Ó jẹ́ ìmọ̀ Bibeli tí a lè gbà pé wòlíì Ezekiel jẹ́ ọmọ ọdún mẹ́tàlélọ́gbọ̀n nínú àwọn ẹsẹ̀ ìbẹ̀rẹ̀ rẹ̀.

Ó sì ṣẹ ní ọdún kẹ́tàlélọ́gbọ̀n, ní oṣù kẹrin, ní ọjọ́ karùn-ún oṣù náà, bí mo ti wà láàárín àwọn ìgbèkùn lẹ́bàá odò Kebari, àwọn ọ̀run sì ṣí, mo sì rí àwọn ìran Ọlọ́run. Ní ọjọ́ karùn-ún oṣù náà, èyí tí í ṣe ọdún karùn-ún ìgbèkùn ọba Jehoiakini, ọ̀rọ̀ Olúwa tọ̀ ọ́ wá ní kedere sọ́dọ̀ Hesekieli alufaa, ọmọ Buzi, ní ilẹ̀ àwọn ara Kaldea lẹ́bàá odò Kebari; ọwọ́ Olúwa sì wà lórí rẹ̀ níbẹ̀. Hesekieli 1:1–3.

Àwọn kan gbà pé “ọdún ọgbọ̀n” náà dá lórí àkókò ọdún ìdásílẹ̀ kan pàtó, èyí tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ọba Josiah, tí ó sì parí pẹ̀lú ẹsẹ̀ kìn-ín-ní ti orí ogójì.

Ní ọdún karùn-ún-dín-lógún ìgbèkùn wa, ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún, ní ọjọ́ kẹwàá oṣù náà, ní ọdún kẹrìnlá lẹ́yìn tí a ti lu ìlú náà, ní ọjọ́ náà gan-an ni ọwọ́ Olúwa wà lára mi, ó sì mú mi lọ síbẹ̀. Hesekieli 40:1.

Àwọn onímọ̀ ìṣirò àkókò inú Bíbélì sọ ọjọ́ ẹsẹ̀ kìn-ín-ní ti orí ogójì di ọjọ́ kẹrìnlélógún, oṣù Kẹrin, tàbí ọjọ́ kejìlélógún, oṣù Kẹwàá, ọdún 573 ṣáájú Kristi. Gbogbo àwọn wòlíì ń tọ́ka sí àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, nítorí náà ọjọ́ ìṣubú náà, ìyẹn ọjọ́ kejìlélógún, oṣù Kẹwàá, ọdún 573 ṣáájú Kristi, ni ọjọ́ omega ti ìlà kan tí ó bẹ̀rẹ̀ ní àádọ́ta ọdún ṣáájú nínú ohun tí a ń pè ní “Ìrékọjá Ńlá ti Josiah” ní ọjọ́ karùn-ún, oṣù Karùn-ún, ọdún 622 ṣáájú Kristi.

Iye ọgbọ̀n jẹ́ àmì fún àwọn àlùfáà tí wọ́n gbọ́dọ̀ jẹ́ ọmọ ọgbọ̀n ọdún nígbà tí wọ́n bá bẹ̀rẹ̀ sí í sìn. Yálà ẹsẹ kìíní sí ẹ̀kẹta nínú orí kìíní ìwé Ìsíkíẹ́lì ń fi hàn pé ọmọ ọgbọ̀n ọdún ni Ìsíkíẹ́lì tàbí pé wọ́n kàn ń fi í hàn gẹ́gẹ́ bí àmì àlùfáà kan, a ó tún fi í hàn gẹ́gẹ́ bí ọmọ ọgbọ̀n ọdún. Bí ọgbọ̀n ọdún inú ẹsẹ kìíní bá dúró fún ọdún ọgbọ̀n láti ìgbà Ìrékọjá Ńlá ti Jòsáyà ní ọdún 622 ṣáájú Kristi, gẹ́gẹ́ bí àwọn mìíràn ṣe gbà gbọ́, àwọn ìtumọ̀ rẹ̀ nípa àsọtẹ́lẹ̀ ṣì jẹ́ bákan náà.

Josiah túmọ̀ sí “ìpìlẹ̀,” Ìrékọjá Ńlá rẹ̀ sì bẹ̀rẹ̀ àkókò ọdún ìdásílẹ̀ kan tí ó parí ní October 22 ní Ọjọ́ Ètùtù Ẹ̀ṣẹ̀ ní ọdún 573 BC. “Ìlà ọdún ìdásílẹ̀” láti ọ̀dọ̀ Josiah títí dé October 22 bá ìtàn ọdún 1840 sí 1844 mu. Àwọn ìpìlẹ̀ ọdún 1840 ni a ṣojú fún nípasẹ̀ ọba Josiah, bẹ́ẹ̀ ni a tún ṣojú fún wọn nípasẹ̀ Josiah Litch. October 22 ni a ṣojú fún nípasẹ̀ fífọn ìwo ipè ọdún ìdásílẹ̀ papọ̀ mọ́ ìwo ipè Ọjọ́ Ètùtù Ẹ̀ṣẹ̀.

