Ìwé Dáníẹ́lì - Nọ́mbà Mẹ́tàlélọ́gọ́rùn-ún Ó Lé Mẹ́ta

Ìwé Dáníẹ́lì fi hàn pé Róòmù ni ó mú ìran náà dúró, ìmọ̀ yẹn sì ni àwọn Pùrótẹ́sítáǹtì nínú ìtàn àwọn Mílléráítì tako nígbà tí William Miller dá ìdí òtítọ́ yìí múlẹ̀. Ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, Róòmù ṣì ni ó mú ìran náà dúró, àti lónìí Adventismu Laodíkíà ń gbé ojú ìwòye Pùrótẹ́sítáǹtì tí ó ṣubú yìí ga pé àwọn olè ènìyàn rẹ ni Antiochus Epiphanes. Àwọn ènìyàn májẹ̀mú tí a ń kọjá lọ ní ìtàn àwọn Mílléráítì kọ̀ òtítọ́ kan náà gan-an, èyí tí àwọn ènìyàn májẹ̀mú ọjọ́ ìkẹyìn, tí a ń kọjá lọ nísinsin yìí, ń kọ̀ pẹ̀lú. Solomoni sọ ọ dáadáa:

Ní ti àsọtẹ́lẹ̀, ìfarahàn mẹ́ta ló wà ti Róòmù, àwọn ìfarahàn àkọ́kọ́ méjèèjì sì ń fi àwọn àbùdá ti ẹ̀kẹta hàn, nítorí a fi ẹ̀rí àwọn méjì mú òtítọ́ dúró.

Ẹ̀sìn Róòmù àwọn keferi jẹ́ ẹ̀sìn keferi, àti pé ẹ̀sìn keferi jẹ́ àfàwòrán ẹ̀sìn tòótọ́. Kì í ṣe àfàwòrán tó bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ bí a ti ń lóye owó ayédèrú, nítorí pé ní ti gidi ẹ̀sìn keferi kò jọ ẹ̀sìn tòótọ́ rárá. Ṣùgbọ́n ní ti àsọtẹ́lẹ̀, ó ní àwọn àbùdá ayédèrú. Ìlú Róòmù jẹ́ àfàwòrán Jerúsálẹ́mù, ó sì ní tẹ́ńpìlì kan (Pantheon) tí ó jẹ́ àfàwòrán tẹ́ńpìlì Jerúsálẹ́mù. Àwọn ìṣe ẹ̀sìn ẹ̀sìn keferi kò ní ìwẹ̀mímọ́, wọ́n sì jẹ́ ti èṣù, ṣùgbọ́n wọ́n dúró fún àwọn ìṣe ẹ̀sìn ayédèrú ti Sátánì. Olórí ẹ̀sìn Róòmù àwọn keferi ní àkójú orúkọ Pontifex Maximus. “Pontifex Maximus” ní ìpilẹ̀ṣẹ̀ túmọ̀ sí olórí àlùfáà ẹ̀sìn ìpínlẹ̀ Róòmù ní Róòmù àtijọ́, tí ìbẹ̀rẹ̀ rẹ̀ sì ti dé sẹ́yìn dé ìgbà ìbẹ̀rẹ̀ ti Orílẹ̀-èdè Olómìnira Róòmù. Bí àkókò ti ń lọ, ó wá ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àṣẹ ìṣèlú àti ẹ̀sìn, ní ìkẹyìn sì yí padà sí àkójú orúkọ tí Póòpù ń lò nínú Ṣọ́ọ̀ṣì Kátólíìkì ti Róòmù lónìí.

Orúkọ oyè àlùfáà àgbà ti Róòmù aláìmọ̀kan ni Pontifex Maximus, ó sì tún jẹ́ oyè àlùfáà àgbà ti Róòmù ti póòpù; ó sì jẹ́ ọ̀rọ̀ Látìn kan tí ìtumọ̀ rẹ̀ jẹ́ “Ẹni Tí Ó Ga Jùlọ nínú Adarí Àlùfáà Gíga Jùlọ.” Òun ni àlùfáà àgbà ẹ̀sìn ìpínlẹ̀ Róòmù, ní pàtàkì jùlọ nínú ẹ̀sìn ìbọ̀rìṣà sí ọlọ́run Jupiter. Pontifex Maximus ní àṣẹ ẹ̀sìn àti ojúṣe pàtàkì púpọ̀, pẹ̀lú àbójútó lórí oríṣiríṣi ayẹyẹ ẹ̀sìn àti mímú kí kàlẹ́ńdà ẹ̀sìn Róòmù ṣiṣẹ́ ní ọ̀nà tó tọ́. Pontifex Maximus ni olórí College of Pontiffs (Collegium Pontificum), ẹgbẹ́ àwọn àlùfáà kan tí ó ní ojúṣe láti túmọ̀ àti láti pa àwọn ààtò ìsìn ẹ̀sìn Róòmù mọ́.

