Ìbéèrè tí a ó wá ojútùú rẹ̀ nínú àpilẹ̀kọ yìí ni bí ìtọ́kasí àkọ́kọ́ sí àwọn ìjọba àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì nínú Danieli orí kejì ṣe bá ìtọ́kasí ìkẹyìn sí àwọn ìjọba àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì mu nínú Ìfihàn orí kẹtàlá-dín-lógún. Èrò mi ni láti gbé àwọn ìbéèrè kan dìde nípa ohun tí a dá mọ̀ ní tòótọ́ nínú ère Nebukadnessari àti ipò àwọn aṣáájú-ọ̀nà, pé ìtàn wọn ṣojú àkókò tí òkúta náà yóò kọlu ẹsẹ̀ ère náà.

Arábìnrin White ṣàfihàn pé a ti dé ipò tí “a fi ẹsẹ̀ ère náà, nínú èyí tí a ti pò irin mọ́ amọ̀ ẹrẹ̀, ṣojú iṣẹ́ mímọ́ Ọlọ́run,” èyí tí ó tún ṣàlàyé síwájú sí gẹ́gẹ́ bí “ìdapọ̀ ọgbọ́n ìjọ àti ọgbọ́n ìjọba.”

“A ti dé àkókò kan tí a fi ẹsẹ̀ ère náà hàn gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ iṣẹ́ mímọ́ Ọlọ́run, nínú èyí tí a ti da irin pọ̀ mọ́ amọ̀ tútù. Ọlọ́run ní ènìyàn kan, àwọn ènìyàn àyànfẹ́, tí ìmòye ìyàtọ̀ wọn gbọ́dọ̀ jẹ́ mímọ́, tí kò gbọ́dọ̀ di aláìmímọ́ nípa fífi igi, koríko gbígbẹ, àti ìdọ̀tí àgbàdo lé orí ìpìlẹ̀. Gbogbo ọkàn tí ó jẹ́ olóòótọ́ sí àwọn òfin Ọlọ́run yóò rí i pé àmì ìyàtọ̀ ìgbàgbọ́ wa ni Sábá ọjọ́ keje. Bí ìjọba bá bu ọlá fún Sábá gẹ́gẹ́ bí Ọlọ́run ti pàṣẹ, yóò dúró nínú agbára Ọlọ́run àti nínú ààbò ìgbàgbọ́ tí a fi lé àwọn ẹni mímọ́ lọ́wọ́ lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo. Ṣùgbọ́n àwọn olóṣèlú yóò gbé Sábá èké ga, wọn yóò sì da ìgbàgbọ́ ẹ̀sìn wọn pọ̀ mọ́ ìṣètìlẹ́yìn ọmọ papacy yìí, ní fífi í ga ju Sábá tí Olúwa ti yà sọ́tọ̀ tí ó sì ti bù kún, tí Ó sì ti fi í sọ́tọ̀ kí ènìyàn máa pa á mọ́ ní mímọ́, gẹ́gẹ́ bí àmì láàárín Òun àti àwọn ènìyàn Rẹ̀ títí dé ẹgbẹ̀rún ìran. Ìdapọ̀ iṣẹ́ ẹ̀sìn àti iṣẹ́ ìjọba ni a fi irin àti amọ̀ ṣàpẹẹrẹ. Ìṣọ̀kan yìí ń sọ gbogbo agbára àwọn ìjọ di aláìlera. Fífún ìjọ ní agbára ìpínlẹ̀ yìí yóò mú àbájáde búburú wá. Àwọn ènìyàn ti fẹ́rẹ̀ kọjá ojú ìfaradà Ọlọ́run. Wọ́n ti fi agbára wọn sínú òṣèlú, wọ́n sì ti darapọ̀ mọ́ papacy. Ṣùgbọ́n àkókò yóò dé tí Ọlọ́run yóò jẹ àwọn tí wọ́n ti sọ òfin Rẹ̀ di asán níyà, iṣẹ́ búburú wọn yóò sì padà bọ́ sórí ara wọn.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1168.

Àkókò tí a ti dé sí nígbà tí iṣẹ́ mímọ́ Ọlọ́run ń dá ìṣèlú ìjọ àti ìṣèlú ìpínlẹ̀ pọ̀, jẹ́ àpejuwe àkókò kan tí ń tẹ̀síwájú díẹ̀díẹ̀. Ó sọ pé ìdapọ̀ náà “ń sọ gbogbo agbára àwọn ìjọ di aláìlera,” àti pé yóò “mú àwọn èsì búburú wá,” àti pé “àkókò náà yóò dé tí Ọlọ́run yóò fi jìyà àwọn tí wọ́n ti sọ òfin Rẹ̀ di asán.”

Ìdapọ̀ ìjọ àti ìjọba tí ó ń sọ agbára àwọn ìjọ di aláìlera jẹ́ àpèjúwe ìjọ Págámù, níbi tí ìṣọ̀kan ọgbọ́n-ìṣàkóso ìjọ àti ọgbọ́n-ìṣàkóso ìpínlẹ̀ ti ṣàpẹẹrẹ ìyapa kúrò nínú ìgbàgbọ́ tí ó ṣáájú ìfihàn ènìyàn ẹ̀ṣẹ̀. Págámù àti ọba-ọba tí ó ṣàpẹẹrẹ àdéhùn àárín ẹ̀sìn Kristẹni àti ìbọ̀rìṣà ń ṣẹlẹ̀ nínú ìjọba kẹrin ti Dáníẹ́lì méjì. A ṣàpẹẹrẹ àdéhùn náà nínú Dáníẹ́lì méjì pẹ̀lú lílo ọ̀rọ̀ náà “amọ̀.”