Ìwọ yóò sì ka sábàtì ọdún méje fún ara rẹ, ìgbà méje ti ọdún méje; àyè àwọn sábàtì ọdún méje náà yóò sì jẹ́ fún ọ ní ọdún mẹ́rìndínlọ́gọ́rin. Nígbà náà ni ìwọ yóò mú kí ìpè ayẹyẹ jubili dun ní ọjọ́ kẹwàá oṣù keje; ní ọjọ́ ètùtù ni ẹ̀yin yóò mú kí ìpè náà dun káàkiri gbogbo ilẹ̀ yín. Lefitiku 25:8, 9.

A fi Ésékíẹ́lì sínú ìlà Jùbílì láti ọba Josáyà títí dé October 22, ìlà kan tí ó dúró fún àwọn áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti kejì ti Ìfihàn orí kẹwàá láti ọdún 1840 títí dé 1844. Ésékíẹ́lì dúró fún àwọn Millerite ti áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti kejì àti ọgọ́rùn-ún méjìdínláàádọ́rin ẹgbẹ̀rún ti áńgẹ́lì kẹta. Ésékíẹ́lì dúró fún iṣẹ́ àlùfáà ti ọgọ́rùn-ún méjìdínláàádọ́rin ẹgbẹ̀rún, ṣùgbọ́n ànímọ́ àsọtẹ́lẹ̀ rẹ̀ pàtàkì jùlọ ni pé wòlíì ni í ṣe.

Wòlíì, Àlùfáà àti Ọba

Àwọn àkóónú ènìyàn mẹ́ta wà nínú Bíbélì tí wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe iṣẹ́ nígbà tí wọ́n pé ọmọ ọdún ọgbọ̀n. Pẹ̀lú Ẹsékíẹ́lì ni Dáfídì àti Jósẹ́fù wà. Nítorí pé gbogbo wọn bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe iṣẹ́ ní ọmọ ọdún ọgbọ̀n, gbogbo wọn jẹ́ àlùfáà. Dáfídì jẹ́ ààmì ọba, Jósẹ́fù jẹ́ àlùfáà, Ẹsékíẹ́lì sì jẹ́ wòlíì nínú ìjọba ògo alákọ̀ọ́mẹ́ta tí ó ní wòlíì, àlùfáà àti ọba.

Síbẹ̀síbẹ̀ bí a ti lè lò wòlíì Ẹsẹkiẹli gẹ́gẹ́ bí àmì, àlùfáà ni í ṣe, àti nígbà tí a bá fi í sí ìlà ọdún jubili láti ọ̀dọ̀ Joṣiah títí dé October 22, Ẹsẹkiẹli jẹ́ àlùfáà kan tí yóò ṣojú fún àlùfáà kan ní àkókò ìdìdì àwọn ọ̀kẹ́ mẹ́rìnlá-dín-lọ́gọ́rùn-ún [144,000], gẹ́gẹ́ bí a ti fi hàn nípasẹ̀ ìtàn ọdún 1840 sí 1844 àti ọba Joṣiah títí dé October 22, 573 BC.

Mẹ́rìnlélógún

Bíbélì ṣe kedere pé Ìsíkíẹ́lì ṣe iṣẹ́ ìránṣẹ́ fún ọdún méjìlélógún. “Méjìlélógún” jẹ́ ààmì àwọn ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [ọgọ́rùn-ún kan lé mẹ́rìnlélógójì] tí wọ́n jẹ́ àsíá Ìwà-Ọlọ́run tí a so pọ̀ mọ́ ènìyàn. Nínú ìtàn tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ láti inú Ìrékọjá Jósáyà títí dé ayẹyẹ Jùbílì ti ọjọ́ kẹtàlélógún Oṣù Kẹwàá ní orí kẹ́rìnlá, Ìrékọjá Jósáyà ṣe àfihàn iṣẹ́ Jósáyà Litch ní ọdún 1838 àti 1840. Iṣẹ́ náà ni fífi àwọn àsọtẹ́lẹ̀ àkókò ti ìbànújẹ́ àkọ́kọ́ àti ìbànújẹ́ kejì hàn. Ní báyìí a lè rí i pé àsọtẹ́lẹ̀ ìbànújẹ́ àkọ́kọ́ àti ìbànújẹ́ kejì tóbi ju bí àwọn aṣáájú-ọnà ṣe mọ̀ ọ́ lọ.

Gẹ́gẹ́ bí wòlíì inú Bíbélì, Ìsíkíẹ́lì sọ àwọn ọjọ́ pàtó di mímọ̀ nínú àwọn ìkọ̀wé rẹ̀ ju ẹnìkẹ́ni mìíràn lọ lára àwọn akọ̀wé Bíbélì.

Ìsíkíẹ́lì ni òmégà ti ìlànà pé ọjọ́ kan dọ́gba pẹ̀lú ọdún kan nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì. Nínú ìwé Númérì, ìtọ́kasí álfà sí ìlànà ọjọ́ kan fún ọdún kan ni a ṣàpẹẹrẹ nínú ìṣọ̀tẹ̀ àkọ́kọ́ ní Kádéṣì, èyí tí ó yọrí sí ogójì ọdún ìrìn kiri nínú aginjù. Ìṣọ̀tẹ̀ ìkẹyìn, tàbí ìṣọ̀tẹ̀ òmégà, ni Ìsíkíẹ́lì ń ṣàpẹẹrẹ ní orí kẹrin bí a ti ń pa Jerúsálẹ́mù run.