Olórí àlùfáà Romu keferi àti Romu papalì ni a ń pè ní Pontifex Maximus; nítorí náà, oyè olórí Romu òde òní pẹ̀lú yóò jẹ́ Pontifex Maximus ní ti ẹ̀dá. Ẹ̀sìn Romu keferi jẹ́ ìbọ̀rìṣà, àti ẹ̀sìn Romu papalì jẹ́, ó sì ṣì jẹ́ ìbọ̀rìṣà, ṣùgbọ́n tí a fi ìjẹ́wọ́ ìgbàgbọ́ Kristẹni bo ó; bẹ́ẹ̀ ni ẹ̀sìn Romu òde òní ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn yóò jẹ́ ìbọ̀rìṣà, tí a fi ìjẹ́wọ́ ìgbàgbọ́ Kristẹni bo ó.

Mejeeji Romu keferi àti Romu papal ní àkókò pàtó kan tí wọ́n yóò fi ṣàkóso pátápátá. A óò fi Romu keferi ṣàkóso pátápátá fún ọdún ọ̀ọ́dúnrún mẹ́ta àti ọgọ́ta, gẹ́gẹ́ bí ìmúṣẹ àsọtẹ́lẹ̀ àkókò tí ó wà nínú Dáníẹ́lì orí kọkànlá, ẹsẹ̀ kẹrìnlélógún.

Kókó ẹsẹ̀ kẹrìnlélógún ni Romu keferi, nítorí wọ́n di kókó-ọrọ̀ ní ẹsẹ̀ kẹrìndínlógún, wọ́n sì ń bá a lọ gẹ́gẹ́ bí kókó-ọrọ̀ títí dé ẹsẹ̀ kọkànlélọ́gbọ̀n. A ó ṣe àgbéyẹ̀wò àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí ní pàtó nínú àwọn àpilẹ̀kọ tí ń bọ̀, ṣùgbọ́n níbí a kan ń tọ́ka sí i pé àsọtẹ́lẹ̀ fi hàn pé Romu keferi yóò jọba ní ipò àṣẹ gíga jùlọ fún ọdún ọ̀ọ́dúnrún mẹ́ta àti ọgọ́ta, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípa bí Romu ṣe “ń pète” “ìmọ̀ràn wọn sí àwọn ibi-odi alágbára, àní fún àkókò kan.” Ọ̀rọ̀ tí a túmọ̀ sí “sí” ní tòótọ́ túmọ̀ sí “láti,” ẹsẹ̀ náà sì ń sọ pé Romu yóò darí ayé “láti” inú “àwọn ibi-odi alágbára,” èyí tí ó jẹ́ Ìlú Romu, yóò sì ṣe bẹ́ẹ̀ fún “àkókò” kan, èyí tí í ṣe ọdún ọ̀ọ́dúnrún mẹ́ta àti ọgọ́ta.

Róòmù Kèfèrí bẹ̀rẹ̀ sí í jọba lórí gbogbo ayé ní ipò àṣẹ gíga jùlọ ní Ogun Actium, ní ọdún 31 ṣáájú ìbí Kristi, ó sì tẹ̀síwájú ní ìjọba àṣẹ gíga yẹn títí di ọdún 330 lẹ́yìn ìbí Kristi, nígbà tí Constantine kó olú-ìlú ìjọba náà kúrò ní ibi ààbò gbígbóná ti Ìlú Róòmù lọ sí Ìlú Constantinople. Nígbà náà ni ìjọba náà bẹ̀rẹ̀ ìrẹ̀wẹ̀sì olókìkí rẹ̀. Ìlú Róòmù ni “ibi ààbò” àsọtẹ́lẹ̀ fún Róòmù Kèfèrí, nígbà tí ó sì ń ṣàkóso láti inú ìlú náà, a kò lè ṣẹ́gun rẹ̀. Nínú ogun tí ó tẹ̀ lé ìgbékalẹ̀ ìṣẹ́ àṣẹ Constantine, Ìlú Róòmù di ibi tí Genseric àti àwọn ẹ̀yà báríbáríà tí wọ̀lú dojú kọ láti kọlù, àwọn tí a ṣàpẹẹrẹ wọn nípasẹ̀ Ìpè Kìíní mẹ́rin nínú Ìfihàn orí kẹjọ.

