A ń sọ̀rọ̀ nípa “àkókò méje” ti Lefitiku ogún-ún mẹ́fà gẹ́gẹ́ bí a ti ṣe aṣojú rẹ̀ nínú ìwé Dáníẹ́lì. A ń ṣe bẹ́ẹ̀ nítorí pé ọ̀kan lára àwọn àbùdá àsọtẹ́lẹ̀ ti “àkókò méje” ni pé ó ṣojú “òkúta ìkọ̀sẹ̀” tí àwọn akẹ́lé kọ̀. Mo ń túmọ̀ òkúta ìkọ̀sẹ̀ tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú Ìwé Mímọ́ gẹ́gẹ́ bí òtítọ́ kan tí a lè rí, ṣùgbọ́n tí a kò rí. Fún àwọn tí wọ́n rí i, ó ṣeyebíye, ṣùgbọ́n fún àwọn tí kò rí i, kì í ṣe ohun tí wọ́n kọsẹ̀ sí lórí nìkan, bí kò ṣe òkúta náà tí ń lọ wọ́n di erùpẹ̀.
Nígbà tí Kristi gbé òkúta tí àwọn akólé kọ̀ sílẹ̀ kalẹ̀, Ó fi hàn pé òkúta ìpìlẹ̀ igun náà yóò di “orí” igun náà. Ìfẹ̀hónúhàn nípa òkúta tí a kọ̀ sílẹ̀ nínú Ìwé Mímọ́ ní í ṣe pẹ̀lú bí Ọlọ́run ṣe ń kọjá lọ kúrò lórí àwọn ènìyàn májẹ̀mú àtijọ́, nígbà kan náà sì ni Ọlọ́run ń wọ inú májẹ̀mú pẹ̀lú àwọn ènìyàn tí kì í ṣe ènìyàn Ọlọ́run tẹ́lẹ̀ rí.
Jésù wí fún wọn pé, Ǹjẹ́ ẹ kò tíì kà nínú Ìwé Mímọ́ rí pé, Òkúta tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kọ̀ sí, òun náà ni ó di olórí igun: iṣẹ́ Olúwa ni èyí, ó sì jẹ́ ohun ìyanu ní ojú wa bí? Nítorí náà ni mo ṣe wí fún yín pé, a ó gbà ìjọba Ọlọ́run kúrò lọ́dọ̀ yín, a ó sì fi í fún orílẹ̀-èdè kan tí yóò máa so èso rẹ̀ jáde. Ẹnikẹ́ni tí yóò bá ṣubú sórí òkúta yìí ni a ó fọ́; ṣùgbọ́n ẹni tí òun náà yóò bá ṣubú lé lórí, yóò lọ ọ́ nínú títí di erupẹ. Mátíù 21:42–44.
“Àsọtẹ́lẹ̀ àsìkò” àkọ́kọ́ tí àwọn áńgẹ́lì mímọ́ darí William Miller sí ni “àkókò méje” ti Lefitiku ogún-ún mẹ́fà. Adventismù Laodisia bẹ̀rẹ̀ ìlànà fífọ àwọn òtítọ́ ìpìlẹ̀ lulẹ̀, èyí tí Olúwa fi ọwọ́ Miller kó jọ, nípa kíkò ìwádìí Miller àkọ́kọ́ gan-an sílẹ̀. Dájúdájú, àpèjúwe àsọtẹ́lẹ̀ èyíkéyìí nípa ìpìlẹ̀ mímọ́ jẹ́ àpèjúwe Kristi, ẹni tí í ṣe “Òkúta” náà; nítorí náà, ìkọ̀sílẹ̀ “àkókò méje” náà ní ọdún 1863 kì í ṣe pé ó ń tọ́ka sí ìbẹ̀rẹ̀ ìlànà ìkọ̀sílẹ̀ àwọn òtítọ́ ìpìlẹ̀ nìkan, ṣùgbọ́n ó tún dúró fún ìkọ̀sílẹ̀ Kristi. Gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí Kristi nípa òkúta tí a kọ̀ sílẹ̀, bẹ́ẹ̀ ni Peteru pẹ̀lú fi hàn pé ọ̀kan lára àwọn àsọtẹ́lẹ̀ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú òkúta ìpìlẹ̀ ni pé ní ìkẹyìn yóò di “orí igun”.
Nítorí náà pẹ̀lú ni a ti kọ ọ́ sínú Ìwé Mímọ́ pé, Wò ó, èmi ń fi òkúta igun àkọ́kọ́ kan sí Sioni, àyànfẹ́, iyebíye: ẹni tí ó bá sì gbà á gbọ́ kì yóò dààmú. Nítorí náà fún yín tí ẹ gbàgbọ́, ó jẹ́ iyebíye: ṣùgbọ́n fún àwọn aláìgbọràn, òkúta tí àwọn akọ́lé kọ̀ sílẹ̀, òun náà ni a fi ṣe orí igun náà, àti òkúta ìkọsẹ̀, àti àpáta ìdí ìṣubú, àní fún àwọn tí ń kọsẹ̀ ní ọ̀rọ̀ náà, nípa àìgbọràn wọn: èyí tí a sì yàn wọ́n sí pẹ̀lú. Ṣùgbọ́n ẹ̀yin jẹ́ ìran àyànfẹ́ kan, ẹgbẹ́ àlùfáà ọba, orílẹ̀-èdè mímọ́, ènìyàn ìní àkànṣe; kí ẹ lè máa fihàn ìyìn ẹni tí ó pè yín jáde kúrò nínú òkùnkùn sínú ìmọ́lẹ̀ ìyanu rẹ̀: àwọn tí tẹ́lẹ̀ kì í ṣe ènìyàn kan rí, ṣùgbọ́n tí wọ́n ti di ènìyàn Ọlọ́run nísinsin yìí: àwọn tí kò rí àánú gbà rí, ṣùgbọ́n tí wọ́n ti rí àánú gbà nísinsin yìí. 1 Peteru 2:6–8.
Òkúta ìpìlẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ Ẹgbẹ́ Adventist, di orí igun. Isaiah wà ní ìfọ̀kànbalẹ̀ pẹ̀lú Kristi àti Peteru, Isaiah sì lo òkúta ìpìlẹ̀ náà láti ṣàpẹẹrẹ àwọn ènìyàn májẹ̀mú kan tí a ń kọjá lọ fún àwọn ènìyàn májẹ̀mú tuntun kan. Nínú ẹ̀rí rẹ̀, ó ṣàpẹẹrẹ ẹgbẹ́ kan tí wọ́n ti dá májẹ̀mú pẹ̀lú ikú, tí wọ́n sì ti gba irọ́ kan. Irọ́ tí wọ́n gbà náà ni irọ́ tí Paulu tọ́ka sí gẹ́gẹ́ bí ohun tí ń mú ìtanjẹ́ alágbára wá sórí àwọn tí ń dá májẹ̀mú pẹ̀lú ikú, nítorí wọn kò gba ìfẹ́ òtítọ́.
