Ìwé Dáníẹ́lì - Nọ́mbà Mẹ́rìnlélọ́gbọ̀n

Àwọn orí méfà àkọ́kọ́ inú ìwé Dáníẹ́lì ṣàfihàn ìtàn ẹranko ilẹ̀ ayé tí Ìfihàn orí kẹtàlá sọ̀rọ̀ rẹ̀. Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà (ẹranko ilẹ̀ ayé náà) bẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì ní ọdún 1798, nígbà tí ìjọba póòpù (ẹranko òkun tí Ìfihàn orí kẹtàlá sọ̀rọ̀ rẹ̀) gba ọgbẹ́ ikú àsọtẹ́lẹ̀, ó sì parí ìṣàkóso rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìjọba karùn-ún nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì.

Ìtàn ẹranko ayé náà ni ìtàn ìkìlọ̀ nípa ìsúnmọ́ àwọn ìdájọ́ Ọlọ́run. Ní ìbẹ̀rẹ̀ ìtàn ẹranko ayé náà, ìdájọ́ ìwádìí ti Ọlọ́run bẹ̀rẹ̀, àti ní òpin ẹranko ayé náà ni ìdájọ́ ìmúṣẹ́ ti Ọlọ́run bẹ̀rẹ̀. Ìkìlọ̀ nípa ìsúnmọ́ ìdájọ́ ìwádìí ti Ọlọ́run, ní ìbẹ̀rẹ̀, ni a ṣàfihàn nípasẹ̀ ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kìn-ín-ní ti Ìfihàn orí kẹrìnlá, èyí tí ó dé ní “àkókò òpin” ní ọdún 1798. Ìkìlọ̀ nípa ìsúnmọ́ ìdájọ́ ìmúṣẹ́ ti Ọlọ́run, ní òpin, ni a ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí àwọn ìránṣẹ́ àwọn áńgẹ́lì mẹ́tẹ̀ẹ̀ta ti Ìfihàn orí kẹrìnlá, èyí tí ó dé ní “àkókò òpin” ní ọdún 1989.

Ní gbogbo “àkókò ìpẹ̀yà” ni a máa tú apá kan nínú ìwé Dáníẹ́lì sílẹ̀. Ní ìbẹ̀rẹ̀ ìtàn ẹranko ayé, ní ọdún 1798, a tú orí keje, kẹjọ àti kẹsàn-án nínú Dáníẹ́lì sílẹ̀. A ṣàfihàn àwọn orí wọ̀nyí gẹ́gẹ́ bí ìran Odò Ulai. Ní ìparí ìtàn ẹranko ayé, ní ọdún 1989, a tú orí kẹwàá, kọkànlá àti kejìlá nínú Dáníẹ́lì sílẹ̀. A ṣàfihàn àwọn orí wọ̀nyí gẹ́gẹ́ bí ìran Odò Hidéékélì. Nígbàkigbà tí a bá tú ìwé Dáníẹ́lì sílẹ̀, a máa mú ìlànà ìdánwò ìgbésẹ̀ mẹ́ta wá sórí ìran tí ó wà láàyè ní àkókò náà.

Ilana idanwo ìgbésẹ̀ mẹ́ta náà dá lórí ìtòlẹ́sẹẹsẹ ọ̀rọ̀ Hébérù tí a túmọ̀ sí “òtítọ́,” èyí tí a dá nípa pípapọ̀ lẹ́tà àkọ́kọ́, lẹ́tà kẹtàlá, àti lẹ́tà ìkẹyìn nínú àlìfábẹ́ẹ̀tì Hébérù. Ọ̀rọ̀ Hébérù náà ń ṣojú, ó sì ní agbára ìṣẹ̀dá Ọlọ́run. Gbogbo òtítọ́ àsọtẹ́lẹ̀ ni a kọ́ lórí ọ̀rọ̀ náà, gẹ́gẹ́ bí ilana idanwo ìgbésẹ̀ mẹ́ta náà pẹ̀lú nínú orí kejìlá ìwé Dáníẹ́lì. Ọ̀rọ̀ náà kì í ṣe pé ó ń ṣojú agbára ìṣẹ̀dá Ọlọ́run nìkan, ṣùgbọ́n ó tún ń ṣojú Jésù Kristi, ẹni tí í ṣe Òtítọ́, àti ẹni tí ó tún jẹ́ Àkọ́kọ́ àti Ìkẹyìn, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nípasẹ̀ lẹ́tà àkọ́kọ́ àti lẹ́tà ìkẹyìn nínú àlìfábẹ́ẹ̀tì Hébérù.

