Ìmúṣẹ àwọn ààmì tí oòrùn, òṣùpá, àti àwọn ìràwọ̀ ṣojú fún ni a ti ṣe àlàyé rẹ̀ lọ́nà kíkún pẹ̀lú nípasẹ̀ àwọn òpìtàn, àwọn aṣáájú-ọnà Adventism, àti nípasẹ̀ àwọn ìkọ̀wé Sister White. Díẹ̀ lára àwọn ààmì tí Jésù sọ̀rọ̀ nípa wọn kò mọ̀ déédéé bí àwọn míì. Kì í ṣe púpọ̀ ni ó mọ̀ pé “ìpọ́njú àwọn orílẹ̀-èdè” lórí “ayé,” ní ìmúṣẹ pàtó kan. Wọn kò ní ìmọ̀ kedere nípa ohun tí ààmì ìmìtìtì “àwọn agbára ọ̀run” túmọ̀ sí, ní ìyàtọ̀ sí ìmìtìtì tí àwọn agbára ayé ṣojú fún. Àti pé kì í ṣe púpọ̀ lára àwọn Adventist Laodicea ni ó lóye pé “wíwá” “Ọmọ ènìyàn tí ń bọ̀ nínú àwọsánmà” ni a mú ṣẹ ní ìtàn àwọn Millerite.
“A kò tíì fi ọjọ́ gangan àti wákàtí dídé Kristi hàn. Olùgbàlà sọ fún àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ pé òun tìkára rẹ̀ pẹ̀lú kò lè jẹ́ kí a mọ wákàtí ìfarahàn rẹ̀ kejì. Ṣùgbọ́n ó mẹ́nuba àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ kan tí wọ́n lè fi mọ̀ pé dídé rẹ̀ ti súnmọ́. ‘Àwọn àmì yóò sì wà,’ ni ó wí, ‘ní oòrùn, àti ní òṣùpá, àti nínú àwọn ìràwọ̀.’ ‘A ó sọ oòrùn di òkùnkùn, òṣùpá kì yóò sì fi ìmọ́lẹ̀ rẹ̀ hàn, àwọn ìràwọ̀ ọ̀run yóò sì ṣubú.’ Lórí ilẹ̀ ayé, ni ó wí, ‘ìpọ́njú àwọn orílẹ̀-èdè, pẹ̀lú ìdààmú; òkun àti ìgbì omi ń ké ramúramù; ọkàn àwọn ènìyàn ń dákú nítorí ẹ̀rù, àti nítorí ìrètí ohun wọ̀nyí tí ń bọ̀ sórí ilẹ̀ ayé.’”
“‘Nígbà náà ni wọn yóò rí Ọmọ ènìyàn tí ń bọ̀ lórí àwọsánmà ọ̀run pẹ̀lú agbára àti ògo ńlá. Yóò sì rán àwọn áńgẹ́lì rẹ̀ pẹ̀lú ìró ńlá ti ìpè, wọn yóò sì kó àwọn àyànfẹ́ rẹ̀ jọ láti inú ẹ̀fúùfù mẹ́rin, láti òpin ọ̀run kan títí dé òpin kejì.’”
“Àwọn àmì nínú oòrùn, òṣùpá, àti àwọn ìràwọ̀ ti ṣẹ. Láti ìgbà náà wá ni ìmìtìtì ilẹ̀, ìjì líle, ìgbì òkun ńlá, àjàkálẹ̀-àrùn, àti ìyàn ti pọ̀ sí i. Àwọn ìparun tí ó burú jù lọ, nípa iná àti ìkún omi, ń tẹ̀ lé ara wọn ní kíákíá. Àwọn àjálù búburú tí ń ṣẹlẹ̀ láti ọ̀sẹ̀ dé ọ̀sẹ̀ ń bá wa sọ̀rọ̀ pẹ̀lú ohùn ìkìlọ̀ tó kún fún òótọ́, tí ń kéde pé òpin ti súnmọ́, pé ohun ńlá kan àti ohun tí yóò jẹ́ ìpinnu pàtàkì gbọ́dọ̀ ṣẹlẹ̀ láìpẹ́.”
