A ti fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ lórí ẹ̀rí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹlẹ́rìí pé nínú ìtàn àti nínú àsọtẹ́lẹ̀, Róòmù máa ń dìde ní ipò kẹjọ, ó sì jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn méje. Àlọ́ àsọtẹ́lẹ̀ ti ààmì yìí jẹ́ apá kan nínú ohun tí Kìnnìún ẹ̀yà Júdà tú ìdì rẹ̀ sílẹ̀ ní kété ṣáájú ìparí àkókò ìdánwò. Kristi kì í yí padà láéláé, àti nínú Àwọn Ìrẹ̀wẹ̀sì Àkọ́kọ́ àti Ńlá ti ìtàn àwọn Millerite, Ó ṣí òtítọ́ kan hàn tí ó ṣàlàyé àṣírí ìrẹ̀wẹ̀sì náà.
Lẹ́yìn Ìbànújẹ Àkọ́kọ́ nínú ìtàn àwọn Millerite, Ó yọ ọwọ́ Rẹ̀ kúrò lórí àṣìṣe kan nínú díẹ̀ lára àwọn nọ́ńbà tí a ṣàfihàn lórí àtẹ Millerite ti ọdún 1843. Àṣìṣe náà ṣojú àìlóye àsọtẹ́lẹ̀ tí ó mú Ìbànújẹ náà wá. Ní ìparí, a darí àwọn Millerite sí ọ̀wọ̀n ìmòye kan, tí ó fi ìdí ọjọ́ ìbẹ̀rẹ̀ ẹgbẹ̀rún méjì àti ọ̀ọ́dúnrún ọjọ́ múlẹ̀ gbọn-in. Pẹ̀lú ibi ìbẹ̀rẹ̀ tí ó dájú, èyí tí ó dá lórí ọjọ́ àgbélébùú ní pàtàkì, wọ́n sì rí i pé ẹ̀rí àsọtẹ́lẹ̀ kan náà tí wọ́n ti ń lò láti fi dá ọdún 1843 mọ̀, ní tòótọ́ ń tọ́ka sí kì í ṣe 1844 nìkan, bí kò ṣe gan-an sí ọjọ́ kẹtàlélógún, October 22, 1844.
Lẹ́yìn Ìbànújẹ́ ńlá kejì, Olúwa tún ṣàfihàn òtítọ́ kan tí ó dáhùn sí gbogbo àwọn ìṣòro àsọtẹ́lẹ̀ tí ìkéde wọn tí kò tọ́ ṣẹ̀dá, pé October 22, 1844 ni Ìpadàbọ̀ Kejì ti Kristi. Olúwa ṣí kókó-ẹ̀kọ́ nípa Ibi Mímọ́, pẹ̀lú àwọn òtítọ́ tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú rẹ̀, a sì ṣàlàyé Ìbànújẹ́ ńlá náà.
“Gẹ́gẹ́ bí ènìyàn kan, ó yẹ kí a jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ àtọkànwá ti àsọtẹ́lẹ̀; a kò gbọ́dọ̀ sinmi títí a ó fi ní òye kíkún nípa kókó ẹ̀kọ́ ibi mímọ́, èyí tí a fihàn nínú àwọn ìran Daniẹli àti Johanu. Kókó ẹ̀kọ́ yìí ń tan ìmọ́lẹ̀ ńlá sí ipò àti iṣẹ́ wa ní àsìkò yìí, ó sì fún wa ní ẹ̀rí tí kò ṣeé ṣiyèméjì pé Ọlọ́run ti darí wa nínú ìrírí wa ti ìgbà àtijọ́. Ó ṣàlàyé ìdààmú wa ní ọdún 1844, ní fífi hàn pé ibi mímọ́ tí a ó wẹ̀ mọ́ kì í ṣe ayé, gẹ́gẹ́ bí a ti rò tẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n pé Kristi nígbà náà wọ inú yàrá mímọ́ jùlọ ti ibi mímọ́ ọ̀run, ó sì wà níbẹ̀ ní ṣíṣe iṣẹ́ ìparí ti ipò àlùfáà rẹ̀, ní ìmúṣẹ àwọn ọ̀rọ̀ angẹli náà sí wòlíì Daniẹli pé, ‘Títí di ẹgbẹ̀rún méjì àti ọ̀ọ́dúnrún ọjọ́; lẹ́yìn náà ni a ó wẹ ibi mímọ́ mọ́.’”
“Igbàgbọ́ wa ní ìtọ́kasí sí àwọn ìhìn àwọn áńgẹ́lì kìn-ín-ní, kejì, àti kẹta jẹ́ òtítọ́. Àwọn àmì-ọ̀nà ńlá tí a ti kọjá jẹ́ aláìyípadà. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ọmọ-ogun ọ̀run àpáàdì lè gbìyànjú láti fà wọ́n kúrò lórí ìpìlẹ̀ wọn, kí wọ́n sì yọ̀ nínú èrò pé àwọn ti ṣàṣeyọrí, síbẹ̀ wọn kò ṣàṣeyọrí. Àwọn ọ̀pá òtítọ́ wọ̀nyí dúró ṣinṣin gẹ́gẹ́ bí àwọn òkè ayérayé, tí gbogbo ìsapá àwọn ènìyàn pẹ̀lú ti Sátánì àti ogun rẹ̀ papọ̀ kò lè mì. A lè kọ́ púpọ̀, a sì yẹ kí a máa yẹ Ìwé Mímọ́ wò nígbà gbogbo láti rí bóyá àwọn nǹkan wọ̀nyí rí bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ bí. Àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní báyìí gbọ́dọ̀ mú ojú wọn kúnjú sí ibi mímọ́ ọ̀run, níbi tí iṣẹ́ ìránṣẹ́ ìkẹyìn ti Olórí Àlùfáà ńlá wa nínú iṣẹ́ ìdájọ́ ti ń lọ lọ́wọ́,—níbi tí ó ti ń bẹ̀bẹ̀ fún àwọn ènìyàn rẹ̀.” Review and Herald, November 27, 1883.