Ìwọ, ọba, ríran, sì kíyèsí i, àwòrán ńlá kan. Àwòrán ńlá yìí, tí ìmọ́lẹ̀ rẹ̀ tayọ gidigidi, dúró níwájú rẹ; ìrísí rẹ̀ sì jẹ́ ohun ẹ̀rù. Orí àwòrán yìí jẹ́ wúrà dáradára, àyà rẹ̀ àti apá rẹ̀ jẹ́ fàdákà, inú rẹ̀ àti itan rẹ̀ jẹ́ bàbà, Ẹsẹ̀ rẹ̀ jẹ́ irin, ẹsẹ̀ rẹ̀ apá kan jẹ́ irin, apá kan sì jẹ́ amọ̀. Ìwọ ń wo títí di pé a ya òkúta kan jáde láìsí ọwọ́, èyí tí ó lu àwòrán náà ní ẹsẹ̀ rẹ̀ tí ó jẹ́ irin àti amọ̀, ó sì fọ́ wọn túútúú. Danieli 2:31–34.

Bí ìtumọ̀ Dáníẹ́lì ṣe ń bá a lọ, kì í ṣe “amọ̀” mọ́, ṣùgbọ́n ó di amọ̀ ẹlẹ́gbin, tàbí “amọ̀ pẹ̀tẹ́.”

Àti nítorí pé ìwọ rí ẹsẹ̀ àti ìka ẹsẹ̀ náà, apá kan nínú amọ̀ amọ̀kòkò, apá kan sì nínú irin, ìjọba náà yóò pín sí méjì; ṣùgbọ́n agbára irin yóò wà nínú rẹ̀, nítorí pé ìwọ rí irin tí a dà pọ̀ mọ́ amọ̀ tútù. Dáníẹ́lì 2:41.

Amọ́ mímọ́ tí í ṣe amọ́ Ọ̀kòkò-amọ̀ yí padà di amọ́ ẹrẹ̀. Ti Ọlọ́run ni Ọ̀kòkò-amọ̀ àtọ̀runwá, iṣẹ́ rẹ̀ kì í ṣe ẹrẹ̀ láéláé.

Ṣùgbọ́n nísinsìnyí, Olúwa, ìwọ ni Baba wa; àwa ni amọ̀, ìwọ sì ni amọ̀kòkò wa; àwa gbogbo sì jẹ́ iṣẹ́ ọwọ́ rẹ. Isaiah 64:8.

Nínú ìtàn Róòmù keferi, ìjọ Símírínà jẹ́ amọ̀ mímọ́. Nínú ìtàn Pérgámù, tí í ṣe ìjọba kẹrin nínú Dáníẹ́lì orí kejì, amọ̀ náà yí padà sí amọ̀ tí a ti pò mọ́ ẹrẹ̀. Ohun tí a kọ́kọ́ mẹ́nu kàn sí nínú ẹsẹ̀ náà gẹ́gẹ́ bí “amọ̀” lásán, àti lẹ́yìn náà gẹ́gẹ́ bí “amọ̀ amọ̀kòkò”, yí padà sí “amọ̀ tí a ti pò mọ́ ẹrẹ̀”, bí ìtumọ̀ náà ṣe ń tẹ̀síwájú. Pérgámù ni ibi tí a ti mú ìyípadà náà ṣẹ ní ète láti pèsè ọ̀nà fún Tiatírà, tàbí Róòmù póòpù. Ìyípadà láti “amọ̀” sí “amọ̀ tí a ti pò mọ́ ẹrẹ̀” ni ìṣubú kúrò nínú òtítọ́ náà tí ó pèsè ọ̀nà fún Tiatírà, èyí tí Pọ́ọ̀lù sọ ní “ìṣubú kúrò ní àkọ́kọ́” nínú Tẹsalóníkà Kejì.

Àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Miller kò lè rí ìran náà kọjá ìjọba kẹrin ti Róòmù, wọ́n sì retí pé Ìpadàbọ̀ Kejì ti Kristi yóò jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ tí ó tẹ̀lé, nítorí òkúta tí ó lu ẹsẹ̀ ère náà dúró fún Ìpadàbọ̀ Kejì. Ṣùgbọ́n, ṣé Kristi dá ìjọba kan sílẹ̀ ní ọdún 1798? Ó wá sínú Ibi Mímọ́ Jùlọ ní October 22, 1844, láti gba ìjọba kan, ṣùgbọ́n ṣé a dá a sílẹ̀ ní àkókò náà?

Ìdáhùn sí àkọ́kọ́ nínú àwọn ìbéèrè méjèèjì náà ni pé Kristi kò fi ìjọba Rẹ̀ tí ó wà láé kalẹ̀ ní ọdún 1798. Ìbéèrè kejì náà, bóyá tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́ Kristi fi ìjọba Rẹ̀ tí ó wà láé kalẹ̀ ní October 22, 1844, ìdáhùn sí i náà sì jẹ́ pé bẹ́ẹ̀ kọ́.