“Àkókò ìdánwò kò ní tẹ̀síwájú pẹ́ púpọ̀ mọ́. Ní báyìí ni Ọlọ́run ń yọ ọwọ́ ìdènà rẹ̀ kúrò lórí ayé. Ó ti pẹ́ tí ó ti ń bá àwọn ọkùnrin àti àwọn obìnrin sọ̀rọ̀ nípasẹ̀ iṣẹ́ Ẹ̀mí Mímọ́ rẹ̀; ṣùgbọ́n wọn kò fetí sí ìpè náà. Ní báyìí ni ó ń bá àwọn ènìyàn rẹ̀, àti ayé, sọ̀rọ̀ nípasẹ̀ ìdájọ́ rẹ̀. Àkókò àwọn ìdájọ́ wọ̀nyí jẹ́ àkókò àánú fún àwọn tí kò tíì ní àǹfààní láti mọ ohun tí ó jẹ́ òtítọ́. Pẹ̀lú ìrẹ̀lẹ̀ ni Olúwa yóò wo wọn. Ọkàn àánú rẹ̀ ti fọwọ́ kan; ọwọ́ rẹ̀ sì ṣì na jáde láti gbàlà. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ni a óò gba wọ inú agbo ààbò, àwọn tí yóò gbọ́ òtítọ́ fún ìgbà àkọ́kọ́ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn wọ̀nyí.” Review and Herald, November 22, 1906.
Ìtàn àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Miller ni a tún ṣe déédéé gẹ́gẹ́ bí ó ti rí ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Àwọn “àmì” tí ó samisi dídé àti ìtàn angẹli kìíní, ni wọ́n jẹ́ àpẹẹrẹ àwọn “àmì” tí ń samisi dídé àti ìtàn angẹli kẹta. Gbogbo àwọn ìṣísẹ̀ àtúnṣe mímọ́ ń lọ ní ìbámu pẹ̀lú ìṣísẹ̀ angẹli kẹta ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn.
“Iṣẹ́ Ọlọ́run lórí ayé ń fi, láti ìgbà dé ìgbà, ìfarajọ tí ó ṣe kedere hàn nínú gbogbo àtúnṣe ńlá tàbí ìṣísẹ̀ ẹ̀sìn. Àwọn ìlànà ìbáṣepọ̀ Ọlọ́run pẹ̀lú ènìyàn máa ń jẹ́ kan náà nígbà gbogbo. Àwọn ìṣísẹ̀ pàtàkì ti àkókò ìsinsin yìí ní ohun tí ó bá wọn dọ́gba nínú àwọn ti ìgbà àtijọ́, irírí ìjọ ní àwọn àkókò iṣáájú sì ní àwọn ẹ̀kọ́ tí ó níye lórí gidigidi fún àkókò tiwa.” The Great Controversy, 343.
Ìtàn tí áńgẹ́lì alágbára tí Ìfihàn orí kejìdínlógún ṣàpẹẹrẹ ni ti áńgẹ́lì kẹta, àti ìtàn tí áńgẹ́lì kẹta náà ṣàpẹẹrẹ ń lọ ní ìlà kan náà pẹ̀lú ìtàn àwọn áńgẹ́lì kìn-ín-ní àti kejì nínú ìtàn àwọn Millerite.
“Ọlọ́run ti fi àwọn ìránṣẹ́ Ìfihàn 14 sí ipò wọn nínú ìlà àsọtẹ́lẹ̀, iṣẹ́ wọn kì yóò sì dáwọ́ dúró títí di ìparí ìtàn ayé yìí. Ìránṣẹ́ áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti ti kejì ṣì jẹ́ òtítọ́ fún àkókò yìí, a sì gbọdọ̀ jẹ́ kí wọ́n bá èyí tí ń tẹ̀ lé e lọ ní ìbáṣiṣẹ́ pẹ̀lú ara wọn. Áńgẹ́lì kẹta ń kéde ìkìlọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú ohùn ńlá. ‘Lẹ́yìn nǹkan wọ̀nyí,’ ni Jòhánù wí pé, ‘mo rí áńgẹ́lì mìíràn tí ó ń sọ̀ kalẹ̀ láti ọ̀run wá, ẹni tí ó ní agbára ńlá; a sì tan ayé náà mọ́lẹ̀ pẹ̀lú ògo rẹ̀.’ Nínú ìmólétí yìí, ìmọ́lẹ̀ gbogbo àwọn ìránṣẹ́ mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà ni a so pọ̀.” The 1888 Materials, 803, 804.
