biñ tabax ci tuuf. Gannaaw gi ci jaar-jaaru nettalig Adventist, firndeem boppam ci buur bu bëj-gànnaar génne na meññeef yi modelam bu yonent, ba nit ñi daw kërgëmm gi.
Wottuleen ci yonent yu dëggul, yi leen di ñëw sol yéreyi xar, waaye ci biir dañuy buki yu xiif buy xas. Dingeen leen xam ci seen meññeef. Ndax nit dañuy dajale reseñ ci garab gu am xonq, walla fig ci garab gu fees ak xur? Noonu itam, bépp garab gu baax meññ na doom yu baax; waaye garab gu bon meññ na doom yu bon. Garab gu baax manul meññ doom yu bon, te itam garab gu bon manul meññ doom yu baax. Bépp garab gu meññul doom yu baax, dañuy ko dagg ba noppi sànni ko ci safara. Kon nag, dingeen leen xam ci seen meññeef. Du képp ku maa naan: Boroom bi, Boroom bi, mooy dugg ci nguuru asamaan; waaye ku def coobarey Sama Baay bi nekk ci asamaan. Ñu bare dinañu ma wax bés boobu: Boroom bi, Boroom bi, ndax waxunu woon ci sa tur? Ndax génninu woon rab yi ci sa tur? Ndax defunu woon jëf yu yéeme yu bare ci sa tur? Kon nag dinaa leen wax bu leer: Masuma leen a xam; soreleen ma, yéen ñi di def lu bon. Kon nag, képp ku dégg wax yii ma wax te di ko jëfe, dinaa ko mengale ak nit ku xereñ, ku tabax kërëm ci kaw doj. Taw bi daldi wàcc, ndox yi daldi daw ba fees, ngelaw yi daldi wolë ba dóor kër ga; waaye dafa daanuwul, ndaxte sampoon nañu ko ci kaw doj. Waaye képp ku dégg wax yii ma wax te jëfewul ko, dees na ko mengale ak nit ku ñàkk xel, ku tabax kërëm ci suuf su sànq. Taw bi daldi wàcc, ndox yi daldi daw ba fees, ngelaw yi daldi wolë ba dóor kër ga; te mu daanu, te magoon na lëndëmu. Macë 7:15–27.
Njiitu ndaw yiif yi ci Seŋkaaru Bësub Juróom-ñaari Fan yi ci jamono Laodiseeñ biñ leen weesu woon ci atum 1989, ni mu wóor ni njiitu kër Yawut ya ñu ko weesu woon ba Krista juddoo.
“Nit ñu xamul ko, waaye xibaar bi feesal asamaan bépp ak mbégte. Ak yeneen xel yu gën a xóot te gën a lewet, mbind mu sell yi jóge aduna leer gi diñu jëfandikoo seen bëgg-bëgg ngir jëgsi suuf si. Aduna bépp gën a leer ndax ñëwam. Ca kaw tund yaa ci Betleyem, am na mbooloo malaaka yu bari lool bu kenn mënu ko waññi. Ñu ngi xaar mandarga ba ngir yégle xibaar bu neex bi ci aduna si. Bu njiit yi ci Israayil nekkoon ñu sax ci kóllëre giñu dénk leen, kon ñoom itam dinañu bokk ci mbégte mi ci yégle juddug Yeesu. Waaye léegi, ñu romb leen.”
«Yàlla wax na ne: “Dinaa tuur ndox ci ki mar, te mbànd mi ci suuf su wow.” “Leer gi dina fenk ci lëndëm bi ngir ñi jub.”» Esayi 44:3; Sabóor 112:4. «Ñi sàkku leer te nangu ko ak mbégte, seliñ yu leer yuy jóge ci gàngunaayu Yàlla dinañu tàllal ci seen kaw.» The Desire of Ages, 47.
Jamono mujj ci jëfandikoo Kirist mooyoon Njëlbéenam, te moo xew ba ca jamono jooju lañu ubbe yégle bi di na nattu maas googu. Atum 1989 mooyoon jamono mujj ci wallu ñi di seet ndax ñoom lañu woo ngir bokk ci téeméeri ñent-fukk ak ñeent junni ñent-fukk ak ñeent. Misaalu waxu yonent bu Uriah Smith dafa bañoon dëgg yu cosaan yi ñuy tegtal ci karte 1843 bi. Dëgg yooyu ñoo doon “Xeer wi.”