Ìbànújẹ àwọn ọmọ-ẹ̀yìn nígbà ìkànmọ́ agbelebu dá lórí òye tí kò pé nípa ìjọba tí Kristi yóò dá sílẹ̀ lórí agbelebu. Ìṣẹ́-òjíṣẹ́ Johanu Oníbatisiti àti ti àpọ́sítélì Paulu ní iṣẹ́ fífi hàn pé àkókò ìṣètò Ísírẹ́lì gidi àti ibi mímọ́ ayé gidi ti yí padà sí Ísírẹ́lì ti ẹ̀mí àti ibi mímọ́ ọ̀run ti ẹ̀mí. Kìnnìún ẹ̀yà Júdà máa ń ṣàlàyé ìbànújẹ náà fún “àwọn ọlọ́gbọ́n.” Ìtumọ̀ àlọ́ àsọtẹ́lẹ̀ pé Róòmù jẹ́ “ẹ̀kẹjọ, ṣùgbọ́n ó jẹ́ ti àwọn méje,” jẹ́ apá kan nínú iṣẹ́ tí Kìnnìún Júdà ń ṣe láti ṣàlàyé ìbànújẹ ti July 18, 2020.
Àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Miller rí i pé Róòmù ni ìjọba kẹrin nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, wọ́n sì rí ìyàtọ̀ tí ó wà láàárín ẹ̀sìn abọ̀rìṣà àti ẹ̀sìn Pápá, ṣùgbọ́n wọn kò lè rí Róòmù Pápá gẹ́gẹ́ bí ìjọba karùn-ún nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì. Kò pẹ́ lẹ́yìn ọdún 1844, àwọn aṣáájú-ọnà náà rí i pé Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ni ìjọba tí ó tẹ̀lé e nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì.
A ṣàfihàn ìmọ̀ yẹn lórí àtẹ ìdásílẹ̀ àwọn aṣáájú-ọ̀nà ti ọdún 1850, ṣùgbọ́n agbára wọn láti mọ àpèjúwe kíkún nípa àwọn ìjọba inú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú wọn nínú Ìfihàn orí kẹtàdínlógún, kọjá agbára ìmòye wọn lọ, nítorí wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í rìn-ká ní aginjù Laodikea lẹ́yìn tí wọ́n kọ “àkókò méje” náà sílẹ̀ ní ọdún 1863.
“Ìtàn Ísírẹ́lì ìgbàanì jẹ́ àpèjúwe tí ó lágbára ti ìrírí ìgbà àtijọ́ ti ẹgbẹ́ Adventist. Ọlọ́run darí àwọn ènìyàn Rẹ̀ nínú ìṣísẹ̀ advent, gẹ́gẹ́ bí Ó ti darí àwọn ọmọ Ísírẹ́lì jáde kúrò ní Ejibiti. Nínú ìdààmú ńlá náà, a dán ìgbàgbọ́ wọn wò gẹ́gẹ́ bí a ti dán ti àwọn Heberu wò lẹ́bàá Òkun Pupa. Bí wọ́n bá ṣì ti gbẹ́kẹ̀lé ọwọ́ amọ̀nà tí ó ti wà pẹ̀lú wọn nínú ìrírí wọn ti ìgbà àtijọ́, wọn ì bá ti rí ìgbàlà Ọlọ́run. Bí gbogbo àwọn tí wọ́n ti fi ìṣọ̀kan ṣiṣẹ́ nínú iṣẹ́ náà ní 1844 bá ti gba ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kẹta, tí wọ́n sì kéde rẹ̀ nínú agbára Ẹ̀mí Mímọ́, Olúwa ì bá ti ṣiṣẹ́ lọ́nà alágbára pẹ̀lú ìsapá wọn. Ìkún omi ìmọ́lẹ̀ ì bá ti tàn sórí ayé. Ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún sẹ́yìn ni a ì bá ti kìlọ̀ fún àwọn olùgbé ayé, a sì ti parí iṣẹ́ ìparí náà, Kristi sì ì bá ti dé fún ìràpadà àwọn ènìyàn Rẹ̀.”
“Kì í ṣe ìfẹ́ Ọlọ́run pé kí Ísírẹ́lì máa rìn kiri ní ogójì ọdún nínú aginjù; ó fẹ́ láti mú wọn lọ tààrà sí ilẹ̀ Kénáánì kí ó sì fi wọn mulẹ̀ níbẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ènìyàn mímọ́, aláyọ̀. Ṣùgbọ́n, ‘wọn kò lè wọ inú rẹ̀ nítorí àìgbàgbọ́.’ Hébérù 3:19. Nítorí ìpadàsẹ́yìn àti ìṣọ̀tẹ̀ wọn ni wọ́n ṣègbé nínú aṣálẹ̀, a sì gbé àwọn mìíràn dìde láti wọ Ilẹ̀ Ìlérí náà. Bákan náà pẹ̀lú, kì í ṣe ìfẹ́ Ọlọ́run pé kí dídé Kristi pẹ́ tó bẹ́ẹ̀, tàbí kí àwọn ènìyàn Rẹ̀ dúró ní ọ̀pọ̀ ọdún tó bẹ́ẹ̀ nínú ayé ẹ̀ṣẹ̀ àti ìbànújẹ́ yìí. Ṣùgbọ́n àìgbàgbọ́ yà wọ́n kúrò lọ́dọ̀ Ọlọ́run. Bí wọ́n ti kọ̀ láti ṣe iṣẹ́ tí Ó ti yàn fún wọn, bẹ́ẹ̀ ni a gbé àwọn mìíràn dìde láti kéde ìhìn iṣẹ́ náà. Nínú àánú sí ayé, Jésù ń pẹ dídé Rẹ̀, kí àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ lè ní àǹfààní láti gbọ́ ìkìlọ̀ náà kí wọ́n sì rí ààbò nínú Rẹ̀ kí ìbínú Ọlọ́run tó tú jáde.” The Great Controversy, 458.