Iṣẹ́ áńgẹ́lì kìn-ín-ní àti kejì, tí iṣẹ́ áńgẹ́lì kẹta bá dọ́gba pẹ̀lú rẹ̀, ni a tún ṣàfihàn nínú àkàwé àwọn wúńdíá mẹ́wàá.
“Ọ̀pọ̀ ìgbà ni a máa ń tọ́ka mi sí àpèjúwe àwọn wúńdíá mẹ́wàá, márùn-ún nínú wọn sì jẹ́ ọlọ́gbọ́n, márùn-ún sì jẹ́ aṣiwèrè. Àpèjúwe yìí ti ṣẹ̀, yóò sì ṣẹ ní pátápátá gẹ́gẹ́ bí a ti kọ ọ́, nítorí pé ó ní ìlò pàtàkì fún àkókò yìí, ó sì ti ṣẹ, gẹ́gẹ́ bí ìhìn iṣẹ́ áńgẹ́lì kẹta, yóò sì máa bá a lọ ní jíjẹ́ òtítọ́ ìsinsin yìí títí di òpin àkókò.” Review and Herald, August 19, 1890.
Ìtàn tí a ṣàfihàn nínú Ìfihàn orí kẹwàá ti Ìwé Ìfihàn ni a ṣàpẹẹrẹ gẹ́gẹ́ bí àwọn àrá méje, àwọn àrá méje náà sì ń ṣojú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ṣẹlẹ̀ ní àkókò ìtàn àwọn Millerites, èyí tí ó jẹ́ ìtàn àwọn ìhìnrere áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti èkejì. Àwọn àrá méje náà pẹ̀lú ń ṣojú “àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ọjọ́ iwájú” tí ń ṣẹlẹ̀ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, a sì mú wọn ṣẹ ní “àtòlẹ́sẹẹsẹ” kan náà gẹ́gẹ́ bí wọ́n ti rí nínú ìtàn àwọn Millerites.
“Ìmọ́lẹ̀ àkànṣe tí a fi fún Jòhánù, tí a sì sọ jáde nínú àrá méje náà, jẹ́ àwòrán kíkún àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí yóò ṣẹlẹ̀ lábẹ́ àwọn ìhìnrere áńgẹ́lì kìíní àti kejì. …”
“Lẹ́yìn tí àwọn àrá méje wọ̀nyí ti sọ ohùn wọn jáde, àṣẹ náà wá sí ọ̀dọ̀ Johanu gẹ́gẹ́ bí ó ti wá sí ọ̀dọ̀ Daniẹli ní ti ìwé kékeré náà pé: ‘Di èdìdì àwọn ohun tí àwọn àrá méje sọ jáde.’ Àwọn wọ̀nyí ní í ṣe pẹ̀lú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ọjọ́ iwájú tí a óò fi hàn ní ìtòlẹ́sẹẹsẹ wọn.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
Gbogbo àwọn ìṣísẹ̀ àtúnṣe náà ń bá ara wọn lọ ní ìbámu, a sì gbọdọ̀ kó wọn jọ “lórí ìlà lórí ìlà,” kí wọ́n lè fi ṣe àfihàn ìṣísẹ̀ àtúnṣe ìkẹyìn ti ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì. Òwe àwọn wúńdíá mẹ́wàá ń ṣàfihàn ìrírí inú àwọn ènìyàn Ọlọ́run nínú ìṣísẹ̀ Millerite àti nínú ìṣísẹ̀ ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì.
“Òwe àwọn wúńdíá mẹ́wàá tí ó wà nínú Mátíù 25 náà pẹ̀lú ṣàfihàn ìrírí àwọn ènìyàn Adventist.” The Great Controversy, 393.
Iṣẹ́ àti ìhìnrere àwọn Míláráìtì àti ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìndínlógójì àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlá náà ni a ṣàfihàn nípasẹ̀ àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta inú Ìfihàn orí kẹrìnlá.
