Esekieli dúró fún àwọn tí Kiniun ẹ̀yà Júdà ti ṣe iṣẹ́ ẹ̀kọ́ fún, ìtọ́ni ìpilẹ̀ Rẹ̀ sì ni “làìnì lórí làìnì.”
Ẹni tí ó sọ fún ni pé, Èyí ni ìsinmi tí ẹ fi lè mú kí aláárẹ̀ sinmi; èyí sì ni ìtura: ṣùgbọ́n wọn kò fẹ́ gbọ́. Ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ Olúwa jẹ́ fún wọn àṣẹ lórí àṣẹ, àṣẹ lórí àṣẹ; ìlà lórí ìlà, ìlà lórí ìlà; níhìn-ín díẹ̀, níbẹ̀ díẹ̀; kí wọn lè lọ, kí wọn sì ṣubú sẹ́yìn, kí a sì fọ́ wọn, kí a dẹkùn mú wọn, kí a sì gbé wọn. Isaiah 28:12, 13.
Lọ́wọ́lọ́wọ́ yìí, Kìnnìún ẹ̀yà Júdà ń ṣí ìwé Ìsékíẹ́lì. A jẹ́ kí a mọ̀ pé Ìsékíẹ́lì jẹ́ àlùfáà ní ọdún ọgbọ̀n, bóyá “ọgbọ̀n” dúró fún ọjọ́-ori àpẹẹrẹ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àlùfáà, tàbí fún ọdún kẹtàlélọ́gbọ̀n nínú ìlà àsọtẹ́lẹ̀ tí ó bẹ̀rẹ̀ ní Ìrékọjá Nlá ti Jóṣíà. Ẹ̀kọ́ àlùfáà ìkẹyìn ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ni ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì, àwọn ìtàn gidi ìgbà àtijọ́ sì ń ṣàpẹẹrẹ ìtàn àpẹẹrẹ kan ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn.
Ṣùgbọ́n a óo máa pe yín ní Àwọn Àlùfáà Olúwa: ènìyàn yóò máa pè yín ní Àwọn Òjíṣẹ́ Ọlọ́run wa: ẹ̀yin yóò jẹ ọ̀rọ̀ àwọn Kèfèrí, àti nínú ògo wọn ni ẹ óo máa yangàn ara yín. Isaiah 61:6.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Ìwé Kékèké náà
Esekiẹli mú ìwé kékeré náà, gẹ́gẹ́ bí Johanu náà ti ṣe nínú Ìfihàn mẹ́wàá.
Ṣùgbọ́n ìwọ, ọmọ ènìyàn, gbọ́ ohun tí mo sọ fún ọ; má ṣe jẹ́ ọlọ̀tẹ̀ bí ilé ọlọ̀tẹ̀ náà: yà ẹnu rẹ sílẹ̀, kí o sì jẹ ohun tí mo fi fún ọ. Nígbà tí mo sì wò ó, kíyèsí i, a rán ọwọ́ kan sí mi; sì wò ó, ìwé àkájọ kan wà nínú rẹ̀; Ó sì tẹ́ ẹ̀ kalẹ̀ níwájú mi; a sì kọ ọ́ ní inú àti ní òde: a sì kọ ẹkún, àti ìṣọ̀fọ̀, àti ègbé sínú rẹ̀. Pẹ̀lú èyí, ó wí fún mi pé, Ọmọ ènìyàn, jẹ ohun tí o bá rí; jẹ ìwé àkájọ yìí, kí o sì lọ sọ̀rọ̀ fún ilé Ísírẹ́lì. Nígbà náà ni mo yà ẹnu mi sílẹ̀, ó sì mú kí n jẹ ìwé àkájọ náà. Ó sì wí fún mi pé, Ọmọ ènìyàn, jẹ́ kí inú rẹ jẹ ẹ́, kí o sì fi ìwé àkájọ tí mo fi fún ọ yìí kún ìfun rẹ. Nígbà náà ni mo jẹ ẹ́; ó sì dùn nínú ẹnu mi bí oyin. Hesekieli 2:8–10, 3:1–3.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
“Áńgẹ́lì tí ó dara pọ̀ mọ́ ìkéde iṣẹ́ ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kẹta ni yóò fi ògo rẹ̀ tan imọ́lẹ̀ ká gbogbo ayé. Níhìn-ín ni a ti sọ àsọtẹ́lẹ̀ iṣẹ́ kan tí yóò ní ìgbòòrò káàkiri ayé àti agbára àrà ọ̀tọ̀. Ìsọ̀kan ìṣísẹ̀ ìbọ̀wá wíwá Kristi ní ọdún 1840–44 jẹ́ ìfarahàn ológo ti agbára Ọlọ́run; a sì gbé iṣẹ́ ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kìíní lọ sí gbogbo ibùdó iṣẹ́ míṣọ́nárì ní ayé, àti pé ní àwọn orílẹ̀-èdè kan, ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ ẹ̀sìn tó ga jùlọ wà, irú èyí tí a kò tíì rí ní ilẹ̀ kankan láti ìgbà Àtúnṣe ti ọ̀rúndún kẹrìndínlógún; ṣùgbọ́n àwọn wọ̀nyí ni a óò ju lọ nípasẹ̀ ìṣísẹ̀ alágbára lábẹ́ ìkìlọ̀ ìkẹyìn ti áńgẹ́lì kẹta.” The Great Controversy, 611.