Alfa

Gẹ́gẹ́ bí iye ọjọ́ tí ẹ fi ṣàwárí ilẹ̀ náà, àní ogójì ọjọ́, ọjọ́ kọ̀ọ̀kan fún ọdún kan, bẹ́ẹ̀ ni ẹ óo ru ẹ̀ṣẹ̀ yín, àní ogójì ọdún, ẹ ó sì mọ ìyapa ìlérí mi. Èmi Olúwa ni mo ti sọ ọ́; dájúdájú, èmi yóò ṣe é sí gbogbo ìjọ búburú yìí, tí ó kóra jọ sí mi: nínú aginjù yìí ni wọn yóò parun, níbẹ̀ ni wọn yóò sì kú. Nọ́mbà 14:34, 35.

Omega

Pẹ̀lú, dubulẹ̀ sórí apá òsì rẹ, kí o sì gbé àìṣedéédéé ilé Israẹli lé e lórí; gẹ́gẹ́ bí iye ọjọ́ tí ìwọ yóò fi dubulẹ̀ sórí i ni ìwọ yóò ru àìṣedéédéé wọn. Nítorí èmi ti fi ọdún àìṣedéédéé wọn lé ọ lọ́rùn, gẹ́gẹ́ bí iye ọjọ́ náà, ọjọ́ ọ̀ọ́dúnrún mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n; bẹ́ẹ̀ ni ìwọ yóò ru àìṣedéédéé ilé Israẹli. Nígbà tí ìwọ bá sì parí wọ́n, tún dubulẹ̀ sórí apá ọ̀tún rẹ, ìwọ yóò sì ru àìṣedéédéé ilé Júdà fún ogójì ọjọ́: mo ti yàn ọjọ́ kọ̀ọ̀kan fún ọdún kan fún ọ. Nítorí náà, ìwọ yóò dojú kọ́ ìdótì Jerusalẹmu, apá rẹ yóò sì ṣí síta, ìwọ yóò sì sọtẹ́lẹ̀ sí i. Ezekieli 4:4–7.

Kádéṣì àti ìparun Jerúsálẹ́mù dúró fún àwọn ìṣọ̀tẹ̀ álífà àti òmégà tí wọ́n ń ṣàpẹẹrẹ ìlànà ọjọ́ kan fún ọdún kan. “Ìlànà ọjọ́ kan fún ọdún kan” ni òfin pàtàkì jù lọ tí àwọn ọmọlẹ́yìn Miller lò nínú ìtàn láti ọdún 1840 sí 1844, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ìlà Júbílì láti ìgbà Ọba Jòsáyà títí di ọjọ́ 22 Oṣù Kẹwàá. Èsékíẹ́lì ṣe àkọsílẹ̀ àwọn ọjọ́ púpọ̀ ju wòlíì èyíkéyìí mìíràn lọ. Nínú ìtòlẹ́sẹẹsẹ ọjọ́ Èsékíẹ́lì, a dá ìlà Júbílì mọ̀, èyí tí ó so ẹ̀rí Èsékíẹ́lì pọ̀ tààràtà mọ́ ìtàn áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti èkejì, àti lẹ́yìn náà, ìtàn áńgẹ́lì kẹta.

Pẹ̀lú “ìlà Júbílì,” Ezekiel dùbúlẹ̀ sí ẹ̀gbẹ́ rẹ̀ kan fún ọjọ́ irinwó dín mẹ́wàá, lẹ́yìn náà sí ẹ̀gbẹ́ rẹ̀ kejì fún ogójì ọjọ́. “Irinwó ó lé ọgbọ̀n” jẹ́ àmì àwọn májẹ̀mú àtijọ́ àti tuntun, nítorí pé ìlérí inú májẹ̀mú Abram nípa irinwó ọdún ìgbèkùn ní Íjíbítì rí ẹ̀rí kejì ti ọgbọ̀n ọdún lọ́dọ̀ àpọ́sítélì Paul. Abram (Abraham lẹ́yìn náà) ti ‘èyí àtijọ́’ àti Saul (Paul lẹ́yìn náà) ti ‘èyí tuntun’ jọ so ẹ̀rí wọn pọ̀ láti fi ìdí irinwó ó lé ọgbọ̀n ọdún múlẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àmì májẹ̀mú àìnípẹ̀kun. “Ọjọ́ irinwó dín mẹ́wàá” “ni ìwọ yóò fi ru ẹ̀ṣẹ̀ ilé Israẹli.” “Àti” “ìwọ yóò ru ẹ̀ṣẹ̀ ilé Juda fún ogójì ọjọ́.” Ẹ̀gbẹ́ ọ̀tún àti ẹ̀gbẹ́ òsì lápapọ̀ dọ́gba pẹ̀lú Abram àti Paul.