“Mo ti ní àwọn àǹfààní iyebíye láti rí ìrírí gbà. Mo ti ní ìrírí nínú ìhìnrere áńgẹ́lì kìíní, èkejì, àti ẹ̀kẹta. A ṣàpẹẹrẹ àwọn áńgẹ́lì bí wọ́n ti ń fò lárin ọ̀run, tí wọ́n ń kéde ìhìnrere ìkìlọ̀ kan fún ayé, tí ó sì ní ìbáṣepọ̀ tààrà pẹ̀lú àwọn ènìyàn tí ń gbé ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ìtàn ayé yìí. Kò sí ẹni tí ó ń gbọ́ ohùn àwọn áńgẹ́lì wọ̀nyí, nítorí wọ́n jẹ́ ààmì láti ṣojú fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run tí ń ṣiṣẹ́ ní ìṣọ̀kan pẹ̀lú àgbáyé ọ̀run. Àwọn ọkùnrin àti àwọn obìnrin, tí Ẹ̀mí Ọlọ́run ti mú mọ́lẹ̀, tí a sì ti sọ wọ́n di mímọ́ nípasẹ̀ òtítọ́, ń kéde àwọn ìhìnrere mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà ní ìtòlẹ́sẹẹsẹ wọn.” Life Sketches, 429.
Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ tí a fi hàn nínú Ìfihàn orí kẹwàá, ni a fi hàn nípasẹ̀ ààrá méje náà. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ wọ̀nyẹn ń samisi ibìkan tí ohun ti Ọlọ́run so pọ̀ mọ́ ti ènìyàn. “Àwọn àmì” tí Kristi tọ́ka sí nínú Mátíù orí kẹrìnlélógún, Máàkù orí kẹtàlá, àti Lúùkù orí kọkànlélógún dúró fún “àwọn àmì” tí ó mú ìṣísẹ̀ Millerite wọlé, wọ́n sì dúró fún ẹ̀rí afiwe sí ìṣísẹ̀ ẹgbẹ̀rún méjìléláàádọ́rin [one hundred and forty-four thousand]. Ẹgbẹ̀rún méjìléláàádọ́rin [one hundred and forty-four thousand] kì yóò tọ́ ikú wò gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ nínú Énọ́kì àti Élíjà. September 11, 2001, “àmì” tí Kristi tọ́ka sí gẹ́gẹ́ bí èyí tí ń samisi dídé ìran ìkẹyìn nínú ìtàn ayé, ni a tọ́ka sí nínú Lúùkù orí kọkànlélógún. Látàrí láti wà lára ẹgbẹ́ náà tí Énọ́kì àti Élíjà ti dúró fún, tí a ń pè ní ẹgbẹ̀rún méjìléláàádọ́rin [one hundred and forty-four thousand], ó ṣe pàtàkì kí a mọ “àmì” náà àti gbogbo ohun tí ó dúró fún.
Lẹ́yìn tí Jésù ti darí àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Rẹ̀ kọjá nípasẹ̀ ìtàn àwọn “àmì” tí ó ṣí ọ̀nà sí ìṣísẹ̀ Millerite, Ó tún sọ ẹ̀rí ìtàn Rẹ̀ náà ní àtúnṣe, Ó sì mú un gbooro sí i, nípa fífi òwe kan kún un tí ó ṣàfihàn ìtàn kan náà.
Ó sì sọ òwe kan fún wọn pé, Ẹ wo igi ọ̀pọ̀tọ́ àti gbogbo àwọn igi; nígbà tí wọ́n bá ti yọ ewé jáde, ẹ̀yin fúnra yín a rí i, a sì mọ̀ pé ìgbà òoru ti sún mọ́ tòsí. Bákan náà ni ẹ̀yin pẹ̀lú, nígbà tí ẹ bá rí àwọn nǹkan wọ̀nyí tí ń ṣẹlẹ̀, ẹ mọ̀ pé ìjọba Ọlọ́run ti sún mọ́ tòsí. Lóòótọ́ ni mo wí fún yín, ìran yìí kì yóò kọjá lọ, títí gbogbo rẹ̀ yóò fi ṣẹ. Ọ̀run àti ayé yóò kọjá lọ, ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ mi kì yóò kọjá lọ. Luku 21:29–33.
Jésù bẹ̀rẹ̀ àkàwé náà nípa fífi ìyàtọ̀ hàn láàárín “igi ọ̀pọ̀tọ́,” ní ọ̀nà ẹyọ kan ṣoṣo, àti “gbogbo àwọn igi.” “Igi ọ̀pọ̀tọ́” náà ni àwọn ènìyàn májẹ̀mú, tí ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn jẹ́ Àdíféntìsìmù Laodíkíà, àwọn tí ń jẹ́wọ́ pé àwọn ni ìyókù ènìyàn Ọlọ́run. Àwọn “igi” mìíràn náà ni àwọn Kèfèrí.