Ṣé a dá ìjọba kan sílẹ̀ ní àkókò Róòmù abọ̀rìṣà? Mo béèrè èyí nítorí pé àwọn aṣáájú-àkọ́kọ́ lóye ìjọba kẹrin gẹ́gẹ́ bí Róòmù abọ̀rìṣà àti Róòmù Pápà ní papọ̀, èyí tí ó fi ọdún 1798 hàn gẹ́gẹ́ bí ìparí ìjọba kẹrin nígbà tí Kristi yóò gbé ìjọba ayérayé kalẹ̀. Ṣùgbọ́n ìwé Ìfihàn mọ àwọn ìjọba mẹ́rin tí ń tẹ̀lé Róòmù abọ̀rìṣà.

Bí ìjọba kẹrin ti irin nínú Dáníẹ́lì orí kejì bá kàn jẹ́ aṣojú Róòmù aláìgbàgbọ́, níbi tí àdàpọ̀ Constantini ti jẹ́ aṣojú nínú bí amọ̀ ṣe di amọ̀ ẹrẹ̀, ṣé Kristi dá ìjọba kan sílẹ̀ nínú ìtàn náà? Ìdáhùn náà ni bẹ́ẹ̀ ni. Lórí àgbélébùú, èyí tí í ṣe ìtàn Pẹ́gámù, kì í ṣe Tíátírà, Kristi fi ìjọba “oore-ọ̀fẹ́” Rẹ̀ múlẹ̀. A dá ìjọba àìnípẹ̀kun sílẹ̀ lórí àgbélébùú, àti pé ìtẹ́ ìjọba náà jẹ́ àpẹẹrẹ ìtẹ́ kan tí a óò fi múlẹ̀ ní àkókò òjò ìkẹyìn. Ìtẹ́ òjò ìkẹyìn náà jẹ́ aṣojú ìjọba “ògò” Rẹ̀.

“Ìkéde tí àwọn ọmọ-ẹ̀yìn náà ti ṣe ní orúkọ Olúwa jẹ́ òtítọ́ pátápátá ní gbogbo ọ̀nà, àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó sì tọ́ka sí ń ṣẹlẹ̀ ní àkókò náà gan-an. ‘Àkókò náà pé, ìjọba Ọlọ́run sì sún mọ́lé,’ ni ìránṣẹ́ wọn. Ní òpin ‘àkókò’ náà—ọgọ́rin ọ̀sẹ̀ mẹ́sàn-án ti Dáníẹ́lì 9, tí ó yẹ kí ó dé ọ̀dọ̀ Mèsáyà, ‘Ẹni Àmì-òróró’—Kristi ti gba àmì-òróró Ẹ̀mí lẹ́yìn ìrìbọmi Rẹ̀ ní ọwọ́ Jòhánù ní Jordani. Ìjọba Ọlọ́run náà tí wọ́n ti kéde pé ó sún mọ́lé sì jẹ́ ìdásílẹ̀ nípa ikú Kristi. Ìjọba yìí kì í ṣe, gẹ́gẹ́ bí a ti kọ́ wọn láti gbàgbọ́, ìjọba ayé. Bẹ́ẹ̀ ni kì í ṣe ìjọba ọjọ́ iwájú náà, aláìleèkú, tí a ó fi múlẹ̀ nígbà tí ‘ìjọba àti àṣẹ, àti ògo ìjọba tí ó wà lábẹ́ gbogbo ọ̀run, ni a ó fi fún àwọn ènìyàn àwọn ẹni mímọ́ ti Ọ̀gá-ọba Ọ̀run jùlọ;’ ìjọba àìnípẹ̀kun náà, nínú èyí tí ‘gbogbo àwọn àkóso yóò máa sìn ín, yóò sì máa gbọ́ràn sí i.’ Dáníẹ́lì 7:27. Gẹ́gẹ́ bí a ti lò ó nínú Bíbélì, ọ̀rọ̀ náà ‘ìjọba Ọlọ́run’ ni a ń lò láti tọ́ka sí ìjọba oore-ọ̀fẹ́ àti ìjọba ògo. Pọ́ọ̀lù mú ìjọba oore-ọ̀fẹ́ wá sí ìran nínú Lẹ́tà sí àwọn Hébérù. Lẹ́yìn tí ó ti tọ́ka sí Kristi, alábẹ̀bẹ̀ aláánú tí ‘a fi ìmọ̀lára àìlera wa kàn án,’ àpọ́sítélì náà wí pé: ‘Nítorí náà, ẹ jẹ́ kí a fi ìgboyà sún mọ́ ìtẹ́ oore-ọ̀fẹ́, kí a lè rí àánú gbà, kí a sì rí oore-ọ̀fẹ́.’ Hébérù 4:15, 16. Ìtẹ́ oore-ọ̀fẹ́ ń ṣojú fún ìjọba oore-ọ̀fẹ́; nítorí wíwà ìtẹ́ túmọ̀ sí wíwà ìjọba. Nínú púpọ̀ nínú àwọn òwe Rẹ̀, Kristi lo ọ̀rọ̀ náà ‘ìjọba ọ̀run’ láti tọ́ka sí iṣẹ́ oore-ọ̀fẹ́ àtọ̀runwá lórí ọkàn àwọn ènìyàn.”