Nítorí náà, ẹ gbọ́ ọ̀rọ̀ Olúwa, ẹ̀yin ọkùnrin ẹlẹ́gàn, tí ń ṣàkóso àwọn ènìyàn wọ̀nyí tí ó wà ní Jerusalẹmu. Nítorí ẹ̀yin ti wí pé, A ti bá ikú dá májẹ̀mú, a sì ti ṣe àdéhùn pẹ̀lú ọ̀run àpáàdì; nígbà tí ìnáwó ìyà tí ń kún bò bá kọjá, kì yóò dé ọ̀dọ̀ wa; nítorí pé irọ́ ni a ti fi ṣe ibi ìsádi wa, a sì ti fi ara wa pamọ́ sábẹ́ èké: Nítorí náà báyìí ni Olúwa Ọlọ́run wí pé, Kíyèsi i, mo fi òkúta kan lélẹ̀ ní Sioni fún ìpìlẹ̀, òkúta àyẹ̀wò, òkúta igun olówó iyebíye, ìpìlẹ̀ tí ó dájú: ẹni tí ó bá gbàgbọ́ kì yóò yára. Ìdájọ́ pẹ̀lú ni èmi yóò fi ṣe òjé ìwọ̀n, òdodo sì ni èmi yóò fi ṣe òjé òdòdó; yìnyín yóò sì gbá ibi ìsádi irọ́ kúrò, omi yóò sì bò ibi ìpamọ́ náà mọ́lẹ̀. A ó sì fọ májẹ̀mú yín pẹ̀lú ikú tú, àdéhùn yín pẹ̀lú ọ̀run àpáàdì kì yóò sì dúró; nígbà tí ìnáwó ìyà tí ń kún bò bá kọjá, nígbà náà ni a ó tẹ yín mọ́lẹ̀ lábẹ́ rẹ̀. Isaiah 28:14–18.
“Àkókò méje” ni a ti fi ìrò bo pamọ́, àti nígbà tí Ọlọ́run bá kọjá lọ kúrò lójú àwọn ènìyàn májẹ̀mú Rẹ̀ àtijọ́, tí Ó sì wọ inú májẹ̀mú pẹ̀lú ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin, òkúta tí ìgbà kan rí jẹ́ òkúta igun tí a kọ̀ yóò gòkè láti di “orí” igun náà. Fún àwọn tí ó lóye òtítọ́ yìí, ó jẹ́ iyebíye, ṣùgbọ́n fún àwọn tí kò lóye rẹ̀, òkúta tí ó di orí igun náà kì í ṣe pé ó kàn fọ́ wọn túútúú nìkan, ṣùgbọ́n ní ìtumọ̀ àpèjúwe ó tún di òkúta ibojì wọn.
Nínú ìwé Dáníẹ́lì, ní orí kẹjọ àti ẹsẹ̀ kọkàndínlógún, a rí “ìpẹ̀yà ìkẹyìn” ti ìbínú náà, báyìí ni a sì fi mọ̀ pé dandan ni kí “ìpẹ̀yà àkọ́kọ́” ìbínú náà náà wà. Àkókò láti ọdún 677 ṣáájú ìbí Kristi títí di October 22, 1844, dúró fún àkókò tí a óo fi tẹ ibi mímọ́ (àti ogun náà) mọ́lẹ̀. Ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí Dáníẹ́lì orí kọkànlá, ẹsẹ̀ kẹrìndínlógójì ti sọ, a óo jẹ́ kí ìjọpápá máa ṣe àṣeyọrí títí ìbínú náà yóò fi parí. Bí ìpẹ̀yà ìbínú náà ní orí kẹjọ bá ń ṣojú òpin àkókò kan, nígbà náà ìpẹ̀yà ìbínú náà ní orí kọkànlá náà ń ṣojú òpin àkókò kan pẹ̀lú. Èyí ni ohun tí Bíbélì fi kedere kọ́ni, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a ti fi irọ́ bo òtítọ́ yìí pa mọ́ láti ọwọ́ àwọn tí wọ́n ti bá ikú dá májẹ̀mú.
Ìparí ìbínú méjèèjì náà ń ṣojú ìparí àkókò kan náà pátápátá, nítorí pé àwọn méjèèjì jẹ́ ìmúṣẹ ègún kan náà ti ẹgbẹ̀rún méjì, ọ̀ọ́dúnrún méjìlélógún ọdún ìtúká, ìgbèkùn àti ẹrú. Ìjọba àríwá ni ó kọ́kọ́ jìyà ìtúká, ìgbèkùn àti ẹrú ti “àkókò méje,” nígbà tí ní ọdún 723 BC, ọba Asiria mú wọn lọ sí ìgbèkùn. Ìjọba gúúsù náà jìyà ìpín kan náà ní ọdún 677 BC. Jeremiah jẹ́rìí sí òtítọ́ yìí.
Israẹli jẹ́ àgùntàn tí a ti tú ká; àwọn kìnnìún ti lé e kúrò: ní ìbẹ̀rẹ̀ ọba Asiria ti jẹ ẹ run; àti ní ìkẹyìn Nebukadinẹsari ọba Babeli yìí ti fọ egungun rẹ̀. Jeremiah 50:17.
Jeremiah ń tọ́ka sí ìdájọ́ tí ń lọ síwájú ní ìpele dé ìpele. Àwọn ará Asiria kó ìjọba àríwá lọ ní ọdún 723 ṣáájú ìbí Kristi, lẹ́yìn náà wọ́n mú Manasseh lọ sí Babeli, ìlú-olú wọn, ní ọdún 677 ṣáájú ìbí Kristi. Lẹ́yìn náà Nebukadnessari mú Jehoiakimu, nípa bẹ́ẹ̀ sì samisi ìbẹ̀rẹ̀ àádọ́rin ọdún ìgbèkùn ní ọdún 606 ṣáájú ìbí Kristi. Lẹ́yìn náà Nebukadnessari mú Sedekiah, ó sì pa Jerusalẹmu run ní ọdún 586 ṣáájú ìbí Kristi.
A ti ti kilọ̀ fún ìjọba gúúsù pé wọ́n yóò jìyà ìpínlẹ̀ kan náà gẹ́gẹ́ bí ìjọba àríwá bí wọ́n bá tẹ̀síwájú nínú ìṣọ̀tẹ̀ wọn. Ìdájọ́ ìjọba àríwá yóò ṣẹ lórí ìjọba gúúsù, àmì ìdájọ́ náà sì ni okùn ìwọ̀n kan tí a ó nà sórí Júdà. Nínú ẹ̀rí Isaiah, “okùn ìwọ̀n” nìkan ni, ṣùgbọ́n nínú àyọkà tí ó tẹ̀lé e, “okùn ìwọ̀n” náà ni “okùn ìwọ̀n Samaria.”