“Ẹ kíyèsi ìfibú igi ọ̀pọ̀tọ́ náà, tí ó dúró fún orílẹ̀-èdè Júù, tí ewé ìjẹ́wọ́ bò ó, ṣùgbọ́n tí a kò rí èso kankan lórí rẹ̀. A kéde ègún sí igi ọ̀pọ̀tọ́ náà, tí ó dúró fún aṣojú alààyè, oníròyìn, oníwà rere, ẹni tí Ọlọ́run bú, tí ó wà láàyè gẹ́gẹ́ bí àwọn Júù ti wà fún ogójì ọdún lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ yìí, ṣùgbọ́n tí ó ti kú. Ẹ kíyèsi pé àwọn igi mìíràn, tí ó dúró fún àwọn Kèfèrí, kò ní ìbò ewé. Wọ́n jẹ́ aláìní ewé, wọn kò sì ṣe èròjà kankan pé àwọn ní ìmọ̀ Ọlọ́run. Àkókò fífi èso wọn hàn kò tíì dé.” Special Testimonies for Ministers and Workers, number 7, 59–61.
Ìjọ Adventist ti Laodicea ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn wà lábẹ́ ègún, nítorí pé bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ń jẹ́wọ́ ara rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àwọn ènìyàn ìyókù Ọlọ́run, ìjẹ́wọ́ rẹ̀ kò so èso. Jésù ń ṣe ojú-ọ̀nà méjì tí ó so pọ̀ ṣùgbọ́n tí ó yàtọ̀ síra nínú àyọkà náà. Ó ń fi ìyàtọ̀ tó wà láàárín àwọn ènìyàn tí wọ́n jẹ́wọ́ pé ti Ọlọ́run ni wọ́n jẹ́ àti àwọn aláìkọlà, tí kì í jẹ́wọ́ pé wọ́n ń pa òfin Ọlọ́run mọ́, tàbí pé wọ́n ní Ẹ̀mí Àsọtẹ́lẹ̀, hàn, èyí tí ó jẹ́ àwọn àbùdá àwọn ìyókù ọjọ́ ìkẹyìn, èyí tí Adventism ti Laodicea ń jẹ́wọ́ pé òun ń gbéga. Àwọn ewé ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ṣojú fún ìjẹ́wọ́ tí a sọ pé ènìyàn jẹ́ ìyókù tí Johanu dá mọ̀ nínú ìwé Ìfihàn.
“A ṣojú ayé àwọn Kèfèrí nípasẹ̀ àwọn igi ọ̀pọ̀tọ́ tí kò ní ewé, tí kò sì ní èso. Àwọn Kèfèrí jẹ́ aláìní ìwà-bí-Ọlọ́run, gẹ́gẹ́ bí àwọn Júù náà ṣe rí, ṣùgbọ́n wọn kò tíì sọ pé àwọn wà nínú ojú-rere Ọlọ́run. Wọn kò fi ìgbéraga ṣògo nípa ẹ̀mí gíga tí a gbé wọn sókè sí. Wọn jẹ́ afọ́jú ní gbogbo ọ̀nà sí àwọn ọ̀nà àti iṣẹ́ Ọlọ́run. Pẹ̀lú wọn, àkókò fún ọ̀pọ̀tọ́ kò tíì dé. Wọn ṣì ń retí ọjọ́ kan tí yóò mú ìmọ́lẹ̀ àti ìrètí wá fún wọn.” Signs of the Times, February 15, 1899.
Ìyàtọ̀ tó wà láàárín igi ọ̀pọ̀tọ́ àti àwọn igi mìíràn ni Kristi tún fi ìyàtọ̀ míràn kún un. Àkókò tí àwọn igi náà yóò hù jáde fún àwọn ọ̀pọ̀tọ́ yàtọ̀ sí àkókò tí àwọn igi àwọn Kèfèrí yóò hù jáde. Ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, “a fi ìpè méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ fún àwọn ìjọ,” ohùn àkọ́kọ́ láti ọ̀dọ̀ angẹli Ìfihàn orí kẹtàlá-dín-lógún, sì tọ́ka sí àkókò tí ìhùjáde fún ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún yóò ṣẹlẹ̀. “Ohùn kejì” ti Ìfihàn kẹtàlá-dín-lógún, ṣàfihàn àkókò tí àwọn igi mìíràn yóò hù jáde.