Nítorí èyí, nínú Dáníẹ́lì orí kẹ́tàlá, ẹsẹ̀ kọkànlélọ́gbọ̀n, “apá” náà (Róòmù keferi) tí ó dìde fún ipò póòpù, kọ́kọ́ ba “ibi mímọ́ agbára” jẹ́. Ìlú Róòmù ni “ibi mímọ́ agbára” ní ti àsọtẹ́lẹ̀ fún Róòmù keferi àti Róòmù póòpù pẹ̀lú, nítorí pé ní ọdún 330, pẹ̀lú ìgbékalẹ̀ aṣẹ keferi sí Kọ́ńsítántínópù, a fi Ìlú Róòmù sílẹ̀ fún Róòmù póòpù tí ń gòkè. Nítorí èyí, Ìfihàn orí kẹtàlá, ẹsẹ̀ kejì sọ pé dragoni náà (Róòmù keferi), fi “ìtẹ́” rẹ̀ fún Róòmù póòpù. “Ìtẹ́” ni ibi tí agbára kan ti ń ṣàkóso, àti láti ọdún 538 títí dé 1798, Róòmù póòpù ṣe àkóso gíga jù lọ gẹ́gẹ́ bí Róòmù keferi ti ṣe àkóso gíga jù lọ fún “àkókò kan”.

Asọtẹ́lẹ̀ tọ́ka sí àkókò pàtó kan nígbà tí Róòmù aláìgbọ́ràn àti Róòmù ìjọ pàápàá yóò jọba pátápátá, àti nígbà tí wọ́n ṣe bẹ́ẹ̀ yóò jẹ́ láti orí ìtẹ́ àṣẹ wọn, èyí tí ó jẹ́ Ìlú Róòmù. Àìṣeé ṣẹ́gun Róòmù aláìgbọ́ràn parí nígbà tí wọ́n kúrò ní Ìlú Róòmù, èyí sì fi àmì sí òpin ọdún ẹgbẹ̀ta lé ọgọ́rin, tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí “àkókò kan” nínú ẹsẹ̀ kẹrìnlélógún, àti nígbà tí ọdún ẹgbẹ̀rún kan, igba méjì, àti ọgọ́ta ti ìjọba pàápàá parí ní ọdún 1798, Napoleon mú kí wọ́n yọ póòpù náà kúrò ní Ìlú Róòmù, ó sì kú ní ìgbèkùn.

Róòmù Kèfèrí àti Róòmù Pápà fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé Róòmù òde-òní yóò jọba lórí ohun gbogbo lọ fún àkókò àsọtẹ́lẹ̀ kan pàtó ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. “Àkókò kò sí mọ́,” ṣùgbọ́n àkókò inúnibíni ti pápà ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn jẹ́ àkókò kan pàtó tí ó bẹ̀rẹ̀ ní òfin Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́ ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, tí ó sì ń bá a lọ títí àyè ìdánwò ènìyàn yóò fi dópin, nígbà tí Míkáẹ́lì yóò dìde, tí yóò sì kéde pé, “Ẹni tí kò ṣe òdodo, jẹ́ kí ó máa ṣe àìṣòdodo sí i: àti ẹni tí ó jẹ́ ẹlẹ́gbin, jẹ́ kí ó máa jẹ́ ẹlẹ́gbin sí i: àti ẹni tí ó jẹ́ olódodo, jẹ́ kí ó máa ṣe òdodo sí i: àti ẹni tí ó jẹ́ mímọ́, jẹ́ kí ó máa jẹ́ mímọ́ sí i.”

