Ìwé Dáníẹ́lì - Nọ́mbà Àádọ́rin-dín-lógún

Gẹ́gẹ́ bí Isaiah ṣe mú ìránṣẹ́ tí àádọ́ta-lẹ́ẹ̀dógún ọdún náà dúró fún wa kalẹ̀ (orí keje, ẹsẹ̀ kẹjọ) fún aṣáájú búburú Jerusalẹmu, ó ṣe é ní ọ̀dọ̀ “pápá onífulla” àti “ìpẹ̀yà ọ̀nà omi adágún òkè,” ní ọdún 742 BC. 742 BC dúró fún 1863, nítorí Jesu máa ń fi ìbẹ̀rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí àpèjúwe òpin. Ìṣọ̀tẹ̀ 1863 náà sì tún dúró fún òfin Àìkú ọjọ́ Àìkú ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, nítorí Jesu máa ń fi ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan hàn gẹ́gẹ́ bí àpèjúwe òpin ohun náà. 1863 ni ìbẹ̀rẹ̀ ìjọ Adventisti Laodicea tí a forúkọsílẹ̀ lábẹ́ òfin, ìjọ náà sì ni a fi sí ahoro ní “ìmìtìtì ńlá” ti òfin Àìkú ọjọ́ Àìkú. Báwo ni ilé-iṣẹ́ kan tí Ìpínlẹ̀ ń ṣàkóso rẹ̀ lábẹ́ òfin (kì í ṣe ìdákẹ́jẹ̀ rẹ̀ pé Ìjọ ló ń ṣàkóso Ìpínlẹ̀), ṣe lè máa bá a lọ láti gbé ọjọ́ ìsinmi ọjọ́ keje ga, ní àsìkò tí ìjọba kan náà náà fi òfin dè ìjọsìn ní ọjọ́ keje?

Ní ìbẹ̀rẹ̀ àti ní òpin iṣẹ́ ìránṣẹ́ Kristi, Ó wẹ tẹ́ńpìlì náà mọ́. Ní ìwẹ̀nùmọ́ tẹ́ńpìlì àkọ́kọ́ náà, Kristi fi hàn pé àwọn aṣáájú ti sọ “ilé Baba rẹ̀” di ihò àwọn olè, ṣùgbọ́n ní ìwẹ̀nùmọ́ tẹ́ńpìlì ìkẹyìn náà, Ó ti fi hàn pé “ilé wọn” ni a fi sílẹ̀ fún wọn ní ahoro. Ísírẹ́lì àtijọ́ jẹ́ àpẹẹrẹ Ísírẹ́lì òde-òní. Ó gbé tẹ́ńpìlì àwọn Mílléráítì kalẹ̀, Ó sì wẹ̀ ẹ́ mọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀ Adventism, ṣùgbọ́n ní ìwẹ̀nùmọ́ ìkẹyìn, ìwẹ̀nùmọ́ àwọn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n, Adventism Laodíkíà ni a tú jáde kúrò ní ẹnu Rẹ̀, àti “ilé wọn” ni a sì fi sílẹ̀ ní ahoro.

Aísáyà wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ pápá aláfọ̀ nígbà tí ó dojú kọ ọba Áhásì. Pápá aláfọ̀ náà dúró fún ìwẹ̀nùmọ́ tí Ańgẹ́lì Májẹ̀mú, ẹni tí ó yóò sì wá sí tẹ́ńpìlì Rẹ̀ lójijì, ṣe, tí ó sì ń wẹ àwọn ọmọ Léfì mọ́ gẹ́gẹ́ bí ẹni pé pẹ̀lú “ọṣẹ́ aláfọ̀.” Ìwẹ̀nùmọ́ yìí ni a ṣe ní ìbẹ̀rẹ̀ Ìsẹ̀lẹ̀ Adventism, a sì tún ṣe é lẹ́ẹ̀kansi ní òpin.