“Nítorí náà, ìtẹ́ ògo náà ń ṣàpẹẹrẹ ìjọba ògo; a sì tọ́ka sí ìjọba yìí nínú ọ̀rọ̀ Olùgbàlà pé: ‘Nígbà tí Ọmọ ènìyàn bá dé nínú ògo Rẹ̀, àti gbogbo àwọn áńgẹ́lì mímọ́ pẹ̀lú Rẹ̀, nígbà náà ni yóò jókòó lórí ìtẹ́ ògo Rẹ̀: a ó sì kó gbogbo orílẹ̀-èdè jọ síwájú Rẹ̀.’ Matteu 25:31, 32. Ìjọba yìí ṣì wà ní ọjọ́ iwájú. A kì yóò gbé e kalẹ̀ títí di ìpadàbọ̀ kejì ti Kristi.

“A ti dá lórí oore-ọ̀fẹ́ ni a gbé kalẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn ìṣubú ènìyàn, nígbà tí a pèsè ètò kan fún ìràpadà ìran ẹlẹ́bi náà. Nígbà náà ni ó ti wà nínú ìpinnu àti nípa ìlérí Ọlọ́run; àti nípasẹ̀ ìgbàgbọ́, àwọn ènìyàn lè di ọmọ-abẹ́ rẹ̀. Síbẹ̀, a kò fi í múlẹ̀ ní tòótọ́ títí di ikú Kristi. Kódà lẹ́yìn tí Ó ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́-ìránṣẹ́ Rẹ̀ lórí ayé, Olùgbàlà náà, tí àgídí àti àìmọrírì àwọn ènìyàn ti mú rẹ̀, lè ti fà sẹ́yìn kúrò nínú ẹbọ Kalfárì. Ní Gẹtisémánì, ago ìbànújẹ́ náà warìrì ní ọwọ́ Rẹ̀. Kódà nígbà náà, Ó lè ti nu ẹ̀jẹ̀-òógùn kúrò lójú iwájú Rẹ̀, kí Ó sì ti fi ìran ẹlẹ́bi náà sílẹ̀ láti ṣègbé nínú àìṣòdodo wọn. Bí Ó bá ti ṣe bẹ́ẹ̀, kò ní ṣeé ṣe kí ìràpadà wà fún àwọn ènìyàn tí ó ti ṣubú. Ṣùgbọ́n nígbà tí Olùgbàlà fi ẹ̀mí Rẹ̀ lélẹ̀, tí Ó sì fi èémí ìkẹyìn Rẹ̀ ké pé, ‘Ó parí,’ nígbà náà ni ìmúṣẹ ètò ìràpadà náà di èyí tí a ti fi dájú. A fìdí ìlérí ìgbàlà tí a ṣe fún tọkọtaya ẹlẹ́ṣẹ̀ ní Édẹ́nì múlẹ̀. A ti ìjọba oore-ọ̀fẹ́, èyí tí ó ti wà tẹ́lẹ̀ nípa ìlérí Ọlọ́run, múlẹ̀ nígbà náà.” The Great Controversy, 347.

Kristi fi ìjọba àìnípẹ̀kun mulẹ̀ nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ ti Róòmù Kèfèrí, kì í ṣe ní òpin Róòmù Pápà. Ó tún fi ìjọba ògo Rẹ̀ mulẹ̀ ní Ìpadàbọ̀ Kejì Rẹ̀, èyí tí ó ní nínú rẹ̀ ìtàn òjò ìkẹyìn, nígbà tí a tú àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin ti Islam sílẹ̀.

“Òjò àkẹ́yìn ń bọ̀ sórí àwọn tí ó mọ́—nígbà náà gbogbo wọn yóò sì gbà á gẹ́gẹ́ bí ti ìgbà àtẹ́lẹwọ́.”

“Nígbà tí àwọn áńgẹ́lì mẹ́rin bá tú ọwọ́ sílẹ̀, Kristi yóò gbé ìjọba Rẹ̀ kalẹ̀. Kò sí ẹni tí yóò gba òjò ìkẹ́yìn bí kò ṣe àwọn tí ń ṣe gbogbo ohun tí wọ́n lè ṣe. Kristi yóò ràn wá lọ́wọ́. Gbogbo ènìyàn lè jẹ́ aṣẹ́gun nípa oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run, nípasẹ̀ ẹ̀jẹ̀ Jesu. Gbogbo ọ̀run ní ìfẹ́ nínú iṣẹ́ náà. Àwọn áńgẹ́lì ní ìfẹ́ sí i.” Spalding and Magan, 3.

Nígbà tí a bá tú àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin náà sílẹ̀, Kristi máa fi ìjọba Rẹ̀ kalẹ̀. Òjò ìkẹyìn àti títú àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin sílẹ̀ jẹ́ aṣojú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ń tẹ̀síwájú, bẹ́ẹ̀ ni kò sí èyíkéyìí nínú wọn tí ó dúró fún àkókò kan ṣoṣo. Àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin náà dúró fún Ìslámù.

