Bí a ṣe ń tọ́ka sí ogun aṣojú kẹta, tí a ṣàfihàn nínú ẹsẹ̀ kẹtàlá títí dé kẹẹ̀ẹ́dógún, a ó rántí ohun tí ó ti ṣáájú àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí. Nínú orí kẹwàá, Dáníẹ́lì gba ìran rẹ̀ ìkẹyìn, àti nípa bẹ́ẹ̀ a fi í mọ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó ní òye nípa àwọn ìran àsọtẹ́lẹ̀ inú àti ti òde. Ọ̀rọ̀ Heberu náà “dabar,” tí ìtumọ̀ rẹ̀ jẹ́ “ọ̀rọ̀,” ni a túmọ̀ sí “nǹkan.” Nínú orí kẹsàn-án, nígbà tí Gébúrẹ́lì wá láti mú kí Dáníẹ́lì lóye ìran ọjọ́ ẹgbẹ̀rún méjì àti ọ̀ọ́dúnrún, ọ̀rọ̀ Heberu náà “dabar” ni a túmọ̀ sí “ọ̀ràn.”

Bẹ́ẹ̀ ni, bí mo ti ń sọ̀rọ̀ nínú àdúrà, àní ọkùnrin náà, Gabrieli, ẹni tí mo ti rí nínú ìran ní ìbẹ̀rẹ̀, nígbà tí a mú un fò ní kíákíá, ó fi ọwọ́ kàn mí ní àkókò ẹbọ alẹ́. Ó sì jẹ́ kí n mọ̀, ó bá mi sọ̀rọ̀, ó sì wí pé, Ìwọ Daniẹli, èmi ti jáde wá nísinsin yìí láti fi òye àti ìmòye fún ọ. Ní ìbẹ̀rẹ̀ ẹ̀bẹ̀ rẹ ni àṣẹ náà ti jáde wá, èmi sì wá láti fi í hàn ọ; nítorí a fẹ́ràn rẹ gidigidi: nítorí náà, mọ ọ̀ràn náà yé, kí o sì ronú jinlẹ̀ lórí ìran náà. Danieli 9:21–23.

Nígbà tí Gébúrẹ́lì sọ fún Dáníẹ́lì pé kí ó “lóye ọ̀ràn náà, kí ó sì ronú lórí ìran náà,” ọ̀rọ̀ Hébérù “biyn” ni a túmọ̀ sí “lóye” àti pẹ̀lú sí “ronú lórí.” Itumọ̀ ọ̀rọ̀ náà ni láti ya ohun kan sọ́tọ̀ ní ti ọpọlọ. Gébúrẹ́lì sọ fún Dáníẹ́lì láti ya “dabar” tí a túmọ̀ sí “ọ̀ràn” sọ́tọ̀ nínú èrò rẹ̀ kúrò lọ́dọ̀ “mareh,” tí a túmọ̀ sí “ìran.” Kí Dáníẹ́lì lè lóye ìtumọ̀ tí Gébúrẹ́lì ń fún un nípa àsọtẹ́lẹ̀ ẹgbẹ̀rún méjì ó lé ọ̀ọ́rùn-ún mẹ́ta ọdún, ó yẹ kí ó mọ ìyàtọ̀ tó wà láàárín ìran àsọtẹ́lẹ̀ tí a ṣàpẹẹrẹ gẹ́gẹ́ bí “ọ̀ràn” àti ìran àsọtẹ́lẹ̀ “mareh.” “Ọ̀ràn” náà, èyí tí í ṣe “dabar,” tó túmọ̀ sí ọ̀rọ̀, ń ṣojú fún ìlà ìta ti àsọtẹ́lẹ̀, àti ìran “mareh” ń ṣojú fún ìlà inú ti àsọtẹ́lẹ̀.

Nínú orí kẹwàá ìwé Dáníẹ́lì, òtítọ́ àkọ́kọ́ tí a fi hàn fún akẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀ ni pé Dáníẹ́lì dúró fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní ọjọ́ ìkẹyìn tí wọ́n ní ìmọ̀ nípa àwọn ìlà àsọtẹ́lẹ̀ inú àti ti òde.

Ní ọdún kẹta ti Kírúsì ọba Pérsíà, a fi ọ̀ràn kan hàn fún Dáníẹ́lì, ẹni tí a ń pè ní Bẹliṣásárì; ọ̀ràn náà sì jẹ́ òtítọ́, ṣùgbọ́n àkókò tí a yàn fún un gùn: ó sì lóye ọ̀ràn náà, ó sì ní ìmòye nípa ìran náà. Dáníẹ́lì 10:1.