Róòmù kèfèrí ṣe inúnibíni sí àwọn Kristẹni nínú Kólósíọ̀mù ní Ìlú Róòmù ní àkókò ìtàn ẹlẹ́jẹ̀ rẹ̀, àwọn akọ̀wé ìtàn Kristẹni sì ti fojú díwọ̀n rẹ̀ pé ní àkókò Àwọn Ọjọ́ Òkùnkùn ti ìṣàkóso póòpù, ọgọ́rùn-ún mílíọ̀nù àwọn márítì ni a pa nípasẹ̀ pápásì; ṣùgbọ́n pápásì kọ́ ẹ̀sùn náà, ó sì fi ìṣírò náà sí nǹkan bí àádọ́ta mílíọ̀nù. Róòmù kèfèrí àti Róòmù póòpù, àwọn méjèèjì ṣe inúnibíni sí àwọn olóòótọ́ Ọlọ́run, Róòmù òde òní náà yóò sì tún ṣe inúnibíni sí àwọn ènìyàn olóòótọ́ Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn.

Róòmù kèfèrí borí àwọn ìdènà àgbègbè mẹ́ta bí ó ti ń gba àkóso ayé. Róòmù Pópù borí àwọn ìdènà àgbègbè mẹ́ta bí ó ti ń gba àkóso ayé. Róòmù òde-òní borí Ọba Gúúsù (Ìṣọ̀kan Sovieti tí kò gbàgbọ́ nínú Ọlọ́run) ní ọdún 1989, yóò sì tẹ̀ lé e láti bì ṣubú ilẹ̀ ológo náà (Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà) nígbà òfin Ọjọ́-ìsinmi tó ń bọ̀ láìpẹ́. Lẹ́yìn náà yóò sì borí Ejibiti (gbogbo ayé).

Láti lè dáàbò bo òtítọ́ tí ń fi “ilẹ̀ ológo” inú Dáníẹ́lì orí kọkànlá ẹsẹ̀ kọkànlélógójì hàn gẹ́gẹ́ bí àmì orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, Kìnnìún ẹ̀yà Júdà ṣí ìlànà ìlò àkànsí mẹ́ta ti àsọtẹ́lẹ̀ sílẹ̀ fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀ ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Ìmọ́lẹ̀ láti inú àwọn ẹsẹ̀ mẹ́fà ìkẹyìn wọ̀nyí ni a ti fi ìdí múlẹ̀ nípa fífi ìtàn tí “ìgbà gbogbo” dúró fún nínú ìwé Dáníẹ́lì, gẹ́gẹ́ bí a ti gbé kalẹ̀ nínú ẹsẹ̀ kọkànlélọ́gbọ̀n Dáníẹ́lì orí kọkànlá, kàn sí àwọn ẹsẹ̀ mẹ́fà ìkẹyìn orí náà. Òtítọ́ ìpìlẹ̀ kan náà (“ìgbà gbogbo”), tí ó di kọ́kọ́rọ́ ètò àsọtẹ́lẹ̀ Miller, náà ni ó sì tún mú ètò àsọtẹ́lẹ̀ ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn jáde. Ètò Miller dá lórí agbára ìparun méjì, ìbọ̀rìṣà àti ẹ̀sìn póòpù, tí wọ́n ṣe inúnibíni sí àwọn ènìyàn Ọlọ́run, ètò àwọn ọjọ́ ìkẹyìn sì dá lórí agbára ìparun mẹ́ta tí ń ṣe inúnibíni sí àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn.

Ìbùkún ìmọ̀ tí a ṣàfihàn nínú àwọn ẹsẹ̀ mẹ́fà ìkẹyìn ti Dáníẹ́lì mọ́kànlá, tí wọ́n dúró fún ìbùkún ìmọ̀ tí ó dé ní ọdún 1989, tí a sì tún ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ Odò Hídékélì, ni àwọn ọ̀tá òtítọ́ kọ̀ láti gbà. Ìfaradà yẹn yọrí sí òye ìlànà ìlò àsọtẹ́lẹ̀ lẹ́ẹ̀mẹ́ta, èyí tí a kọ́kọ́ mọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìlò lẹ́ẹ̀mẹ́ta ti Róòmù, èyí tí í ṣe kókó-ọrọ̀ tí ń fìdí ìran ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ múlẹ̀.