“Àwọn áńgẹ́lì ń dì í mú àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin, tí a ṣàpẹẹrẹ wọn gẹ́gẹ́ bí ẹṣin ìbínú kan tí ń wá láti já bọ́, kí ó sì sáré kọjá lórí gbogbo ojú ilẹ̀ ayé, tí ó mú ìparun àti ikú wá ní ọ̀nà rẹ̀.

“Ṣé a ó ha sùn lórí etí gan-an ayé àìnípẹ̀kun? Ṣé a ó di aláìjìnnà sí ohun, tutù, àti òkú? A, ìbá ṣe pé a lè ní nínú àwọn ìjọ wa Ẹ̀mí àti èémí Ọlọ́run tí a mí sínú àwọn ènìyàn Rẹ̀, kí wọ́n lè dúró lórí ẹsẹ̀ wọn kí wọ́n sì yè. A nílò láti rí i pé ọ̀nà náà há, ẹnu-bodè náà sì hàn. Ṣùgbọ́n bí a ṣe ń gba inú ẹnu-bodè hàn náà wọlé, fífẹ̀ rẹ̀ kò ní ààlà.” Manuscript Releases, ìdìpọ̀ 20, 217.

Àwọn áńgẹ́lì ń di ẹṣin ìbínú ti Ìsílámù mú, tí ń wá ọ̀nà láti bọ́ sílẹ̀, tí ó ń ru ikú àti ìparun ní ọ̀nà rẹ̀, ní àkókò tí a ń mí Ẹ̀mí Ọlọ́run sára àwọn ènìyàn Ọlọ́run. Nígbà náà ni wọ́n dúró lórí ẹsẹ̀ wọn, wọ́n sì yè. Kí a tó mí Ẹ̀mí náà sára wọn, àwọn ènìyàn Ọlọ́run ti kú, nítorí pé èémí Ẹ̀mí náà ló mú kí wọ́n dìde dúró kí wọ́n sì yè. Nígbà tí Sister White sọ pé a ti dé àkókò kan báyìí níbi tí àwọn ẹsẹ̀ ère náà, tí a dà pọ̀ mọ́ irin àti amọ̀ ẹrẹ̀, ti ń ṣojú ìpapọ̀ ìjọ àti ìpínlẹ̀, ìtújáde òjò ìkẹyìn ṣì wà ní ọjọ́ iwájú.

“Ojò ìkẹyìn yóò sọ̀kalẹ̀ lórí àwọn ènìyàn Ọlọ́run. Áńgẹ́lì alágbára kan yóò sì ti ọ̀run sọ̀kalẹ̀ wá, a ó sì fi ògo rẹ̀ tànmọ́lẹ̀ sí gbogbo ayé.” Review and Herald, April 21, 1891.

Ohùn méjì wà nínú Ìfihàn orí kejìdínlógún.

“Nígbà tí Jésù bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ òjíṣẹ́ Rẹ̀ ní gbangba, Ó wẹ Tẹ́ńpìlì náà mọ́ kúrò nínú ìbàjẹ́ àìmọ́títọ́ rẹ̀ tí ó jẹ́ àbùkù mímọ́. Lára àwọn iṣẹ́ ìkẹyìn iṣẹ́ òjíṣẹ́ Rẹ̀ ni ìwẹ̀mọ́ Tẹ́ńpìlì náà ní ìgbà kejì. Bẹ́ẹ̀ ni, nínú iṣẹ́ ìkẹyìn fún ìkìlọ̀ sí ayé, a ṣe ìpè méjì tí ó yàtọ̀ sí àwọn ìjọ.” Selected Messages, ìwé 2, 118.

Ohùn àkọ́kọ́ jẹ́ ìpè jíjì fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run, ohùn kejì sì jẹ́ ìpè jíjì fún àwọn ọmọ Ọlọ́run mìíràn tí wọ́n ṣì wà ní Bábílónì.

“Àgbáyé kan wà tí ó wà ní ìbàjẹ́, nínú ẹ̀tàn, àti nínú ìtanrànjẹ, nínú òjìji ikú gan-an,—ó sùn, ó sùn. Ta ni ń ní ìrora ọkàn láti jí wọn? Ohùn wo ni ó lè dé ọ̀dọ̀ wọn? A mú èrò inú mi lọ sí ọjọ́ iwájú nígbà tí a ó fi àmì náà hàn pé, ‘Kíyèsi i, Ọkọ-ìyàwó ń bọ̀; ẹ jáde lọ pàdé Rẹ̀.’ Ṣùgbọ́n àwọn kan yóò ti pẹ́ láti rí òróró fún ìkúnlẹ̀kún àwọn fìtílà wọn, àti pé ní pẹ́ jù wọn yóò rí i pé ìwà, èyí tí a fi òróró ṣàpẹẹrẹ rẹ̀, kì í ṣe ohun tí a lè fi rán ẹni mìíràn.” Bible Echo, May 4, 1896.

Nínú àyọkà náà a béèrè ìbéèrè méjì. Ta ni ó ń ní ìrora ọkàn láti jí wọn? Ohùn wo ni ó lè dé ọ̀dọ̀ wọn?

“Ohùn” tí ń jí ayé dìde ni ohùn kejì nínú Ìfihàn orí kejìdínlógún tí ń pe agbo Mìíràn ti Ọlọ́run láti jáde kúrò ní Babiloni. Àwọn ènìyàn Ọlọ́run àti ayé náà pẹ̀lú nílò kí a jí wọn dìde nípasẹ̀ Ẹkún Àárín Òru, èyí tí ó jẹ́ ààmì mìíràn lásán fún òjò àkẹ́yìn.