Aísáyà pàdé Áhásì, pẹ̀lú àmì ọmọ rẹ̀, ẹni tí orúkọ rẹ̀ ń ṣàpẹẹrẹ pé ní ọjọ́ ìkẹyìn “àwọn àjẹ́kù yóò padà.” Àwọn àjẹ́kù ni àwọn tí “ń padà.” Aísáyà pàdé ọba búburú Áhásì ní àkókò ìtàn ìwẹ̀nùmọ́ tẹ́ńpìlì, èyí tí ó bẹ̀rẹ̀ nínú ìtàn àwọn Millerite ní ọdún 1844, tí a sì mú un dé ìparí nípa àìgbọràn ní ọdún 1863. Ní ọjọ́ ìkẹyìn ìwẹ̀nùmọ́ náà ni ìtàn ìdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rin mẹ́rìnlélọ́gọ́rin. Bí àwọn Millerite bá ti tẹ̀lé ìpèsè àtọ̀runwá tí Ọlọ́run ṣí sílẹ̀ lẹ́yìn ọdún 1844, wọn ì bá ti parí iṣẹ́ náà.

Ikùnà láti “tẹ̀síwájú ní ìṣọ̀kan nínú ìṣípayá ìtọ́sọ́nà Ọlọ́run,” mú wọn wọ ipò Laodicea ní ọdún 1856, ìṣọ̀tẹ̀ tí ó sì tẹ̀lé e ní ọdún 1863 sì samisi ìbẹ̀rẹ̀ ìrìnàjò asán nínú aginjù tí Ísírẹ́lì ìgbàanì ti fi ṣe àpèjúwe rẹ̀ nígbà tí wọ́n kùnà nínú ìdánwò wọn ẹ̀ẹ̀kẹwàá àti ìkẹyìn, tí a sì dá wọn lẹ́bi lẹ́yìn náà láti kú nínú aginjù ní àkókò ogójì ọdún tí ó tẹ̀lé.

Ọmọkùnrin Isaiah fi ìlérí náà hàn pé ní ìwẹ̀nù mímọ́ tẹ́ńpìlì ìkẹyìn ní ọjọ́ ìkẹyìn, “àwọn ìyókù yóò padà.” Jeremiah ni a fi ṣàpẹẹrẹ “ìpadà” wọn, ẹni tí a ṣe ìlérí fún pé bí ó bá “padà,” yóò di olùṣọ́ Ọlọ́run. Ẹgbẹ̀rún kan lé ní ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ni àwọn wọ́n-ọn tí wọ́n ti padà láti inú ìrètí tí ó bàjẹ́.

Àwọn tí wọ́n jẹ́ ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún náà ti ní ìrírí ìdàsíyà kan, wọ́n sì dúró de Olúwa wọn. A ti fi wọ́n ṣàpẹẹrẹ nípasẹ̀ àwọn wúńdíá ọlọ́gbọ́n nínú ìtàn Millerite, àti nínú àwọn ìtàn ìbẹ̀rẹ̀ àti ìparí méjèèjì, a darapọ̀ ọ̀pá méjì di orílẹ̀-èdè kan ṣoṣo, ní àkókò ìtújáde Ẹ̀mí Mímọ́ ní àkókò Ẹkún Òru.

Ọba búburú Áhásì dúró gẹ́gẹ́ bí àwòrán aṣáájú ilẹ̀ Júdà tí yóò ti gbọ́ ìránṣẹ́ náà, ṣùgbọ́n tí wọ́n kọ ìránṣẹ́ tí Ísáyà gbé kalẹ̀; nípa ṣíṣe bẹ́ẹ̀, wọ́n “yóò sì kọsẹ̀, wọ́n á sì ṣubú, a ó sì fọ́ wọn, a ó sì dẹ́kùn tì wọ́n, a ó sì mú wọn.” Wọ́n ni àwọn tí “ń wá sọ́dọ̀ àwọn tí ó ní ẹ̀mí àjèjì, àti sọ́dọ̀ àwọn oṣó tí ń peep, tí ń sọ̀rọ̀ kẹ́lẹ́kẹ́lẹ́,” èyí tí ó dúró fún ìrírí ẹ̀mí èké tí wọ́n tẹrí ba bí wọ́n ṣe ń gba ìtanjẹ agbára náà ti 2 Tẹsalóníkà. Ìkọ̀sílẹ̀ Áhásì sí ìránṣẹ́ Ísáyà ní ọdún 742 BC bá a mu pẹ̀lú 1863, nígbà tí a kọ ìránṣẹ́ Mílà. Ísáyà jẹ́ àpẹẹrẹ Mílà, ìránṣẹ́ sì ti Ísáyà àti ti Mílà méjèèjì dá lórí “àkókò méje,” tí ó rí ibi ìdìmọ̀ rẹ̀ ní ẹsẹ̀ kẹjọ, nínú orí keje ti Ìwé Ísáyà. Ọmọ Mílà (ọmọ Ísáyà) dúró fún ìṣísẹ̀ Élíjà tí ń bọ̀ wá ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn.