Esekieli bá Johanu mu ní orí kẹwàá Ìfihàn, nítorí náà Peteru, Johanu àti Esekieli dúró papọ̀ ní ipò tí a pín fún wọn ní àkókò ìdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì.
1840 sí 1844 dúró fún àkókò ọdún mẹ́rin kan tí ó bẹ̀rẹ̀ nígbà tí àsọtẹ́lẹ̀ àkókò tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àkókò ọdún ọgọ́rùn-ún kan àti àádọ́ta ní July 27, 1299. “Oṣù márùn-ún” wọ̀nyẹn parí, wọ́n sì darapọ̀ mọ́ àsọtẹ́lẹ̀ àkókò ti ọdún ọ̀ọ́dúnrún mẹ́ta, mọ́kàndínlọ́gọ́rùn-ún, àti ọjọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún, tí ó parí ní August 11, 1840, nígbà tí ìfihàn ológo agbára Ọlọ́run fi ara hàn títí di October 22, 1844. Nígbà náà ni ìlò àkókò àsọtẹ́lẹ̀ dáwọ́ dúró.
Ó sì fi ẹni tí ó wà láàyè títí láé àti láé búra, ẹni tí ó dá ọ̀run, àti àwọn ohun tí ó wà nínú rẹ̀, àti ayé, àti àwọn ohun tí ó wà nínú rẹ̀, àti òkun, àti àwọn ohun tí ó wà nínú rẹ̀, pé àkókò kì yóò sí mọ́. Ìfihàn 10:6.
Àkókò àsọtẹ́lẹ̀ parí gẹ́gẹ́ bí ìlò tó bófin mu ti àsọtẹ́lẹ̀ ní October 22, 1844. Ẹsẹkíẹ́lì, Pétérù àti Jòhánù, olúkúlùkù wọn, dúró gẹ́gẹ́ bí àwọn wúńdíá ọlọ́gbọ́n Ọlọ́run nínú ìṣísẹ̀ angẹli àkọ́kọ́ àti èkejì, àti pẹ̀lú nínú ìṣísẹ̀ angẹli kẹta.
Àwọn Ìran
Àwọn orí kíní ‘mókànlá’ ti Ìsíkíẹ́lì gbé ọ̀wọ̀n àwọn “ìran” kalẹ̀, gẹ́gẹ́ bí a ti sọ ọ́ kalẹ̀ ní ẹsẹ̀ kìn-ín-ní ti orí kìn-ín-ní.
Ó sì ṣẹ ní ọdún ọgbọ̀n, ní oṣù kẹrin, ní ọjọ́ karùn-ún oṣù náà, bí mo ṣe wà láàárín àwọn ìgbèkùn lẹ́bàá odò Kebari, ni àwọn ọ̀run sì ṣí, mo sì rí àwọn ìran Ọlọ́run. Esekieli 1:1.