Ìlò mẹ́ta-ìgbà ti àwọn ìfarahàn mẹ́ta ti Róòmù ń fi hàn pé ẹ̀sìn Róòmù kèfèrí àti ti póòpù jẹ́ ẹ̀sìn kèfèrí, àti pé ọkùnrin kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Pontifex Maximus ni ó ń ṣàkóso ẹ̀sìn wọn. Àwọn ìfarahàn Róòmù méjèèjì wọ̀nyí ń fi hàn pé a yọ agbára ilẹ̀ ayé mẹ́ta kúrò ṣáájú kí wọ́n tó jọba lórí gbogbo rẹ̀ pátápátá fún àkókò kan tí a ti pàtó sí, àti pé wọn yóò jọba láti inú ìlú Róòmù tí ó ní òkè méje, èyí tí í ṣe ibi mímọ́ agbára wọn. Àwọn méjèèjì sì jẹ́rìí sí òtítọ́ náà pé wọ́n ṣe inúnibíni sí àwọn ènìyàn olóòtítọ́ ti Ọlọ́run. Nítorí náà, ní ìpìlẹ̀ àwọn ẹlẹ́rìí méjèèjì wọ̀nyí a mọ̀ pé ẹ̀sìn Róòmù òde-òní yóò jẹ́ ẹ̀sìn kèfèrí, àti pé póòpù Róòmù, ẹni tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Pontifex Maximus, ni yóò darí rẹ̀.

Kí àgbèrè ńlá náà tó gba àkóso, tí yóò sì jọba ní ipò gíga jùlọ, Róòmù òde-òní yóò ní láti borí ìdènà mẹ́ta, ìdènà àkọ́kọ́ sì jẹ́ ìtàn ìṣáájú tí ó ti kọjá pẹ̀lú ìparun Soviet Union ní ọdún 1989, ọ̀tá aláìgbàgbọ́ nínú Ọlọ́run ti Róòmù, ẹni tí ó tako agbára Róòmù ní Yúróòpù. Ìdènà tí ó tẹ̀lé ni a ó borí nígbà òfin Ọjọ́-Ìsinmi tí ó sún mọ́lé ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, lẹ́yìn náà Àjọ Ìparapọ̀ Àwọn Orílẹ̀-Èdè yóò fi àṣẹ rẹ̀ lé Róòmù òde-òní lọ́wọ́ fún ìgbà díẹ̀. Nígbà tí a bá ti fi í jókòó lórí ìtẹ́ ní kíkún, inúnibíni àwọn ọjọ́ ìkẹyìn yóò ṣẹlẹ̀.

Ìwé Dáníẹ́lì, àti ní pàtàkì Ìfihàn orí kẹjọ, pèsè àwọn àbùdá àsọtẹ́lẹ̀ ti Róòmù, tí wọ́n ń ṣèrànwọ́ sí ìmọ̀ tòótọ́ nípa Róòmù òde-òní. Ọ̀kan lára àwọn àbùdá wọ̀nyí ni pínpín Ìjọba Róòmù sí Ìlà-Oòrùn àti Ìwọ̀-Oòrùn gẹ́gẹ́ bí Kọ́ńsítántínì ṣe ṣe é ní ọdún 330. Róòmù aláìgbàgbọ́ àti Róòmù póòpù, nígbà tí a bá kà wọ́n pọ̀, tún ń sọ̀rọ̀ nípa ìwà méjì ti Róòmù. Pínpín Kọ́ńsítántínì tí ó mú kí Róòmù Ìwọ̀-Oòrùn àti Róòmù Ìlà-Oòrùn wà, jẹ́ ẹlẹ́rìí kejì sí Róòmù aláìgbàgbọ́ àti Róòmù póòpù. Kọ́ńsítántínì fi àṣẹ ìṣàkóso ìlú kalẹ̀ ní ìlà-oòrùn, ó sì fi àṣẹ ìjọsìn sílẹ̀ ní ìwọ̀-oòrùn. Róòmù aláìgbàgbọ́ dúró fún ìṣèlú ìpínlẹ̀, Róòmù póòpù sì dúró fún ìṣàkóso ìjọ. Ìlà-oòrùn jẹ́ ìṣèlú ìpínlẹ̀, ìwọ̀-oòrùn sì jẹ́ ìṣàkóso ìjọ, gẹ́gẹ́ bí irin àti amọ̀ inú Dáníẹ́lì orí kejì, tàbí ìwo akọ àti ìwo abo ti Dáníẹ́lì orí kẹjọ, tàbí àwọn ẹranko apanirun ti Dáníẹ́lì orí keje, àti àwọn ẹranko ibi mímọ́ ti Dáníẹ́lì orí kẹjọ, ṣe ṣàpẹẹrẹ rẹ̀.