Ìtàn ìpilẹ̀ṣẹ̀ ẹranko ayé, nígbà tí ìkìlọ̀ ìsúnmọ́ ìdájọ́ ìwádìí dé ní àkókò òpin ní ọdún 1798, ni áńgẹ́lì àkọ́kọ́ ti Ìfihàn orí kẹrìnlá ṣàfihàn. Ìhìnrere áńgẹ́lì àkọ́kọ́ ti Ìfihàn orí kẹrìnlá ní ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta náà, tí í ṣe òtítọ́, tí ó sì ṣàpẹẹrẹ ìlànà ìdánwò ìgbésẹ̀ mẹ́ta tí ó dojú kọ ìran náà nígbà tí áńgẹ́lì àkọ́kọ́ dé ní ọdún 1798.

Ìtàn ìparí ẹranko ayé, nígbà tí ìkìlọ̀ ìbẹ̀rẹ̀ ìdájọ́ àṣẹ dé ní àkókò òpin ní ọdún 1989, ni a ṣàfihàn nípasẹ̀ àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta ti Ìfihàn orí kẹrìnlá. Àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta ti Ìfihàn kẹrìnlá dúró fún àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta, tí wọ́n jẹ́ òtítọ́, àti àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta náà dúró fún ìlànà ìdánwò ìgbésẹ̀-mẹ́ta tí ó dojú kọ ìran tí ń gbé ayé nígbà tí áńgẹ́lì kẹta dé ní ọdún 1989.

Ìwé Dáníẹ́lì ni a ṣe àtòlẹ́sẹẹsẹ rẹ̀ lórí àwọn ìhìn iṣẹ́ àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta. Àtòlẹ́sẹẹsẹ yẹn ni ìgbésẹ̀ mẹ́ta ti ọ̀rọ̀ Hébérù fún “òtítọ́”, àti pẹ̀lú ìlànà ìdánwò ìgbésẹ̀ mẹ́ta tó bá a mu; ṣùgbọ́n ìlànà ìdánwò náà ń ṣípayá lórí ìlà ìtàn ẹranko ayé ti Ìfihàn orí kẹtàlá (Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà), àti lórí ìlà ìtàn àwọn ìwo méjì ti ẹranko ayé náà pẹ̀lú (Ìṣèlú Olómìnira àti Pùròtẹ́sítáǹtì). Ìtàn Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, láti ìbẹ̀rẹ̀ ní 1798 títí dé òfin Ọjọ́-Ìsinmi tó ń bọ̀ láìpẹ́, ni àkókò ìtàn kan náà nínú èyí tí ìjọ Adventist Ọjọ́ Keje wà. Nítorí náà, ìwé Dáníẹ́lì pẹ̀lú ní àtòlẹ́sẹẹsẹ tí ń ṣàfihàn ìtàn Adventism, láti ìbẹ̀rẹ̀ ní 1798 títí dé òfin Ọjọ́-Ìsinmi tó ń bọ̀ láìpẹ́. Nípa bẹ́ẹ̀, ìwé Dáníẹ́lì ń dá àwọn ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ kan náà mọ̀ tí a ṣojú fún nínú ìwé Ìfihàn, àti nípa ṣe bẹ́ẹ̀ ó ń pèsè ẹlẹ́rìí àkọ́kọ́ tí ó mú ìhìn iṣẹ́ ẹlẹ́rìí kejì dé ìpípé. Ìpípé àwọn ìwé méjèèjì ni a mú ṣẹ pẹ̀lú ìṣẹ̀lẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ kan náà tí ó wà nínú ìbáṣepọ̀ Májẹ̀mú Láéláé àti Májẹ̀mú Tuntun.