Ìkéde ìdájọ́ sí Áhásì nítorí ìkọ̀sílẹ̀ rẹ̀ ní pẹ̀lú àsọtẹ́lẹ̀ pé ọba àríwá yóò ṣẹ́gun rẹ̀, ẹni tí ó jẹ́ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn àjọṣepọ̀ mẹ́ta ti Róòmù Òde-Òní, tí ìjọba póòpù ń ṣàkóso lórí rẹ̀.

Aísáyà pàdé ọba búburú Áhásì ní òpin ọ̀nà amúnisàn omi adágún òkè, àti pé bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àìdájú wà láàárín àwọn òpìtàn Bíbélì àti àwọn akọ́ṣàwárí nípa ohun ìjìnlẹ̀ ilẹ̀ bóyá adágún òkè náà jẹ́ adágún kan náà pẹ̀lú adágún Sílóámù ní àkókò Kristi, àyíká ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ Aísáyà mú gbogbo iyèméjì kúrò, nítorí Aísáyà fi hàn pé ọba àríwá yóò wá sórí Áhásì, nítorí pé ó ti kọ omi Ṣílóà tí ń ṣàn díẹ̀díẹ̀. “Ṣílóà” ni orúkọ tí Májẹ̀mú Láéláe fi n pe “Sílóámù” nínú Májẹ̀mú Titun.

Ní adágún Siloam ni Jesu ti mú ọkùnrin afọ́jú náà láradá, àti ọba búburú Ahasi dúró fún aṣáájú afọ́jú ti Laodicea, ní 1863 pẹ̀lú, àti ní òfin Ọjọ́-Ìsinmi tí ń bọ̀ láìpẹ́, àwọn tí ó kọ̀ láti jẹ́ kí a mú wọn láradá. “Shiloah” àti “Siloam” túmọ̀ sí “ẹni tí a rán,” àti pé a rán ìránṣẹ́ kan láti ọ̀dọ̀ Baba sí Ọmọ, ẹni tí ó sì fi í fún Gabrieli àti àwọn angẹli mímọ́ láti gbé e dé ọ̀dọ̀ Isaiah, ẹni tí ó mú ìránṣẹ́ tí a “rán” láti ọ̀run wá sí ọ̀dọ̀ aṣáájú afọ́jú ti Laodicea.

Òpópónà láti inú adágún òkè, níbi tí Isaiah ti gbé ìhìn náà kalẹ̀, ṣàpẹẹrẹ ibi tí a ti ń fi òjò Ẹ̀mí Mímọ́ ránṣẹ́ sí àwọn ènìyàn Ọlọ́run, gẹ́gẹ́ bí àwọn paipu wúrà nínú ìran Sekariah ti ṣàpẹẹrẹ pẹ̀lú, tàbí àtẹ̀gùn inú àlá Jakọbu.

“Òróró wúrà” náà ni àwọn ìránṣẹ́-ọ̀rọ̀ Ẹ̀mí Ọlọ́run tí ń sọ̀kalẹ̀ wá láti inú adágún òkè gba ọ̀nà ìṣàn náà, èyí tí í ṣe àwọn paipu wúrà méjì náà, tí í ṣe ẹlẹ́rìí méjì ti Bíbélì àti Ẹ̀mí Àsọtẹ́lẹ̀, tàbí Májẹ̀mú Láéláé àti Májẹ̀mú Titun, tàbí òfin àti àwọn wòlíì, tàbí Mósè àti Élíjà.