“Àwọn ìran” ti àwọn orí kìn-ín-ní mọ́kànlá ni a kọ́kọ́ fi hàn ní orí kìn-ín-ní lẹ́gbẹ̀ẹ́ odò Kébárì, lẹ́yìn náà a túbọ̀ ṣàlàyé rẹ̀ sí i nínú ìran orí kẹta lórí “pẹ̀tẹ́lẹ̀,” a sì tún ṣe bẹ́ẹ̀ ní ìran orí kẹjọ ní Jerusalẹmu. Àwọn ibi mẹ́ta wọ̀nyí—odò Kébárì, pẹ̀tẹ́lẹ̀, àti Jerusalẹmu—ṣojú àwọn ìran mẹ́ta tí wọ́n jọ dá ìran kan sílẹ̀, èyí tí í ṣe “àwọn ìran” ti ẹsẹ̀ kìn-ín-ní àti ti àwọn orí ‘mọọkànlá’ àkọ́kọ́.
Júbílì
passage unavailable
This passage is not yet available in .
passage unavailable
This passage is not yet available in .
“Nínú gbogbo ojúewé, bí ó ti jẹ́ ìtàn, tàbí àṣẹ, tàbí àsọtẹ́lẹ̀, a ti tan Ìwé Mímọ́ Májẹ̀mú Láíláí ní ìmọ́lẹ̀ ògo Ọmọ Ọlọ́run. Níwọ̀n bí ó ti jẹ́ ti ìdásílẹ̀ àtọ̀runwá, gbogbo ètò ẹ̀sìn àwọn Júù jẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ ìhìnrere tí a fi papọ̀ ṣinṣin. Sí Kristi ni “gbogbo àwọn wòlíì jẹ́rìí.” Iṣe 10:43. Láti inú ìlérí tí a fi fún Ádámù, títí lọ nípasẹ̀ ìlà àwọn bàbá ńlá àti ètò òfin, ìmọ́lẹ̀ ògo ọ̀run mú ìṣísẹ̀ Ẹlẹ́gbàá náà hàn kedere. Àwọn aríran rí Irawọ̀ Bẹtilẹhẹmu, Ṣílòhù tí yóò dé, bí àwọn ohun ọjọ́ iwájú ti ń kọjá níwájú wọn nínú ìtòlẹ́sẹẹsẹ àdììtú. Nínú gbogbo ẹbọ ni a fi ikú Kristi hàn. Nínú gbogbo ìkùùkuu tùràrí ni òdodo Rẹ̀ ń gòkè lọ. Pẹ̀lú gbogbo ipè ọdún ìdásílẹ̀ ni a ti kéde orúkọ Rẹ̀. Nínú àdììtú ìbẹ̀rù ti ibi mímọ́ jùlọ ni ògo Rẹ̀ gbé.” The Desire of Ages, 211.
Mẹ́tàlá-dín-lógún
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Nítorí àwọn ọmọ Israẹli yóò gbé ní ọ̀pọ̀ ọjọ́ láìní ọba, àti láìní ọmọ-aládé, àti láìní ẹbọ, àti láìní ère, àti láìní efodu, àti láìní tẹrafimu: Lẹ́yìn náà ni àwọn ọmọ Israẹli yóò padà, wọn yóò sì wá Olúwa Ọlọ́run wọn, àti Dafidi ọba wọn; wọn yóò sì bẹ̀rù Olúwa àti oore rẹ̀ ní ọjọ́ ìkẹyìn. Hosea 3:4, 5.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Bí ẹ̀yin kò bá sì fetí sí mi lẹ́yìn gbogbo èyí, nígbà náà ni èmi yóò fi ìjìyà yín jẹ yín ní ìlọ́po méje sí i nítorí ẹ̀ṣẹ̀ yín. Èmi yóò sì fọ ìgbéraga agbára yín; èmi yóò sì mú kí ọ̀run yín dàbí irin, àti ilẹ̀ yín dàbí idẹ. Lefitiku 26:18, 19.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Ní ti ọ̀nà àsọtẹ́lẹ̀, ìgbéraga agbára Juda ni a fọ́ nígbà tí a mú Manasseh ní ìgbèkùn lọ sí Bábílónì, tí Juda sì wà lábẹ́ agbára àjèjì láti ìgbà náà lọ. Sedekiah dúró fún òpin ìkẹyìn ìfọ́pọ̀ọ̀rọ̀ ìfọ́ ìgbéraga agbára wọn.