Nítorí náà, báyìí ni Olúwa Ọlọ́run Israẹli wí, Wò ó, èmi yóò mú irú ibi bẹ́ẹ̀ wá sórí Jerusalẹmu àti Juda, tí ẹnikẹ́ni tí ó bá gbọ́ nípa rẹ̀, etí rẹ̀ méjèèjì yóò máa dún. Èmi yóò sì na okùn ìwọ̀n Samaria sórí Jerusalẹmu, àti òdòdó ilé Ahabu; èmi yóò sì nu Jerusalẹmu bí ènìyàn ṣe ń nu àwo, ní fífọ́ ọ́, àti ní yíyí i dojú ìsàlẹ̀. Èmi yóò sì kọ àṣẹ́kù ogún mi sílẹ̀, èmi yóò sì fi wọn lé ọwọ́ àwọn ọ̀tá wọn; wọn yóò sì di ìjẹ àti ìkógun fún gbogbo àwọn ọ̀tá wọn; nítorí pé wọ́n ti ṣe ohun tí ó burú ní ojú mi, wọ́n sì ti mú mi bínú láti ọjọ́ tí àwọn baba wọn ti jáde kúrò ní Ejibiti títí di ọjọ́ yìí. 2 Àwọn Ọba 21:12–15.
Àwọn ìfihàn àsọtẹ́lẹ̀ méjì wà nínú àwọn ẹsẹ̀ tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ tọ́ka sí tí a gbọ́dọ̀ ronú lé lórí. Èkínní ni kíkó etí máa dún, èkejì sì ni òjé ìwọ̀n. Nínú àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí, a tún fi okùn ìwọ̀n Samáríà hàn gẹ́gẹ́ bí òjé ìwọ̀n ilé Áhábù. Okùn ìwọ̀n àti òjé ìwọ̀n jẹ́ irinṣẹ́ ìdájọ́, tí a ń lò nínú iṣẹ́ ìkọ́lé. Nínú àwọn ẹsẹ̀ náà, wọ́n fi hàn pé ìdájọ́ kan náà tí a mú ṣẹ lórí ìjọba àríwá, tí a ṣojú fún gẹ́gẹ́ bí Samáríà àti ilé Áhábù, ni a ó mú wá sórí Júdà àti Jerúsálẹ́mù. Nígbà tí a gbé ìkìlọ̀ náà kalẹ̀, a ti kọlu ìjọba àríwá Israẹli tẹ́lẹ̀, a sì ti ṣẹ́gun rẹ̀, a ti pa á run, a sì ti kó o lọ sí ìgbèkùn. Ìrántí ìdájọ́ Ọlọ́run ń mú kí etí àwọn tí ń gbọ́ ìkìlọ̀ náà máa dún. Òjé ìwọ̀n àti kíkó etí máa dún ni a rí lẹ́ẹ̀mẹ́ta kọ̀ọ̀kan nínú Ìwé Mímọ́. Nínú ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan, wọ́n ń ṣojú fún ìbínú Ọlọ́run sí àwọn ènìyàn Tirẹ̀.
Oluwa sì wá, ó sì dúró, ó sì ké gẹ́gẹ́ bí ti ìgbà mìíràn pé, Samuẹli, Samuẹli. Nígbà náà ni Samuẹli dáhùn pé, Sọ̀rọ̀; nítorí ìránṣẹ́ rẹ ń gbọ́. Oluwa sì wí fún Samuẹli pé, Wò ó, Èmi yóò ṣe ohun kan ní Israẹli, èyí tí yóò mú kí etí gbogbo ẹni tí ó bá gbọ́ ọ rò. Ní ọjọ́ náà ni Èmi yóò mú gbogbo ohun tí mo ti sọ nípa ilé Eli ṣẹ sí i; nígbà tí mo bá bẹ̀rẹ̀, Èmi yóò sì parí pẹ̀lú. 1 Samueli 3:10–12.
Ìṣubú ilé Élí ni àsọtẹ́lẹ̀ náà tí yóò mú kí etí méjèèjì máa dún lójú ẹni gbogbo tí ó bá gbọ́ ọ. Dídún etí, ní àkókò Sámúẹ́lì, ṣàpẹẹrẹ ìkọjá ilé Élí. Ìmúṣẹ àsọtẹ́lẹ̀ tí a fi fún Sámúẹ́lì ni ìṣubú ilé Élí àti ìdásílẹ̀ Sámúẹ́lì gẹ́gẹ́ bí wòlíì. Sámúẹ́lì dúró fún àwọn ènìyàn kan tí, gẹ́gẹ́ bí Pétérù ti wí, ní ìgbà àtijọ́ kì í ṣe ènìyàn Ọlọ́run, ṣùgbọ́n nísinsin yìí wọ́n ti di bẹ́ẹ̀, nítorí nígbà tí a fi Sámúẹ́lì múlẹ̀ gẹ́gẹ́ bí wòlíì, ilé Élí ni a parun. Jeremáyà náà sì kéde ìdájọ́ sí aṣáájú Jerúsálẹ́mù tí ó mú kí etí máa dún.
Kí o sì wí pé, Ẹ gbọ́ ọ̀rọ̀ Olúwa, ẹ̀yin àwọn ọba Juda, àti ẹ̀yin ará ibùgbé Jerusalẹmu; báyìí ni Olúwa àwọn ọmọ-ogun, Ọlọ́run Israẹli, wí; Kíyèsi i, èmi yóò mú ibi wá sórí ibi yìí, èyí tí ẹnikẹ́ni tí ó bá gbọ́ ọ́, etí rẹ̀ yóò hó. Jeremiah 19:3.
Gbogbo àwọn ìtọ́kasí mẹ́ta sí etí tí ń rún ni a so mọ́ àwọn ènìyàn májẹ̀mú kan tí wọ́n ti dá májẹ̀mú pẹ̀lú ikú, tí a sì lẹ́yìn náà gbógun ti, ṣẹ́gun, pa run, tú ká, tí a sì kó lọ sí ẹrú. Etí tí ń rún jẹ́ àmì ìdájọ́ ìbínú Ọlọ́run, a sì tún ṣe àfihàn àmì ìdájọ́ náà lẹ́ẹ̀mẹ́ta nínú Ìwé Mímọ́ pẹ̀lú ọ̀rọ̀ náà “plummet.” A ti ka a tẹ́lẹ̀ nínú Kejì Àwọn Ọba àti Isaiah, ṣùgbọ́n ìtọ́kasí mìíràn kan ṣì wà sí “plummet” nínú Ìwé Mímọ́, àti nínú ìtọ́kasí yẹn a túmọ̀ ọ̀rọ̀ plummet láti inú ọ̀rọ̀ Hébérù mìíràn, ju nínú àwọn ìtọ́kasí méjèèjì ṣáájú lọ.