“Ñëwli bi agsi na: Dara war a war a bàyyi mu dugg ngir yengal tabaxu ngëm gi nu doon sos ba noppi li dale ci waxtu ba bataaxal bi ñëwee ci 1842, 1843, ak 1844. Maa ngi woon ci bataaxal bii, te ba ca jamono jooju ba tey maa ngi taxaw ci kanam àddina, di sàmm dëgg ci leer gi Yàlla jox na nu. Dunu bëgg a tàgg sunuy tànk ci kaw dëkk bi ñu ko teg, bi nu doon bés bu ne seet Boroom bi ak ñaan gu dëgër, di wut leer. Ndax ngeen foog ne man man naa bàyyi leer gi Yàlla jox ma? Moom dafa wara mel ni Doju Màndarga. Moo may gindi ba tay, dale ci ba mu ma ko joxee.” Review and Herald, 14 Awril 1903.
Ci 11 Septàmbar 2001, taw yi mujj mi tambalee wàcc ndànk ndànk bi ngelaw yi, yi doon taxawal Islaam bu ñatteelu ay, bàyyikoo; te Patriot Act mooy màndarga njébbalu gu jóg ci yoonu Àngale ba àgg ci yoonu Room, di yégle ci waxu yonent ne mbëggu doxalin katolig bu paapal bi tàmbalee na daw. Tàggat gu mujj gi ngir kërgug Adàntist bu Laodisee tàmbalee na, te “taw bi wàcc, te mbëx yi dikk, te ngelaw yi wol, dal ci kër ga; mu daanu, te dànkugam amoon na solo lool.”
Bataaxal bi malaaka mu bare doole bi yégle woon ca jamono jooju, won na ne xeet yépp naan nañu biiñu Babilon, te xeetu yoonu fen wi Room gu paap ya ak Protestante yu seedeewul yi jëfandikoo, wi ñu doon jël ndank-ndank dale ci fippu ga 1863, moom lañu tegtal ci biiñu (jàngale) Babilon.
Te gannaaw loolu gis naa beneen malaaka buy wàccéee asamaan, yor kàttan gu réy; te suuf si leer na ndax ndamu moom. Mu woo ak baat bu am doole lool, naan: “Babilon bu mag bi daanu na, daanu na, te mu nekk kërug rab yi, ak fésalu bépp ruu bu sobe, ak pañe bépp picc bu sobe te seytaan. Ndax xeeti àddina yépp naan nañu biiñu merum njaloo moom; buur yi ci suuf bi def nañu njaloo ak moom; te jaaykat yi ci suuf bi barele nañu alal ndax ngëneel yu bare yu xéewëlam.” Peeñu 18:1–3.
Ci ñàkk yaakaar ga amoon 18i Sulet 2020, liggéeyu natt gi jeexoon na ngir kërkandat Yoonent yi fanweeri ñaari-bés, mooy Eglise Adventiste du Septième Jour bu Laodicée, te liggéeyu natt gi tàmbalee na ci ñi doon kandidà yi ngir bokk ci ñaar-fukk ak ñeent junni. Bi Michael tàmbalee yeewloo kandidà yooyu ci Sulet 2023, yégle gi, jiñu teewal ni diw ci léebu Adventisme bi, ubbeekoon naat. Mu doon gannaaw 11i Sàttumbar 2001 walla gannaaw Sulet 2023, amoon na tuurug diw gi, te yégle gi ubbeeku woon ci Sulet 2023, bu mat a sàkk, mooy yégle « Yuuxu Guddi » gi ci léebu bi.
Mu tambali ci jamono jéemantu ji niki yégleb gu ñeel janq yu xel ak janq yu ñàkk xel, waaye mu di gën a yaatu ba nekk yégleb bu baax bi. Yégleb boobu di agsi ci ndigalu Dibeer bu agsi léegi, te bu agsee baat bu ñaareel bi ci Peeñug Yàlla saare 18 wootee sànni peexe Yàlla yeneen juróomam génne leen ci Babilon.
Noonu ma, maa ngi déggat baat bu jóge ci asamaan, ne: “Génnleen ci moom, yéen sama xeet, ngir ngeen bañ a bokk ci ay bàkkaaram, te ngir ngeen bañ a jot ci ay mbugalam. Ndaxte ay bàkkaaram yeg nañu ba asamaan, te Yàlla fàttaliku na ay tooñam.” Peeñu 18:4, 5.