“nǹkan” náà ni ọ̀rọ̀ Hébérù “dabar,” àti “ìran” náà ni ìran “mareh.” Gẹ́gẹ́ bí wòlíì, Dáníẹ́lì dúró fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run ti ọjọ́ ìkẹyìn, tí ìmúṣẹ̀ pípé wọn jẹ́ ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin. Ọdún kẹta Kírúsì fi Dáníẹ́lì sínú ìlà àtúnṣe tí ó bẹ̀rẹ̀ ní àkókò òpin ní ọdún 1989. Ní “àwọn ọjọ́ wọ̀nyẹn,” tí ń ṣàpẹẹrẹ ìtàn láti 1989 títí dé òfin Ọjọ́-Àìkú tí yóò súnmọ́ dé ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, Dáníẹ́lì ń ṣọ̀fọ̀ fún ọ̀sẹ̀ mẹ́ta. Nínú ìlà àtúnṣe ti ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin, àkókò ṣíṣọ̀fọ̀ náà ń samisi ọjọ́ mẹ́ta àti ààbọ̀ tí àwọn ẹlẹ́rìí méjì ti Ìfihàn orí kọkànlá kú sí ní òpópónà. Òpópónà ìlú ńlá náà ti Sódómù àti Ejibiti, níbi tí a ti kan Olúwa wa mọ́ àgbélébùú pẹ̀lú, ni pẹ̀lú afonifoji Esekiẹli ti àwọn egungun gbígbẹ tí ó ti kú.

Nínú orí kẹwàá, a yí Dáníẹ́lì padà sí àwòrán Kristi, a sì fi ọwọ́ kan án lẹ́ẹ̀mẹ́ta ṣáájú kí Gébúrélì tó túmọ̀ ìran tí Dáníẹ́lì rí. Ìran náà mú ìyapa wá láàárín ẹgbẹ́ méjì àwọn olùjọsìn. Ìhìnrere àìnípẹ̀kun máa ń mú ẹgbẹ́ méjì àwọn olùjọsìn jáde ní gbogbo ìgbà. Dáníẹ́lì dúró fún ẹgbẹ́ àwọn olùjọsìn tí a ṣàpẹẹrẹ wọn gẹ́gẹ́ bí ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [144,000], ní ìyàtọ̀ sí ẹgbẹ́ tí ó sá lọ nínú ìbẹ̀rù nítorí ìran náà.

Ṣáájú orí kẹwàá, Gabriẹli wá sọ́dọ̀ Dáníẹ́lì lẹ́ẹ̀mẹ́ta láti tú ìran kan. Ó tú àwọn ìran inú orí keje àti kẹjọ, tí wọ́n ṣe àfihàn àwọn ìjọba inú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì ní ìfarahàn òṣèlú wọn (orí keje), àti ní ìfarahàn ẹ̀sìn wọn (orí kẹjọ). Lẹ́yìn náà, nínú orí kẹsàn-án, Gabriẹli tú àsọtẹ́lẹ̀ ọdún ẹgbẹ̀rún méjì ó lé ọ̀ọ́dúnrún náà. Gabriẹli dé nínú orí kẹwàá láti parí ìtúmọ̀ tí a fi sílẹ̀ láì pé nínú orí kẹsàn-án, àti láti pèsè fún Dáníẹ́lì ní ìtúmọ̀ ìran tí ó mú kí àwọn ẹ̀yà méjì ti àwọn olùjọsìn náà farahàn. Ní àkọ́kọ́, Gabriẹli fún Dáníẹ́lì ní àkójọpọ̀ àgbáyé ti ìran náà nínú ẹsẹ̀ kẹrìnlá.

Nísinsin yìí ni mo wá láti jẹ́ kí o mọ ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ sí àwọn ènìyàn rẹ ní ọjọ́ ìkẹyìn; nítorí ìran náà ṣì jẹ́ fún ọ̀pọ̀ ọjọ́. Dáníẹ́lì 10:14.

Ìran Kristi, tí ó mú kí ìpele méjì àwọn olùjọsìn hàn, ń ṣàfihàn ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ sí àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Ìtumọ̀ orí keje àti kẹjọ jẹ́ ìtumọ̀ ìtàn tí a ṣàfihàn nínú ìdìde àti ìṣubú àwọn ìjọba inú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, gẹ́gẹ́ bí a ti fi àwọn ẹranko apanirun àti àwọn ẹranko ibi mímọ́ ṣàpèjúwe wọn lẹ́sẹ̀sẹ̀. Ìtumọ̀ orí kẹsàn-án sì jẹ́ ìtúpalẹ̀ kíkún lórí onírúurú àkókò àsọtẹ́lẹ̀ tí a ṣàfihàn nínú àsọtẹ́lẹ̀ ọdún ẹgbẹ̀rún méjì àti ọ̀ọ́dúnrún. Ní ọ̀nà kan, ìran Kristi tí a fi ògo bò nínú orí kẹwàá ṣàfihàn ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ sí àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Kí Gabrieli tó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àkójọ kíkún ìtàn, èyí tí í ṣe ìtumọ̀ ìran Kristi tí a fi ògo bò, ó rántí Dáníẹ́lì pé òun ti sọ fún un tẹ́lẹ̀ ohun tí ìtumọ̀ náà ń ṣàfihàn.

Nígbà náà ni ó wí pé, Ṣé ìwọ mọ ìdí tí mo fi tọ̀ ọ wá? Ní báyìí sì ni èmi yóò padà lọ bá ọmọ-aládé Persia jagun; àti nígbà tí mo bá ti jáde lọ, kíyèsí i, ọmọ-aládé Gíríìsì yóò dé. Danieli 10:20.