Angẹli tí ó ń bá mi sọ̀rọ̀ sì tún padà wá, ó sì jí mi, gẹ́gẹ́ bí a ti ń jí ènìyàn kúrò nínú oorun rẹ̀. Ó sì wí fún mi pé, “Kí ni ìwọ rí?” Mo sì dáhùn pé, “Mo ti wo, sì kíyèsi i, wípé fitílà wúrà pátápátá kan wà, pẹ̀lú àgò kan lórí rẹ̀, àti fitílà méje rẹ̀ wà lórí rẹ̀, àti ọ̀pá méje sí àwọn fitílà méje tí ń bẹ lórí rẹ̀. Àti igi ọlífì méjì wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀, ọ̀kan ní apá ọ̀tún àgò náà, èkejì sì ní apá òsì rẹ̀.” Mo sì dáhùn, mo sì sọ fún angẹli tí ó ń bá mi sọ̀rọ̀ pé, “Kí ni wọ̀nyí, olúwa mi?” Nígbà náà ni angẹli tí ó ń bá mi sọ̀rọ̀ dáhùn, ó sì wí fún mi pé, “Ìwọ kò mọ ohun tí wọ̀nyí jẹ́ bí?” Mo sì wí pé, “Rárá, olúwa mi.” Nígbà náà ni ó dáhùn, ó sì sọ fún mi pé, “Èyí ni ọ̀rọ̀ Olúwa sí Serubbábélì, pé, ‘Kì í ṣe nípa agbára, bẹ́ẹ̀ ni kì í ṣe nípa ipá, bí kò ṣe nípa Ẹ̀mí mi,’ ni Olúwa àwọn ọmọ-ogun wí. ‘Ta ni ìwọ, ìwọ òkè ńlá? Níwájú Serubbábélì ìwọ yóò di pẹ̀tẹ́lẹ̀; yóò sì mú òkúta orí rẹ̀ jáde pẹ̀lú igbe ayọ̀, tí wọ́n yóò máa ké pé, “Oore-ọ̀fẹ́, oore-ọ̀fẹ́ sí i.”’” Pẹ̀lúpẹ̀lú, ọ̀rọ̀ Olúwa tún tọ̀ mí wá pé, “Ọwọ́ Serubbábélì ni ó ti fi ìpìlẹ̀ ilé yìí lélẹ̀; ọwọ́ rẹ̀ ni yóò sì parí i náà; ìwọ yóò sì mọ̀ pé Olúwa àwọn ọmọ-ogun ni ó rán mi sí yín. Nítorí ta ni ó ti gan ọjọ́ ohun kékeré? Nítorí wọn yóò yọ̀, wọn yóò sì rí òjé ìwọ̀n ní ọwọ́ Serubbábélì pẹ̀lú àwọn méje wọ̀nyí; ojú Olúwa ni wọ́n, tí ń sáré kiri ká gbogbo ayé.” Nígbà náà ni mo tún dáhùn, mo sì wí fún un pé, “Kí ni igi ọlífì méjì wọ̀nyí ní apá ọ̀tún fitílà náà àti ní apá òsì rẹ̀?” Mo sì tún dáhùn lẹ́ẹ̀kansi, mo sì wí fún un pé, “Kí ni ẹ̀ka ọlífì méjì wọ̀nyí tí, nípasẹ̀ ọ̀pá wúrà méjì náà, ń tú òróró wúrà jáde láti inú ara wọn?” Ó sì dáhùn fún mi, ó sì wí pé, “Ìwọ kò mọ ohun tí wọ̀nyí jẹ́ bí?” Mo sì wí pé, “Rárá, olúwa mi.” Nígbà náà ni ó wí pé, “Àwọn wọ̀nyí ni ẹni méjì tí a fi òróró yàn, tí ń dúró lẹ́gbẹ̀ẹ́ Olúwa gbogbo ayé.” Sekaria 4:1–14.
Ọ̀rọ̀ tí a túmọ̀ sí “òpá ìwọ̀n pẹ̀lú òkúta ìwọ̀n” nínú Kejì Àwọn Ọba àti Isaiah ogún-dín-lọ́gbọ̀n, ni “mishqâl,” ìtumọ̀ rẹ̀ sì ni ìwọ̀n. Nínú àwọn ẹsẹ̀ méjèèjì, a ó fi ìwọ̀n kan (òpá ìwọ̀n pẹ̀lú òkúta ìwọ̀n) kún okùn náà. Ìwọ̀n náà ni a ń lò nínú àsekále, ó sì ń ṣojú ìdájọ́. Okùn tí ó ní ìwọ̀n jẹ́ okùn ìdájọ́. Okùn Samaria ni àkókò “ìgbà méje,” tàbí ẹgbẹ̀rún méjì, ọ̀ọ́dúnrún-ún méjìdínlógún ọdún. Àkókò kan náà ni a ó fi lé ìjọba gúúsù lórí, gẹ́gẹ́ bí a ti mú un wá sórí ìjọba àríwá. Ìparí ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn okùn náà ni a fi hàn nínú ìwé Danieli gẹ́gẹ́ bí ìparí ìbínú ìkẹyìn tàbí ìparí ìbínú àkọ́kọ́. Nínú Danieli ni a ti ṣàfihàn àkókò náà gẹ́gẹ́ bí àkókò tí Jerúsálẹmu àti ogun náà yóò jẹ́ kí agbára méjì tí ń mú ìdahoro wá, ìyẹn keferi àti papacy, tẹ̀ mọ́lẹ̀. Àkókò méjèèjì yóò bẹ̀rẹ̀ nígbà tí a kọlu olú-ìlú wọn kọ̀ọ̀kan, tí a ṣẹ́gun wọn, tí a run wọn, tí a sì mú àwọn ará wọn lọ sí ìrèkọjá.
Ṣùgbọ́n nínú Sakaraya, ọ̀rọ̀ náà “plummet” ni a dá láti inú àpapọ̀ ọ̀rọ̀ Heberu méjì. Ọ̀rọ̀ àkọ́kọ́ ni “‘eben”, ó sì túmọ̀ sí “láti kọ́ ilé”, ó tún túmọ̀ sí “òkúta” pẹ̀lú. Ó túmọ̀ sí “òkúta ilé”. Lẹ́yìn náà ni a so ọ̀rọ̀ náà pọ̀ mọ́ ọ̀rọ̀ Heberu “bedı̂yl”, tí ó túmọ̀ sí “láti pín tàbí yà sọ́tọ̀”. “Plummet” nínú Sakaraya ni òkúta tí a ń kọ́ lé lórí tí ó sì ń mú ìyapa àti pípín wá. Ìpín náà wà láàárín ẹgbẹ́ olùjọsìn méjì; ẹgbẹ́ kan tí ń yọ̀ nígbà tí wọ́n bá rí òkúta náà, tí wọ́n sì fi í ṣe olórí igun wọn, tí wọ́n sì kọ́ lé e lórí, àti ẹgbẹ́ kejì tí kò rí i, tí ó kọ̀ ọ́, tí ó kọsẹ̀ lórí rẹ̀, tí a sì pa á mọ́lẹ̀ níkẹyìn nípasẹ̀ rẹ̀, èyí tí yóò sì di òkúta orí wọn tàbí òkúta ibojì wọn. Ẹgbẹ́ kan dá májẹ̀mú pẹ̀lú ìyè, èkejì sì dá májẹ̀mú ikú.
