Iinyanga Ezintlanu Ezifihlakeleyo

Umyalezo wobuSilamsi, njengoko umelwe yindinyana yeshumi, wandlalwa nguJosiah Litch ngowe-1838 ngokunxulumene nexesha elichazwe kwindinyana yeshumi elinesihlanu. Ngelo xesha kwakukho iinkalo zesiprofeto ezazifihlakele kuLitch. Ngomhla woku-1 kuAgasti 1840, uLitch wayesele epapashe inkcazelo ecokiseke ngakumbi, esekelwe koko kwakutyhilwe kuye emva kowe-1838 kumyalezo “weenyanga ezintlanu.” Ngowe-1838 inxalenye yomyalezo “weenyanga ezintlanu” okwisahluko sesithoba seSityhilelo yayifihlakele kuLitch. Itywina lenxalenye efihlakeleyo yesiprofeto seenyanga ezintlanu lavulelwa uLitch ngaphambi kowe-1840, yaye ukuvulwa kwelo tywina kwavelisa ukubonakaliswa kwamandla kaThixo ukususela kowe-1840 ukuya kowe-1844.

Iinyanga ezintlanu ezikwivesi yesihlanu zazifihliwe de kwangunyaka wama-2026. Xa uElizabhete waphuma ekuzifihleni kangangeenyanga ezintlanu, uMariya wazimanya naye. UMariya ungqamanisa iinyanga ezintlanu zokuzifihla nomzekeliso weentombi ezinyulu ezilishumi, kuba, ngokungafaniyo noElizabhete, uMariya wayeyintombi enyulu ekhulelweyo, kanti uElizabhete wayengumfazi okhulelweyo owayesele edlule kwiminyaka yokuzala abantwana. Kokubini oku kuzalwa kwabantwana kwakungummangaliso, ngakunye ngendlela yako, kodwa uMariya wayeyintombi enyulu. Bonke abaprofeti bathetha ngesiphelo sehlabathi, yaye iintombi ezinyulu ezimelwa nguMariya kwimihla yokugqibela ziintombi ezinyulu ezintlanu ezizizilumko, ezibumba intshukumo yaseFiladelfi yengelosi yesithathu, nezinani lazo lilikhulu elinamashumi amane anesine lamawaka. UElizabhete noMariya badibana kwinyanga yesithandathu, emva kweenyanga ezintlanu zokuzifihla kukaElizabhete. Iinyanga ezintlanu ezikwivesi yesihlanu zazifihliwe de kwangunyaka wama-2026.

Xa kwazalwa uYohane, uMariya wabuyela eNazarete, yaye uZekariya wayengasesisimumu. UMariya wayekunye noElizabhete de wavaleka umnyango ngexesha lomthetho weCawe, xa isiprofeto sithetha. UZekariya luphawu lwendlela lweAlfa olwenziwa isimumu, kwaye ukwaluphawu lwendlela lweOmega oluthetha ekuzalweni konyana wakhe. UZekariya usekuqalekeni nasekupheleni, emele ingelosi yokuqala kwakunye neyesithathu. UElizabhete usisigidimi sengelosi yesibini, yaye uMariya usisigidimi sesikhalo saphakathi kobusuku esizimanya noElizabhete ekupheleni kweenyanga ezintlanu zokuzifihla.

Usapho lukaNowa olwalunamalungu asibhozo lwalufihlwe emkhombeni iinyanga ezintlanu, waza emva koko umkhombe wema phezu kweNtaba yeArarati. Isikhalo saphakathi kobusuku sazimanya nengelosi yesibini e-Exeter saza saqhubeka de lwavalwa ucango ngomhla wama-22 kuOktobha 1844, kuzalisekiswa umzekeliso weentombi ezilishumi. UMariya wazimanya noElizabhete e-Exeter waza waqhubeka de kwazalwa uYohane.