Baate bu njëkk bi nekk ci saar bii 1 ba 3 yéglee njotul jamono ju nattu, te gannaaw loolu feesug tawub mujj gi tàmbalee. Baate bu ñaareel bi mooy xamale jeexitalu jamono ju nattu jooju, te yégle jamono ju nattu ngir sàmm Yàlla yeneen mi, mi teggoo bëgg-ba-bëgg ca Babilon.
“Noonu ci liggéey gu mujj ngir artu àddina bi, ñaari woote yu wuute dañuy jëfandikoo ci mboolooy gëmkat yi. Yëgleb malaaka bu ñaareel bi mooy: ‘Babilon dafa daanu, dafa daanu, dëkk bu mag boobu, ndaxte moo naanloo xeeti réew yépp biiñu al bi, mooy biiñu meram njaaloom.’ Te ci xaacu kawe gu yëgleb malaaka bu ñetteel bi, dégg nañu baat bu jóge asamaan ne: ‘Génnleen ci moom, yéen samay nit.’” Review and Herald, 6 Desàmbar 1892.
Ci biirug Xel mu Sell mi la nax bu réy bi ci 2 Thessaloniciens yu Paul waxee mat. Mook benn, ndax moo doon nattu kërgëmkat Seventh-day Adventist bu Laodicée bi tambalee 11 septembre 2001, walla nattu janq yi dajale woon ci naqari 18 juillet 2020, nattu bi dafa am ci biirug Xel mu Sell. Biirug Xel moomu dafay tegu benn yégleb nattu.
“Ñi ñu dañu xëcc ci wetu Boroom suuf sépp, am nañu taxawaayu biñ ko mas a jox Seytaane muy kerub buy muur. Jaarale ko ci mbind mi sell yi wër gangunaam, Boroom bi dafa saxal jokkoo bu sax ak waa suuf. Diwlinu wurus wi moo tektalee yiw wi Yàlla di dundalee lamp yi gëmkat ñi ngir bañ a tàkketu ba noppi dee. Su fekkee ne diwlinu sell wii du tuurée jóge asamaan ci yégle yi Xelum Yàlla, doxaliin yu bon yépp dañu doon am noot gu mat ci kaw nit ñi.
“Yàlla dañuy ko toroxal bu nu jotewul yégle yi mu nu di yónni. Noonu nag, dañuy bañ di nangu diwlin wurus wi mu bëgg a tuur ci sunuy xol ngir ñi nekk ci lëndëm itam man a jot ci moom. Bu woote ba agsee ne: “Xoolleen, boroom céet gi ngi ñëw; génnleen ndajem ko,” ñi jotewul diwlin ju sell ji, ñi yarul ci seen xol yi yiwug Kirist, dinañu gis, ni jigéen yu ñàkk xel ya, ne waajaluwuñu ngir daje ak seen Boroom. Amuñu ci seen bopp kàttan gu leen di may man guñu jël diwlin ji, te seen dund dañu yàqu. Waaye suñu ñaanalee Xelmu Sellu Yàlla, su nu dékku, ni Musaa defee, ne: “Won ma sa ndam,” mbëggeelu Yàlla dina feeñ ci sunuy xol. Jaarale ko ci tubey wurus yi, diwlin wurus wi dina ñëw ci nun. “Du ci doole, du ci kàttan, waaye ci sama Xel, la Boroom Mbooloom yi wax.” Ci nangu leer yu taaru Jantub Njubte, doomi Yàlla dañuy leer ni ay lamp ci àddina.” Review and Herald, July 20, 1897.
Jamono bu tëjjeekat ñaari téeméeri ak ñeent-fukk ak ñeent junni ñi tambalee na 11 Suwelet 2001, te mooy melokaanu ñaari waxtu nattu. Ki jëkk mooy natug mujj bu njëm ci njëg laaj Laodise bu Mbooloom fan yii Juróom-ñaar, te ki ñaareel mooy ñeel ñi nekk ay mbir yi léebub fukki janq yi di wax ci seen kaw. Ngir nit man a nekk janq ju am xel walla janq ju amul xel, war na ne janq yépp jaar ci ab waxtu yéex.