Gabrieli rántí fún Dáníẹ́lì pé ó ti sọ fún un ní ẹsẹ̀ kẹrìnlá pé òun ti wá láti jẹ́ kí Dáníẹ́lì lóye ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ sí àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní ọjọ́ ìkẹyìn, ó sì retí pé kí Dáníẹ́lì fi àfihàn tí ń bọ̀ yìí ti ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ sí inú àyíká yẹn. Dáníẹ́lì ti ń wá ìmọ̀ pàtó láti ọjọ́ kìíní tí ó ti bẹ̀rẹ̀ sí í ṣọ̀fọ̀.

Nígbà náà ni ó wí fún mi pé, Má bẹ̀rù, Dáníẹli: nítorí láti ọjọ́ kìn-ín-ní tí ìwọ ti fi ọkàn rẹ sọ́kan láti lóye, àti láti rẹ ara rẹ sílẹ̀ níwájú Ọlọ́run rẹ, a ti gbọ́ ọ̀rọ̀ rẹ, èmi sì dé nítorí ọ̀rọ̀ rẹ. Ṣùgbọ́n ọmọ-aládé ìjọba Pẹ́ṣíà dojúkọ mi fún ọjọ́ mọ́kànlélógún: ṣùgbọ́n, kíyèsi i, Míkáẹli, ọ̀kan nínú àwọn ọmọ-aládé àgbà, wá láti ràn mí lọ́wọ́; mo sì dúró níbẹ̀ pẹ̀lú àwọn ọba Pẹ́ṣíà. Dáníẹli 10:12, 13.

Lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ mẹ́ta ìṣòro-ọkàn Dáníẹ́lì, ó rí ìran Kristi, tí ó bá ìran Kristi tí Jòhánù rí ní Patmos mu ní ọ̀nà àsọtẹ́lẹ̀.

“Kò sí ẹni tí ó kéré sí Ọmọ Ọlọ́run fúnra rẹ̀ tí ó farahàn sí Dáníẹ́lì. Àpejúwe yìí jọ èyí tí a fi fún Jòhánù nígbà tí a fi Kristi hàn án lórí Erékùṣù Pátímọ́. Olúwa wa sì wá nísinsìnyí pẹ̀lú ìránṣẹ́ ọ̀run mìíràn láti kọ́ Dáníẹ́lì ní ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. A fi ìmọ̀ yìí fún Dáníẹ́lì, a sì kọ ọ́ sílẹ̀ nípasẹ̀ ìmísí fún àwa tí ìparí ayé ti dé bá.”

“Àwọn òtítọ́ ńlá tí Olùdáǹdè ayé fi hàn jẹ́ fún àwọn tí ń wá òtítọ́ bí ẹni pé wọ́n ń wá ìṣúra tí a fi pamọ́. Dáníẹ́lì jẹ́ àgbàlagbà ọkùnrin. A ti lo ìgbésí ayé rẹ̀ láàárín àwọn ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ ilé-ẹjọ́ àwọn aláìlọ́run, ọkàn rẹ̀ sì kún fún àwọn ọ̀ràn ìṣàkóso ìjọba ńlá kan; ṣùgbọ́n ó yà kúrò nínú gbogbo èyí láti ṣe ìnira fún ọkàn rẹ̀ níwájú Ọlọ́run, kí ó sì wá ìmọ̀ nípa ète Ọ̀gá Ògo Jùlọ. Ní ìdáhùn sí àwọn ẹ̀bẹ̀ rẹ̀, a sì fi ìmọ́lẹ̀ láti inú àwọn àgbàlá ọ̀run hàn fún àwọn tí yóò gbé ayé ní ọjọ́ ìkẹyìn. Ní ìgboyà àti ìtara tó bẹ́ẹ̀, mélòó ni ó yẹ kí a fi wá Ọlọ́run, kí ó lè ṣí òye wa sílẹ̀ láti lóye àwọn òtítọ́ tí a mú wá fún wa láti Ọ̀run.”

“‘Èmi Dáníẹ́lì nìkan ni mo rí ìran náà; nítorí àwọn ọkùnrin tí wọ́n wà pẹ̀lú mi kò rí ìran náà; ṣùgbọ́n ìwarìrì ńlá kan bà wọ́n, bẹ́ẹ̀ ni wọ́n sá lọ láti fi ara wọn pamọ́…. Agbára kankan kò sì ṣẹ́kù nínú mi; nítorí ẹwà mi yí padà nínú mi sí ìbàjẹ́, agbára kankan kò sì kù sí mi mọ́.’ Irú ìrírí bẹ́ẹ̀ ni yóò jẹ́ ti gbogbo ẹni tí a ti sọ di mímọ́ ní òtítọ́. Bí ìwòye wọn sí títóbi, ògo, àti pípé Kristi ṣe túbọ̀ ń mọ́ sí i, bẹ́ẹ̀ ni wọn yóò túbọ̀ rí àìlera àti àìpé tiwọn ní kedere. Wọn kì yóò ní ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ kankan láti pe ara wọn ní aláìlèsẹ̀; ohun tí ó ti dà bí ẹni pé ó tọ́, tí ó sì rẹwà nínú ara wọn, ní ìfiwéra pẹ̀lú ìwà mímọ́ àti ògo Kristi, yóò hàn gẹ́gẹ́ bí ohun tí kò yẹ, tí ó sì lè bàjẹ́ nìkan. Nígbà tí a bá yà ènìyàn kúrò lọ́dọ̀ Ọlọ́run, tí wọ́n sì ní ìwòye Kristi tí kò ṣe kedere rárá, nígbà náà ni wọ́n á máa wí pé, ‘Èmi jẹ́ aláìlèsẹ̀; a ti sọ mí di mímọ́.’”