Ní ọjọ́ Kristi, àwọn Júù ni igi ọ̀pọ̀tọ́, àwọn Kèfèrí sì ni àwọn igi mìíràn. Nínú ìtàn àwọn ọmọlẹ́yìn Miller, àwọn Pùròtẹ́sítàǹtì ni igi ọ̀pọ̀tọ́, àwọn ọmọlẹ́yìn Miller sì ni àwọn igi mìíràn. Ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, Adventismu Laodicea ni igi ọ̀pọ̀tọ́ aláìso èso tí a yọ kúrò ní Jerusalẹmu (ọgbà àjàrà), àwọn ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [144,000] sì ni àwọn igi ọ̀pọ̀tọ́ tí ń so èso. Àwọn ọmọ míì ti Ọlọ́run tí wọ́n ṣì wà ní Babeli ni a ṣàpẹẹrẹ wọn gẹ́gẹ́ bí àwọn Kèfèrí.
“Keferi,” gẹ́gẹ́ bí ìtumọ̀ ọ̀rọ̀ náà, jẹ́ “àjèjì.” Àwọn igi Keferi wà ní ipò ìsun (òkú), wọn kò sì so èso tàbí hù ìbùdó kankan ní àkókò tí igi ọ̀pọ̀tọ́ bá ń hù ìbùdó tí ó sì tún wà láàyè. Igi tí ó wà ní ipò ìsun jẹ́ igi gbígbẹ, àti nígbà tí a bá pe àwọn Keferi láti jáde kúrò ní Bábílónì, nípasẹ̀ ohùn kejì ti Ìfihàn orí kejìlá [eighteen], nígbà náà ni wọn yóò yan láti pa Sábá ọjọ́ keje mọ́, wọ́n yóò sì wọ inú májẹ̀mú pẹ̀lú Olúwa.
Kí ọmọ àjèjì tí ó ti so ara rẹ̀ mọ́ Olúwa má ṣe sọ pé, “Lóòótọ́ ni Olúwa ti ya mí kúrò lọ́dọ̀ àwọn ènìyàn rẹ̀ pátápátá”; bẹ́ẹ̀ ni kí àyàfi má ṣe wí pé, “Wò ó, igi gbígbẹ ni èmi.” Nítorí báyìí ni Olúwa wí fún àwọn àyàfi tí ń pa àwọn ọjọ́ ìsinmi mi mọ́, tí wọ́n sì ń yan ohun tí ó yọ̀ mí lẹ́nu, tí wọ́n sì di májẹ̀mú mi mú; àní fún wọn ni èmi yóò fi ní ilé mi àti láàárín ògiri mi ní ibi kan àti orúkọ kan tí ó sàn ju ti àwọn ọmọkùnrin àti ti àwọn ọmọbìnrin lọ: èmi yóò fún wọn ní orúkọ àìnípẹ̀kun, tí a kì yóò gé kúrò. Bákan náà, àwọn ọmọ àjèjì tí ń so ara wọn mọ́ Olúwa, láti máa sìn ín, àti láti fẹ́ràn orúkọ Olúwa, kí wọ́n lè jẹ́ ìránṣẹ́ rẹ̀, olúkúlùkù ẹni tí ń pa ọjọ́ ìsinmi mọ́ kí ó má bà a jẹ́, tí ó sì di májẹ̀mú mi mú; àní àwọn wọ̀nyí ni èmi yóò mú wá sí orí òkè mímọ́ mi, èmi yóò sì mú wọn yọ̀ nínú ilé àdúrà mi: àwọn ọrẹ ẹbọ sísun wọn àti àwọn ẹbọ wọn ni a óò gba lórí pẹpẹ mi; nítorí ilé mi ni a óò máa pè ní ilé àdúrà fún gbogbo ènìyàn. Isaiah 56:3–7.
Àjèjì ni “Kèfèrí,” “ohùn kejì” sì ń pè wọ́n láti jáde kúrò ní Bábílónì, a ó sì mú wọn wá sí orí òkè mímọ́ Ọlọ́run; nígbà náà ni yóò jẹ́ òkè Rẹ̀ “mímọ́,” nítorí a ó ti ya àlìkámà kúrò lọ́dọ̀ èpò nípasẹ̀ ìlànà ìdánwò tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ìtàn “ohùn àkọ́kọ́.” Nígbà tí wọ́n bá wá sí òkè Olúwa ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, àwọn Kèfèrí kì yóò sì jẹ́ àjèjì mọ́, tàbí igi gbígbẹ.