“Ìtàn ìyè, ikú, àti àjíǹde Jésù,” ni ó ṣe àkótán iṣẹ́ Kristi fún aráyé, ó sì jẹ́ ẹ̀rí sí àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta náà, àti pé àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta wọ̀nyẹn ni “òtítọ́.” Ọ̀rọ̀ Hébérù fún “òtítọ́,” dúró fún Jésù, ẹni tí í ṣe àkọ́kọ́ àti ìkẹyìn, ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin, àti Álífà àti Òmégà, àti pé ọ̀rọ̀ náà fúnra rẹ̀ ní àwọn lẹ́tà àkọ́kọ́ àti ìkẹyìn tí ń ṣojú ohun kan náà; nítorí gẹ́gẹ́ bí Álífà àti Òmégà, Jésù ń fi òpin ohun kan hàn pẹ̀lú ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan. Ìyè, ikú, àti àjíǹde Kristi ni òtítọ́, nítorí láàárín àwọn ohun mìíràn, àwọn wọ̀nyí ni a fi àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta ṣàpẹẹrẹ, ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ àti ìkẹyìn sì jẹ́ “ìyè” méjèèjì, nítorí “ìyè” àti “àjíǹde” jẹ́ “ìyè” méjèèjì. Lẹ́tà àárín ọ̀rọ̀ Hébérù náà ni lẹ́tà kẹtàlá nínú álífábẹ́ẹ̀tì, àti pé mẹ́tàlá jẹ́ àmì ìṣọ̀tẹ̀, ikú Kristi sì wáyé nípasẹ̀ ìṣọ̀tẹ̀ Sátánì àti àwọn ọmọ Ádámù, tí wọ́n dara pọ̀ mọ́ ọn nínú ìṣọ̀tẹ̀ rẹ̀.

Ìmọ̀ nípa Ìṣípayá Jésù Kristi nínú ìwé Ìṣípayá ni a tú sílẹ̀ díẹ̀ kí àkókò ìdánwò ènìyàn tó parí, àti pé apá pàtàkì kan nínú òtítọ́ tí a tú sílẹ̀ ní àkókò náà ni pé Kristi ni “òtítọ́,” Alfa àti Omega, ẹni tí ó fi àkíyèsí ìfọwọ́sí rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Alfa àti Omega lé àwọn òtítọ́ tí Ó ti yàn kalẹ̀ kí wọ́n wà nínú Ọ̀rọ̀ Rẹ̀. Nígbà tí Sister White kọ pé, “The history of the life, death, and resurrection of Jesus, as that of the Son of God, cannot be fully demonstrated without the evidence contained in the Old Testament. Christ is revealed in the Old Testament as clearly as in the New,” ó ń fìdí rẹ̀ múlẹ̀, fún àwọn tí yóò rí i, pé ìhìn iṣẹ́ àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta nínú Ìṣípayá orí kẹrìnlá (èyí tí a tún kọ́ lé orí àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta kan náà, gẹ́gẹ́ bí “ìyè, ikú àti àjíǹde”), “cannot be fully demonstrated without the evidence contained” nínú ìwé Dáníẹ́lì.

Ó tún ń fi hàn pé ìwé Dáníẹ́lì ń jẹ́rìí nípa Bábílónì kan “tí ń bọ̀”, nígbà tí ìwé Ìfihàn sì ń jẹ́rìí nípa Bábílónì kan tí “ó ti dé” gẹ́gẹ́ bí ìwé Dáníẹ́lì ti sọ tẹ́lẹ̀. Pẹ̀lú èyí, ìlò náà fi hàn pé “láti lè ní ìmọrírì” ìwé Ìfihàn, ìwé Dáníẹ́lì “gbọ́dọ̀ jẹ́ kíkún ní òye”, nítorí “òun ni ìmọ́lẹ̀ ológo” láti inú ìwé Dáníẹ́lì “tí ń mú ìyè Kristi àti àwọn ẹ̀kọ́” ìwé Ìfihàn “hàn pẹ̀lú ìmójútó àti ẹwà.”