Ó sì ṣẹlẹ̀, nígbà tí Samuẹli ti dàgbà, pé ó fi àwọn ọmọ rẹ̀ ṣe onídàájọ́ lórí Ísráẹ́lì. Orúkọ àkọ́bí rẹ̀ ni Joẹli; orúkọ èkejì rẹ̀ sì ni Abiah: wọ́n sì jẹ́ onídàájọ́ ní Beerṣeba. Ṣùgbọ́n àwọn ọmọ rẹ̀ kò rìn ní ọ̀nà rẹ̀, bí kò ṣe pé wọ́n yí sẹ́yìn tọ̀ èrè àìtọ́; wọ́n gba àbẹ̀tẹ́lẹ̀, wọ́n sì yi ìdájọ́ padà. Nígbà náà ni gbogbo àwọn àgbàgbà Ísráẹ́lì kó ara wọn jọ, wọ́n sì tọ̀ Samuẹli wá sí Rama, Wọ́n sì wí fún un pé, Wò ó, ìwọ ti dàgbà, àwọn ọmọ rẹ kò sì rìn ní ọ̀nà rẹ: nísinsin yìí, fi ọba kan kalẹ̀ fún wa láti ṣe ìdájọ́ fún wa gẹ́gẹ́ bí gbogbo àwọn orílẹ̀-èdè. Ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ náà kò dùn mọ́ Samuẹli, nígbà tí wọ́n wí pé, Fún wa ní ọba kan láti ṣe ìdájọ́ fún wa. Samuẹli sì gbàdúrà sí Olúwa. Olúwa sì wí fún Samuẹli pé, Fetí sí ohùn àwọn ènìyàn náà nínú gbogbo ohun tí wọ́n sọ fún ọ: nítorí wọn kò kọ ìwọ̀ sílẹ̀, bí kò ṣe pé wọ́n kọ èmi sílẹ̀, kí èmi má bàa jẹ ọba lórí wọn. Gẹ́gẹ́ bí gbogbo iṣẹ́ tí wọ́n ti ń ṣe láti ọjọ́ tí mo ti mú wọn gòkè wá láti Ejibiti títí di òní yìí, èyí tí wọ́n fi kọ̀ mí sílẹ̀, tí wọ́n sì ń sin àwọn ọlọ́run mìíràn, bẹ́ẹ̀ ni wọ́n ṣe sí ọ pẹ̀lú. Nítorí náà, fetí sí ohùn wọn: ṣùgbọ́n kí o kìlọ̀ fún wọn gidigidi, kí o sì fi ọ̀nà ọba tí yóò jẹ ọba lórí wọn hàn wọ́n. 1 Samueli 8:1–9.
Ó yẹ kí a kíyè sí i pé ní àkókò yẹn Ísírẹ́lì kọ̀ kì í ṣe Ọlọ́run nìkan gẹ́gẹ́ bí ọba wọn, ṣùgbọ́n wọ́n tún kọ Ẹ̀mí Ìsọtẹ́lẹ̀ sílẹ̀, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nínú Samuẹli, nítorí ó sọ pé, “wọ́n ti kọ̀ mí sílẹ̀, wọ́n sì ti sin àwọn ọlọ́run mìíràn, gẹ́gẹ́ bẹ́ẹ̀ ni wọ́n ń ṣe sí ọ pẹ̀lú.”
“Satani ń... fi èké tí a ṣe bíi tòótọ́ tẹ̀ síwájú nígbà gbogbo—láti mú ènìyàn kúrò nínú òtítọ́. Ìtanjẹ ìkẹyìn pátápátá ti Satani yóò jẹ́ láti sọ ẹ̀rí ti Ẹ̀mí Ọlọ́run di aláìní agbára. ‘Níbi tí kò bá sí ìran, àwọn ènìyàn ń ṣègbé’ (Proverbs 29:18). Satani yóò ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ọgbọ́n àròjinlẹ̀, ní ọ̀nà oríṣìíríṣìí, àti nípasẹ̀ àwọn aṣojú onírúurú, láti mì ìgbẹ́kẹ̀lé àwọn ènìyàn ìyókù Ọlọ́run nínú ẹ̀rí tòótọ́.”