Oòrùn àti òṣùpá yóò ṣókùnkùn, àwọn ìràwọ̀ yóò sì dá ìmọ́lẹ̀ wọn dúró. Olúwa yóò sì ké ramúramù láti Sioni, yóò sì mú ohùn rẹ̀ jáde láti Jerusalẹmu; àwọn ọ̀run àti ayé yóò sì mì: ṣùgbọ́n Olúwa yóò jẹ́ ìrètí àwọn ènìyàn rẹ̀, àti agbára àwọn ọmọ Israẹli. Nígbà náà ni ẹ ó mọ̀ pé èmi ni Olúwa Ọlọ́run yín tí ń gbé ní Sioni, òkè mímọ́ mi: nígbà náà ni Jerusalẹmu yóò jẹ́ mímọ́, àwọn àjèjì kì yóò sì tún kọjá láàrín rẹ̀ mọ́. Joẹli 3:15–17.
Ìbẹ̀rẹ̀ ìtàn níbi tí “ohùn kejì” ti ń pe agbo Ọlọ́run mìíràn jáde kúrò ní Babiloni ní “àmì” tí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ àwọn àmì ìṣísẹ̀ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Millerite. Nínú Mátíù orí kẹrìnlélógún, Mákù orí kẹtàlá àti Lúùkù orí kọkànlélógún ni a ti gbé ẹ̀rí Kristi tí a ń kà síwájú kalẹ̀. Nínú ọkọọkan àwọn ẹlẹ́rìí mẹ́tẹ̀ẹ̀ta wọ̀nyí, ọ̀kan nínú àwọn “àmì” tí a tọ́ka sí ni pé a ó mì agbára ọ̀run; ṣùgbọ́n nínú àfihàn Joẹli nípa àwọn “àmì” tí ń fi ìgbà tí Jerusalẹmu yóò jẹ́ “mímọ́” hàn, “àwọn ọ̀run àti ilẹ̀” ni a ó mì.
Joẹli ń tọ́ka sí ìmúṣẹ pípé ti àwọn “àmì” tí a ti sọ tẹ́lẹ̀, tí ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí Jerúsálẹ́mù bá jẹ́ mímọ́. Àkókò náà ni nígbà tí Olúwa bá ti mú ẹ̀ṣẹ̀ kúrò lọ́dọ̀ ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [144,000], tí ìjọ Laodicea sì ti yí padà wọ inú ìṣíkiri Filadelfia. Nígbà náà ni ìṣíkiri kẹfà (Filadelfia) di ìṣíkiri kẹjọ (Filadelfia), èyí tí ó jẹ́ ti àwọn ìjọ méje. Nígbà náà ni Ìjọ Oníjà di Ìjọ Aṣẹ́gun. Ìjọ Oníjà jẹ́ àkọlé fún ìjọ Ọlọ́run tí ó ní àkópọ̀ àlìkámà àti èpò. Ìjọ Aṣẹ́gun ni òkè mímọ́ Ọlọ́run, èyí tí ó jẹ́ “mímọ́,” tí “àwọn àlejò kò sì ní tún gba inú rẹ̀ kọjá mọ́.”
Ìmúwọ̀lú asia tí a gbé sókè, èyí tí í ṣe Ìjọ Aṣegun, èyí tí í ṣe “ẹ̀kẹjọ tí ó ti inú àwọn méje wá”, èyí tí ó sì jẹ́ àsìkò tí Jerusalẹmu jẹ́ “mímọ́”, ni a ń bá lọ pẹ̀lú “àwọn àmì.” Kí Jesu lè pèsè ipò ìtọ́kasí fún àwọn ènìyàn Rẹ̀ láti mọ “àmì” ìyè tàbí ikú náà, èyí tí ń tọ́ka sí fífi èdìdì lé ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì, Ó lo àwọn igi àti ìyípadà àdánidá nínú ìgbésí-ayé igi kan láti kọ́ ẹ̀kọ́ pàtàkì jùlọ náà.