Ìhìn tí Áhásì ń kọ̀ ni ìhìn Ẹkún Àárín Òru, èyí tí yóò ti dé ìkẹyìn rẹ̀ nínú ìbọ̀wá kejì Kristi, bí ìdarí Láódíkíà bá ti gba ìhìn sí Láódíkíà tí a “rán” sí wọn ní ọdún 1856. Ìhìn náà yóò sì ti gbòòrò dé ìkígbe ńlá, àwọn ènìyàn Ọlọ́run yóò sì ti parí iṣẹ́ náà, wọ́n á sì ti wà ní àlàáfíà. Dípò bẹ́ẹ̀, wọ́n padà sí èébì tí a ti gbà wọ́n là kúrò nínú rẹ̀.

A ṣojú Isaiah àti Ahasi gẹ́gẹ́ bí ẹni tí wọ́n wà nínú ìlànà ìwẹ̀nùmọ́ ní pápá aláfọ̀, èyí tí Ańgẹ́lì Májẹ̀mú ń mú ṣẹ ní Malaki orí kẹta. Ní ọ̀nà àpẹẹrẹ ni a fi gbé wọn kalẹ̀ sí ibi tí “òróró” (ìfiránṣẹ́ kan) ti ń dà jáde nínú ìran Sekariah, àti ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, ìfiránṣẹ́ Isaiah sí Ahasi ni ìfiránṣẹ́ Islam ti Ègbẹ́ kẹta; ó jẹ́ ìfiránṣẹ́ ìtàn aṣírí ti ààrá méje; ó jẹ́ ìfiránṣẹ́ pé ẹ̀kẹjọ wà nínú àwọn méje; ó jẹ́ ìfiránṣẹ́ ọgbà àjàrà; ó jẹ́ ìfiránṣẹ́ “Òtítọ́,” tí gbogbo wọn jẹ́ àwọn èròjà Ìfihàn Jesu Kristi, èyí tí ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ń mú ìwẹ̀nùmọ́ jáde tí pápá aláfọ̀ dúró fún.

Ó jẹ́, ó sì tún jẹ́, ìhìnrere “àwọn ìgbà méje,” tí ó yí padà láti ọ̀dọ̀ òkúta ìpìlẹ̀ Miller, sí orí igun náà; nítorí pé òótọ́ àkọ́kọ́ ni ó jẹ́, nítorí náà ó gbọdọ̀ jẹ́ òótọ́ ìkẹyìn. Ọdún 1863 samisi ìparí ìlànà ìwẹ̀nùmọ́ kan tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìdẹ̀gbẹ̀yà angẹli kẹta ní October 22, 1844, tí ó sì parí ní ìmọ́lẹ̀ “àwọn ìgbà méje” ní 1856. Ní 1844, ìmọ́lẹ̀ ẹgbẹ̀rún méjì àti ọ̀ọ́dúnrún ọdún samisi ìbẹ̀rẹ̀ kan tí ó darí sí òpin tí ẹgbẹ̀rún méjì, ọgọ́rùn-ún márùn-ún, àti ogún ọdún samisi. Síbẹ̀, ìfọ́jú Laodicea ní ìbẹ̀rẹ̀ àti ní òpin, kọ̀ láti rí ìbáṣepọ̀ àwọn ìran méjèèjì náà. Ọdún 1863 dúró gẹ́gẹ́ bí ìparí ìlànà ìwẹ̀nùmọ́ kan tí ó máa ń ṣẹlẹ̀ ní gbogbo ìgbà tí a bá tú ìdì èdìdì kúrò lórí ìhìnrere kan, a sì tú ìdì èdìdì kúrò lórí ìhìnrere angẹli kẹta ní October 22, 1844.