“Lẹ́yìn náà ni Gabriẹli farahàn sí wòlíì náà, ó sì bá a sọ̀rọ̀ báyìí pé; ‘Ìwọ Daniẹli, ọkùnrin tí a fẹ́ràn gidigidi, mọ̀ àwọn ọ̀rọ̀ tí mo ń sọ fún ọ, kí o sì dúró ní títọ́; nítorí sí ọ ni a ti rán mi wá báyìí. Nígbà tí ó sì ti sọ ọ̀rọ̀ yìí fún mi, mo dúró ní ìwarìrì. Nígbà náà ni ó wí fún mi pé, Má bẹ̀rù, Daniẹli; nítorí láti ọjọ́ àkọ́kọ́ tí ìwọ ti fi ọkàn rẹ sọ́kàn láti mọ̀, àti láti rẹ ara rẹ sílẹ̀ níwájú Ọlọ́run rẹ, a gbọ́ ọ̀rọ̀ rẹ, èmi sì ti wá nítorí ọ̀rọ̀ rẹ.’”

“Iyì ńlá wo ni a fi hàn án fún Dáníẹ́lì láti ọ̀dọ̀ Ọláńlá Ọ̀run! Ó tù ọmọ-ọ̀dọ̀ rẹ̀ tí ń wárìrì nínú, ó sì fi í lójú pé a ti gbọ́ àdúrà rẹ̀ ní Ọ̀run, àti pé gẹ́gẹ́ bí ìdáhùn sí ẹ̀bẹ̀ oníná náà, a rán áńgẹ́lì Gábírélì láti ní ipa lórí ọkàn ọba Páṣíà. Ọba náà ti kọ̀ láti tẹ̀lé àwọn ìfarahàn Ẹ̀mí Ọlọ́run fún ọ̀sẹ̀ mẹ́ta náà nígbà tí Dáníẹ́lì ń gbààwẹ̀ tí ó sì ń gbàdúrà, ṣùgbọ́n Aṣáájú Ọ̀run, olórí àwọn áńgẹ́lì, Míkáẹ́lì, ni a rán láti yí ọkàn ọba aláìlèro padà kí ó lè gbé ìgbésẹ̀ pàtó kan láti dá àdúrà Dáníẹ́lì lóhùn.

“‘Nígbà tí ó sì ti bá mi sọ irú ọ̀rọ̀ bẹ́ẹ̀, mo tẹ ojú mi sílẹ̀, sí ilẹ̀, mo sì di adití. Sì kíyèsi i, ẹni kan tí ó dàbí àwòrán àwọn ọmọ ènìyàn fọwọ́ kan ètè mi.... Ó sì wí pé, Ìwọ ènìyàn olùfẹ́ gidigidi, má bẹ̀rù: àlàáfíà ni fún ọ; mú agbára, bẹ́ẹ̀ ni, mú agbára. Nígbà tí ó sì bá mi sọ̀rọ̀, a fún mi ní agbára, mo sì wí pé, Jẹ́ kí olúwa mi sọ̀rọ̀; nítorí ìwọ ti fún mi ní agbára.’ Tó bẹ́ẹ̀ tí ogo àtọ̀runwá tí a fihàn fún Dáníẹ́lì ṣe pọ̀ tó, tí kò fi lè fara da ìríran náà. Nígbà náà ni ojiṣẹ́ Ọ̀run bo ìmọ́lẹ̀ dídán ìwàláàyè rẹ̀, ó sì farahàn fún wòlíì náà gẹ́gẹ́ bí ‘ẹni kan tí ó dàbí àwòrán àwọn ọmọ ènìyàn.’ Nípa agbára àtọ̀runwá rẹ̀ ni ó fi fún ọkùnrin olóòótọ́ àti onígbàgbọ́ yìí ní agbára, kí ó lè gbọ́ ọ̀rọ̀ tí a rán sí i láti ọ̀dọ̀ Ọlọ́run.

“Dáníẹ́lì jẹ́ ìránṣẹ́ olùfọkànsìn ti Ẹni Gíga Jùlọ. Ìgbésí ayé rẹ̀ gígùn kún fún àwọn iṣẹ́ ìránṣẹ́ ọlọ́lá fún Olúwa rẹ̀. Mímọ́ ìwà rẹ̀, àti ìṣòtítọ́ rẹ̀ tí kò yẹ̀, ni a lè fi wé pẹ̀lú ìrẹ̀lẹ̀ ọkàn rẹ̀ nìkan, àti ìbànújẹ́ ọkàn rẹ̀ níwájú Ọlọ́run. A tún sọ pé, Ìgbésí ayé Dáníẹ́lì jẹ́ àpèjúwe tí a mí sí ti ìwẹ̀numọ́ tòótọ́.” Review and Herald, February 8, 1881.