“Ìkórìíra kan yóò ru sókè sí àwọn Ẹ̀rí náà, èyí tí ó jẹ́ ti Sátánì. Àwọn iṣe Sátánì yóò jẹ́ láti mú ìgbàgbọ́ àwọn ìjọ nínú wọn wárìrì, nítorí èyí ni: Sátánì kò lè ní ọ̀nà tó mọ́ tó bẹ́ẹ̀ láti mú àwọn ẹ̀tàn rẹ̀ wọlé àti láti di àwọn ọkàn mọ́ nínú àwọn ìtanrànjẹ rẹ̀ bí a bá fetí sí àwọn ìkìlọ̀ àti ìbáwí àti ìmọ̀ràn ti Ẹ̀mí Ọlọ́run.” Selected Messages, book 1, 48.
Ìtanpamọ́kẹ́yìn fún ìṣàkóso Ọlọ́run ti Ísírẹ́lì àtijọ́ ni ìkọ̀sílẹ̀ kì í ṣe ti Ọlọ́run nìkan, ṣùgbọ́n ti Ẹ̀mí Àsọtẹ́lẹ̀ pẹ̀lú. Ìkọ̀sílẹ̀ náà ní ọdún 1097 BC jẹ́ àpẹẹrẹ ìran ìtanpamọ́kẹ́yìn ti Àdífẹ́ntì Ọjọ́ Keje ti Laodíkíà ní ọdún 1863. “Àkókò méje” ti Lefitiku mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n ni Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, àti Ẹ̀mí Àsọtẹ́lẹ̀ sọ nípa “àkókò méje” náà pé “kò yẹ kí a yí i padà.”
“Mo ti rí i pé àtẹ 1843 ni a darí nípasẹ̀ ọwọ́ Olúwa, àti pé a kò gbọ́dọ̀ ṣe àtúnṣe rẹ̀; pé àwọn nọ́ńbà náà rí gẹ́gẹ́ bí Ó ti fẹ́ kí wọ́n rí; pé ọwọ́ Rẹ̀ wà lórí rẹ̀, ó sì fi àṣìṣe kan sínú díẹ̀ lára àwọn nọ́ńbà náà pamọ́, kí ẹnikẹ́ni má bàa lè rí i, títí ọwọ́ Rẹ̀ fi yọ kúrò.” Early Writings, 74.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
A mú Sedekiah ní ìgbèkùn lọ sí Babeli ní ọdún mẹ́rìnlá ṣáájú Jùbílì ọdún 573 Ṣ.K. Ìyípo Jùbílì kẹtàdínlógún bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 622 Ṣ.K., àti ní ọdún ọgbọ̀n ni a fi hàn Hesekieli gẹ́gẹ́ bí àlùfáà ní ọdún 592 Ṣ.K., lẹ́yìn náà ní ọdún márùn-ún Jerusalemu ni a pa run ní ọdún 586 Ṣ.K. A pa á run ní ọjọ́ kan náà nínú ọdún gẹ́gẹ́ bí a ti pa á run ní ìgbà kejì ní A.D. 70 nípasẹ̀ Titu. Ẹsẹ̀ kìíní ti Hesekieli orí kìíní jẹ́ ọdún márùn-ún ṣáájú ìparun Jerusalemu àti ọdún mọ́kàndínlógún ṣáájú ìran tẹ́ńpìlì ti orí ogójì.