Róòmù Òde-Òní pẹ̀lú yóò jẹ́ alábàlà méjì ní ìwà rẹ̀, tí ó ní àkópọ̀ ìjọ àti ìpínlẹ̀, irin àti amọ̀, àti ọgbọ́n ìjọ àti ọgbọ́n ìṣàkóso ìpínlẹ̀, ṣùgbọ́n Róòmù Òde-Òní pẹ̀lú jẹ́ alábàlà mẹ́ta ní ìwà rẹ̀. Nínú Ìfihàn orí kẹjọ, a pín Róòmù ìwọ̀-oòrùn àti ti ìlà-oòrùn ní ti gidi àti ní ti àpẹẹrẹ sí apá mẹ́ta. Constantine, tí ń ṣàkóso láti Róòmù ìlà-oòrùn, pín ìjọba rẹ̀ ní ti gidi fún àwọn ọmọkùnrin rẹ̀ mẹ́ta, àti Róòmù ìwọ̀-oòrùn ni a ṣojú ní ti àpẹẹrẹ pẹ̀lú oòrùn, òṣùpá àti àwọn ìràwọ̀ tí wọ́n ṣojú fún ìrísí ìṣàkóso alábàlà mẹ́ta tí Ilẹ̀-ọba Róòmù lò. Ní báyìí, Róòmù Òde-Òní, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó jẹ́ alábàlà méjì ti ọgbọ́n ìjọ àti ọgbọ́n ìṣàkóso ìpínlẹ̀, yóò pẹ̀lú ṣojú fún ìṣọ̀kan alábàlà mẹ́ta tí a ṣojú rẹ̀ pẹ̀lú dragoni, ẹranko náà, àti wòlíì èké.

Àwọn ìfarahàn Róòmù keferi àti Róòmù páápà fi ìṣètò àkànṣe àsọtẹ́lẹ̀ tí Róòmù Òde-Òní ìkẹyìn ní hàn. Òun ni ìṣọ̀kan mẹ́ta náà tí yóò ṣẹlẹ̀ nígbà òfin Ọjọ́ Àìkú tí ó sún mọ́lé, tí yóò darí ayé lọ sí Ámágẹdónì. Òun ni “Àwòrán Ẹranko” àgbáyé, èyí tí ó jẹ́ àmì ìṣọ̀kan Ìjọ àti Ìpínlẹ̀. Orí rẹ̀ ni Pontifex Maximus, ẹni tí ń ṣàkóso láti Ìlú Róòmù, èyí tí í ṣe ìtẹ́ agbára rẹ̀. Ìjọba àṣẹ ìlú ti ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀ ni Àjọ Àwọn Orílẹ̀-Èdè yóò pèsè, a ó sì fi ayé mú láti gba ètò mẹ́ta, ṣùgbọ́n tí ó tún jẹ́ méjì, ti aṣòdì sí Kristi, nípa agbára ìfipá-múni ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Ní báyìí, gẹ́gẹ́ bí Róòmù keferi (dragoni) nínú Ìfihàn orí kẹtàlá, ẹsẹ̀ kejì, ṣe fún ipò páápà “agbára rẹ̀, ìtẹ́ rẹ̀ àti àṣẹ ńlá”, bẹ́ẹ̀ ni Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ Róòmù keferi, ṣe parí àwọn iṣẹ́ mẹ́ta kan náà fún Róòmù òde-òní. Ìtẹ́ náà ni Ìlú Fátíkànù nínú ìlú olókè méje ti Róòmù, àṣẹ náà ni Àjọ Àwọn Orílẹ̀-Èdè, agbára náà sì ni Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Papọ̀, wọ́n darí ayé sí ibì kan níbi tí ipò páápà “yóò dé òpin rẹ̀, kò sì sí ẹni tí yóò ràn án lọ́wọ́.”

A ó máa bá ìwádìí yìí lọ nínú àpilẹ̀kọ tó kàn.