Umyalezo owawufihliwe kuLitch ngo-1838 wawungumyalezo “weenyanga ezintlanu.” Ukufihlwa kweenyanga ezintlanu kumelwa ngabantu abasibhozo abasemkhombeni; kukuzifihla kukaElisabeth ebudeni beenyanga ezintlanu zokuqala zokukhulelwa kwakhe. YayiyiNkosi eyayibambe isandla saYo phezu kweenyanga ezintlanu ngo-1838, yada yasisusa isandla saYo phezu kweenyanga ezintlanu, ivumela uLitch ukuba apapashe umhla kwiintsuku ezilishumi ngaphambi kokuzaliseka kwawo. Xa kuvulwa itywina lomyalezo weenyanga ezintlanu ngemihla yokugqibela, njengoko lo myalezo uchazwa ngoku, uzifumana kwiintsuku ezintandathu zentlanganiso yasenkampini yaseExeter, ukususela ngomhla we-12 ukuya kowe-17 kuAgasti 1844, ezalandelwa ziintsuku ezingamashumi amathandathu anesithandathu ukuya kumnyango ovaliweyo womhla wama-22 kuOktobha 1844. Zaziziintsuku ezingamashumi asixhenxe anesibini, kodwa xa zibekwa kumgca wesiprofeto zize ke iziphawuli zendlela zibekwe zodwa, kuyabonakala ukuba umqondiso wongqingo owawumelwa yintlanganiso yasenkampini yaseExeter wawuziintsuku ezintandathu ezalandelwa ziintsuku ezingamashumi amathandathu anesithandathu de kwaya kufikelelwa kumnyango ovaliweyo. Ngokwesiprofeto, eli xesha limelwa ngamanani athi 6 6 6.

Imbali yongqingo, njengoko ifuziselwa yiExeter ukuya kutsho kumhla wama-22 kweyeDwarha, ifuziselwa nguLameki wesizukulwana sesithandathu sikaKayin. Ucango luvalwa kanye emva kokuvulwa kwetywina lesiprofeto seenyanga ezintlanu. Luvaleka ngokuthe ngcembe, kodwa kubuAdventist le nkqubo yaqala nge-9/11, yaye iphela ekufikeni kongqingo. Xa kufika ungqingo, uya kubonakalisa isimilo sikaLameki womnombo kaKayin okanye esikaLameki womnombo kaSete. Inani laloo mbali kuLameki womnombo kaKayin ngu-6 6 6, yaye inani likaLameki womnombo kaSete nelebandla eloyisileyo ngu-7 7 7.

Ukubonakaliswa kwezimilo ezibini ezimelwe ngooLameki ababini nangamanani athi 666 okanye 777 kuqala ngeziganeko ezitsalela ingqalelo yoluntu kubu-Adventist, njengoko kuphakanyiswa umbuzo wokuba kwakutheni ukuze ama-Adventist athule ngesilumkiso seebhola zomlilo zaseNashville. Impikiswano eqhubeka isiba mandundu iba ngumboniso obonakalayo owandulela umnyango ovaliweyo womthetho wosuku lweCawa oza kufika kungekudala, owafuziselwa zizilwanyana ezazinyuka kwithambeka zingena emkhombeni. Isilumkiso esibonakalayo esiqhubeka sisiba namandla safuziselwa nangamava kaEliya kwiNtaba yeKarmele nayintshukumo yamaMillerite yowe-1844.

Ulwakhiwo lwesiprofeto lokungqingwa

Isakhiwo sesiprofeto songqingo oluphela ngokutshatyalaliswa kwesixeko simele isithuba sexesha esiqala ngomqondiso size siphele ngomqondiso. Simele isithuba sexesha kwakunye nomzuzu othile wexesha. Isithuba sexesha sokuyilwa komfanekiselo simelwa ngeendlela ezahlukahlukeneyo. Isakhiwo ngasinye sesiprofeto solu hlobo esikubungqina obuphefumlelweyo sifuzisela ixesha lovavanyo lomfanekiselo werhamncwa elifikelela kuvuthondaba lwalo ngophawu lwerhamncwa.

“‘Umfanekiselo werhamncwa’ umele olo hlobo lobuProtestanti obuwexukileyo oluya kwakheka xa iicawa zamaProtestanti zifuna uncedo lwegunya likarhulumente ukuze zinyanzelise iimfundiso zazo ezimiselweyo. ‘Uphawu lwerhamncwa’ lusafuna ukuchazwa.” Imbambano Enkulu, 445.