Ní ọdún karùn-ún-dín-lógún ìgbèkùn wa, ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún, ní ọjọ́ kẹwàá oṣù náà, ní ọdún kẹrìnlá lẹ́yìn tí a ti lu ìlú náà, ní ọjọ́ náà gan-an ni ọwọ́ Olúwa wà lára mi, ó sì mú mi lọ síbẹ̀. Ẹsẹkiẹli 40:1.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Ìpìlẹ̀ tẹ́ńpìlì tí a tún kọ́ lẹ́yìn ìgbèkùn ní Bábílónì ni a parí ní ìtàn àṣẹ àkọ́kọ́, àti kí àṣẹ kejì tó dé. Tẹ́ńpìlì náà ni a kọ́ pátápátá ní ìtàn àṣẹ kejì. Nínú àṣẹ kẹta ni a tún fi ọba aláṣẹ orílẹ̀-èdè padà fún Ísírẹ́lì àtijọ́ gidi. William Miller dúró gẹ́gẹ́ bí áńgẹ́lì kìíní tí ó dé ní 1798, tí a sì fún ní agbára ní August 11, 1840. Áńgẹ́lì kejì dé lẹ́yìn tí a ti fi àwọn ìpìlẹ̀ lélẹ̀, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ nípa àwòrán 1843, tí a tẹ̀ jáde ní oṣù Karùn-ún ọdún 1842. Ní ìdààmú àkọ́kọ́ ti 1844, ìdààmú alpha ti 1844, áńgẹ́lì kejì, pẹ̀lú àkókò ìdádúró nínú àkàwé àwọn wúńdíá, dé pẹ̀lú; nígbà tí a sì fi agbára fún ìhìnrere áńgẹ́lì kejì ní ìpàdé àgọ́ Exeter, a parí tẹ́ńpìlì náà. Nígbà náà, ní ìdààmú ńlá náà, tàbí ìdààmú omega ti 1844, Òjíṣẹ́ Májẹ̀mú náà wá sí tẹ́ńpìlì Rẹ̀ lójijì, gẹ́gẹ́ bí ìmúṣẹ ọdún ẹgbàá mẹ́tàlélógún [2300] tí ó bẹ̀rẹ̀ ní àṣẹ kẹta tí ó sì parí ní dídé áńgẹ́lì kẹta.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Esekieli jẹ́ àmì kan nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ tí a ṣàfihàn nínú àwọn àkọsílẹ̀ rẹ̀. Esekieli wà níbẹ̀ nígbà tí àwọn ọkùnrin méjìlélógún náà foríbalẹ̀ fún oòrùn ní ìparí orí kẹjọ. Ó sì tún wà níbẹ̀ nínú àwọn orí tí ó tẹ̀lé e, bí a ṣe mú ‘ìdìdì tí ìpànìyàn sì ń tẹ̀lé’ wá sórí Jerusalẹmu, èyí tí Ellen White fi mọ Ṣọ́ọ̀ṣì Adventist Ọjọ́ Keje. Nínú àwọn orí àkọ́kọ́ mọ́kànlá, a mú Esekieli wọ inú ibi mímọ́ ti ọ̀run láti gba àṣẹ rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí a ti pè àwọn Millerite láti ṣe ní ọdún 1844, àti gẹ́gẹ́ bí a ti ń pè ìṣísẹ̀ yìí nísinsin yìí láti ṣe.
Bẹ́ẹ̀ ni Ìsíkíẹ́lì yóò jẹ́ àmì fún yín: gẹ́gẹ́ bí gbogbo ohun tí ó ti ṣe, bẹ́ẹ̀ ni ẹ̀yin yóò ṣe: àti nígbà tí èyí bá ṣẹlẹ̀, ẹ ó sì mọ̀ pé èmi ni Olúwa Ọlọ́run. Ezekiel 24:24.
Nígbà tí Èyí bá dé
Nígbà tí a bá dé ipò náà ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn pé àwọn nǹkan tí Ẹ́síkíẹ́lì ṣàfihàn ń tún ara wọn ṣe láàárín àwọn ènìyàn Ọlọ́run, nígbà náà ni a ti dé àmì Ẹ́síkíẹ́lì. Nígbà tí o bá mọ̀ pé Ẹ́síkíẹ́lì dúró fún ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì [ọgọ́rùn-ún] ènìyàn, tí o sì mọ̀ ọ́ dé ìpele ìgbàgbọ́ àti òye tí ó ní ìrètí mímọ́ náà pé ohun gbogbo tí Ẹ́síkíẹ́lì ṣàfihàn nínú àwọn ìkọ̀wé rẹ̀ jẹ́ àpẹẹrẹ àtọ̀runwá ti àtẹ̀lé ìṣẹ̀lẹ̀ mímọ́ kan ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn tó ní í ṣe pẹ̀lú ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì [ọgọ́rùn-ún] ènìyàn—nígbà tí o bá mọ̀ èyí, nígbà náà ni “ẹ̀yin yóò mọ̀” pé “Olúwa” ni “Ọlọ́run.”
A ó tẹ̀síwájú pẹ̀lú àwọn ìròyìn wọ̀nyí nínú àpilẹ̀kọ tó kàn.