Májẹ̀mú náà máa ń dá lórí ìgbọràn tàbí àìgbọràn nígbà gbogbo—ìyè tàbí ikú. Ìlànà pé ọjọ́ kan dúró fún ọdún kan jẹ́ ọ̀ràn ìyè tàbí ikú nínú ìtàn àwọn Millerite, angẹli àkọ́kọ́ sì kéde ìtàn náà gẹ́gẹ́ bí ìhìnrere àìnípẹ̀kun. “Ìhìnrere” jẹ́ ọ̀ràn ìyè tàbí ikú, a sì gbé ọ̀ràn ìdánwò tí ó kan ìyè tàbí ikú nínú ìtàn àwọn Millerite kalẹ̀ nínú àyíká ìlànà pé ọjọ́ kan dọ́gba pẹ̀lú ọdún kan. Àsọtẹ́lẹ̀ tí ó fún ìhìn angẹli àkọ́kọ́ ní agbára ni àsọtẹ́lẹ̀ ọdún ọ̀ọ́dúnrún ó lé mọ́kànléláàádọ́rùn-ún àti ọjọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún ti ègbé kejì. Nínú ọjọ́ ọ̀ọ́dúnrún ó lé àádọ́rùn-ún tí Esekieli fi dùbúlẹ̀ lé ẹ̀gbẹ́ òsì rẹ̀ ni àpèjúwe àsọtẹ́lẹ̀ àkókò ọdún ọ̀ọ́dúnrún ó lé mọ́kànléláàádọ́rùn-ún àti ọjọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún ti ègbé kejì wà. Ó gba ìfòyemọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ láti pín àsọtẹ́lẹ̀ náà bí ó ti tọ́, ṣùgbọ́n èyí kò kéré ju iṣẹ́ tí Kìnnìún ẹ̀yà Júdà ń bá a lọ ní ṣíṣe láti tú èdìdì ìhìn igbe ọ̀gànjọ́ òru lọ.

Mo sọ pé a gbọ́dọ̀ ka Ezekieli sí àmì ti ọgọ́rùn-ún kan àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì, ṣùgbọ́n ní pàtàkì gẹ́gẹ́ bí àmì ẹ̀bùn Ẹ̀mí Àsọtẹ́lẹ̀, yálà bí a ti fi hàn gẹ́gẹ́ bí ìfarahàn wòlíì ọjọ́ ìkẹyìn kan, tàbí bí ìfarahàn àwọn ènìyàn májẹ̀mú tí ó lóye ìlànà ọ̀nà-ọ̀nà lórí ọ̀nà-ọ̀nà.

Mo jiyan pé ìmọ́lẹ̀ Ìsíkíẹ́lì lórí àsọtẹ́lẹ̀ ọdún ẹgbẹ̀rún mẹ́ta ó lé mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti ọjọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún bá ìṣe ọkùnrin afìlẹ̀ tí ń ju àwọn ohun ọ̀ṣọ́ iyebíye sínú àpótí ńlá náà mu.

Mo jiyan pé ìmólẹ̀ láti inú Ìsíkíẹ́lì jẹ́ èròjà pàtàkì kan nínú ìhìnrere òkúta ìparí, nígbà tí a bá ti parí tẹ́ńpìlì náà.

Ní ẹsẹ kìíní orí ogójì, Ìsíkíẹ́lì wà ní ọjọ́ kejìlélógún oṣù Kẹwàá, ibẹ̀ sì ni a ti fi ìran tẹ́ńpìlì ọjọ́ iwájú hàn Ìsíkíẹ́lì. Tẹ́ńpìlì yẹn ni tẹ́ńpìlì àwọn ọ̀kẹ́ méje ó lé ẹgbẹ̀rún mẹ́rin, tí Ìsíkíẹ́lì ń ṣàpẹẹrẹ. Ẹgbẹ́ yẹn yóò ti yege nínú ìdánwò méjì kí wọ́n tó dé ìdánwò kẹta, tí yóò sì jẹ́ ìdánwò tó fi bí wọ́n ṣe jẹ́ ní tòótọ́ hàn. A ṣe àpèjúwe Ìsíkíẹ́lì gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó ń gba ìmọ́lẹ̀ rẹ̀ nínú tẹ́ńpìlì; nítorí náà, ìmọ́lẹ̀ tí ó ń mú jáde gẹ́gẹ́ bí àmì ìṣàpẹẹrẹ dúró fún ìmọ́lẹ̀ tí ó ń dé nígbà tí àwọn ènìyàn Ọlọ́run bá wọ Ibi Mímọ́ Jù Lọ, ní ìbámu pẹ̀lú orí kẹwàá ìwé Dáníẹ́lì.

Ìmọ́lẹ̀ Ìfihàn Jésù Kristi tí a tú èdìdì rẹ̀ ni a tú èdìdì rẹ̀ ní kété ṣáájú kí àkókò oore-ọ̀fẹ́ tó dópin.