Nínú ìtàn Sekaráyà, Ísírẹ́lì ìgbàanì ṣẹ̀ṣẹ̀ jáde kúrò ní Bábílónì láti tún Jérúsálẹ́mù kọ́ àti láti mú un bọ̀ sípò. A yan Serubabéli gẹ́gẹ́ bí gómìnà, a sì ní kí ó máa ṣàbójútó iṣẹ́ náà. Ó fi òkúta ìpìlẹ̀ lélẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ náà, ó sì gbe òkúta orí, tàbí òkúta ìparí, kalẹ̀ ní òpin iṣẹ́ náà. Itumọ̀ orúkọ Serubabéli ni “ọmọ Bábílónì.” Gbogbo àwọn àsọtẹ́lẹ̀ ń tọ́ka sí àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, orúkọ Serubabéli sì jẹ́ ààmì ìtàn ìrántí áńgẹ́lì kìn-ín-ní nígbà tí a fi òkúta ìpìlẹ̀ lélẹ̀, orúkọ rẹ̀ sì tún jẹ́ ààmì ìrántí áńgẹ́lì kẹta nígbà tí a gbe òkúta orí, tàbí òkúta ìparí, kalẹ̀. Ìfarahàn ìtújáde Ẹ̀mí Mímọ́, yálà nínú ìṣísẹ̀ àkọ́kọ́ tàbí nínú ìṣísẹ̀ kejì, ni a ṣojú rẹ̀ nípasẹ̀ orúkọ Serubabéli (ọmọ Bábílónì), nítorí pé ó ń ṣojú iṣẹ́ ìránṣẹ́ náà tí ń pè ìran ìkẹyìn ti “àwọn ọmọ Bábílónì” pé kí wọ́n jáde. Ó ń ṣojú iṣẹ́ ìránṣẹ́ Igbe Àárín Òru tí ó ṣẹlẹ̀ nínú ìṣísẹ̀ àkọ́kọ́, tí ó sì fẹ́rẹ̀ ṣẹlẹ̀ nínú ìṣísẹ̀ ìkẹyìn ti Igbe Ńlá.
Àwọn igi òlífì méjì, àwọn ẹ̀ka òlífì méjì, àti àwọn ẹni méjì tí a fi àmì òróró yàn, tí wọ́n ṣàpẹẹrẹ àwọn ìkòkò wọ̀nyí tí àwọn ọ̀pá wúrà méjì ti ń tú òróró sínú wọn:
“Àwọn ẹni àmì-òróró tí ń dúró lẹ́gbẹ̀ẹ́ Olúwa gbogbo ayé, ní ipò tí a ti fi fún Sátánì nígbà kan rí gẹ́gẹ́ bí Kérúbù alábòójútó. Nípasẹ̀ àwọn ẹ̀dá mímọ́ tí wọ́n yí ìtẹ́ rẹ̀ ká, Olúwa ń pa ìbánisọ̀rọ̀ àìdá mọ́ pẹ̀lú àwọn olùgbé ayé. Òróró wúrà náà ṣàpẹẹrẹ oore-ọ̀fẹ́ tí Ọlọ́run fi ń pèsè fún àwọn fìtílà àwọn onígbàgbọ́, kí wọ́n má bàa dáná yíyọ́ kí wọ́n sì kú. Bí kò bá ṣe pé a ń tú òróró mímọ́ yìí láti ọ̀run wá nínú àwọn ìránṣẹ́ Ẹ̀mí Ọlọ́run, àwọn agbára ibi ì bá ti ní àkóso pátápátá lórí ènìyàn.
“A ń bu Ọlọ́run láìláyọ̀ nígbà tí a kò bá gba àwọn ìfihàn tí ó ń rán sí wa. Báyìí ni a ṣe ń kọ̀ láti gba òróró wúrà tí yóò tú sínú ọkàn wa, kí a lè fi í pín fún àwọn tí ó wà nínú òkùnkùn. Nígbà tí ìkéde náà bá dé pé, ‘Wò ó, ọkọ ìyàwó ń bọ̀; ẹ jáde lọ pàdé rẹ̀,’ àwọn tí kò tíì gba òróró mímọ́, tí kò sì tọ́jú oore-ọ̀fẹ́ Kristi sínú ọkàn wọn, yóò rí i, gẹ́gẹ́ bí àwọn wúńdíá òmùgọ̀, pé wọn kò tíì múra tán láti pàdé Olúwa wọn. Wọn kò ní agbára nínú ara wọn láti rí òróró náà gbà, ìgbésí ayé wọn sì bàjẹ́ pátápátá. Ṣùgbọ́n bí a bá bẹ̀bẹ̀ fún Ẹ̀mí Mímọ́ Ọlọ́run, bí a bá sì ń tọrọ̀ bí Mose ṣe tọrọ̀ pé, ‘Fí ògo rẹ hàn mí,’ ìfẹ́ Ọlọ́run yóò tú ká inú ọkàn wa. Nípasẹ̀ àwọn ìpáìpù wúrà, a ó fi òróró wúrà náà ránṣẹ́ sí wa. ‘Kì í ṣe nípa agbára, bẹ́ẹ̀ ni kì í ṣe nípa ipá, ṣùgbọ́n nípa Ẹ̀mí mi, ni Olúwa àwọn ọmọ-ogun wí.’ Nípa gbigba àwọn ìtànṣán didán ti Oòrùn Òdodo, àwọn ọmọ Ọlọ́run ń tàn bí ìmọ́lẹ̀ nínú ayé.” Review and Herald, July 20, 1897.
Sakaraya ti máa ń béèrè léraléra pé ta ni àwọn igi ólífì méjèèjì náà, nípa bẹ́ẹ̀ ó ń fa àkíyèsí sí onírúurú ààmì àwọn ẹlẹ́rìí méjèèjì náà. Sister White fi àwọn igi ólífì méjèèjì náà hàn gẹ́gẹ́ bí ẹlẹ́rìí méjèèjì ti Ìfihàn orí kọkànlá.
“Ní ti ẹlẹ́rìí méjèèjì ni wòlíì tún kéde pé: ‘Àwọn wọ̀nyí ni igi ólífì méjèèjì, àti ọ̀pá fìtílà méjèèjì tí ó dúró níwájú Ọlọ́run ayé.’ ‘Ọ̀rọ̀ rẹ,’ ni akọrin Sáàmù wí, ‘jẹ́ fìtílà sí ẹsẹ̀ mi, àti ìmọ́lẹ̀ sí ọ̀nà mi.’ Ìfihàn 11:4; Sáàmù 119:105. Ẹlẹ́rìí méjèèjì náà dúró fún Ìwé Mímọ́ ti Májẹ̀mú Láéláé àti ti Májẹ̀mú Tuntun.” The Great Controversy, 267.