Ṣé àwọn Millerite tọ́ ní ìdánimọ̀ pé ní àwọn ọjọ́ ìjọba kẹrin ni Kristi yóò dá ìjọba àìnípẹ̀kun kalẹ̀? Bẹ́ẹ̀ ni.

Ó fi ìjọba “oore-ọ̀fẹ́” Rẹ̀ múlẹ̀ lórí àgbélébùú, èyí tí ó ṣẹlẹ̀ ní àkókò ìtàn ìjọba kẹrin nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì. Ìjọba náà ni Romu abọ̀rìṣà. Nínú Dáníẹ́lì méjì, ṣé ìyapa kúrò nínú òtítọ́ tí ó ṣáájú ìjọ Thyatira ni a ṣàpẹẹrẹ? Béẹ ni, nítorí amọ̀ tí ó ṣàpẹẹrẹ àwọn ènìyàn Ọlọ́run yí padà láti di amọ̀ sí amọ̀ ẹrẹ̀. Nítorí náà, níbo ni Thyatira wà nínú ère náà? Tàbí ó ha tilẹ̀ wà nínú ère náà? A ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ère náà, Nebukadinésárì sì tan ìmọ́lẹ̀ sí òtítọ́ náà nígbà tí ó dé ibi gíga ìgbéraga ìsọ̀ròkè rẹ̀ nínú orí kẹrin Dáníẹ́lì.

Ọba náà sọ, ó sì wí pé, Ṣé kì í ṣe Babiloni ńlá yìí ni, tí èmi tikára mi ti kọ́ fún ilé ìjọba náà nípa agbára ipá mi, àti fún ọlá ògo ọláńlá mi? Danieli 4:30.

Kí ìdájọ́ Nébúkádínésárì tó jẹ́ ọjọ́ ẹgbẹ̀rún méjì lọ́nà ọgọ́rùn-ún márùn-ún àti ogún ti gbígbé bí ẹranko igbó tó dé, ó fi ìgbéraga rẹ̀ hàn nípa bíbéèrè ìbéèrè pé bóyá òun kọ́ ìjọba náà tí í ṣe Bábílónì ńlá? Àgbèrè tí a rí nínú Ìfihàn mẹ́tàlá-dín-lógún ní àkọsílẹ̀ yìí lórí iwájú orí rẹ̀ pé, “ÀṢÍRÍ, BÁBÍLÓNÌ ŃLÁ, ÌYÁ ÀWỌN ÀGBÈRÈ ÀTI TI ÌRÍBỌMI ILẸ̀ AYÉ.” Ìjọ Romani, gẹ́gẹ́ bí Sister White ṣe pè é, ni Bábílónì Ńlá. Orí wúrà nínú ère náà ń ṣojú fún Bábílónì gidi, ó sì tún ń ṣojú fún Bábílónì ti ẹ̀mí, ìjọba karùn-ún nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì tí ó ní àbùdá pàtó kan ṣoṣo gẹ́gẹ́ bí agbára náà tí ó gba ọgbẹ́ ikú. Nínú Isaiah mẹ́tàlélógún, agbára papal tí a ṣojú fún gẹ́gẹ́ bí Tírè, ni a ó gbàgbé fún ọdún aadọ́rin gẹ́gẹ́ bí ọjọ́ ọba kan. Bábílónì gidi tí Nébúkádínésárì ṣojú fún náà gba ọgbẹ́ ikú tí a mú láradá nígbà tí a lé Nébúkádínésárì kúrò nínú ìjọba rẹ̀ fún ọjọ́ ẹgbẹ̀rún méjì lọ́nà ọgọ́rùn-ún márùn-ún àti ogún. Bábílónì ńlá gidi jẹ́ àpẹẹrẹ Bábílónì ńlá ti ẹ̀mí, àwọn méjèèjì sì ní a yọ ìjọba wọn kúrò lọ́dọ̀ wọn fún ìgbà díẹ̀, lẹ́yìn náà a sì tún dá wọn padà. Àgbèrè Ìfihàn mẹ́tàlá-dín-lógún kò ní ife fàdákà ní ọwọ́ rẹ̀, bẹ́ẹ̀ ni kò ní ife idẹ tàbí irin, ife wúrà ni ó ní.

A sì fi aṣọ elése àlùkò àti pupa wọ obìnrin náà, a sì fi wúrà àti òkúta iyebíye àti ìyùn ṣe é lọ́ṣọ̀ọ́; ó sì mú ife wúrà kan lọ́wọ́, tí ó kún fún àwọn ohun ìríra àti ìdọ̀tí àgbèrè rẹ̀. Ìfihàn 17:4.