Jémsì àti Ẹ́lénì Wáìtì méjèèjì fi hàn pé ìgbésẹ̀ náà ti yí padà wọ inú ìgbésẹ̀ Laodíṣíà ní ọdún 1856, àti nínú àyọkà tó ṣáájú, ó fi hàn pé, “bí gbogbo àwọn tí wọ́n ti fi ìṣọ̀kan ṣiṣẹ́ nínú iṣẹ́ náà ní ọdún 1844 bá ti gba ìhìnrere áńgẹ́lì kẹta tí wọ́n sì ti kéde rẹ̀ nínú agbára Ẹ̀mí Mímọ́, Olúwa ì bá ti fi agbára ńlá ṣiṣẹ́ pọ̀ pẹ̀lú ìsapá wọn.” Lẹ́yìn náà ó wí pé, “Ní irú ọ̀nà kan náà,” “ìpadàsẹ́yìn àti ìṣọ̀tẹ̀” tí Ísírẹ́lì ìgbàanì fi hàn, ló mú kí Ísírẹ́lì ìgbàanì “ṣègbé nínú aginjù.” Àyọkà náà ń fi hàn pé Adfẹ́ntísì Laodíṣíà bẹ̀rẹ̀ sí í rìn ká nínú aginjù ní àkókò tí àwọn tí wọ́n ti kéde ìhìnrere Ẹkún Òru ṣì wà láàyè.
Lónìí àwọn onímọ̀ ẹ̀sìn (àwọn akẹ́kọ̀ọ́) ń tọ́ka sí onírúurú ìlò fún Ìfihàn orí kẹtàdínlógún, tí ó jẹ́ pé wọ́n yọ láti inú ọ̀nà ìmúlò ẹ̀kọ́ futurism tí àwọn Jesuit dá sílẹ̀, tàbí láti inú àwọn àṣà ẹ̀kọ́ ìsìn tí ó ti bàjẹ́ ti Pùròtẹ́sítáǹtì apẹ̀yìndà. Àwọn àmì ìṣàpẹẹrẹ Ìfihàn orí kẹtàdínlógún rọrùn gan-an. A ti dá àwọn àmì ìṣàpẹẹrẹ tí ó yẹ mọ̀, nítorí náà a ó padà sí àwọn ìjọba tí a ṣàpẹẹrẹ níbẹ̀, a ó sì fi wọ́n bá àwọn ìjọba inú Dáníẹ́lì orí kejì mu, nítorí Jésù máa ń fi ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan ṣàlàyé òpin ohun kan ní gbogbo ìgbà.
Àti pé àwọn ọba méje wà: márùn-ún ti ṣubú, ọ̀kan sì wà, èkejì kò tíì dé; nígbà tí ó bá sì dé, ó gbọdọ̀ dúró fún àkókò díẹ̀. Ẹranko náà tí ó ti wà, tí kò sì sí mọ́, àní òun náà ni ẹlẹ́kẹjọ, ó sì jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn méje, ó sì ń lọ sí ìparun. Àwọn ìwo mẹ́wàá tí o rí náà jẹ́ ọba mẹ́wàá, tí wọn kò tíì gba ìjọba kankan; ṣùgbọ́n wọn ń gba agbára gẹ́gẹ́ bí ọba fún wákàtí kan pẹ̀lú ẹranko náà. Ìfihàn 17:10–12.
Nínú ẹsẹ̀ kẹta, a gbé Jòhánù nípa ti ẹ̀mí lọ sí ọdún 1798. Láti ojú ìwòye yẹn nínú ìtàn, a sọ fún un pé ìjọba márùn-ún kan wà tí wọ́n ti ṣubú tẹ́lẹ̀. Àwọn ìjọba wọ̀nyẹn ni Bábílónì, Mẹ́dò-Pérsíà, Gíríìsì, Róòmù kèfèrí àti Róòmù póòpù. William Miller kò lè tú àyọkà yìí nínú orí kẹtàdínlógún sílẹ̀, nítorí kò lè mọ̀ pé Róòmù póòpù jẹ́ ìjọba ọ̀tọ̀ sí Róòmù kèfèrí. Síbẹ̀, a ti sọ̀rọ̀ nípa àtòjọ náà nínú orí kejìlá àti kẹtàlá ti Ìṣípayá, nítorí dragoni inú orí kejìlá dúró fún Róòmù kèfèrí, ẹranko tí ó jáde láti inú òkun nínú orí kẹtàlá ni ìjọ póòpù, ẹranko ilẹ̀ náà sì ni Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Sister White fi ẹ̀rí hàn pé àwọn ẹranko mẹ́tẹ̀ẹ̀ta wọ̀nyí ni dragoni, ẹranko náà, àti wòlíì èké. Nínú fífi ẹ̀rí rẹ̀ kalẹ̀, ó tọ́ka sí àtòjọ àwọn ìjọba náà, àtòjọ náà sì bá ìlò tí àwa ń ṣe nípa Ìṣípayá kẹtàdínlógún mu.
“Lábẹ́ àwọn ààmì ejò ńlá pupa kan, ẹranko kan tí ó dàbí ẹkùn, àti ẹranko kan tí ó ní ìwo bí ti ọmọ-àgùntàn, àwọn ìjọba ayé tí yóò fi pàtàkì kópa nínú títẹ òfin Ọlọ́run mọ́lẹ̀ àti nínú inúnibíni sí àwọn ènìyàn Rẹ̀, ni a fi hàn fún Jòhánù. Ogun náà ń bá a lọ títí dé òpin àkókò. Àwọn ènìyàn Ọlọ́run, tí a ṣàpẹẹrẹ wọn pẹ̀lú obìnrin mímọ́ kan àti àwọn ọmọ rẹ̀, ni a ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí àwọn tí wọ́n kéré gan-an ní iye. Ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, ìyókù kan ṣoṣo ni ó ṣì wà. Nípa àwọn wọ̀nyí ni Jòhánù sọ pé àwọn ni ‘àwọn tí ń pa àwọn òfin Ọlọ́run mọ́, tí wọ́n sì ní ẹ̀rí Jésù Krísti.’”