Ó sì wí fún mi pé, Má ṣe di ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ inú ìwé yìí ní èdìdì: nítorí àkókò náà ti sún mọ́lé. Ẹni tí ó bá jẹ́ aláìṣòdodo, jẹ́ kí ó máa ṣe aláìṣòdodo sí i: àti ẹni tí ó jẹ́ aláìmọ́, jẹ́ kí ó máa jẹ́ aláìmọ́ sí i: àti ẹni tí ó jẹ́ olódodo, jẹ́ kí ó máa ṣe òdodo sí i: àti ẹni tí ó jẹ́ mímọ́, jẹ́ kí ó máa jẹ́ mímọ́ sí i. Ìfihàn 22:10, 11.

“Àkókò náà sún mọ́lé” díẹ̀ kí àkókò ìdánwò tó parí ní ẹsẹ̀ kọkànlá, nítorí náà a sì ṣí Ìfihàn Jésù Kristi sílẹ̀ ní àkókò náà, nítorí pé “àkókò náà sún mọ́lé.”

Ìfihàn Jesu Kristi, èyí tí Ọlọ́run fi fún un, láti fihàn fún àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ àwọn nǹkan tí yóò ṣẹ ní kíákíá; ó sì rán án, ó sì fi í hàn nípasẹ̀ áńgẹ́lì rẹ̀ sí ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ Johanu: ẹni tí ó jẹ́rìí sí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, àti sí ẹ̀rí Jesu Kristi, àti sí gbogbo ohun tí ó rí. Alábùkún ni ẹni tí ń kà á, àti àwọn tí ń gbọ́ ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ yìí, tí wọ́n sì ń pa àwọn nǹkan tí a kọ sínú rẹ̀ mọ́: nítorí àkókò náà ti súnmọ́. Ìfihàn 1:1–3.

Àkókò ìdánwò parí fún Àdífẹnítì Ọjọ́ Keje ti Laodicea nígbà òfin Ọjọ́ Àìkú, a sì ṣojú Àdífẹnítì gẹ́gẹ́ bí Jerusalẹmu nínú orí kẹsàn-án ìwé Esekiẹli. Níbẹ̀ ni àwọn tí ń kẹ́dùn tí wọ́n sì ń ké nítorí àwọn ìríra tí a ń ṣe ní ilẹ̀ náà àti nínú ìjọ ti gba èdìdì náà. Ìdìdìsílẹ̀ náà ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí àwọn ẹ̀fúùfù ìlà-oòrùn ti Ísílamù ń mú kí àwọn orílẹ̀-èdè bínú, díẹ̀ ṣáájú kí àkókò ìdánwò tó parí. Nínú orí kẹjọ ìwé Esekiẹli, àwọn ìran mẹ́rin ti Àdífẹnítì dé òpin, pẹ̀lú ìran kẹrin tí a fi àwọn aṣáájú mẹ́ẹ̀ẹ́dógún [25] tí wọ́n tẹríbalẹ̀ fún oòrùn ṣàpẹẹrẹ.

A fi ìran yẹn hàn ní àpẹẹrẹ ní ọjọ́ kan ṣáájú òfin Ọjọ́ Àìkú, tàbí díẹ̀ kí ìgbà àánú tó parí, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ pẹ̀lú mẹ́fà, mẹ́fà, mẹ́fà.

Ó sì ṣẹ ní ọdún kẹfà, ní oṣù kẹfà, ní ọjọ́ karùn-ún oṣù náà, bí mo ti jókòó nínú ilé mi, tí àwọn àgbàgbà Juda sì jókòó níwájú mi, pé ọwọ́ Olúwa Ọlọ́run bà lé mi níbẹ̀. Nígbà náà ni mo wò ó, sì kíyèsi i pé, wò ó, àwòrán kan wà bí ìrí iná: láti ìrísí ẹgbẹ́-èékún rẹ̀ lọ sí ìsàlẹ̀, iná; àti láti ẹgbẹ́-èékún rẹ̀ lọ sí òkè, bí ìrísí ìmọ́lẹ̀, bí àwọ̀ àḿbà. Ó sì na irú ọwọ́ kan jáde, ó sì mú mi ní ìdì àwọ̀rí orí mi; ẹ̀mí náà sì gbé mi sókè láàrín ayé àti ọ̀run, ó sì mú mi wá sí Jerusalẹmu nínú ìran Ọlọ́run, sí ẹnu-ọ̀nà ìlẹ̀kùn inú tí ó dojúkọ àríwá; níbi tí ìjókòó ère owú wà, èyí tí ń mú owú bínú. Àti pé, wò ó, ògo Ọlọ́run Israeli wà níbẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ìran tí mo rí ní pẹ̀tẹ́lẹ̀. Esekiẹli 8:1–4.

Ìrán ti ọdún kẹfà, oṣù kẹfà, àti ọjọ́ karùn-ún dé díẹ̀ ṣáájú “666,” àmì òfin Ọjọ́-ìsinmi, nígbà tí àkókò àánú bá parí fún Adventism ti Laodicea. Ìrán náà jẹ́ “gẹ́gẹ́ bí ìrán náà” tí Hesekieli “rí ní pẹ̀tẹ́lẹ̀.” Ìrán tí ó rí ní pẹ̀tẹ́lẹ̀ wà ní ìṣáájú, nínú orí kẹta.