Elo xesha limele ukwenziwa komfanekiso owenzelwa irhamncwa nongumfanekiso walo; uphawu lwerhamncwa lunyanzeliswa xa umfanekiso obukade usenziwa ufikelela kwinqanaba lokuba ukwazi ukuthetha uze ngaloo ndlela umisele umthetho weCawa. Uphawu lwegunya laseRoma lwafanekiselwa nguNebhukadenetsare xa iYerusalem yatshatyalaliswayo. Enoba yiBhabheli okanye yiRoma, ubume bokungqinga bubalaselisa ukumkani wasemntla kwimihla yokugqibela. Ukungqinga kukaOrhan ukususela ngowe-1333 ukuya kutsho kowe-1337, kunye neminyaka emine ukususela kumhla wama-27 kuJulayi wowe-1449 ukuya kutsho ekungqingweni kweConstantinople ngowe-1453, akufanekiseli nje kuphela ixesha elisusela kumhla we-11 kuAgasti wowe-1840 ukuya kutsho kumhla wama-22 kuOktobha wowe-1844, kodwa oku kungqinga kukwabalaselisa indima yobuSilamsi njengabantwana bomoya wasempuma wesiprofeto seBhayibhile. Umxholo wokumkani wasemntla (iBhabheli okanye iRoma) nowomoya wasempuma ngulowo uthi “iindaba ezivela empuma nezivela emntla” kuDaniyeli 11:45.

Kodwa iindaba ezivela empuma nasemntla ziya kumkhathaza: ngoko ke uya kuphuma enomsindo omkhulu ukuze atshabalalise, aze abatshayele baphele abaninzi. Daniyeli 11:44.

Iminyaka emine esusela kumhla wama-27 kuJulayi 1449 ukuya ekungqingweni kweConstantinople ngowe-1453 ayibonisi isithuba seminyaka emine kuphela, kodwa xa idityaniswe nokufa kukaJohn Palaiologos ngowe-1448, esi sithuba sikwamelwa yiminyaka emihlanu.

Olu lwakhiwo lubonakaliswa kuzo zombini izihlandlo zokutshatyalaliswa kweYerusalem nakumkhukula kaNowa. LukwakwiPasika yokuqala eYiputa, xa kwakufuneka ukuba ingelosi etshabalalisayo ibone umqondiso wegazi emnyango owakhokelela uFaro nomkhosi wakhe elwandle, de kwakhululwa imimoya yasempuma aza amanzi aluvala ucango lokungena kwilizwe ledinga. Olu lwakhiwo lukwimbali ye-alfa yebandla lasePergamo ukususela ngowama-313 ukuya kutsho kumthetho wokuqala weCawa ngowama-321, yaye lukwimbali ye-omega yasePergamo ukususela kummiselo kaJustinian ngowama-533 ukuya kutsho kumthetho weCawa wangowama-538. Ngokubhekisele kwiPergamo, umqondiso ngumyalelo okanye ngummiselo, kodwa yomibini iqalisa ixesha elifikelela kuvuthondaba lwalo kumthetho weCawa.

Ulwakhiwo lukaHezekile lokungqingwa nokutshatyalaliswa kweYerusalem lwalususela kunyaka wama-587 ngaphambi kokuzalwa kukaKristu ukuya kunyaka wama-586 ngaphambi kokuzalwa kukaKristu: iminyaka emibini xa ixesha libalwa ngendlela equkayo, neminyaka eyi-1.5 xa ixesha libalwa ngendlela engabandakanyiyo. Olunye ulwakhiwo lokungqinga lwesiprofeto nalo lumelwa yiminyaka emibini kwiphulo lomkhosi lasePanium, elaliquka idabi lasePanium ngowama-200 ngaphambi kokuzalwa kukaKristu nokungqingwa kweTsidon ngowama-198 ngaphambi kokuzalwa kukaKristu. Ukufa komfazi kaHezekile kuhambelana nokufa kukaLameki, nokufa kukaJohn Palaiologos, nedabi lasePanium.