“Nípasẹ̀ ẹ̀sìn abọ̀rìṣà, lẹ́yìn náà sì nípasẹ̀ Ẹ̀kọ́ Pápá, Sátánì lo agbára rẹ̀ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀rúndún nínú ìsapá láti pa àwọn ẹlẹ́rìí olóòtítọ́ Ọlọ́run rẹ́ kúrò lórí ayé. Ẹ̀mí dragoni kan náà ni ó ń mú àwọn abọ̀rìṣà àti àwọn ti Ẹ̀kọ́ Pápá ṣiṣẹ́. Ohun kan ṣoṣo tí wọ́n fi yàtọ̀ ni pé Ẹ̀kọ́ Pápá, níwọ̀n bí ó ti ń ṣe àfọwọ́ṣe pé òun ń sin Ọlọ́run, ni ó jẹ́ ọ̀tá tí ó lewu jù, tí ó sì kún fún ìkà jù lọ. Nípasẹ̀ ọ̀nà iṣẹ́ Romanismu, Sátánì mú ayé ní ìgbèkùn. A fa ìjọ tí ń jẹ́wọ́ ara rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìjọ Ọlọ́run sínú ipò ẹ̀tàn yìí, àwọn ènìyàn Ọlọ́run sì jìyà lábẹ́ ìbínú dragoni náà fún ju ẹgbẹ̀rún ọdún kan lọ. Nígbà tí a sì gba agbára Ẹ̀kọ́ Pápá lọ́wọ́ rẹ̀, tí a sì fi ipa mú un dá inúnibíni dúró, Jòhánù rí agbára tuntun kan tí ń dìde wá láti tún ohùn dragoni náà sọ, àti láti tẹ̀síwájú nínú iṣẹ́ ìkà àti ọ̀rọ̀-òdì sí Ọlọ́run kan náà. Agbára yìí, èyí tí ó jẹ́ ìkẹyìn lára àwọn tí yóò jagun sí ìjọ àti òfin Ọlọ́run, ni a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ pẹ̀lú ẹranko kan tí ó ní ìwo bí ti ọ̀dọ́-àgùntàn.”
“Ṣùgbọ́n àwòrán líle tí kálámù àsọtẹ́lẹ̀ fà fi ìyípadà kan hàn nínú ìran àlàáfíà yìí. Ẹranko tí ó ní ìwo bíi ti ọ̀dọ́-àgùntàn sọ̀rọ̀ pẹ̀lú ohùn dragoni, ó sì ‘ń lo gbogbo agbára ẹranko àkọ́kọ́ níwájú rẹ̀.’ Àsọtẹ́lẹ̀ sọ pé yóò wí fún àwọn tí ń gbé ayé pé kí wọ́n ṣe ère kan fún ẹranko náà, àti pé “ó mú kí gbogbo ènìyàn, kékeré àti ńlá, ọlọ́rọ̀ àti tálákà, òmìnira àti ẹrú, gba ààmì kan sí ọwọ́ ọ̀tún wọn, tàbí sí iwájú orí wọn; àti pé kí ẹnikẹ́ni má lè rà tàbí tà, àfi ẹni tí ó bá ní ààmì náà, tàbí orúkọ ẹranko náà, tàbí nọ́mbà orúkọ rẹ̀.” Ní báyìí ni Pùròtẹ́sítáǹtì ṣe ń tẹ̀ lé ìṣísẹ̀ ti Pápásì.” Signs of the Times, November 1, 1899.
Nínú ìpínrọ̀ àkọ́kọ́ ti ẹ̀ka ìkẹyìn, Sister White dá Róòmù keferi, Róòmù póòpù àti Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà mọ̀ gẹ́gẹ́ bí “àwọn ìjọba ayé.” Nínú ìpínrọ̀ kejì, ó fi hàn pé àwọn ìjọba náà ń tẹ̀lé ara wọn ní àtẹ̀yìnwá nígbà tí ó sọ pé, “nípasẹ̀ ìbọ̀rìṣà, lẹ́yìn náà nípasẹ̀ Àga Póòpù,” àti pé, “nígbà tí Àga Póòpù, tí a ti gba agbára rẹ̀ lọ́wọ́, fi jẹ́ dandan kí ó dáwọ́ inúnibíni dúró, Johanu rí agbára tuntun kan tí ń dìde láti tún ohùn ejò ńlá náà sọ, àti láti mú iṣẹ́ kan náà tí ó kún fún ìkà àti ọ̀rọ̀-òdì sí Ọlọ́run lọ síwájú.” Síbẹ̀, kò dúró níbẹ̀, nítorí nínú ìpínrọ̀ kẹta, ó fi hàn pé Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà yóò fi ipa mú ìjọba mìíràn wá sórí gbogbo ayé. Ó sọ pé, “Ẹranko tí ó ní ìwo méjì bí ti ọmọ-àgùntàn ń sọ̀rọ̀ pẹ̀lú ohùn ejò ńlá, ó sì ‘lo gbogbo agbára ẹranko àkọ́kọ́ níwájú rẹ̀.’ Àsọtẹ́lẹ̀ kéde pé yóò sọ fún àwọn tí ń gbé ayé pé kí wọ́n ṣe àwòrán sí ẹranko náà.”
Ìwé Ìṣípayá orí kejìlá àti kẹtàlá, ń ṣe àfihàn Róòmù abọ̀rìṣà, Róòmù póòpù, Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà àti àwòrán ẹranko ti ayé, tí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà gbé kalẹ̀. Ìtumọ̀ “àwòrán ẹranko” ni ìṣọ̀kan Ìjọ àti Ìpínlẹ̀, àti pé kí gbogbo ayé gbé àwòrán ẹranko kalẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ìtumọ̀ rẹ̀, ó ń fi hàn pé ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, a ó fi ipa mú ìjọba-ayé-kan wá sórí gbogbo ilẹ̀-ayé. Ìjọba náà yóò ní Ìpínlẹ̀ kan àti Ìjọ kan, pẹ̀lú pé Ìjọ ni yóò ṣàkóso lórí ìbáṣepọ̀ náà. Ìwé Ìṣípayá orí kejìlá àti kẹtàlá, ń ṣe àfihàn àwọn ìjọba mẹ́rin tí ń tẹ̀lé ara wọn, àti pé àwọn ìjọba wọ̀nyẹn kan náà ni a tún ṣojú wọn nínú orí kẹtàdínlógún, àti pẹ̀lú nínú Dáníẹ́lì orí kejì.