Ìmọ́lẹ̀ angẹli kẹta tí a ṣí sílẹ̀ ní 1844 kì í ṣe ìmọ́lẹ̀ kan ṣoṣo; ó jẹ́ ohun tí Sister White tọ́ka sí gẹ́gẹ́ bí “ìmọ́lẹ̀ tí ń tẹ̀síwájú ti angẹli kẹta.” Ìmọ́lẹ̀ tí ń tẹ̀síwájú ti angẹli kẹta bẹ̀rẹ̀ ní 1844, ó sì ń bá a lọ láti tẹ̀síwájú títí àkókò ìdánwò yóò fi parí; ṣùgbọ́n nígbà tí ó kọ́kọ́ dé, àti nígbà tí yóò parí ní ìkẹyìn, àkókò ìdánwò pàtó kan wà fún angẹli kẹta. Àwọn àkókò ìdánwò wọ̀nyẹn, ní ìbẹ̀rẹ̀ àti ní òpin, tún ṣàfihàn ìlànà ìdánwò kan tí Daniel ṣojú fún gẹ́gẹ́ bí “ìbísí ìmọ̀,” èyí tí ó tún jẹ́ ìmọ́lẹ̀ tí ń tẹ̀síwájú ti angẹli kẹta.

Ìlànà ìdánwò náà ní ìbẹ̀rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1844, ìmọ́lẹ̀ tí ń tẹ̀síwájú sì ń pọ̀ sí i nínú ìmọ̀ títí ó fi dé ìparí rẹ̀ ní ọdún 1856. Ìmọ́lẹ̀ ìbẹ̀rẹ̀ àti ìmọ́lẹ̀ ìparí ti àkókò ìdánwò náà ni àwọn ìran méjì inú Dáníẹ́lì orí kẹjọ, ẹsẹ̀ kẹtàlá àti kẹrìnlá, èyí tí ó dúró fún ìpìlẹ̀ àti ọ̀pá àárín Adventism.

Àkókò ìdánwò ti áńgẹ́lì àkọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ ní August 11, 1840, ó sì parí ní ìbànújẹ àkọ́kọ́ ní April 19, 1844. Nígbà náà ni àkókò ìdánwò ti áńgẹ́lì kejì bẹ̀rẹ̀, ó sì tẹ̀síwájú títí di October 22, 1844. Ní àkókò yẹn ni áńgẹ́lì kẹta dé, àkókò ìdánwò ti áńgẹ́lì kẹta sì tẹ̀síwájú títí di ìgbà tí Adventism Laodicea kọ ìmọ́lẹ̀ áńgẹ́lì kẹta ní 1863.

Àkókò ìdánwò ti áńgẹ́lì kẹta fún Adventismu ti àwọn Míllérì ní ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin, àti pé ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin náà gbọ́dọ̀ ṣojú ohun kan náà; nítorí Jésù máa ń fi ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan ṣàpèjúwe òpin ohun náà nígbà gbogbo. Ìṣípayá ìmọ́lẹ̀ tí ń tẹ̀síwájú ti áńgẹ́lì kẹta ni ìmọ́lẹ̀ ìfarahàn náà (ìran “mareh”), ti ẹsẹ̀ kẹrìnlá, nínú orí kẹjọ ìwé Dáníẹ́lì. Òpin ìmọ́lẹ̀ tí ń tẹ̀síwájú ti áńgẹ́lì kẹta ni ìmọ́lẹ̀ ìtẹ̀mọ́lẹ̀ ibi mímọ́ àti ogun náà (ìran “chazon”), ti ẹsẹ̀ kẹtàlá. Àwọn ìran méjèèjì náà wúlò pọ̀ mọ́ ara wọn ní ọ̀nà àsọtẹ́lẹ̀.

Ipè tí a ní láti fún ní ọjọ́ Ìwẹ̀nùmọ́, èyí tí ó jẹ́ October 22, 1844, ni ipè Jubilee, èyí tí ó ṣàpẹẹrẹ àkókò mímọ́ ti ọdún méje, èyí tí àpapọ̀ rẹ̀ jẹ́ ẹgbẹ̀rún méjì, ọ̀ọ́dúnrún méjìlélógún ọjọ́. Olúwa ní ète láti darí Ísírẹ́lì ìgbàanì wọ Ilẹ̀ Ìlérí ní tààrà, ṣùgbọ́n ìṣọ̀tẹ̀ wọn dá èyí dúró. Olúwa ní ète láti darí Ísírẹ́lì òde-òní wọ Ilẹ̀ Ìlérí ní tààrà, ṣùgbọ́n ìṣọ̀tẹ̀ dá èyí dúró. Bí Ísírẹ́lì òde-òní bá ti gbọ́ràn sí ìmọ́lẹ̀ tí ń tẹ̀síwájú ti áńgẹ́lì kẹta, wọn ì bá ti kìlọ̀ fún ayé, Olúwa sì ì bá ti padà wá ní ju ọgọ́rùn-ún ọdún kan sẹ́yìn lọ.