Ci jaar-jaari Millerite, waxtu xaar gi tàmbalee ak ñëwug malaaka ñaareel bi, te loolu amoon na ca njëkk yëqu-yëqu bu ñàkk yaakaar ba. Ca jamono jooju, Protestante yi, ñoom ñi nekkoon nit ñi Yàlla tànn ci kóllëre gu njëkk gi, ñu bàyyi leen ginnaaw. Besu 18 Sulet 2020, nit ñi tànn ci kóllëre gu njëkk gi itam ñu bàyyi leen ginnaaw, te jëfandikoo ngir nattu ga amoon ca waxtu xaar gi ci jaar-jaari Millerite tàmbalee dellusi. Ndaje Woote gu Diggante guddi ga noonu lañu sosoon ci jaar-jaari Millerite, ni ñu koy sos léegi. Bi mu agsee ba mat ca ndaje kaŋu Exeter ba, feeñ na kan moo am ndaje bi (diiw), ak kan moo ko amul. Nit ñi tànn ci kóllëre gu njëkk gi ci benn ci ñaari jaar-jaar yooyu, ñoom lañuy jëkka nattu te bàyyi leen ginnaaw.
“‘Dinaa leen jox xol bu bees te dinaa def ci seen biir ruu bu bees.’ Maa ngi gëm ak sama xol bépp ne Ruuh Yàlla mi ngi deñku bëccëg addina, te ñi amoon leer gu réy ak yoon yi bari te jëfandikóowuñu ko, ñoom ñoo njëkk a desees leen. Ñoo taxawaloon Ruuh Yàlla ba mu dem. Li Seytaane di def léegi, di jëf ci xol yi, ak ci mbooloo yi, ak xeeti réew yi, war na yéemloo bépp taalibé kàddug wax yu yàlla-yëgle. Mujj gi jege na. Na sunuy mbooloo jóg. Na kàttanu soppi bi jóge ci Yàlla am ci xolu kàttan-kàttani nit ku nekk, te noonu dinañu gis yëngu-yëngu bu xóot bu Ruuh Yàlla. Baal rekk ci bàkkaar du kenn ci njeexital dee Jesu. Moom def na sarax su dul jeex, du ngir rekk bàkkaar dindi, waaye it ngir bindaat nit ak dundam, delloo ko taaram, tabaxaat ko ci ay yàqu-yàqam, te def ko mu yelloo ngir nekk ci kanamu Yàlla.” Selected Messages, téere 3, 154.
Ci benn waxtu nattu boobu, ñi bañee bëggante bi ñu ubbi, dañuy jot ngëlaw gu metti gi Pool wax.
“Lu ragal a tiit ne mooy jëf ci yoonu yàlla ci yoon wu am njariñ bi nu xam ci sunu xel te mu laal sunu xol. Manunu bañ ci amul mbugal yégle yi Yàlla di nu yónni ci yërmande. Ab ndigël jóge na asamaan ñëw ci àddina ba ci jamonooy Nóoyi, te musiba nit ñi dafa sukkandiku woon ci ni ñuy jëfeek ndigël loolu. Ndaxte dañoo bañ yégle bi, Noonu Xelum Yàlla nanguwulati xeetu bakkaar ba, te ñu dee ci ndoxu mbëmbët mi. Ci jamonoy Ibraaima, yërmande bàyyi na a woote dëkkandoo Sodom yu tooñkat ya, te ñépp gënul Loot ak jabaram ak ñaari doom-ju jigéen ñammoon na leen safara sa jóge asamaan. Noonu itam ci fan yi Kirist. Doomu Yàlla wax na Yawut yu gëmul ya ca xeetu jamono jooju ne: ‘Seen kër bàyyi nañu ko ci yéen muy neen.’ Bi mu xoolee ba ca fan yu mujja ya, dooley dul jeex jooju waxaat na ci mbirum ñi ‘jotewul mbëggeelug dëgg ngir ñu man a mucc’: ‘Ndax loolu Yàlla dina leen yónnee réer gu tar, ba ñu gëm fen; ngir ñépp ñi gëmul woon dëgg te bëgg njubadi, ñu daan leen.’ Naka lañuy bañ njàngaleem Kàddugam, noonu Yàlla di jële Xelam ci ñoom, bàyyi leen ci nax yi ñuy bëgg.” Early Writings, 46.
Dinanu wéyalat njàng mi ci bind bu ci topp.