A tún lè lóye ọ̀rọ̀ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ohun tí ń fi hàn pé “àwọn iṣẹ́ ìyanu Jesu” tí a ṣàfihàn nínú ìwé Ìfihàn jẹ́ “ẹ̀rí kan ti ìwà-Ọlọ́run rẹ̀; ṣùgbọ́n àwọn ẹ̀rí tí ó lágbára jùlọ pé òun ni Olùdàgbàlà ayé ni a rí” nígbà tí a bá “fi àwọn àsọtẹ́lẹ̀ inú ìwé Dáníẹ́lì wé ìtàn” inú ìwé Ìfihàn. Síwájú sí i, a lè mọ̀ pé nígbà tí “Jesu sọ fún àwọn Júù pé, ‘Ẹ máa yẹ Ìwé Mímọ́ wò; nítorí nínú wọn ni ẹ̀yin rò pé ẹ ní ìyè àìnípẹ̀kun, àwọn wọ̀nyí sì ni wọ́n ń jẹ́rìí nípa tèmi,’” pé fún àwọn Júù ti ẹ̀mí lónìí, ìwé Dáníẹ́lì ni ohun tí ń jẹ́rìí fún Ìfihàn Jesu Kristi, àti pé nínú ìfihàn náà tí a tú sílẹ̀ díẹ̀ kí àkókò ìdánwò tó parí ni a ti rí ìyè àìnípẹ̀kun.

Ìwé Dáníẹ́lì gbé àwọn òtítọ́ àsọtẹ́lẹ̀ kalẹ̀ tí a mú wá sí ìpé ní inú Ìwé Ìṣípayá. A kọ́ ọ lórí ìgbésẹ̀ mẹ́ta tí ọ̀rọ̀ Hébérù fún “òtítọ́” dúró fún, nítorí náà ìwé náà fúnra rẹ̀ dúró gẹ́gẹ́ bí àdánwò fún ìran náà nígbà tí a bá tú àwọn òtítọ́ wọ̀nyí sílẹ̀ tí a sì fi wọ́n hàn. Jésù fúnra Rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí Alfa àti Omega, ni a tẹnu mọ́ taara nínú ọ̀rọ̀ àkọ́kọ́ gan-an àti orí àkọ́kọ́ Ìwé Ìṣípayá. Àwọn àpilẹ̀kọ wọ̀nyí ti tún fi hàn pé orí kìn-ín-ní Ìwé Dáníẹ́lì ní ètò àsọtẹ́lẹ̀ kan náà àti àwọn àbùdá kan náà gẹ́gẹ́ bí ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kìn-ín-ní ti Ìṣípayá orí kẹrìnlá.

Ìhìnrere áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti Dáníẹ́lì orí kìn-ín-ní, méjèèjì ń tọ́ka sí ìlànà àdánwò ìgbésẹ̀-mẹ́ta tí ó jẹ́ ààmì ìdánimọ̀ Alfa àti Omega. Orí náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Bábílónì gidi tí ó ṣẹ́gun Júdà gidi, ìwé náà sì ń darí lọ sí ogun ìkẹyìn láàárín Bábílónì àti Júdà, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ẹsẹ̀ mẹ́fà ìkẹyìn ti Dáníẹ́lì orí kọkànlá. Nínú àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí, Bábílónì ti ẹ̀mí ni Júdà ti ẹ̀mí ṣẹ́gun, gẹ́gẹ́ bí Máíkẹ́lì ti dìde tí àkókò àánú fún ènìyàn sì parí. Àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí dúró fún òpin ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ ti ogun láàárín Bábílónì àti Júdà. Nínú àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí ni a ti ṣàfihàn ìmúláradá ọgbẹ́ apaniyan náà.