Kí èyí lè ṣẹlẹ̀, Olúwa ìbá ti ní láti ṣiṣẹ́ ìyípadà kan láàárín àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Míllẹ́ráítì, a sì fi ìyípadà náà hàn gẹ́gẹ́ bí àṣírí Ọlọ́run nínú Ìwé Mímọ́. Bí Àdífẹ́ńtísìmù bá ti tẹ̀lé ìmọ́lẹ̀ tí ń tẹ̀síwájú ti angẹli kẹta, nígbà náà ni ìpè Jubilee ìbá ti ń dún lọ títí dé òpin, nítorí pé nínú àwọn ọjọ́ tí ìpè keje ń dún ni àṣírí Ọlọ́run ń parí. Nínú Ìfihàn orí kẹwàá, ìpè náà, èyí tí í ṣe ìpè Jubilee, àti pẹ̀lú ìpè ìbànújẹ kẹta, bẹ̀rẹ̀ sí í dún ní October 22, 1844.

Ìlànà ìwẹ̀nùmọ́ tí ó jẹ́ ti ìdánwò tí ó bẹ̀rẹ̀ ní October 22, 1844, tí ó jẹ́ ìmọ́lẹ̀ tí ń tẹ̀ síwájú ti áńgẹ́lì kẹta, bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìmọ́lẹ̀ Daniel chapter eight, verse fourteen, ó sì parí pẹ̀lú ìmọ́lẹ̀ Daniel chapter eight, verse thirteen. Ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìdáhùn ti verse fourteen, ó sì parí pẹ̀lú ìbéèrè ti verse thirteen.

Àwọn ọdún mọ́kàndínlógún wọ̀nyẹn ni a fi ṣàpẹẹrẹ nípa dídé ìhìn ìkìlọ̀ Isaiah sí Ahasi ọba Júdà gidi ní àkókò ogun abẹ́lé láàárín àríwá àti gúúsù. Àwọn ọdún mọ́kàndínlógún wọ̀nyẹn parí pẹ̀lú ọba àríwá tí ó mú Israẹli lọ sí ìgbèkùn. Àwọn ọdún mọ́kàndínlógún wọ̀nyẹn ṣàpẹẹrẹ dídé angẹli kẹta ní ọdún 1844, títí dé ìṣọ̀tẹ̀ ọdún 1863. Ìmọ̀lẹ̀ tí ń tẹ̀síwájú ti angẹli kẹta ni a ṣàfihàn nípa ìhìn Isaiah.

Ìkọ̀sílẹ̀ ìmọ́lẹ̀ tí ń tẹ̀ síwájú yẹn mú ìparí bá ìṣísẹ̀ Millerite, àti ní àkókò ìdánwò yẹn Ìṣísẹ̀ Millerite ti Filadelfia yí padà sí Ìjọ Laodicea. Ọdún mẹ́rìndínlógún náà tí ó bẹ̀rẹ̀ ní 742 Ṣ.K., àti ọdún mẹ́rìndínlógún náà tí ó bẹ̀rẹ̀ ní 1844, méjèèjì dúró fún ìlànà ìdánwò àti ìwẹ̀nùmọ́ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, èyí ni àkókò ìdánwò ìkẹyìn ti ìmọ́lẹ̀ tí ń tẹ̀ síwájú ti áńgẹ́lì kẹta.

Nínú ìlànà ìdánwò ìkẹyìn yẹn, àṣírí Ọlọ́run yóò ti parí. Àwọn ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [144,000] ni àwọn tí ń dúró de, tí ń padà wá, tí a sì fi èdìdì dì mọ́.