Ní ọdún 1798, Jòhánù rí i pé àwọn ìjọba márùn-ún àkọ́kọ́ nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì ti ṣubú tẹ́lẹ̀, àti pé ní ọdún 1798, ìjọba kan wà nígbà náà. Ìjọba àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1798 ni ẹranko ilẹ̀ ayé ti Ìfihàn orí kẹtàlá, tí ó bẹ̀rẹ̀ bí ọ̀dọ́-àgùntàn, ṣùgbọ́n tí ó parí ní sísọ bí dírágónì. Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ni ìjọba kẹfà tó ní ìwo méjì nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, tí ó tẹ̀ lé ìjọba karùn-ún ti Bábílónì ẹ̀mí tí ó ti gba ọgbẹ́ ikú. Ìjọba karùn-ún náà ni Bábílónì ẹ̀mí, ẹni tí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ìjọba àkọ́kọ́ ti Bábílónì gidi. Ìjọba kẹfà tí ó ní ìwo méjì náà ni a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ apá méjì ti fàdákà.
Ní ọdún 1798, ìjọba kan wà tí ó ṣì wà ní ọjọ́ iwájú, nítorí pé ní 1798, “ẹni kejì kò tíì dé.” Nígbà tí ìjọba keje náà bá wọ inú ìtàn, yóò kàn “tẹ̀síwájú fún ìgbà díẹ̀.” Ìjọba karùn-ún gba ọgbẹ́ ikú, ìjọba kẹfà ní iwo méjì, ìjọba keje sì kàn tẹ̀síwájú fún àkókò kúkúrú kan. Àyíká ọ̀rọ̀ náà fi hàn pé “ọba mẹ́wàá” ni ó dúró fún ìjọba keje náà, nítorí pé nígbà tí “ọba mẹ́wàá” di ìjọba, wọ́n kàn ń ṣàkóso fún “wákàtí kan,” “wákàtí” kan sì jẹ́ “ìgbà” kúkúrú kan. Nígbà tí “ọba mẹ́wàá” bá sì ń jọba, wọ́n ń ṣàkóso pọ̀ pẹ̀lú ẹranko náà fún “wákàtí kan” náà.
Àwọn ìwo mẹ́wàá tí o rí náà sì ni ọba mẹ́wàá, tí kò tíì gba ìjọba; ṣùgbọ́n wọn ń gba agbára gẹ́gẹ́ bí ọba fún wákàtí kan pẹ̀lú ẹranko náà. Ifihàn 17:12.
“Ìwo mẹ́wàá” náà ni ìjọba keje, ṣùgbọ́n wọ́n ń ṣàkóso pọ̀ pẹ̀lú ẹranko náà fún “wákàtí kan”. “Wákàtí kan” náà ni àkókò ìpọnjú òfin Ọjọ́ Àìkú tí ó bẹ̀rẹ̀ nígbà òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́ ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Wọ́n fara mọ́ láti ṣàkóso pọ̀ pẹ̀lú ẹranko náà, nítorí pé a fi agbára mú wọn ṣe bẹ́ẹ̀ láti ọ̀dọ̀ ọba àkọ́kọ́, èyí tí í ṣe Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Sister White, nínú àyọkà tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ tọ́ka sí, ṣe ìdánimọ̀ pé agbára ìkẹyìn tí yóò ṣe inúnibíni sí àwọn ènìyàn Ọlọ́run ni ẹranko ayé náà.
“Johanu rí agbára tuntun kan tí ń dìde láti tún ohùn dragoni náà sọ, kí ó sì máa tẹ̀síwájú nínú iṣẹ́ ìkà àti ti ọ̀rọ̀-òdìsí Ọlọ́run kan náà. A fi ẹranko kan tí ó ní ìwo bí ti ọdọ-àgùntàn ṣàpẹẹrẹ agbára yìí, èyí tí í ṣe ẹni ìkẹyìn lára àwọn tí yóò jagun sí ìjọ àti sí òfin Ọlọ́run.” Signs of the Times, November 1, 1899.
Ìjọba ìkẹyìn nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì ni a mú wá nípasẹ̀ ẹ̀tàn tí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ṣe gẹ́gẹ́ bí Wòlíì Èké. Ìjọba náà bẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀dọ́-àgùntàn ní ọdún 1798, ṣùgbọ́n ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ó fi agbára mú ayé láti gba àwòrán ẹranko àgbáyé náà, èyí tí, gẹ́gẹ́ bí ìtumọ̀ rẹ̀ gan-an, jẹ́ àpapọ̀ Ìjọ àti Ìpínlẹ̀ kan, pẹ̀lú pé Ìjọ ni ó ń ṣàkóso ìbáṣepọ̀ náà. Ìjọba náà ni a tún mọ̀ sí ìṣọ̀kan onípín mẹ́ta.
“Àwọn Pùròtẹ́sítántì ti Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà yóò jẹ́ ẹni àkọ́kọ́ ní fífi ọwọ́ wọn nà kọjá ọ̀gbun láti di ọwọ́ Ẹ̀mí-Ìgbàgbọ́ mú; wọn yóò nawọ́ kọjá àfonífojì jíjìn láti bá agbára Róòmù fi ọwọ́ pọ̀; àti lábẹ́ agbára ìṣọ̀kan mẹ́tẹ̀ẹ̀ta yìí, orílẹ̀-èdè yìí yóò tẹ̀ lé ìṣísẹ̀ Róòmù ní pípa ẹ̀tọ́ ọkàn-ẹ̀rí mọ́lẹ̀.” The Great Controversy, 588.
Ìṣọ̀kan mẹ́ta náà ni ìṣọ̀kan dragoni, ẹranko náà, àti wòlíì èké, èyí tí ó jáde lọ sọ́dọ̀ àwọn ọba ayé nínú Ìfihàn orí kẹrìndínlógún, tí ó sì ń darí ayé lọ sí Amágẹdónì.