Àwọn ẹsẹ tí ó ṣàpèjúwe ìmúláradá ọgbẹ́ ikú náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ẹsẹ̀ ogójì nínú Dáníẹ́lì mọ́kànlá, èyí tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ pé, “Àti ní àkókò òpin.” “Àkókò òpin” nínú ẹsẹ̀ náà dúró fún ọdún 1798, nígbà tí a fi ọgbẹ́ ikú náà bá ìjọ Pápá. Nígbà náà ni àwọn ẹsẹ̀ náà ń sọ ìtàn bí a ṣe mú ọgbẹ́ ikú náà láradá, bí ìjọ Pápá ti ṣẹ́gun, ní àkọ́kọ́, ọ̀tá rẹ̀, ọba gúúsù (Soviet Union), ní èkejì, alábàápín rẹ̀, ilẹ̀ ológo (Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà), àti ní ẹ̀kẹta, ẹni tí ó jẹ́ olùfaragba rẹ̀, Ejibiti (Àjọ Àwọn Orílẹ̀-Èdè). Nínú ẹsẹ̀ ogójì-òkè-rín, ìjọ Pápá (ọba àríwá), dé sí òpin rẹ̀, láìsí ẹni kankan láti ràn án lọ́wọ́. Ìtàn ìmúláradá ọgbẹ́ ikú ìjọ Pápá nínú àwọn ẹsẹ̀ náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìṣubú ìjọ Pápá ní ọdún 1798, ó sì parí pẹ̀lú ìdìde ìkẹyìn àti ìṣubú ìkẹyìn ìjọ Pápá. Àwọn ẹsẹ̀ tó wà láàárín ìṣíṣí ọ̀nà ọ̀rọ̀ náà àti ìpèkun ọ̀nà ọ̀rọ̀ náà ń fi ìṣọ̀tẹ̀ tí ó wà ní àárín hàn.

Ọ̀rọ̀ Hébérù fún “òtítọ́” ni a dá sílẹ̀ nípasẹ̀ ìṣọ̀kan lẹ́tà àkọ́kọ́, lẹ́tà kẹtàlá, àti lẹ́tà ìkẹyìn nínú àlìfábẹ́ẹ̀tì Hébérù. Mẹ́tàlá jẹ́ nọ́mbà tí ó ń ṣàpẹẹrẹ ìṣọ̀tẹ̀, àti ìtàn láàárín àkọ́kọ́ àti ìkẹyìn. Nínú apá ìkẹyìn ti àsọtẹ́lẹ̀ nínú ìwé Dáníẹ́lì, ogun kan náà tí a ṣàfihàn nínú àwọn ẹsẹ̀ àkọ́kọ́ pátápátá ti ìwé náà ni a tún ṣàfihàn. Àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí ni wọ́n ṣàkíyèsí orí kìn-ín-ní, níbi tí a ti rí ìlànà ìdánwò ọlọ́wọ̀n-mẹ́ta tí í ṣe òtítọ́. Nígbà náà sì ni nínú apá ìkẹyìn a tún rí àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta kan náà, bí ó ti bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìṣubú àkọ́kọ́ ti ipò póòpù, tí ó sì parí pẹ̀lú ìṣubú ìkẹyìn ti ipò póòpù, tí a sì fi ìṣọ̀tẹ̀ àwọn ọjọ́ ìkẹyìn sínú àárín rẹ̀.

Nínú àwọn ẹsẹ mẹ́fà ìkẹyìn wọ̀nyẹn ti orí kẹ́tàlá Danieli, ẹlẹ́rìí kejì wà sí òtítọ́ náà, nítorí agbára ilẹ̀-àyé àkọ́kọ́ tí ìjọ-ọba póòpù nílò láti bì ṣubú (ọba gúúsù) jẹ́ àmì agbára dragoni, gẹ́gẹ́ bí ti ìkẹyìn nínú àwọn agbára ilẹ̀-àyé mẹ́ta náà (Íjíbítì) pẹ̀lú. Ìṣẹ́gun ní ìgbésẹ̀ mẹ́ta tí ó ṣe pàtàkì kí ọgbẹ́ ikú náà lè wò sàn, bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ọba gúúsù tí ó jẹ́ àmì agbára dragoni ti àìgbàgbọ́ nínú Ọlọ́run, àti ìkẹyìn nínú àwọn agbára mẹ́ta náà, tí Íjíbítì ṣojú fún, ni àmì Bíbélì pàtàkì jùlọ fún àìgbàgbọ́ nínú Ọlọ́run tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú dragoni. Ní ti gidi, ọ̀rọ̀ tí a túmọ̀ sí “gúúsù” nínú ẹsẹ̀ ogójì ti àyọkà náà ni “negeb,” èyí tí a máa ń túmọ̀ nígbà mìíràn sí Íjíbítì. Àwọn ìdènà mẹ́ta náà ní àmi ìdánimọ̀ òtítọ́, nítorí ìdènà àkọ́kọ́ ni ìdènà ìkẹyìn. Agbára tí ó wà ní àárín ni ilẹ̀ ológo (Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà). Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ni ibi tí ìṣọ̀tẹ̀ òfin Ọjọ́ Àìkú ti wáyé, àti àmì Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà nígbà tí ó bẹ̀rẹ̀ ni àwọn ìlú olómìnira mẹ́tàlá.