Ìrírí Dáníẹ́lì nínú orí kẹwàá, dúró fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, tí, gẹ́gẹ́ bí Dáníẹ́lì àti Jòhánù, wọ́n lóye Ìfihàn Jésù Kristi. Bọ́tìnì láti fi Dáníẹ́lì sí inú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ níbi tí ìrírí rẹ̀ wà dá lórí òtítọ́ pé ó wà nínú ọ̀fọ̀, àti pé a rán Míkáẹ́lì ní ìparí ọjọ́ mọ́kànlélógún náà. Nínú ẹsẹ̀ àkọ́kọ́, Dáníẹ́lì kọ sílẹ̀ pé ó ní ìmọ̀ nípa ìran inú àti ìran òde ti àsọtẹ́lẹ̀. Ṣáájú ọjọ́ mọ́kànlélógún náà Dáníẹ́lì ní òye tí kò pé nípa àwọn ìran méjèèjì, ṣùgbọ́n pẹ̀lú ìtumọ̀ Gébúráẹ́lì, Dáníẹ́lì lóye “ọ̀ràn náà” àti “ìran náà” ní kíkún gẹ́gẹ́ bí àwọn ìfihàn ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀.

“Bí àkókò ìparí ìgbèkùn ọdún àádọ́rin náà ti ń súnmọ́lé, ọkàn Dáníẹ́lì wà ní ìfarapa púpọ̀ lórí àwọn àsọtẹ́lẹ̀ Jeremáyà. Ó rí i pé àkókò ti dé nígbà tí Ọlọ́run yóò fún àwọn ènìyàn àyànfẹ́ rẹ̀ ní àdánwò mìíràn; ó sì fi àwẹ̀, ìrẹ̀lẹ̀ ara, àti àdúrà bẹ Ọlọ́run Ọ̀run nítorí Ísírẹ́lì, ní ọ̀rọ̀ wọ̀nyí pé: ‘Olúwa, Ọlọ́run ńlá àti ẹlẹ́rùjẹ̀jẹ̀, ẹni tí ń pa májẹ̀mú àti àánú mọ́ fún àwọn tí ó fẹ́ràn rẹ̀, àti fún àwọn tí ń pa àwọn òfin rẹ̀ mọ́’; àwa ti ṣẹ̀, a sì ti ṣe ẹ̀ṣẹ̀ búburú, a sì ti hùwà búburú, a sì ti ṣọ̀tẹ̀, àní nípa yíyà kúrò nínú àwọn ìlànà rẹ àti nínú àwọn ìdájọ́ rẹ; bẹ́ẹ̀ ni àwa kò fetí sí àwọn ìránṣẹ́ rẹ, àwọn wòlíì, tí wọ́n sọ̀rọ̀ ní orúkọ rẹ fún àwọn ọba wa, àwọn ọmọ-aládé wa, àti àwọn baba wa, àti fún gbogbo àwọn ènìyàn ilẹ̀ náà.’”

“Ẹ fi ojú sí àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí. Dáníẹ́lì kò kéde ìṣòtítọ́ tirẹ̀ níwájú Olúwa. Dípò kí ó sọ pé òun mọ́, òun sì jẹ́ mímọ́, ó fi ara rẹ̀ kàn mọ́ àwọn ẹni ẹlẹ́ṣẹ̀ tòótọ́ nínú Ísráẹ́lì. Ọgbọ́n tí Ọlọ́run fi fún un ga ju ọgbọ́n àwọn ọlọ́gbọ́n ayé lọ bí ìmọ́lẹ̀ oòrùn tí ń tàn ní ọ̀run ní ọ̀sán gangan ṣe mọ́lẹ̀ ju ìràwọ̀ aláìlera jùlọ lọ. Síbẹ̀, ẹ ronú lórí àdúrà tí ó ti ẹnu ọkùnrin yìí jáde, ẹni tí Ọ̀run ti ṣe ojú rere sí gidigidi. Pẹ̀lú ìrẹ̀lẹ̀ jíjinlẹ̀, pẹ̀lú omijé, àti pẹ̀lú ìyà ọkàn, ó ń bẹ̀bẹ̀ fún ara rẹ̀ àti fún àwọn ènìyàn rẹ̀. Ó ṣí ọkàn rẹ̀ sílẹ̀ pátápátá níwájú Ọlọ́run, ó ń jẹ́wọ́ ìwà ìbàjẹ́ tirẹ̀, ó sì ń jẹ́wọ́ títóbi àti ọlá olórí Olúwa.”

“Ìtara àti ìfẹ́-ọkàn gbígbóná mélòó kan ni ń fi àdúrà ìbẹ̀bẹ̀ rẹ̀ hàn! Ó ń súnmọ́ Ọlọ́run sí i léraléra. A ti nà ọwọ́ ìgbàgbọ́ sókè láti di àwọn ìlérí Aṣáájú-Òkè-Awọn-Gbogbo mu, àwọn ìlérí tí kì í yẹ̀. Ọkàn rẹ̀ ń jà nínú ìrora gbígbóná. Ó sì ní ẹ̀rí pé a ti gbọ́ àdúrà rẹ̀. Ó ní ìmọ̀lára pé iṣẹ́gun jẹ́ tirẹ̀. Bí àwa gẹ́gẹ́ bí ènìyàn bá lè máa gbàdúrà gẹ́gẹ́ bí Dáníẹ́lì ti gbàdúrà, tí a sì bá ń jà gẹ́gẹ́ bí òun ti jà, ní fífi ọkàn wa rẹ ara wa sílẹ̀ níwájú Ọlọ́run, a ó rí àwọn ìdáhùn tí ó ṣe kedere sí àwọn ẹ̀bẹ̀ wa, gẹ́gẹ́ bí a ti fi wọ́n fún Dáníẹ́lì. Ẹ gbọ́ bí ó ti ń tẹ ẹjọ́ rẹ̀ síwájú ní ilé ẹjọ́ Ọ̀run:”