Wúrà dúró fún Bábílónì gidi, ó sì tún dúró fún Bábílónì ti ẹ̀mí, ìjọba karùn-ún nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì tí ó gba ọgbẹ́ ikú ní ọdún 1798, nígbà tí ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì gba ìtẹ́. Bábílónì gidi nínú ère náà ni ìjọba fàdákà tẹ̀lé, ìjọba tí ó ní agbára méjì, àwọn Mídíà àti àwọn Pérsia, àti pé ìwo Pérsia nínú Dáníẹ́lì mẹ́jọ jáde ní ìkẹyìn, ó sì ga jù. Dáríùsì ará Mídíà ni ìwo àkọ́kọ́, àti pé gẹ́ńéràlì rẹ̀, Kírúsì, jẹ́ ọmọ Pérsia tí yóò wá di ẹni tí yóò gba agbára ní ìkẹyìn lẹ́yìn Dáríùsì ọba Mídíà.

Kúrúsì jẹ́ àpẹẹrẹ Kristi tí yóò bẹ̀rẹ̀ ìlànà fífọ àwọn ènìyàn Ọlọ́run sílẹ̀ kúrò ní ìgbèkùn. Ìjọba Mẹ́dò-Pérsíà dúró fún ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, èyí tí í ṣe Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ní ìwo méjì tí ó dúró fún ìmọ̀ràn Olómìnira àti Púrótẹ́sítáǹtì. Dáríúsì dúró fún ìwo Olómìnira ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, Kúrúsì sì dúró fún ìwo Púrótẹ́sítáǹtì. Gẹ́gẹ́ bí Kúrúsì ti bẹ̀rẹ̀ ìlànà fífọ àwọn ènìyàn Ọlọ́run sílẹ̀ kí wọ́n lè tún Jerúsálẹ́mù àti tẹ́ńpìlì kọ́, bẹ́ẹ̀ náà ni Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà jẹ́ ilẹ̀ tí a gbé dìde láti dá àwọn ìgbèkùn sílẹ̀ kúrò nínú ìgbèkùn Bábílónì ti ẹ̀mí, kí a lè gbé tẹ́ńpìlì ti ẹ̀mí kalẹ̀, èyí tí àwọn Míléráìtì fi ìpìlẹ̀ rẹ̀ lélẹ̀. Ìgbèkùn gidi ní Bábílónì tí ó jẹ́ ọdún àádọ́rin jẹ́ àpẹẹrẹ ìgbèkùn nínú Bábílónì ti ẹ̀mí fún ẹgbẹ̀rún kan, ọ̀ọ́dúnrún méjì, àti ọgọ́ta ọdún. Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ni àwọ̀n ejika fàdákà nínú ère Nebukadinésárì.

Ìjọba kẹta ti idẹ ni Gíríìsì, èyí tí ó ṣàfihàn ìjọba àgbáyé kan. Ìjọba náà ni Àjọ Ìṣọ̀kan Àgbáyé, èyí tí nínú Ìfihàn orí kẹtàdínlógún jẹ́ ìjọba náà tí ní ọdún 1798 kò tíì dé. Àwọn ọba mẹ́wàá ti Ìfihàn orí kẹtàdínlógún fara mọ́ ara wọn láti fi ìjọba wọn fún àpapọ̀, ìjọba kẹjọ, èyí tí ó jẹ́ ti àwọn méje. Wọ́n ṣe àdéhùn yìí nítorí pé Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà fi agbára mú wọn ṣe é, àti nítorí pé ayé ń bajẹ́ lábẹ́ “ẹ̀fúùfù mẹ́rin” ti Ìsíláàmù, tí a tú sílẹ̀ ní àkókò òjò ìkẹyìn, èyí tí ó bẹ̀rẹ̀ sí í dà jáde ní kíkún ní òfin Ọjọ́ Àìkú ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.

Ní òfin Ọjọ́ Àìkú ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, Ọlọ́run fi ìjọba “ògo” Rẹ̀ múlẹ̀ bí Ó ti gbé àwọn ènìyàn Rẹ̀ sókè gẹ́gẹ́ bí àsíá láti pe àwọn ọmọ Ọlọ́run mìíràn jáde kúrò ní Babiloni. Nípa bẹ́ẹ̀, ìwo Pùròtẹ́sítáǹtì dìde ní ìkẹyìn, ó sì ga ju àkọ́kọ́ lọ, ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ìwo méjì ti Mẹ́dò-Pérsia. Nígbà tí Àjọ Ìṣọ̀kan Àgbáyé bá ti fara mọ́ ọn láti fi ìṣàkóso ayé lé ọwọ́ póòpù, a tú àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin ti Ìsílámù sílẹ̀, a sì dojú kọ ìjọba àgbáyé pẹ̀lú ogun tí ó tẹ̀lé ikú ìwo àkọ́kọ́ ti Gíríìsì, èyí tí a fọ́, tí ó sì mú ìwo mẹ́rin jáde.

Nígbà tí àwòrán náà bá dé ẹsẹ̀ irin (òṣèlú ìjọba) àti amọ̀tẹ́lẹ̀ tí ó dọ̀tí (òṣèlú ìjọ) àti ìka ẹsẹ̀ mẹ́wàá (ọba mẹ́wàá), òkúta tí a gé jáde kúrò ní orí òkè láìfi ọwọ́ ṣe lu ẹsẹ̀ àwòrán náà. Àwọn Millerite dájú gẹ́gẹ́ bí àwòrán Dáníẹ́lì, gẹ́gẹ́ bí wọ́n ti lè dájú láti ipò tí wọ́n wà nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀. Ṣùgbọ́n Alfa àti Omega máa ń fi ìbẹ̀rẹ̀ hàn láti ṣàpèjúwe òpin, àti àwọn ìjọba mẹ́rin inú àwòrán Nebukadinésárì dúró fún àwọn ìjọba gidi mẹ́rin tí ń ṣàpẹẹrẹ àwọn alábàápín ẹ̀mí wọn ní ìparí ayé.