Sekaráyà ti fẹ́ lóye ẹni tí àwọn ẹlẹ́rìí méjèèjì wọ̀nyí jẹ́. Nínú Ìyípadà Orílẹ̀-èdè Faransé, Wọ́n ni Májẹ̀mú Láéláé àti Májẹ̀mú Tuntun. A ṣàpẹẹrẹ wọn gẹ́gẹ́ bí Mósè àti Élíjà, tí ẹranko tí ó gòkè wá láti inú ibú àìnísàlẹ̀ pa ní ojú ọ̀nà. Wọ́n dúró fún iṣẹ́-ìránṣẹ́ Future for America, tí a pa ní ọjọ́ Kẹtàdínlógún, oṣù Keje, ọdún 2020.
Ní ìbẹ̀rẹ̀ orí náà, lẹ́yìn tí a jí Sekaráyà lójú, nígbà tí a kó àwọn egungun gbígbẹ tí ó ti kú jọ, ṣùgbọ́n tí wọn kò tíì yè, Gabriẹli béèrè pé, “Kí ni ìwọ rí?” Sekaráyà ṣàlàyé ohun tí ó ti rí, lẹ́yìn náà ó sì béèrè pé, “Kí ni àwọn wọ̀nyí, olúwa mi?” Gabriẹli fi ìtẹnumọ́ hàn lórí kókó-ọrọ ìbéèrè náà, nípa fífi ìbéèrè dá ìbéèrè Sekaráyà lóhùn. Ó béèrè lọ́wọ́ Sekaráyà pé, “Ìwọ kò mọ ohun tí àwọn wọ̀nyí jẹ́ bí?” Nígbà náà ni Gabriẹli dáhùn pé, “Èyí ni ọ̀rọ̀ Olúwa sí Serubbábélì, pé, Kì í ṣe nípa agbára, tàbí nípa ipá, bíkòṣe nípa Ẹ̀mí mi, ni Olúwa àwọn ọmọ-ogun wí.”
Ọ̀rọ̀ Olúwa tí a fi fún Serubabẹli ni pé, “Kì í ṣe nípa agbára, bẹ́ẹ̀ ni kì í ṣe nípa ipá, bí kò ṣe nípa Ẹ̀mí mi. Ta ni ìwọ, ìwọ òkè ńlá? níwájú Serubabẹli ìwọ yóò di pẹ̀tẹ́lẹ̀: òun yóò sì mú òkúta orí rẹ̀ jáde pẹ̀lú ìkéde ńlá, wọ́n yóò máa ké pé, Oore-ọ̀fẹ́, oore-ọ̀fẹ́ ni fún un.”
Serubabẹli, gomina náà, dúró fún ojiṣẹ́ tí ń pèsè ọ̀nà ní ìbẹ̀rẹ̀ àti ní ìparí ìtàn, níwájú ẹni tí òkè fi di pẹ̀tẹ́lẹ̀. Isaiah ṣàlàyé iṣẹ́ ojiṣẹ́ kan náà, ó sì wí pé yóò “ṣe ọ̀nà wa tọ́ ní aginjù fún Ọlọ́run wa,” àti pé yóò mú kí “gbogbo àfonífojì” “gbéga.” Yóò sì tún mú kí “gbogbo òkè àti gíga” “rẹ̀ sílẹ̀,” nítorí “òkè ńlá” tí ó wà níwájú gomina Serubabẹli “yóò di pẹ̀tẹ́lẹ̀.”
Ọlọ́run ni ó fún William Miller ní ìhìnrere “àkókò méje.” Serubábélì dúró fún William Miller tí ó fi òkúta ìpilẹ̀ “àkókò méje” lélẹ̀, ó sì tún dúró fún àwọn ọwọ́ tí “yóò mú òkúta orí jáde” pẹ̀lú “ìké, ìkígbe, Ore-ọ̀fẹ́, Ore-ọ̀fẹ́ sí i.” Ìtúnrẹ́ẹ̀rẹ́ ọ̀rọ̀ náà “ore-ọ̀fẹ́” dúró fún ìhìnrere Ẹkún Ọ̀gànjọ́ Òru. “Ìké” náà dúró fún ìhìnrere kan náà gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ẹkún ńlá ti áńgẹ́lì kẹta, “ìkígbe” náà sì dúró fún Ẹkún Ọ̀gànjọ́ Òru. Gbogbo ẹsẹ̀ náà jẹ́ nípa ìhìnrere Ẹkún Ọ̀gànjọ́ Òru. Ó jẹ́ nípa àwọn wúńdíá tí wọ́n sùn nínú ikú lójú pópó Ifihan mọ́kànlá, tí ó gba àfonífojì àwọn egungun gbígbẹ òkú kọjá. Ó jẹ́ nípa àjíǹde àwọn egungun gbígbẹ òkú náà, ó sì jẹ́ nípa ipa àsọtẹ́lẹ̀ ti “ògòǹgò ìwò” tí àwọn wúńdíá ọlọ́gbọ́n rí tí ó mú kí wọ́n yọ̀.
Lẹ́yìn náà Sekaráyà sọ pé, “síwájú sí i.” Síwájú sí i túmọ̀ sí fífi ìpínrọ̀ tí ó tẹ̀lé e lórí èyí tí ó ṣáájú. Ó jẹ́ ìtọ́kasí sí ìlànà àsọtẹ́lẹ̀ ti ìlà lórí ìlà. Ìjíròrò tí ó ṣáájú ṣe ìdánimọ̀ jíjí ní ọ̀gànjọ́ òru ti àwọn ènìyàn Ọlọ́run, tí Sekaráyà ṣojú fún. Ìjíròrò tí ó ṣáájú tẹnumọ́ léraléra lórí ìfẹ́ àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn láti mọ ẹni tí àwọn ẹlẹ́rìí méjì ti Ìfihàn mọ́kànlá jẹ́. Ìjíròrò tí ó ṣáájú ṣe ìdánimọ̀ pé Serubbabeli ń ṣojú fún iṣẹ́ náà nínú ìṣípò àkọ́kọ́, àti pẹ̀lú iṣẹ́ náà nínú ìṣípò ìkẹyìn. Ó ṣe ìdánimọ̀ pé “ọwọ́” Serubbabeli (tí ó ń ṣojú fún agbára ènìyàn), ni yóò fi ìpìlẹ̀ òkúta àti òkúta orílékalẹ̀ sílẹ̀, ṣùgbọ́n iṣẹ́ ọwọ́ rẹ̀ jẹ́, bẹ́ẹ̀ sì ni ó ṣi jẹ́, ohun tí a kàn fi agbára àtọ̀runwá ti Olùtùnú nìkan ṣeé mú ṣẹ.