Nígbà náà ni mo dìde, mo sì jáde lọ sí pẹ̀tẹ́lẹ̀; sì kíyèsi i, ògo Olúwa dúró níbẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ògo tí mo rí lẹ́gbẹ̀ẹ́ odò Kébárì; mo sì dojúbolẹ̀. Ezekieli 3:23.

Ìran “pẹ̀tẹ́lẹ̀” náà, tí ó rí ní ọjọ́ karùn-ún oṣù kẹfà ní ọdún kẹfà, ni ìran tí Ìsíkíẹ́lì ti rí ṣáájú ní etí odò Kébárì.

Ó sì ṣẹlẹ̀ ní ọdún kọgbọ̀n, ní oṣù kẹrin, ní ọjọ́ karùn-ún oṣù náà, bí mo ti wà láàárín àwọn ìgbèkùn lẹ́gbẹ̀ẹ́ odò Kébárì, pé a ṣí àwọn ọ̀run sílẹ̀, mo sì rí àwọn ìran Ọlọ́run. Ìsíkíẹ́lì 1:1.

Àwọn “ìran Ọlọ́run” tí Ìsíkíẹ́lì “rí” lẹ́bàá odò Kébárì ni ìran pẹ̀tẹ́lẹ̀ náà, èyí tí ó tún jẹ́ ìran tí ó wà nínú ìwé Ìsíkíẹ́lì orí kẹjọ sí ìkọkànlá. A gbé àwọn ìran wọ̀nyẹn kalẹ̀ ní ìsopọ̀ pẹ̀lú bí Ìsíkíẹ́lì ṣe ń wo inú ibi mímọ́, èyí tí í ṣe ibi tí ìran dígí "marah" ti orí kẹwàá ti ń rí ìmúṣẹ. Ìsíkíẹ́lì dúró fún àwọn tí wọ́n ń ní ìpín nínú ìmọ́lẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ tí ń tàn láti Ibi Mímọ́ Jù Lọ, bí a ṣe ń mú Ìfihàn Jésù Kristi jáde ní kété ṣáájú ìparí àkókò oore-ọ̀fẹ́.

Nígbà tí a bá ń ṣe ìdánimọ̀ ìlà àkókò Júbílì ọba Jòsáyà tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àjọyọ̀ Ìrékọjá tí ó sì parí ní ọjọ́ 22 oṣù Ọ̀wàrà, a ń ṣe ìdánimọ̀ àmì àwọn àjọyọ̀ ìgbà ìrúwé àti àwọn ti ìgbà ìrẹ̀dànù, gẹ́gẹ́ bí a ṣe gbé wọn kalẹ̀ nínú Léfítíkù orí kẹtàlélógún. Níbẹ̀ ni a ti gbé àwọn àjọyọ̀ ìgbà ìrúwé àti ìgbà ìrẹ̀dànù kalẹ̀, pẹ̀lú ẹsẹ méjìlélógún fún àwọn àjọyọ̀ ìgbà kọ̀ọ̀kan, gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ òjíṣẹ́ Ìsíkíẹ́lì ṣe gba ọdún méjìlélógún. Fífi Ìsíkíẹ́lì sí ọdún ọgbọ̀n nínú ìlà àkókò Júbílì ń jẹ́ kí ìbí Ìsíkíẹ́lì lè bá ìsọjí Jòsáyà mu. Bí ó bá jẹ́ ẹni ọgbọ̀n ọdún ní ọdún ọgbọ̀n nínú àyípoyípo Júbílì, èyí yóò túmọ̀ sí pé a bí Ìsíkíẹ́lì ní àkókò àtúnṣe Jòsáyà.

Ìsíkíẹ́lì jẹ́ àmì àwọn tí wọ́n wọ inú Ibi Mímọ́ Jùlọ nípa ìgbàgbọ́. Nígbà tí wọ́n bá ti dé ibẹ̀, wọ́n rí àwọn àgbá kẹ̀kẹ́ nínú àwọn àgbá kẹ̀kẹ́, tí wọ́n ń ṣàpẹẹrẹ bí ìbáṣepọ̀ àwọn ènìyàn ṣe ń ṣiṣẹ́ lọ́nà dídíjú. Gẹ́gẹ́ bí ó ti rí pẹ̀lú Jòhánù ní orí kẹwàá ti Ìfihàn, Ìsíkíẹ́lì ń ṣàpẹẹrẹ àwọn ọmọlẹ́yìn Miller, ṣùgbọ́n ó ń ṣàpẹẹrẹ àwọn ọ̀kẹ́ méje ó lé ẹgbẹ̀rún mẹ́rin ní tààràtà jù bẹ́ẹ̀ lọ. Àsọtẹ́lẹ̀ àkókò rẹ̀ tí ó jọra, èyí tí ó jẹ́ ti ọdún ọ̀ọ́dúnrún ó lé mọ́kànléláàádọ́rùn-ún àti ọjọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún, fi ìdájọ́ ìkẹyìn ẹ̀sìn Adventist ti Laodikea hàn nípasẹ̀ ìparun Jerúsálẹ́mù, ó sì ní àdììtú méjìdínlógójì àti ogójì nínú.

Ó ní àmì-ìṣàpẹẹrẹ ọdún irinwó àti ọgbọ̀n.