“‘Ọlọ́run mi, tẹ́tí rẹ sílẹ̀, kí o sì gbọ́; la ojú rẹ sílẹ̀, kí o sì wo ahoro wa, àti ìlú tí a fi orúkọ rẹ pè; nítorí a kò mú àdúrà ẹ̀bẹ̀ wa wá síwájú rẹ nítorí àwọn òdodo wa, ṣùgbọ́n nítorí àwọn àánú ńlá rẹ. Olúwa, gbọ́; Olúwa, dárí jì; Olúwa, fetí sí i, kí o sì ṣe é; má ṣe pẹ́, nítorí tìrẹ fúnra rẹ, Ọlọ́run mi; nítorí ìlú rẹ àti àwọn ènìyàn rẹ ni a fi orúkọ rẹ pè. Nígbà tí mo sì ń sọ̀rọ̀, tí mo sì ń gbàdúrà, tí mo sì ń jẹ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ mi àti ẹ̀ṣẹ̀ àwọn ènìyàn mi, … àní ọkùnrin náà, Gabrieli, ẹni tí mo ti rí nínú ìran náà ní ìbẹ̀rẹ̀, nígbà tí a mú un fò kánkán, fi ọwọ́ kàn mí ní àkókò ẹbọ alẹ́.’”

“Bí àdúrà Dáníẹ́lì ṣe ń gòkè lọ, áńgẹ́lì Gébúrẹ́lì wá láti inú àwọn àgbàlá ọ̀run ní kánkán, láti sọ fún un pé a ti gbọ́ àwọn ẹ̀bẹ̀ rẹ̀, a sì ti dá wọn lóhùn. A ti rán áńgẹ́lì alágbára yìí láti fi òye àti ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ fún un,—láti ṣí àwọn àṣírí ìgbà ọjọ́ iwájú sílẹ̀ níwájú rẹ̀. Báyìí, bí Dáníẹ́lì ṣe ń fi tọkàntọkàn wá láti mọ̀, kí ó sì lóye òtítọ́, ni a mú un wá sínú ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ojiṣẹ́ tí Ọ̀run ti yan.”

“Ọkùnrin Ọlọ́run náà ń gbàdúrà, kì í ṣe fún ìgbéraga ìmọ̀lára ayọ̀ lasán, bí kò ṣe fún ìmọ̀ ìfẹ́ ọkàn àtọ̀runwá. Ó sì fẹ́ ìmọ̀ yìí, kì í ṣe fún ara rẹ̀ nìkan, ṣùgbọ́n fún àwọn ènìyàn rẹ̀. Ẹrù ńlá tí ó wà lórí ọkàn rẹ̀ ni fún Israẹli, tí kì í ṣe pé, ní ìtumọ̀ gígùn jùlọ, wọ́n ń pa òfin Ọlọ́run mọ́. Ó jẹ́wọ́ pé gbogbo àjálù wọn ni ó ti dé bá wọn nítorí ìrékọjá wọn sí òfin mímọ́ náà. Ó ní, ‘Àwa ti ṣẹ̀ṣẹ̀, àwa ti hùwà búburú…. Nítorí ẹ̀ṣẹ̀ wa àti nítorí àìṣòdodo àwọn baba wa, Jerusalẹmu àti àwọn ènìyàn rẹ ti di ẹ̀gàn fún gbogbo àwọn tí ó yí wa ká.’ Wọ́n ti pàdánù ìwà àtọ̀runwá àti mímọ́ tí ó jẹ́ tiwọn gẹ́gẹ́ bí àwọn ènìyàn àyànfẹ́ Ọlọ́run. ‘Nísinsìnyí nítorí náà, ìwọ Ọlọ́run wa, gbọ́ àdúrà ọmọ-ọ̀dọ̀ rẹ àti ẹ̀bẹ̀ rẹ̀, kí o sì mú kí ojú rẹ tàn sí ibi mímọ́ rẹ tí ó ti di ahoro.’ Ọkàn Dáníẹli yí padà pẹ̀lú ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ gbígbóná sí ibi mímọ́ ahoro ti Ọlọ́run. Ó mọ̀ pé a lè tún ìdàgbàsókè rẹ̀ ṣe padà nígbà kan ṣoṣo tí Israẹli bá ronúpìwàdà kúrò nínú ìrékọjá wọn sí òfin Ọlọ́run, tí wọ́n sì di onírẹ̀lẹ̀, olóòtítọ́, àti onígbọràn.