Ìjíròrò tí ó tẹ̀lé, èyí tí a gbọ́dọ̀ fi lé orí ìjíròrò tí ó ṣáájú, fi hàn pé nígbà tí “ọwọ́ Serubabeli” bá ń parí iṣẹ́ náà, nígbà náà ni àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní ọjọ́ ìkẹyìn yóò “mọ̀ pé Olúwa” ni ó “rán” Gabrieli, ẹni tí ń ru ìmọ́lẹ̀, “sọ́dọ̀” àwọn ènìyàn Ọlọ́run. Wọ́n yóò mọ ìlànà ìbánisọ̀rọ̀ ọ̀run náà tí í ṣe òtítọ́ àkọ́kọ́ tí a ṣàfihàn ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú Ìfihàn Jésù Kristi. Láti kọ ìránṣẹ́ àti iṣẹ́ Serubabeli, ni láti kọ ìránṣẹ́ tí ó ti ọ̀dọ̀ Gabrieli wá, èyí tí ó gbà lọ́wọ́ Kristi, tí Òun náà sì gbà lọ́wọ́ Baba.
Lẹ́yìn náà ni a túmọ̀ àwọn ẹ̀ka méjì ti àwọn olùjọsìn náà. Ẹ̀ka kan “ti kẹ́gàn ọjọ́ àwọn ohun kékeré?” Ẹ̀ka kejì yóò “yọ̀” nígbà tí wọ́n “yóò rí òkùn ìwọ̀n ní ọwọ́ Serubbábélì pẹ̀lú àwọn méje wọ̀nyí” tí “jẹ́ ojú Olúwa, tí ń sáré kiri káàkiri gbogbo ayé.” Àwọn tí ń kẹ́gàn ọjọ́ àwọn ohun kékeré, wọ́n ń kẹ́gàn iṣẹ́ ìtàn William Miller gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ nípasẹ̀ “òkùn ìwọ̀n.” A fi wọ́n wé àwọn tí ń yọ̀ nígbà tí wọ́n rí “òkùn ìwọ̀n” náà ní ọwọ́ Serubbábélì. “Òkùn ìwọ̀n” Sakaraya ni òkúta ilé tí ń mú ìpínyà wá. Ẹ̀ka kan ń kẹ́gàn “òkùn ìwọ̀n,” nítorí wọ́n kọ̀ láti rí i pé “òkùn ìwọ̀n” náà ní ọwọ́ Serubbábélì wà pẹ̀lú “àwọn méje wọ̀nyí.” Ọ̀rọ̀ náà “méje” tí ó wà pẹ̀lú “òkùn ìwọ̀n,” ni ọ̀rọ̀ Heberu kan náà tí a túmọ̀ sí “àkókò méje” nínú Lefitiku ọdún méjìlélógún.
Lẹ́yìn náà, Sekaráyà tún sọ òtítọ́ náà pé nígbà tí ó jí, kò mọ ẹni tí àwọn ẹlẹ́rìí méjì náà jẹ́. Nítorí náà, ó tún béèrè lẹ́ẹ̀kan sí i pé, “Kí ni àwọn igi ólífì méjì wọ̀nyí?” Ó sì tún un sọ lẹ́ẹ̀kansi, ní fífi ìbéèrè béèrè pé, “Kí ni àwọn ẹ̀ka igi ólífì méjì wọ̀nyí tí ó jẹ́ pé nípasẹ̀ àwọn paipu wúrà méjì náà ni wọ́n ti ń tú òróró wúrà náà jáde láti inú ara wọn?” Gabrieli sì tẹnumọ́ ìbéèrè náà nípa títún fi ìbéèrè dá ìbéèrè Sekaráyà lóhùn pé, “Ìwọ kò ha mọ ohun tí àwọn wọ̀nyí jẹ́ bí?” èyí tí Sekaráyà dáhùn sí pé, “Rárá.” Nígbà náà ni Gabrieli wí pé, “Àwọn wọ̀nyí ni àwọn ẹni-orí-mímọ́ méjì, tí wọ́n dúró lẹ́gbẹ̀ẹ́ Olúwa gbogbo ayé.”
Orí bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú bí Gébúrẹ́lì ṣe jí Sakaraya dìde kúrò nínú oorun rẹ̀. Nítorí náà, Sakaraya dúró fún àwọn wúńdíá tí a jí ní ọ̀gànjọ́ òru; àti nígbà tí a bá jí àwọn wúńdíá wọ̀nyí, a ṣàfihàn wọn gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ẹrù líle tí ó pọ̀jù lọ wà lórí láti mọ ohun tí àwọn ẹlẹ́rìí méjèèjì inú Ìṣípayá orí kọkànlá dúró fún. Gbogbo àwọn ìwé inú Bíbélì pàdé ara wọn, wọ́n sì parí nínú ìwé Ìṣípayá. Gbogbo àwọn wòlíì fara mọ́ ara wọn, nítorí Ọlọ́run kì í ṣe olùdásílẹ̀ ìdàrúdàpọ̀. Gbogbo àwọn wòlíì ń sọ̀rọ̀ nípa àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ju àwọn ọjọ́ tí wọ́n gbé ayé wọn lọ.
Gabrieli lo ìlànà Alfa àti Omega nípa fífi hàn pé Serubabẹli yóò bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ kíkọ tẹ́ńpìlì náà, yóò sì parí i. A ṣàfihàn iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí fífi òkúta ìpìlẹ̀ lélẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ àti òkúta orí ilé ní ìparí. Serubabẹli dúró fún ìṣísẹ̀ àwọn Millerite àti ìṣísẹ̀ Future for America.
Ohun tí Gabrieli fi hàn Sakaraya ni pé iṣẹ́ Ẹkún Òru, yálà nínú ìṣípò àńgẹ́lì àkọ́kọ́ tàbí nínú ìṣípò àńgẹ́lì kẹta, ni a ṣe pẹ̀lú agbára Ẹ̀mí Mímọ́.
Nígbà tí wọ́n wà ní òkú ní ojú pópó, ayé yọ̀ lórí òkú wọn; ṣùgbọ́n nígbà tí wọ́n jí dìde, ayé sì bẹ̀rù, àwọn náà sì yọ̀. Wọ́n yọ̀ nítorí wọ́n rí òjé ìwọ̀n àwọn “àkókò méje” náà ní ọwọ́ Serubbábélì. Òjé ìwọ̀n náà ni òkúta tí a kọ́ lé lórí, èyí tí ó ya àwọn ọlọ́gbọ́n kúrò lọ́dọ̀ àwọn aṣiwèrè.
Sekariah kò sọ pé “àwọn méje,” ó sọ pé, “àwọn méje wọ̀nyẹn.” Wọ́n rí ẹgbẹ̀rún méjì àti ọgọ́rùn-ún márùn-ún ọdún méjìlélógún ti ìtúká. Ọ̀rọ̀ tí a túmọ̀ sí “méje” náà ni ọ̀rọ̀ kan náà tí a túmọ̀ sí “ìgbà méje” nínú Lefitiku ogún-ún àti mẹ́fà, ó sì ń ṣojú “èébú” ìrùsókè tí a mú wá sórí ìjọba àríwá àti ti gúúsù Israẹli. Ìwé Dáníẹ́lì fi “àwọn méje wọ̀nyẹn” hàn gẹ́gẹ́ bí ìbínú àkọ́kọ́ àti ìkẹyìn.