Pẹ̀lú àwọn ìjọba ìtàn, Róòmù dìde gẹ́gẹ́ bí ẹ̀kẹjọ, ó sì jẹ́ ti àwọn méje náà. Nínú Dáníẹ́lì orí keje, Róòmù dìde gẹ́gẹ́ bí ẹ̀kẹjọ, ó sì jẹ́ ti àwọn méje náà. Nínú Dáníẹ́lì orí kẹjọ, Róòmù dìde gẹ́gẹ́ bí ẹ̀kẹjọ, ó sì jẹ́ ti àwọn méje náà. Nínú Ìṣípayá orí kẹtàlá-dín-lọ́gbọ̀n, Róòmù dìde gẹ́gẹ́ bí ẹ̀kẹjọ, ó sì jẹ́ ti àwọn méje náà. Nínú Dáníẹ́lì orí kejì, èyí tí ń ṣojú ìtọ́kasí àkọ́kọ́ àwọn ìjọba àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, Róòmù ẹ̀mí òde òní dìde gẹ́gẹ́ bí ẹ̀kẹjọ, ó sì jẹ́ ti àwọn méje náà. Àpèjúwe àkọ́kọ́ (Alfa) ti àwọn ìjọba àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì ń tọ́ka sí ìkẹyìn (Omega).

“A ti dé àkókò kan tí a fi ẹsẹ̀ ère náà, nínú èyí tí a dá irin pọ̀ mọ́ amọ̀ tí ó rẹ̀, ṣàpẹẹrẹ iṣẹ́ mímọ́ Ọlọ́run. Ọlọ́run ní àwọn ènìyàn kan, àwọn ènìyàn àyànfẹ́, tí ó yẹ kí ìmòye ìyàtọ̀ wọn jẹ́ mímọ́, tí kò gbọdọ̀ di aláìmọ́ nípa fífi igi, koríko gbígbẹ, àti ìdígbẹ̀ lé orí ìpìlẹ̀ náà. Gbogbo ọkàn tí ó jẹ́ olóòótọ́ sí àwọn òfin Ọlọ́run yóò rí i pé ààmì ìyàtọ̀ ìgbàgbọ́ wa ni Sábáàtì ọjọ́ keje. Bí ìjọba bá bu ọlá fún Sábáàtì gẹ́gẹ́ bí Ọlọ́run ti pa á láṣẹ, yóò dúró nínú agbára Ọlọ́run àti nínú ààbò ìgbàgbọ́ tí a ti fi lé àwọn ènìyàn mímọ́ lọ́wọ́ lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo. Ṣùgbọ́n àwọn olóṣèlú yóò gbé sábáàtì èké ró, wọn yóò sì da ìgbàgbọ́ ẹ̀sìn wọn pọ̀ mọ́ pípa ọmọ ìjọ papacy yìí mọ́, ní fífi í ga ju Sábáàtì tí Olúwa ti yà sí mímọ́ tí ó sì ti bù kún un, tí ó yà sọ́tọ̀ fún ènìyàn láti pa á mọ́ ní mímọ́, gẹ́gẹ́ bí ààmì láàárín Òun àti àwọn ènìyàn Rẹ̀ títí dé ẹgbẹ̀rún ìran. Ìdapọ̀ ọgbọ́n-ìjọ àti ọgbọ́n-ìjọba ni a fi irin àti amọ̀ náà ṣàpẹẹrẹ. Ìṣọ̀kan yìí ń sọ gbogbo agbára àwọn ìjọ di aláìlera. Fífún ìjọ ní agbára ìjọba yìí yóò mú àbájáde búburú wá. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé àwọn ènìyàn ti kọjá ibi tí ìfaradà Ọlọ́run ti lè fara da wọn mọ́. Wọ́n ti fi agbára wọn sínú ìṣèlú, wọ́n sì ti darapọ̀ mọ́ papacy. Ṣùgbọ́n àkókò yóò dé nígbà tí Ọlọ́run yóò jẹ àwọn tí wọ́n ti sọ òfin Rẹ̀ di asán níyà, iṣẹ́ búburú wọn yóò sì padà bọ̀ sórí ara wọn.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1168.

Alfa àti Omega ti sọ òye aṣáájú-ọ̀nà tó pé nípa Dáníẹ́lì 2 di “tuntun.”

Ẹni tí ó sì jókòó lórí ìtẹ́ náà wí pé, Wò ó, Èmi ń sọ ohun gbogbo di tuntun. Ó sì wí fún mi pé, Kọ ọ́ sílẹ̀: nítorí ọ̀rọ̀ wọ̀nyí jẹ́ òtítọ́, wọ́n sì jẹ́ olóòótọ́. Ó sì tún wí fún mi pé, Ó ti ṣẹ. Èmi ni Alfa àti Omega, ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin. Èmi yóò fi omi láti inú orísun omi ìyè fún ẹni tí òǹgbẹ ń gbẹ láìsanwó. Ìfihàn 21:5, 6.