Ó ní àkókò ọdún mẹ́rin tí a ṣàpẹẹrẹ nípasẹ̀ 1333 sí 1337, 1449 sí 1453, àti 1840 sí 1844.

A ó bẹ̀rẹ̀ àgbéyẹ̀wò wa lórí kókó-ọrọ̀ pàtàkì jùlọ yìí nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.

“Nínú àwọn ìran tí a fi fún Isaiah, fún Ezekiel, àti fún John ni a ti rí bí ọ̀run ṣe ní ìsopọ̀ tímọ́tímọ́ pẹ̀lú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ń ṣẹlẹ̀ lórí ilẹ̀ ayé, àti bí ìtọ́jú Ọlọ́run ti pọ̀ tó fún àwọn tí ó jẹ́ olóòótọ́ sí I.” Testimonies, volume 5, 753.

“Kristi funra Rẹ̀ ni Oluwa tẹ́ńpìlì náà. Nígbà tí Yóò bá fi í sílẹ̀, ògo rẹ̀ yóò kúrò—ògo náà tí a ti rí rí nínú ibi mímọ́ jùlọ lórí àga àánú, níbi tí àlùfáà àgbà ti máa ń wọlé lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo lódún, ní ọjọ́ ńlá ìtùnú ẹ̀ṣẹ̀, pẹ̀lú ẹ̀jẹ̀ ẹran tí a pa rúbọ (èyí tí ń ṣàpẹẹrẹ ẹ̀jẹ̀ Ọmọ Ọlọ́run tí a ta sílẹ̀ fún ẹ̀ṣẹ̀ ayé), tí ó sì máa ń wọn ún sórí pẹpẹ. Èyí ni Ṣekina, àgọ́ àfihàn tí a lè fojú rí ti Jèhófà.

“Ògo yìí gan-an ni a fi hàn Isaiah, nígbà tí ó wí pé, ‘Ní ọdún tí ọba Uzziah kú ni mo sì rí Olúwa tí ó jókòó lórí ìtẹ́, tí a gbé ga tí a sì gbé e sókè, etí aṣọ rẹ̀ sì kún tẹ́ńpìlì’ [Isaiah 6:1–8 quoted].” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1139.

“Iran tí a fi fún Isaiah ṣàfihàn ipò àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. A fún wọn ní ànfààní láti fi ìgbàgbọ́ rí iṣẹ́ tí ń lọ síwájú nínú ibi mímọ́ ọ̀run. ‘A sì ṣí tẹ́ńpìlì Ọlọ́run sílẹ̀ ní ọ̀run, a sì rí àpótí májẹ̀mú rẹ̀ nínú tẹ́ńpìlì rẹ̀.’ Bí wọ́n ṣe ń wo inú ibi mímọ́ jùlọ nípa ìgbàgbọ́, tí wọ́n sì rí iṣẹ́ Kristi nínú ibi mímọ́ ọ̀run, wọ́n mọ̀ pé àwọn jẹ́ ènìyàn ètè àìmọ́—àwọn ènìyàn tí ètè wọn ti máa ń sọ asán ní ọ̀pọ̀ ìgbà, tí a kò sì ti yà àwọn ẹ̀bùn wọn sí mímọ́ kí a sì lò wọ́n fún ògo Ọlọ́run. Kò sí ìyàlẹ́nu bí wọ́n bá rẹ̀wẹ̀sì nígbà tí wọ́n bá fi àìlera àti àìtóótun tiwọn wé ìwà mímọ́ àti ẹwà ìfẹ́ràn ti ìwà ọlọ́lá Kristi. Ṣùgbọ́n bí wọ́n, gẹ́gẹ́ bí Isaiah, bá gba ìfaradà tí Olúwa pinnu pé kí a ṣe sórí ọkàn, bí wọ́n bá rẹ ara wọn sílẹ̀ níwájú Ọlọ́run, ìrètí wà fún wọn. Òrùlé ìlérí wà lórí ìtẹ́, iṣẹ́ tí a ṣe fún Isaiah yóò sì ṣẹ ní inú wọn. Ọlọ́run yóò dáhùn sí àwọn ẹ̀bẹ̀ tí ń bọ láti inú ọkàn onírẹ̀lẹ̀.”

“Èrò iṣẹ́ ńlá àti ọlọ́lá yìí ti Ọlọ́run ni láti kó àwọn ìtí pọ̀ jọ fún àká ọ̀run; nítorí a ó fi ògo Olúwa kún ayé. Nítorí náà, kí ẹnikẹ́ni má ṣe rẹ̀wẹ̀sì bí wọ́n bá rí ìwà búburú tí ó gbilẹ̀, tí wọ́n sì gbọ́ ọ̀rọ̀ tí ń jáde láti ètè aláìmọ́. Nígbà tí agbára òkùnkùn bá tò ara wọn jọ sí ogun lòdì sí àwọn ènìyàn Ọlọ́run; nígbà tí Satani yóò pe gbogbo ọmọ-ogun rẹ̀ jọ fún ìjà ńlá ìkẹyìn, tí agbára rẹ̀ sì dàbí ẹni pé ó pọ̀ gan-an tí ó sì fẹ́rẹ̀ẹ́ borí ohun gbogbo, ìran kedere ti ògo àtọ̀runwá, ìtẹ́ náà tí ó ga tí a sì gbé sókè, tí ọrun ìlérí fi yí ká, yóò mú ìtùnú, ìdánilójú, àti àlàáfíà wá.” Review and Herald, December 22, 1896.