“Nínú ìdáhùn sí ẹ̀bẹ̀ rẹ̀, Dáníẹ́lì kò gba ìmọ́lẹ̀ àti òtítọ́ nìkan tí òun àti àwọn ènìyàn rẹ̀ nílò jù lọ, ṣùgbọ́n ó tún gba ìran àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ńlá ọjọ́ iwájú, àní títí dé ìbọ̀wọ̀ Olùdáǹdè ayé. Àwọn tí wọ́n ń sọ pé a ti sọ wọ́n di mímọ́, nígbà tí wọn kò ní ìfẹ́ láti ṣe àwárí Ìwé Mímọ́, tàbí láti ba Ọlọ́run jà ní àdúrà fún òye tí ó túbọ̀ ṣe kedere sí òtítọ́ Bíbélì, wọn kò mọ ohun tí ìsọdimímọ́ tòótọ́ jẹ́.

“Gbogbo àwọn tí wọ́n fi ọkàn gbà ọ̀rọ̀ Ọlọ́run yóò máa fẹ́ ebi, yóò sì máa gbẹ omi fún ìmọ̀ ìfẹ́-inú rẹ̀. Ọlọ́run ni Olùdásílẹ̀ òtítọ́. Ó ń tan ìmọ́lẹ̀ sí òye tí a ti ṣókùnkùn, ó sì ń fi agbára fún inú ọkàn ènìyàn láti mú àti láti lóye àwọn òtítọ́ tí ó ti fihàn.”

“Daniẹli bá Ọlọ́run sọ̀rọ̀. A ṣí ọ̀run sílẹ̀ níwájú rẹ̀. Ṣùgbọ́n ọlá gíga tí a fi fún un jẹ́ èso ìrẹ̀lẹ̀ àti ìwádìí àtọkànwá pẹ̀lú ìtara. Kò rò, gẹ́gẹ́ bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ṣe ń rò ní àsìkò yìí, pé kò ṣe pàtàkì ohun tí a gbàgbọ́, bí a bá jẹ́ olóòtítọ́ nìkan, tí a sì fẹ́ràn Jesu. Ìfẹ́ tòótọ́ sí Jesu yóò darí ènìyàn sí ìṣàwárí tímọ́tímọ́ àti àtọkànwá jùlọ nípa ohun tí ó jẹ́ òtítọ́. Kristi gbàdúrà pé kí a yà àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ sọ́tọ̀ nípasẹ̀ òtítọ́. Ẹni tí ó lọ́ra jù láti fi ìfarabalẹ̀ àti àdúrà ṣe ìwádìí òtítọ́ ni a ó fi sílẹ̀ kí ó gba àwọn ìṣìnà tí yóò jẹ́ ìparun ọkàn rẹ̀.”

“Ní àkókò ìbẹ̀wò Gébúrẹ́lì, wòlíì Dáníẹ́lì kò lè gba ìtọ́ni síwájú sí i; ṣùgbọ́n ní ọdún díẹ̀ lẹ́yìn náà, ní fífẹ́ láti mọ púpọ̀ sí i nípa àwọn kókó-ọrọ̀ tí a kò tíì ṣàlàyé ní kíkún, ó tún fi ara rẹ̀ sílẹ̀ láti wá ìmọ́lẹ̀ àti ọgbọ́n lọ́wọ́ Ọlọ́run. ‘Ní ọjọ́ wọ̀nyẹn èmi Dáníẹ́lì ń ṣọ̀fọ̀ fún ọ̀sẹ̀ mẹ́ta pípé. Èmi kò jẹ búrẹ́dì aládùn, bẹ́ẹ̀ ni ẹran tàbí ọtí wá sínú ẹnu mi, bẹ́ẹ̀ ni èmi kò fi òróró kùn ara mi rárá…. Nígbà náà ni mo gbé ojú mi sókè, mo sì wo, sì kíyèsí i pé, arákùnrin kan wà tí a fi aṣọ ọ̀gbọ̀ wọ̀, tí a sì fi wúrà dáradára ti Úfásì dí ìbàdí rẹ̀ mọ́. Ara rẹ̀ náà dàbí bérílì, ojú rẹ̀ sì rí bí mànàmáná, ojú rẹ̀ méjèèjì sì dàbí fìtílà iná, apá rẹ̀ àti ẹsẹ̀ rẹ̀ sì dàbí idẹ tí a fi ọwọ́ yà dán, ohùn ọ̀rọ̀ rẹ̀ sì dàbí ohùn ọ̀pọ̀ ènìyàn.’”

“Kì í ṣe ẹni kékeré ju Ọmọ Ọlọ́run lọ ni ó fara hàn fún Dáníẹ́lì. Àpèjúwe yìí jọ èyí tí a fi fún Jòhánù nígbà tí a fi Kristi hàn án lórí Erékùṣù Pátímọ̀sì. Ní báyìí, Olúwa wa ń bọ̀ pẹ̀lú ìránṣẹ́ ọ̀run mìíràn láti kọ́ Dáníẹ́lì ní ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. A fi ìmọ̀ yìí fún Dáníẹ́lì, a sì kọ ọ́ sílẹ̀ nípasẹ̀ ìmísí fún àwa tí ìkẹyìn ayé ti dé bá.” Review and Herald, February 8, 1881.