Àmì Alpha àti Omega kún inú ìwé Dáníẹ́lì káàkiri, ó sì ń pèsè ẹ̀rí náà pé, nígbà tí a bá mú un papọ̀ pẹ̀lú ìwé Ìfihàn, ó fi ìjìnlẹ̀ Ọlọ́run ti Jésù Kristi múlẹ̀. Ní ìbámu pẹ̀lú Dáníẹ́lì orí kejìlá, àti ìlànà ìdánwò ìpele mẹ́ta tí ń ṣẹlẹ̀ nínú ìran náà nígbà tí a tú ìwé náà sílẹ̀; láti kọ ìfihàn ìtòlẹ́sẹẹsẹ ìwé Dáníẹ́lì, ni láti wà lára àwọn tí a dá mọ̀ gẹ́gẹ́ bí àwọn ẹni búburú. Ní ìbámu pẹ̀lú Ìfihàn orí kẹrìnlá, láti kọ ìfihàn ìtòlẹ́sẹẹsẹ ìwé Dáníẹ́lì, ni láti wà lára àwọn tí a dá mọ̀ gẹ́gẹ́ bí àwọn tí ń bọ ẹranko náà àti ère rẹ̀.

Ìwé Ìfihàn sọ ní kedere pé díẹ̀ kí àkókò àánú tó parí, a ṣí Ìfihàn Jesu Kristi sílẹ̀; àti pé Ìfihàn Jesu Kristi náà ní nínú rẹ̀ ìṣípayá ètò ìgbékalẹ̀ ìwé Dáníẹ́lì.

Ní fífi àsìkò ọjọ́ iwájú sọ̀rọ̀ sí ìran àti àkókò tirẹ̀, Sister White sọ pé, “bí a ṣe ń sún mọ́ òpin ìtàn ayé yìí”, “‘àwọn ọlọ́gbọ́n yóò lóye,’” pé “àwọn àsọtẹ́lẹ̀ tí a kọ sílẹ̀ láti ọwọ́ Danieli ń béèrè àkíyèsí wa pàtàkì, nítorí wọ́n ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú gan-an àkókò tí a wà láàyè nínú rẹ̀.” “Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìfihàn àwọn àṣírí àwọn ìgbà tí ń bọ̀. Àwọn àsọtẹ́lẹ̀ àgbàyanu rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí a ti kọ wọ́n sílẹ̀ láti ọwọ́ rẹ̀ nínú orí keje títí dé kejìlá ti ìwé tí ń rúkọ rẹ̀,” ni “a óò tú sílẹ̀ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn.”

Nígbà tí a bá tú ìdìdì ìwé Dáníẹ́lì sílẹ̀, ó máa ń mú ìlànà ìwẹ̀nùmọ́ alágbèéká mẹ́ta wá, èyí tí ń dán ìran tí ń gbé ayé nígbà tí Kìnìún ẹ̀yà Júdà fi ìwé Dáníẹ́lì fún àwọn ènìyàn Rẹ̀ wò. Nínú Ìfihàn orí kẹwàá, Sister White sọ fún wa pé áńgẹ́lì tí ó sọ̀kalẹ̀ jẹ́ “ẹni tí kò kéré ju Jésù Kristi lọ.” Nínú Ìfihàn orí kẹwàá, áńgẹ́lì náà ní ìwé kékeré kan tí a ti ṣí sílẹ̀ ní ọwọ́ Rẹ̀, èyí tí a pàṣẹ fún Jòhánù láti mú kí ó sì jẹ ẹ́. Kìnìún ẹ̀yà Júdà, ẹni tí kò kéré ju Jésù Kristi lọ, ni ó tú ìdìdì ìwé náà sílẹ̀, nítorí náà ìwé tí a pàṣẹ fún Jòhánù láti jẹ ni ìwé kékeré Dáníẹ́lì.