“Kristi ti pàṣẹ fún àwọn ènìyàn Rẹ̀ láti máa ṣọ́ fún àwọn àmì ìpadàbọ̀ Rẹ̀ kí wọ́n sì máa yọ̀ gẹ́gẹ́ bí wọ́n yóò ṣe rí àwọn àfihàn ti Ọba wọn tí ń bọ̀. ‘Nígbà tí àwọn nǹkan wọ̀nyí bá bẹ̀rẹ̀ sí í ṣẹlẹ̀,’ ni Ó wí, ‘nígbà náà ni kí ẹ wo sókè, kí ẹ sì gbé orí yín sókè; nítorí ìdàgbàsókè yín súnmọ́ tòsí.’ Ó tọ́ka sí àwọn igi tí ń hù ní ìgbà ìrúwé fún àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Rẹ̀, Ó sì wí pé: ‘Nígbà tí wọ́n bá ń hù jáde báyìí, ẹ̀yin a rí i, ẹ sì mọ̀ nípa ara yín pé ìgbà òru ti súnmọ́ tòsí báyìí. Bákan náà ni ẹ̀yin pẹ̀lú, nígbà tí ẹ bá rí àwọn nǹkan wọ̀nyí ń ṣẹlẹ̀, kí ẹ mọ̀ pé ìjọba Ọlọ́run ti súnmọ́ tòsí.’ Luku 21:28, 30, 31.” The Great Controversy, 308.
Nígbà tí àwọn igi ti Orísun-Òmì bá bẹ̀rẹ̀ sí í rúwé, Òjòòrú ti sún mọ́lé.
Ìkórè ti kọjá, ìgbà òoru ti parí, a kò sì rí ìgbàlà. Jeremiah 8:20.
Àwọn igi tí ń hù ewé tuntun fi hàn pé ìgbà Òrìṣà omi ti dé, a sì mọ̀ nígbà náà pé ìgbà Òoru ti súnmọ́, ó sì jẹ́ ní ìgbà Òoru ni a máa kó ìkórè jọ.
Ọ̀tá tí ó fún wọn ká ni Èṣù; ìkórè náà sì ni òpin ayé; àwọn akórè sì ni àwọn áńgẹ́lì. Mátíù 13:39.
Ìkórè wà ní òpin ayé. Nígbà tí àwọn igi bá bẹ̀rẹ̀ sí í yọ̀, a béèrè pé kí ẹ mọ̀ pé òpin ayé ti súnmọ́ tòsí.
“A kò gbọ́dọ̀ jẹ́ kí ọ̀rọ̀ kan tí Olùgbàlà sọ pa òmíràn run. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò sí ènìyàn tí ó mọ ọjọ́ tàbí wákàtí ìbọ̀wọ̀ Rẹ̀, a ti kọ́ wa, a sì ti fi lé wa lọ́wọ́ pé kí a mọ ìgbà tí ó bá súnmọ́. A tún ti kọ́ wa sí i pé kíkọ ìkìlọ̀ Rẹ̀ sí, àti kọ̀ láti mọ tàbí ṣàìbìkítà láti mọ ìgbà tí ìbọ̀wọ̀ Rẹ̀ bá súnmọ́, yóò jẹ́ ohun apanirun fún wa gẹ́gẹ́ bí ó ti rí fún àwọn tí wọ́n gbé ayé ní ọjọ́ Noa tí wọn kò mọ ìgbà tí ìkún-omi ń bọ̀.” The Great Controversy, 371.
A ó máa bá ìkẹ́kọ̀ọ́ wa nípa Lúùkù orí kọkànlélógún lọ nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.
“Mo rí i pé a ń mì àwọn agbára ayé ní báyìí, àti pé àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ń bọ̀ ní ìtòlẹ́sẹẹsẹ. Ogun, àti ìròyìn ogun, idà, ìyàn, àti àjàkálẹ̀-àrùn ni yóò kọ́kọ́ mì àwọn agbára ayé; lẹ́yìn náà ni ohùn Ọlọ́run yóò mì oòrùn, òṣùpá, àti àwọn ìràwọ̀, àti ayé yìí pẹ̀lú. Mo rí i pé ìmìtìtì àwọn agbára ní Yúróòpù kì í ṣe, gẹ́gẹ́ bí àwọn kan ti ń kọ́ni, ìmìtìtì àwọn agbára ọ̀run, ṣùgbọ́n ó jẹ́ ìmìtìtì àwọn orílẹ̀-èdè tí ó bínú.” Early Writings, 41.