Ìtumọ̀ tí Gébúriẹli, “ìránṣẹ́ tí ọ̀run rán,” ń mú wá fún Dáníẹli ni ìparí ìtumọ̀ tí ó ti bẹ̀rẹ̀ sí í fi fún un ní orí kejìlá kẹsàn-án. Ọ̀nà ìlànà “ìlà lórí ìlà,” béèrè pé kí a mú ìtumọ̀ àti àwọn ipò àyíká tí ó bá wọn lọ ti orí kejìlá kẹsàn-án àti kẹwàá pọ̀ jọ, kí a lè pín àpèjúwe àsọtẹ́lẹ̀ náà ní ọ̀nà tí ó tọ́. Nínú ìtumọ̀ yìí ni àwọn ìran odò Ulai àti Hiddekel ti darapọ̀.

Dáníẹ́lì ti lóye láti inú àwọn ìwé Jeremáyà àti Mósè pé ìdáǹdè àwọn ènìyàn Ọlọ́run ti sún mọ́ etílẹ̀. Ní ṣíṣe bẹ́ẹ̀, Dáníẹ́lì dúró fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn tí wọ́n lóye pé ìdáǹdè ìkẹyìn àwọn ènìyàn Ọlọ́run ti sún mọ́ etílẹ̀. Àwọn ènìyàn ọjọ́ ìkẹyìn wọ̀nyí yóò mọ̀ pé a ti tú wọn ká nípa ti ẹ̀mí, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nínú Dáníẹ́lì ẹni tí a tú ká sínú ẹrú ìgbèkùn ọdún àádọ́rin ní Bábílónì. Nígbà náà ni wọ́n yóò lóye pé wọn, gẹ́gẹ́ bí Dáníẹ́lì, gbọ́dọ̀ fi ìdáhùn hàn sí ipò ìtúká wọn tí ó bá ìmúlògun tí a ṣojú rẹ̀ nípa “àkókò méje” mu, nínú orí kẹrìndínlọ́gbọ̀n ìwé Lefitíkù.

Nígbà tí ìrírí ìrẹ̀lẹ̀ tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípa Dáníẹ́lì, èyí tí a béèrè gẹ́gẹ́ bí apá ìmúlò ìwòsàn tí a gbé kalẹ̀ nínú Léfítíkù mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n, bá farahàn ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, àwọn ènìyàn Ọlọ́run ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn yóò ti ń ṣọ̀fọ̀ fún àkókò kan pàtó. Àkókò náà yóò parí nígbà tí Míkáẹ́lì olórí àwọn áńgẹ́lì yóò sọ̀kalẹ̀.

A ó tẹ̀síwájú nínú ìwádìí yìí nínú àpilẹ̀kọ tó kàn.

Ẹ ó sì ṣègbé láàrín àwọn orílẹ̀-èdè, ilẹ̀ àwọn ọ̀tá yín yóò sì jẹ yín run. Àwọn tí ó bá ṣẹ́ kù nínú yín yóò rẹ̀ dànù nítorí ẹ̀ṣẹ̀ wọn ní ilẹ̀ àwọn ọ̀tá yín; àti nítorí ẹ̀ṣẹ̀ àwọn baba wọn náà ni wọn yóò fi rẹ̀ dànù pẹ̀lú wọn. Bí wọ́n bá jẹ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ wọn, àti ẹ̀ṣẹ̀ àwọn baba wọn, pẹ̀lú ìrékọjá wọn tí wọ́n fi rékọjá sí mi, àti pé wọ́n ti rìn ní ìtakò sí mi pẹ̀lú; àti pé èmi náà ti rìn ní ìtakò sí wọn, tí mo sì mú wọn wọ ilẹ̀ àwọn ọ̀tá wọn; bí ọkàn wọn aláìkọlà bá di onírẹ̀lẹ̀ nígbà náà, tí wọ́n sì gba ìjìyà ẹ̀ṣẹ̀ wọn; nígbà náà ni èmi yóò rántí májẹ̀mú mi pẹ̀lú Jakọbu, májẹ̀mú mi pẹ̀lú Isaaki sì ni èmi yóò rántí, májẹ̀mú mi pẹ̀lú Abrahamu náà ni èmi yóò rántí; èmi yóò sì rántí ilẹ̀ náà. Ilẹ̀ náà pẹ̀lú yóò ṣófo láìsí wọn, yóò sì gbádùn àwọn ọjọ́ ìsinmi rẹ̀, nígbà tí ó bá wà ní ahoro láìsí wọn: wọn yóò sì gba ìjìyà ẹ̀ṣẹ̀ wọn; nítorí, àní nítorí pé wọ́n kẹ́gàn ìdájọ́ mi, àti nítorí pé ọkàn wọn kórìíra àwọn ìlànà mi. Síbẹ̀síbẹ̀, pẹ̀lú gbogbo èyí, nígbà tí wọ́n bá wà ní ilẹ̀ àwọn ọ̀tá wọn, èmi kì yóò kọ̀ wọ́n sílẹ̀, bẹ́ẹ̀ ni kì yóò kórìíra wọn, láti pa wọ́n run pátápátá, àti láti fọ májẹ̀mú mi pẹ̀lú wọn: nítorí èmi ni Olúwa Ọlọ́run wọn. Ṣùgbọ́n nítorí wọn ni èmi yóò rántí májẹ̀mú àwọn baba ńlá wọn, àwọn tí mo mú jáde kúrò ní ilẹ̀ Ejibiti ní ojú àwọn orílẹ̀-èdè, kí èmi lè jẹ́ Ọlọ́run wọn: Èmi ni Olúwa. Lefitiku 26:38–45.