Àkókò ìdánwò ìkẹyìn ti ìmọ́lẹ̀ tí ń lọ síwájú ti áńgẹ́lì kẹta ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, bẹ̀rẹ̀ ní ibi tí àkókò ìdánwò ìbẹ̀rẹ̀ ti bẹ̀rẹ̀. Ó bẹ̀rẹ̀ nígbà tí Jésù gbé ọwọ́ Rẹ̀ sókè sí ọ̀run, tí Ó sì kéde pé, “pé àkókò kì yóò sí mọ́.” Ìkéde náà ṣẹlẹ̀ ní October 22, 1844, nígbà tí ìpè keje kéde Jubilee ní ìparí yíyí mímọ́ ti méje. Yíyí ọdún méje, tí a tún ṣe ní ìgbà méje, jẹ́ ní ti gidi ọdún mọ́kàndínlọ́gọ́ta, tàbí ẹgbẹ̀rún méjìlélọ́gọ́rin ọjọ́.

Ọdún 1989 ń fi àmì “àkókò ìkẹyìn” hàn nínú ìṣísẹ̀ àwọn ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì, àti ọdún 1989 tún ń fi ìparí ọdún mẹ́rìndínlọ́gọ́fà lé ọgọ́rùn-ún kan tí ó bẹ̀rẹ̀ nígbà ìṣọ̀tẹ̀ ọdún 1863 hàn. Ìṣísẹ̀ àwọn ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì bẹ̀rẹ̀ ní “àkókò ìkẹyìn,” pẹ̀lú àmì “ìgbà méje,” nítorí pé ọgọ́rùn-ún kan lé mẹ́rìndínlọ́gọ́fà jẹ́ ìdámẹ́wàá ẹgbẹ̀rún kan ó lé igba méjìlélọ́gọ́rin, èyí tí ní àtẹ̀yìnwá jẹ́ ìdajì ẹgbẹ̀rún méjì ó lé ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta.

Jésù máa ń fi ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan ṣàfihàn òpin ohun kan nígbà gbogbo, àti pé ìbẹ̀rẹ̀ ìrìnàjò ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì ni a fi àmì “ìgbà méje” sàmì sí, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí ní òpin ìrìnàjò náà pẹ̀lú. Àwọn ọjọ́ ìró angẹli keje, nígbà tí a parí àṣírí Ọlọ́run, bẹ̀rẹ̀ ní ìparí ọjọ́ “mẹ́ta àtààbọ̀” ti Ìfihàn orí kọkànlá. Kàkàkí Keje, èyí tí ó sì jẹ́ Ègbé kẹta pẹ̀lú, lu ohùn kejì rẹ̀ ní ọjọ́ kẹje, oṣù kẹwàá, ọdún 2023, àti pé àṣírí Ọlọ́run ti ń dé sí ìparí báyìí, gẹ́gẹ́ bí “ó ti kéde fún àwọn ìránṣẹ́ rẹ̀ àwọn wòlíì.” Òpin ìrìnàjò náà ni a fi àmì “ìgbà méje” sàmì sí, gẹ́gẹ́ bí ìbẹ̀rẹ̀ ìrìnàjò kan náà gan-an.

Ní àkókò ìparí ní ọdún 1798, “àkókò méje” ìbínú Ọlọ́run sí ìjọba àríwá parí, àti ní òpin ìṣísẹ̀ àwọn Millerite, ìkọ̀sílẹ̀ àwọn òtítọ́ tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú “àkókò méje” fi ìṣọ̀tẹ̀ ọdún 1863 hàn. Jésù máa ń fi ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan ṣàpẹẹrẹ òpin ohun kan, àti ìṣísẹ̀ áńgẹ́lì àkọ́kọ́ (àwọn Millerite) ń ṣàpẹẹrẹ ìṣísẹ̀ áńgẹ́lì kẹta (ọ̀kẹ́ márùn-ún lé mẹ́rìnlélógójì [ẹgbẹ̀rún kan]). Ìṣísẹ̀ méjèèjì bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú “àkókò méje,” wọ́n sì parí pẹ̀lú “àkókò méje.” O kò lè dá àwọn nǹkan wọ̀nyí sílẹ̀ láti inú èrò.

A ó tẹ̀síwájú pẹ̀lú ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí nínú àpilẹ̀kọ tó kàn.