Mo sì rí ẹ̀mí àìmọ́ mẹ́ta bí àkèré jáde láti ẹnu dragoni náà, àti láti ẹnu ẹranko náà, àti láti ẹnu wòlíì èké náà. Nítorí wọ́n jẹ́ ẹ̀mí àwọn ẹ̀mí èṣù, tí ń ṣe iṣẹ́ ìyanu, tí ń jáde lọ sọ́dọ̀ àwọn ọba ayé àti ti gbogbo ayé, láti kó wọn jọ sí ogun ọjọ́ ńlá yẹn ti Ọlọ́run Olódùmarè. Ìfihàn 16:13, 14.
“Agbára Romu” ni ipò páápà, ẹranko náà, àti ìjọba karùn-ún nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì tí ó gba ọgbẹ́ ikú. “Àwọn Pùròtẹ́sítáǹtì” ṣojú fún Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, wòlíì èké náà, àti ìjọba kẹfà àti ìkẹyìn nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì. “Ìsọ̀rò-ẹ̀mí” ni Àjọ Ìṣọ̀kan Àgbáyé, ejò ńlá náà, àti ìjọba tí ó fara mọ́ láti jọba fún wákàtí kan pẹ̀lú ẹranko náà. Ìṣọ̀kan mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà ni a mú ṣẹ nígbà “wákàtí kan” náà, èyí tí í ṣe “wákàtí” “ìmìtìtì ayé ńlá” náà nínú Ìfihàn mọ́kànlá, èyí tí í ṣe òfin Ọjọ́ Àìkú tí ó sún mọ́lé.
“Nípasẹ̀ òfin àṣẹ tó ń fìdí ìdásílẹ̀ Ẹ̀sìn Pápá múlẹ̀ ní ìtakò sí òfin Ọlọ́run, orílẹ̀-èdè wa yóò ya ara rẹ̀ kúrò ní òdodo pátápátá. Nígbà tí Púrótẹ́sítáǹtìsìmù bá na ọwọ́ rẹ̀ kọjá àfonífojì láti di ọwọ́ agbára Romu mú, nígbà tí yóò na ọwọ́ rẹ̀ kọjá ọ̀gbun láti bá Ẹ̀mí-Àṣẹ̀ṣewọ̀n lówọ́ pọ̀, nígbà tí, lábẹ́ agbára ìṣọ̀kan mẹ́tẹ̀ẹ̀ta yìí, orílẹ̀-èdè wa bá kọ gbogbo ìlànà Orílè-èdè rẹ̀ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìjọba Púrótẹ́sítáǹtì àti olómìnira, tí yóò sì pèsè ọ̀nà fún ìtànkálẹ̀ àwọn èké àti ìtanrànjẹ́ ti ẹ̀kọ́ Pápá, nígbà náà ni a lè mọ̀ pé àkókò ti dé fún iṣẹ́ àgbàyanu Satani, àti pé òpin ti sún mọ́lé.” Testimonies, volume 5, 451.
Nínú orí kejì ìwé Dáníẹ́lì, Bábílónì, ìjọba àkọ́kọ́ nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì tí a ṣojú fún pẹ̀lú orí wúrà, ń ṣàpẹẹrẹ Bábílónì ti ẹ̀mí, ìjọba karùn-ún nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì. Ìjọba méjì ti àwọn Mídíà àti Péríṣíà, èjìká àti apá fàdákà, ìjọba kejì nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì nínú Dáníẹ́lì 2, ń ṣojú fún ẹranko ayé aláwo méjì, Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì. Idẹ àwòrán náà nínú Dáníẹ́lì 2, tí ó ń ṣojú fún Gíríìkì, ìjọba kẹta nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, ń ṣojú fún Àjọ Ìṣọ̀kan Àgbáyé, orí keje tí ń bá a lọ fún “wákàtí kan,” tí ó sì fara mọ́ láti gba ipò kan nínú ìṣọ̀kan mẹ́tẹ̀ẹ̀ta ti dragoni, ẹranko náà, àti wòlíì èké.
Ìjọba irin tí ó wà nínú Dáníẹ́lì orí kejì, ìjọba kẹrin ti àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, dúró fún ìjọba kẹjọ, èyí tí ó jẹ́ ara àwọn méje. Róòmù keferi gidi gẹ́gẹ́ bí ìjọba kẹrin, dúró fún Róòmù òde-òní, èyí tí í ṣe ìjọba kan tí a fi àpapọ̀ Ìjọ àti Ìpínlẹ̀ kọ́, pẹ̀lú pé Ìjọ ni ó ń ṣàkóso lórí ìbáṣepọ̀ náà. Ìjọba náà jẹ́ mẹ́ta ní ìwà rẹ̀, nítorí ọba àkọ́kọ́ lára “ọba mẹ́wàá” ni ìjọba kẹfà tí í ṣe ẹranko ilẹ̀. Ìjọba kẹfà náà ni Áhábù, ẹni tí a fẹ́ mọ́ Jésébélì. Ìjọba kẹfà náà, nígbà tí a bá ṣojú rẹ̀ nínú ìṣọ̀kan mẹ́ta rẹ̀, ni Róòmù òde-òní, tí ìjọba karùn-ún, èyí tí í ṣe Róòmù Pápà, ti ṣáájú; tí ìjọba kẹrin Róòmù keferi sì tún ti ṣáájú.
Àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Miller rí i pé Róòmù nìkan ni ìjọba kẹrin àti ìkẹyìn. Wọ́n mọ̀ pé ó ní ìwà méjì nínú, ṣùgbọ́n wọn kò lè rí ìjọba ayé mìíràn kankan tí yóò tẹ̀ lé e. Ìjọba kẹrin ni Róòmù abọ̀rìṣà, èyí tí ó ṣáájú Róòmù papal gẹ́gẹ́ bí ìjọba karùn-ún, èyí tí Róòmù òde-òní ń tẹ̀ lé gẹ́gẹ́ bí ìjọba kẹfà. Ìjọba kẹfà ni ẹ̀kẹta nínú ìfarahàn Róòmù mẹ́ta.