“Lẹ́bàá etí odò Kébárì, Ìsíkíẹ́lì rí ìjì líle kan tí ó dàbí ẹni pé ó ń bọ̀ láti àríwá, ‘àwọsánmà ńlá kan, àti iná kan tí ń yí ara rẹ̀ ká, àti ìmọ́lẹ̀ kan sì ń yí i ká, àti láti àárín rẹ̀ ni ohun kan tí ó dàbí àwọ̀ àḿbà.’ Àwọn àgbá kẹ̀kẹ́ mélòó kan, tí wọ́n ń gé ara wọn kọjá, ni ẹ̀dá alààyè mẹ́rin ń mú rìn. Gíga lókè gbogbo àwọn wọ̀nyí ‘ni àwòrán ìtẹ́ kan wà, bí ìrísí òkúta sàfáyà: àti lórí àwòrán ìtẹ́ náà ni àwòrán kan wà, bí ìrísí ènìyàn lókè rẹ̀.’ ‘Àti nínú àwọn kérúbù ni a rí ìrísí ọwọ́ ènìyàn lábẹ́ ìyẹ́ wọn.’ Ìsíkíẹ́lì 1:4, 26; 10:8. Ètò àwọn kẹ̀kẹ́ náà díjú gan-an tó bẹ́ẹ̀ tí ní ojú àkọ́kọ́ wọ́n dàbí ohun tí ó wà nínú rúdurùdu; ṣùgbọ́n wọ́n ń rìn ní ìbámu pípé. Àwọn ẹ̀dá ọ̀run, tí ọwọ́ tí ó wà lábẹ́ ìyẹ́ àwọn kérúbù ń dì mú tí ó sì ń darí wọn, ni wọ́n ń ru àwọn kẹ̀kẹ́ wọ̀nyí; lókè wọn, lórí ìtẹ́ sàfáyà náà, ni Ẹni Àìnípẹ̀kun wà; àti yíká ìtẹ́ náà ni òjò ọ̀run, ààmì àánú Ọlọ́run.”

“Gẹ́gẹ́ bí àwọn ìṣòro dídíjú tí ó dàbí àgbá kẹ̀kẹ́ ṣe wà lábẹ́ ìtọ́sọ́nà ọwọ́ tí ó wà ní abẹ́ ìyẹ́ àwọn kérúbù, bẹ́ẹ̀ ni ìṣeré dídíjú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ènìyàn wà lábẹ́ ìṣàkóso Ọlọ́run. Láàárín ìjà àti ìrúkèrúdò àwọn orílẹ̀-èdè, Ẹni tí ó jókòó lókè àwọn kérúbù ṣi ń darí ọ̀ràn ilẹ̀ ayé.

“Itàn àwọn orílẹ̀-èdè tí, lẹ́yìn ara wọn, ti gba àkókò àti ipò tí a pín fún wọn, ní ti pé láìmọ̀ ni wọ́n jẹ́rìí sí òtítọ́ náà tí àwọn tìkára wọn kò mọ ìtumọ̀ rẹ̀, ń bá wa sọ̀rọ̀. Sí gbogbo orílẹ̀-èdè àti sí olúkúlùkù ènìyàn lónìí ni Ọlọ́run ti yàn ipò kan nínú ètò ńlá Rẹ̀. Lónìí a ń fi òjé ìwọ̀n tí ó wà lọ́wọ́ Ẹni tí kì í ṣàṣìṣe wọn ènìyàn àti àwọn orílẹ̀-èdè. Gbogbo wọn ni, nípa yíyan tiwọn fúnra wọn, ń pinnu àyànmọ́ wọn, Ọlọ́run sì ń darí ohun gbogbo lókè-lókè fún mímú ète Rẹ̀ ṣẹ.”

“Ìtàn tí Ẹni ńlá náà, ÈMI NI, ti sàmì sí nínú ọ̀rọ̀ Rẹ̀, nípa fífi ojú-ọ̀nà kan so ojú-ọ̀nà mìíràn pọ̀ nínú ẹ̀wọ̀n àsọtẹ́lẹ̀, láti ayérayé tí ó ti kọjá títí dé ayérayé tí ń bọ̀, ń sọ fún wa ibi tí a wà lónìí nínú ìlọsíwájú àwọn ayé, àti ohun tí a lè retí ní àkókò tí ń bọ̀. Gbogbo ohun tí àsọtẹ́lẹ̀ ti sọ tẹ́lẹ̀ pé yóò ṣẹ, títí di àkókò ìsinsìnyí, ni a ti tọ́pa rẹ̀ lórí àwọn ojúewé ìtàn, a sì lè ní ìdánilójú pé gbogbo ohun tí ó ṣì ń bọ̀ yóò ṣẹ ní ìtòlẹ́sẹẹsẹ rẹ̀.” Education, 178.