Láti kọ ìfihàn ìtòlẹ́sẹẹsẹ ìwé Dáníẹ́lì sílẹ̀, èyí tí a ń tú èdìdì rẹ̀ nísinsìnyí, ni láti wà láàárín àwọn tí a dá mọ̀ gẹ́gẹ́ bí àwọn ẹni búburú. Àwọn orí mẹ́fà àkọ́kọ́ ti Dáníẹ́lì fi ìtòlẹ́sẹẹsẹ àsọtẹ́lẹ̀ múlẹ̀, èyí tí ó ṣàpẹẹrẹ ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ ti Adventism, ẹranko ilẹ̀-ayé, àádọ́rin ọdún àpẹẹrẹ ti Isaiah orí kẹtàlélógún, iwo méjì ti Protestantism àti Republicanism, ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ ti àwọn ìránṣẹ́ áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti kejì, àti ìtàn àwọn ìránṣẹ́ àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta. Àwọn orí mẹ́fà ìkẹyìn ti Dáníẹ́lì ń tọ́ka sí àwọn ìránṣẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ tí a tú èdìdì wọn ní ìbẹ̀rẹ̀ àti ní òpin gbogbo àwọn ìtàn wọ̀nyí tí a ti mẹ́nuba tẹ́lẹ̀.

Orí kìíní nínú Dáníẹ́lì ni ìtàn ìrìnàjò angẹli àkọ́kọ́, ní ìbẹ̀rẹ̀ ìtàn ẹranko ilẹ̀ ayé. Orí kìíní títí dé orí kẹta ni ìtàn ìrìnàjò angẹli kẹta, ní ìparí ìtàn ẹranko ilẹ̀ ayé. Orí kẹrin ni a gbọdọ̀ so mọ́ orí kìíní gẹ́gẹ́ bí ìbẹ̀rẹ̀, àti orí karùn-ún àti kẹfà, ni a gbọdọ̀ so mọ́ orí kìíní títí dé kẹta, gẹ́gẹ́ bí ìparí. Ìlọsíwájú ìmọ̀ tí a ṣojú rẹ̀ nínú orí keje, kẹjọ àti kẹsàn-án ni a gbọdọ̀ so mọ́ orí kìíní gẹ́gẹ́ bí ìtàn ìbẹ̀rẹ̀. Ìlọsíwájú ìmọ̀ tí a ṣojú rẹ̀ nínú orí kẹwàá, kọkànlá àti kejìlá ni a gbọdọ̀ so mọ́ orí kìíní títí dé kẹta gẹ́gẹ́ bí ìtàn ìparí.

Lẹ́yìn ìlà, lórí ìlà, ìlò yìí ń dá ìtàn ìbẹ̀rẹ̀ ẹranko ilẹ̀ mọ̀ gẹ́gẹ́ bí orí kìn-ín-ní, kẹ́rin, keje, kẹjọ àti kẹsàn-án. Ìlò náà pẹ̀lú ń dá ìtàn ìparí ẹranko ilẹ̀ mọ̀ gẹ́gẹ́ bí orí kìn-ín-ní títí dé kẹta, orí karùn-ún, kẹfà àti kẹwàá títí dé kejìlá. Nípa bẹ́ẹ̀, a gbé ìwé Dáníẹ́lì kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìbẹ̀rẹ̀ àti ìparí ẹranko ilẹ̀ náà.