Ìṣọ̀kan mẹ́ta ti ejò ńlá náà, ẹranko náà, àti wòlíì èké náà jẹ́ Róòmù òde-òní pẹ̀lú, ó sì tún jẹ́ Bábílónì Ńlá náà, ẹni tí ọgbẹ́ ikú rẹ̀ ti wò sàn. Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, Àjọ Ìṣọ̀kan Àgbáyé, àti aṣekúpani Tírè dúró fún ìjọba kẹjọ àti ìkẹyìn, ṣùgbọ́n gbogbo wọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta jẹ́ alájọṣepọ̀ nínú ìṣọ̀kan mẹ́ta ti ìjọba kẹfà, èyí tí ó jẹ́ agbára ìkẹyìn “láti jagun sí ìjọ àti sí òfin Ọlọ́run.”
Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà jẹ́ ìdá kan nínú mẹ́ta ti ìjọba kẹfà. Àjọ Àwọn Orílẹ̀-èdè, gẹ́gẹ́ bí apá kan nínú ìṣọ̀kan mẹ́ta yìí, náà jẹ́ ìdá kan nínú mẹ́ta ti ìjọba kẹfà, bẹ́ẹ̀ náà ni ìpápá sì jẹ́ ìdá kan nínú mẹ́ta ti ìjọba kẹfà. Ní ìpele yìí nọ́mbà fún Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ni MẸ́FÀ, àti nọ́mbà fún Àjọ Àwọn Orílẹ̀-èdè náà ni MẸ́FÀ, àti nọ́mbà ìpápá náà sì ni MẸ́FÀ. Ìṣọ̀kan mẹ́ta náà ń ṣojú nọ́mbà ènìyàn kan, “ènìyàn ẹ̀ṣẹ̀”, àti nọ́mbà rẹ̀ ni MẸ́FÀ-MẸ́FÀ-MẸ́FÀ.
Nísinsìnyí ni ọgbọ́n wà. Ẹni tí ó bá ní òye, kí ó ka nọ́mbà ẹranko náà: nítorí pé nọ́mbà ènìyàn ni; nọ́mbà rẹ̀ sì jẹ́ ọ̀ọ́dún mẹ́fà lé ọgọ́ta lé mẹ́fà. Ìfihàn 13:18.
Ìjọba ọ̀tọ̀ kẹfà àti ti ìkẹyìn ni Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, ṣùgbọ́n ó tan ayé jẹ, nítorí pé Wòlíì Èké ni.
Ó sì ń lo gbogbo agbára ẹranko àkọ́kọ́ náà níwájú rẹ̀, ó sì mú kí ayé àti àwọn tí ń gbé inú rẹ̀ foríbalẹ̀ fún ẹranko àkọ́kọ́ náà, ẹni tí a mú lára ọgbẹ́ ikú rẹ̀ sàn. Ó sì ń ṣe àwọn iṣẹ́ ìyanu ńlá, tó bẹ́ẹ̀ tí ó fi ń mú iná sọ̀kalẹ̀ láti ọ̀run wá sórí ayé ní ojú àwọn ènìyàn, Ó sì ń tàn àwọn tí ń gbé ayé jẹ nípasẹ̀ àwọn iṣẹ́ ìyanu wọ̀nyí tí ó ní agbára láti ṣe níwájú ẹranko náà; ó ń sọ fún àwọn tí ń gbé ayé pé kí wọ́n ṣe ère kan fún ẹranko náà, ẹni tí ó ní ọgbẹ́ idà, tí ó sì yè. Ìfihàn 13:12–14.
“Agbara ẹranko àkọ́kọ́ níwájú rẹ̀,” ń ṣàpẹẹrẹ agbára tí a fi fún ipò póòpù nípasẹ̀ àwọn ọba Yúróòpù, tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Clovis ní ọdún 496. Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ń lo agbára ológun rẹ̀, pẹ̀lú agbára ọrọ̀-ajé rẹ̀, láti tan ayé jẹ́, kí ó sì fi ipá mú un. Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ń fi ipá mú ayé láti sin ipò póòpù, nípasẹ̀ mímú ìjọsìn ọjọ́ Àìkú ṣẹ. Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ń ṣe iṣẹ́ ìyanu ńlá nípa mímú iná, (àmì ìránṣẹ́ kan) sọ̀kalẹ̀ láti ọ̀run wá, èyí tí yóò ṣẹ nípasẹ̀ Òpópónà Ìsọfúnni Alágbára Jù Lọ, èyí tí ó ń ṣàpẹẹrẹ ìdàgbàsókè pípé ti fífi èrò sínú ọkàn ènìyàn àti ìpolongo ìtanràn, èyí tí í ṣe ìfarahàn òde-òní ti ìmúni-rẹ́rìn-ín. Nítorí ìṣòro tó ń pọ̀ sí i tí Islam mú wá sórí ilẹ̀-ayé, bí wọ́n ṣe ń mú ipa wọn ṣẹ nínú bíbínú àwọn orílẹ̀-èdè, a tan ayé jẹ́ láti gba ètò àgbáyé gbogboogbò ti ìdapọ̀ Ìjọ àti Ìpínlẹ̀ tí ó ní dragoni, ẹranko náà, àti wòlíì èké.
Nígbà tí ẹsẹ̀ kẹtàlá, ìdá kejìlélọ́gbọ̀n, nínú Ìfihàn sọ pé, “ẹ ka nọ́mbà ẹranko náà,” nọ́mbà náà ni agbára mẹ́ta tí ó parapọ̀ láti dá ìjọba kẹfà àti ti ìkẹyìn náà sílẹ̀. Nígbà tí a bá fi ìjọba 666 yẹn kalẹ̀, yóò jẹ́ ìmúṣẹ àlọ́ àrà òfin wòlíì náà pé ọba kẹjọ jẹ́ ti àwọn méje náà. Àlọ́ àrà òfin wòlíì náà jẹ́ apá kan nínú òtítọ́ tí a tú ìdì rẹ̀ sílẹ̀ nígbà tí Kìnìún ẹ̀yà Júdà tú Ìfihàn Jésù Kristi sílẹ̀.