Okuta ìpìlẹ̀ tí William Miller gbé kalẹ̀ ni “àwọn àkókò méje,” àti òkúta orí ilé tí ìṣísẹ̀ angẹli kẹta gbé kalẹ̀ ni “àwọn àkókò méje.” Àwọn tí yóò yọ̀ nígbà tí wọ́n bá rí “àwọn méje wọ̀nyí” nínú jíjí Ìkígbe Lálẹ́-Òru ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, wọn yóò jẹ́rìí ìpínyà àti ìyàtọ̀ láàárín ohun iyebíye àti ohun asán. Àwọn iyebíye yóò yọ̀ bí wọ́n ṣe ń wọ inú ìṣọ̀kan pípé, àwọn asán sì yóò mọ̀ ní pẹ́ jù pé wọn kò ní òróró tí ó ti ń sọ̀kalẹ̀ láti inú àwọn paipu wúrà méjì náà. Òtítọ́ tí ń mú ìdùnnú wá fún ẹgbẹ́ kan yóò di òkúta ìkọ̀sẹ̀ fún ẹgbẹ́ kejì, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó wà níhìn-ín kí gbogbo àwọn tí ó ní ìfẹ́ láti rí lè rí i.
Gẹ́gẹ́ bí “àkókò méje” ṣe di ìdánwò ní ìbẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1856, nígbà tí Adventismu Filadẹlfia yí padà sí Adventismu Laodíkíà, bẹ́ẹ̀ ni “àkókò méje” tún di ìdánwò lẹ́ẹ̀kansi ní ìparí, gan-an ní ibi tí Adventismu Laodíkíà ti ń yí padà sí Adventismu Filadẹlfia. Ìdánwò náà ní ìbẹ̀rẹ̀ ni a kùnà sí ní ọdún 1863, pẹ̀lú ìkọ̀sílẹ̀ ẹ̀kọ́ Bíbélì ti “àkókò méje.” Àwọn tí yóò kùnà nínú ìdánwò náà ní ìparí ní ọdún 2023, yóò ṣe bẹ́ẹ̀ nítorí pé wọ́n kọ ìrírí tí ìtọ́jú tí “àkókò méje” ti Lefitiku ogún-mẹ́fà tọ́ka sí ń béèrè.
Ó ṣe pàtàkì láti fi hàn pé ìwé Dáníẹ́lì fara mọ́ “àkókò méje” náà ní kíkún, kí a tó bẹ̀rẹ̀ sí í ronú lórí ìhìnrere àsọtẹ́lẹ̀ ti àwọn orí mẹ́fà àkọ́kọ́ nínú ìwé Dáníẹ́lì, nítorí pé orí kẹrin àti ìkarùn-ún jẹ́ nípa “àkókò méje” náà, wọ́n sì ń tọ́ka sí ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin àwọn ìwo méjèèjì ti ẹranko ayé nínú Ìfihàn orí kẹtàlá.
A ó bẹ̀rẹ̀ ìṣàkíyèsí wa nípa àwọn orí mẹ́fà àkọ́kọ́ wọ̀nyẹn nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.
“Ìmọ̀lẹ̀ tí Dáníẹ́lì gbà lọ́wọ́ Ọlọ́run ni a fi pátápátá fún àwọn ọjọ́ ìkẹyìn wọ̀nyí. Àwọn ìran tí ó rí létí bèbè Ulai àti Hiddekel, àwọn odò ńlá ilẹ̀ Ṣínárì, ń ṣẹ ní ìsinsin yìí, gbogbo àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí a ti sọ tẹ́lẹ̀ yóò sì ṣẹ láìpẹ́.”
“Kí a ronú nípa ipò orílẹ̀-èdè àwọn Júù nígbà tí a fi àwọn àsọtẹ́lẹ̀ Dáníẹ́lì fún wọn.
“Ẹ jẹ́ kí a fi àkókò púpọ̀ sí i fún ìkẹ́kọ̀ọ́ Bibeli. A kò lóye ọ̀rọ̀ náà gẹ́gẹ́ bí ó ti yẹ kí a lóye rẹ̀. Ìwé Ìfihàn ṣí sílẹ̀ pẹ̀lú àṣẹ sí wa pé kí a lóye ìtọ́ni tí ó ní nínú rẹ̀. ‘Alábùkún-fún ni ẹni tí ń ka, àti àwọn tí ń gbọ́ ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ yìí,’ ni Ọlọ́run kéde, ‘tí wọ́n sì pa àwọn nǹkan wọ̀nyí mọ́ tí a kọ sínú rẹ̀: nítorí àkókò ti sún mọ́lé.’ Nígbà tí àwa gẹ́gẹ́ bí ènìyàn kan bá lóye ohun tí ìwé yìí túmọ̀ sí fún wa, a ó rí ìjìnlẹ̀ ìjíǹde ńlá kan láàárín wa. A kò tíì lóye àwọn ẹ̀kọ́ tí ó ń kọ́ ní kíkún, láìka àṣẹ tí a fi fún wa pé kí a wá a, kí a sì kẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀.”
“Ní àtẹ́yìnwá, àwọn olùkọ́ni ti sọ pé Dáníẹ́lì àti Ìṣípayá jẹ́ àwọn ìwé tí a fi èdìdì dì, àwọn ènìyàn sì ti yí kúrò lọ́dọ̀ wọn. Aṣọ ìbòjú tí àdììtú tí ó dàbí ẹni pé ó wà nínú rẹ̀ ti mú kí ọ̀pọ̀ ènìyàn má gbé e sókè, Ọlọ́run tìkára Rẹ̀ ti yọ ọ́ kúrò lórí àwọn apá wọ̀nyí ti ọ̀rọ̀ Rẹ̀. Orúkọ náà gan-an, ‘Ìṣípayá,’ tako gbólóhùn náà pé ìwé tí a fi èdìdì dì ni í ṣe. ‘Ìṣípayá’ túmọ̀ sí pé a ti ṣí ohun kan tí ó ṣe pàtàkì payá. Àwọn òtítọ́ inú ìwé yìí ni a kọ sí àwọn tí ń gbé ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn wọ̀nyí. A dúró pẹ̀lú ìbòjú tí a ti yọ kúrò ní ibi mímọ́ ti àwọn ohun mímọ́. Kì í ṣe pé ká dúró níta. A gbọ́dọ̀ wọlé, kì í ṣe pẹ̀lú àwọn ìrònú aibikita, aláìbọ̀wọ̀, tàbí pẹ̀lú ìrìn àtẹgùn, ṣùgbọ́n pẹ̀lú ọ̀wọ̀ àti ìbẹ̀rù Ọlọ́run. A ń súnmọ́ àkókò náà nígbà tí àwọn àsọtẹ́lẹ̀ inú ìwé Ìṣípayá yóò ṣẹ.” Testimonies to Ministers, 113.