Nígbà náà ni a lè dá ìbẹ̀rẹ̀ ẹranko ilẹ̀ mọ̀ gẹ́gẹ́ bí Danieli orí kìíní, nítorí pé orí kẹrin yóò bò lórí orí kìíní (ìlà lórí ìlà). Àwọn orí keje, kẹjọ, àti kẹsàn-án náà pẹ̀lú ni yóò bò lórí orí kìíní. Nítorí náà, ìbẹ̀rẹ̀ ìtàn ẹranko ilẹ̀ ni a ṣàfihàn ní Danieli orí kìíní.

Bẹ́ẹ̀ náà pẹ̀lú ní ti ìparí ẹranko ayé. Ìparí ìtàn ẹranko ayé ni a ṣàfihàn nínú orí kìn-ín-ní títí dé orí kẹta, àti pé àwọn orí karùn-ún, kẹfà, kẹwàá, kọkànlá, àti kejìlá yóò borí lórí àwọn orí mẹ́ta àkọ́kọ́ (ìlà lórí ìlà); nítorí náà, ìparí ìtàn ẹranko ayé ni a ṣàfihàn nínú àwọn orí mẹ́ta àkọ́kọ́ ti Dáníẹ́lì.

Orí kìn-ín-ní dúró fún ìbẹ̀rẹ̀, lẹ́yìn náà orí kìn-ín-ní títí dé kẹta dúró fún òpin; ìṣètò kìn-ín-ní àti lẹ́yìn náà mẹ́ta náà sì fi hàn pé ìṣètò àsọtẹ́lẹ̀ inú ìwé Dáníẹ́lì jẹ́ ìkan náà pẹ̀lú ìṣètò àsọtẹ́lẹ̀ ti àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta ti Ìfihàn orí kẹrìnlá. Níbẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ó ti rí nínú Dáníẹ́lì, áńgẹ́lì àkọ́kọ́ dúró fún ìtàn kan tí ó yàtọ̀, ṣùgbọ́n ó tún jẹ́ ìdá mẹ́ta kan nínú ìtàn àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta náà. Ní àkókò kan náà, bí ìmọ̀ yìí ṣe ń fi ìpapọ̀ mẹ́ta àti ọ̀kan hàn, tí ó sì ń tẹnu mọ́ ọn, bẹ́ẹ̀ náà ni ó jẹ́ ìṣètò ọ̀rọ̀ Hébérù náà, “òtítọ́,” èyí tí kì í ṣe Kristi nìkan, àti agbára ìṣẹ̀dá Ọlọ́run nìkan, ṣùgbọ́n tí ó tún jẹ́ ìlànà ìdánwò àti ìwẹ̀nùmọ́ ní ìgbésẹ̀ mẹ́ta, èyí tí a ṣojú rẹ̀ nínú Dáníẹ́lì orí kìn-ín-ní, àti lẹ́ẹ̀kansi nínú Dáníẹ́lì orí kìn-ín-ní títí dé kẹta.

Jesu, ẹni tí í ṣe òtítọ́, tún jẹ́ Àkọ́kọ́ àti Ìkẹ́yìn pẹ̀lú, àti ní ti ọ̀nà náà, ìtàn ìṣísẹ̀ angẹli kìíní ni a tún sọ di mímúṣẹ́ déédéé nínú ìtàn àwọn angẹli mẹ́ta, nítorí náà, ó jẹ́ ohun tí a lè gbà gẹ́gẹ́ bíi ti àsọtẹ́lẹ̀ láti gbe orí mẹ́ta àkọ́kọ́ ti Dáníẹ́lì lé orí Dáníẹ́lì orí kìíní, nítorí ìbẹ̀rẹ̀ máa ń ṣàfihàn òpin nígbà gbogbo. Nígbà náà, ìwé Dáníẹ́lì di “ìwé kékeré” tí ó wà ní ọwọ́ angẹli náà, nítorí “ìwé kékeré” Dáníẹ́lì lè jẹ́ aṣojú rẹ̀ ní kíkún nínú Dáníẹ́lì orí kìíní.

A ó máa bá ìkẹ́kọ̀ọ́ wa nípa ìwé Dáníẹ́lì lọ nínú àpilẹ̀kọ tí ó tẹ̀lé e.