Nítorí èyí, àdììtú ìjọba ìkẹyìn tí í ṣe ìjọba kẹfà alápá mẹ́ta, tí ó sì tún jẹ́ Bábílónì ti ẹ̀mí tí a gbàgbé fún ọdún àmì àpẹẹrẹ àádọ́rin, àti ẹni tí í ṣe Róòmù òde-òní, àti ẹni tí ó sì tún jẹ́ àwòrán ẹranko náà káàkiri ayé, ẹni tí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípa ìjọba àkọ́kọ́ ti Bábílónì, àti ìjọba kẹrin ti Róòmù aláìgbàgbọ́, ni a jẹ́rìí sí lẹ́ẹ̀mejì nípasẹ̀ ìdánimọ̀ pé àwọn “ọlọ́gbọ́n” ni yóò lóye òtítọ́ yìí, nítorí àdììtú 666 dá lórí àwọn tí ó ní ọgbọ́n, gẹ́gẹ́ bí àdììtú ọba kẹjọ tí í ṣe ọ̀kan nínú àwọn méje náà ṣe rí.
Èyí ni ọgbọ́n wà. Ẹ jẹ́ kí ẹni tí ó ní òye ka nọ́ńbà ẹranko náà: nítorí pé nọ́ńbà ènìyàn ni; nọ́ńbà rẹ̀ sì jẹ́ ẹgbẹ̀ta mẹ́rìndínlọ́gọ́rin àti mẹ́fà. Ìfihàn 13:18.
Àti nísinsin yìí ni ọkàn tí ó ní ọgbọ́n wà. Àwọn orí méje náà ni òkè méje, lórí èyí tí obìnrin náà jókòó. Ìfihàn 17:9.
Ìṣípayá Ìfihàn Jesu Kristi ni àwọn “ọlọ́gbọ́n” ń lóye, kì í ṣe àwọn ènìyàn búburú. Àwọn ìtọ́kasí méjèèjì sí ọgbọ́n nínú ìwé Ìfihàn jẹ́ nípa àwọn tí wọ́n ní “òye,” ohun tí àwọn “ọlọ́gbọ́n” sì ń lóye ni “ìpọ̀sí ìmọ̀.” “Ìpọ̀sí ìmọ̀” náà, tí í ṣe Ìfihàn Jesu Kristi, ni ìfihàn pé ìjọba kẹjọ, tí í ṣe ìjọba mẹ́ta-lọ́kan 666, ni a tún ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú Danieli orí kejì, nítorí pé àwọn ohun ọ̀ṣọ́ iyebíye inú àlá Miller ni yóò tàn mọ́lẹ̀ ní ìgbà mẹ́wàá ju tẹ́lẹ̀ lọ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn.
A ó máa bá ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí lọ nínú àpilẹ̀kọ tó kàn.
“Nínú Ìfihàn ni a ti ṣàfihàn àwọn ohun jíjinlẹ̀ ti Ọlọ́run. Orúkọ gan-an tí a fi fún àwọn ojúewé amísí rẹ̀, ‘Ìfihàn náà,’ tako ọ̀rọ̀ náà pé èyí jẹ́ ìwé tí a dì mọ́. Ìfihàn jẹ́ ohun kan tí a ti ṣí payá. Olúwa fúnra Rẹ̀ ṣí àwọn àṣírí tí ó wà nínú ìwé yìí payá fún ìránṣẹ́ Rẹ̀, ó sì pinnu pé kí wọ́n ṣí sílẹ̀ fún ìkẹ́kọ̀ọ́ gbogbo ènìyàn. A tọ́ka àwọn òtítọ́ rẹ̀ sí àwọn tí ń gbé ní ọjọ́ ìkẹyìn ìtàn ayé yìí, gẹ́gẹ́ bí a ti tọ́ka wọn sí àwọn tí ń gbé ní ọjọ́ Johanu pẹ̀lú. Díẹ̀ lára àwọn ìran tí a ṣàpèjúwe nínú àsọtẹ́lẹ̀ yìí ti kọjá, díẹ̀ sì ń ṣẹlẹ̀ báyìí; díẹ̀ mú ìparí ìjà ńlá náà láàárín agbára òkùnkùn àti Ọmọ-Aládé ọ̀run wá sí ìwòye, díẹ̀ mìíràn sì ṣí àwọn ìṣẹ́gun àti ayọ̀ àwọn ẹni ìràpadà payá nínú ayé tí a ti sọ di tuntun.
“Kí ẹnikẹ́ni má ṣe rò pé, nítorí tí wọn kò lè ṣàlàyé ìtumọ̀ gbogbo ààmì nínú Ìfihàn, ó di aláìlò fún wọn láti wá inú ìwé yìí kiri nínú ìsapá láti mọ ìtumọ̀ òtítọ́ tí ó wà nínú rẹ̀. Ẹni náà tí ó ṣí àwọn àṣírí wọ̀nyí payá fún Johanu yóò fi ìtọ́wògbà àwọn ohun ọ̀run fún olùwá òtítọ́ onítara. Àwọn tí ọkàn wọn ṣí sí ìgbàgbọ́ òtítọ́ yóò lè lóye ẹ̀kọ́ rẹ̀, a ó sì fi ìbùkún tí a ṣèlérí fún àwọn tí wọ́n ‘gbọ́ ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ yìí, tí wọ́n sì pa àwọn ohun tí a kọ sínú rẹ̀ mọ́.’”
“Nínú Ìṣípayá ni gbogbo àwọn ìwé Bíbélì ti pàdé, tí wọ́n sì ti parí. Níhìn-ín ni àfikún ìwé Dáníẹ́lì wà. Ọ̀kan jẹ́ àsọtẹ́lẹ̀; èkejì sì jẹ́ ìṣípayá. Ìwé tí a dì ni èdìdì kì í ṣe Ìṣípayá, bí kò ṣe apá kan nínú àsọtẹ́lẹ̀ Dáníẹ́lì tí ó jẹ́mọ́ ọjọ́ ìkẹyìn. Áńgẹ́lì náà pàṣẹ pé, ‘Ṣùgbọ́n ìwọ, Dáníẹ́lì, pa àwọn ọ̀rọ̀ náà mọ́, kí o sì dì ìwé náà ní èdìdì, àní títí dé àkókò òpin.’ Daniel 12:4.” Acts of the Apostles, 584, 585.