Gẹ́gẹ́ bí ìmísí ti sọ, ní ti ìmísí, “gbogbo òtítọ́ ní ìtẹ̀síwájú rẹ̀,” àti “gbogbo ìlànà ní ìtẹ̀síwájú rẹ̀.”

“Bíbélì ní gbogbo àwọn ìlànà tí ènìyàn nílò láti mọ̀ kí a lè mú un yẹ bóyá fún ayé yìí tàbí fún ayé tí ń bọ̀. A sì lè lóye àwọn ìlànà wọ̀nyí nípasẹ̀ gbogbo ènìyàn. Kò sí ẹni tí ó ní ẹ̀mí láti mọyì ẹ̀kọ́ rẹ̀ tí yóò ka ẹsẹ kan ṣoṣo nínú Bíbélì láì rí ìrònú kan tí yóò ràn án lọ́wọ́ gbà láti inú rẹ̀. Ṣùgbọ́n ẹ̀kọ́ Bíbélì tí ó níye lórí jùlọ kì í ṣe èyí tí a lè rí nípasẹ̀ ẹ̀kọ́ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan tàbí tí kò ní ìsopọ̀. Eto òtítọ́ ńlá rẹ̀ kò ṣe àfihàn ní ọ̀nà tí olùkà tí ó kánkán tàbí aláìfọ́kànbalẹ̀ lè fi mọ̀ ọ́. Ọ̀pọ̀ nínú àwọn ìṣúra rẹ̀ wà jìnà sí abẹ́ ojú ilẹ̀, a sì lè rí wọn gbà nípasẹ̀ ìwádìí pẹkipẹki àti ìsapá tí kò dákẹ́. A gbọ́dọ̀ wá òtítọ́ tí ó ń para pọ̀ di gbogbo ńlá náà, kí a sì kó wọn jọ, ‘níhìn-ín díẹ̀, níbẹ̀ díẹ̀.’ Isaiah 28:10.”

“Nígbà tí a bá ti ṣàwárí wọn báyìí tí a sì kó wọn jọ, a ó rí i pé wọ́n bá ara wọn mu pátápátá. Gbogbo Ìhìnrere jẹ́ àfikún sí àwọn yòókù, gbogbo àsọtẹ́lẹ̀ sì jẹ́ àlàyé ti òmíràn, gbogbo òtítọ́ sì jẹ́ ìmúgbòòrò ti òmíràn nínú òtítọ́. Àwọn àpẹẹrẹ ti ètò àwọn Júù ni a mú hàn gbangba nípasẹ̀ ìhìnrere. Gbogbo ìlànà nínú ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ní ipò tirẹ̀, gbogbo òtítọ́ ìṣẹ̀lẹ̀ sì ní ìtumọ̀ àti ipa tirẹ̀. Àti pé gbogbo ètò ilé náà, nínú àkànṣe àti ìmúṣẹ rẹ̀, ń jẹ́rìí sí Ẹlẹ́dàá rẹ̀. Ètò irú bẹ́ẹ̀, kò sí ọkàn kankan bí kò ṣe ti Aláìlópin tí ó lè lóye tàbí dá a sílẹ̀.” Education, 123.

Òótọ́ ọ̀ràn ni pé, ọ̀rọ̀ Hébérù “ereb boqer” wà ní ìgbà mẹ́jọ nínú Bíbélì. A máa ń túmọ̀ ọ́ ní gbogbo ìgbà sí “alẹ́ àti òwúrọ̀,” àfi nínú Dáníẹ́lì 8:14 níbi tí a ti túmọ̀ ọ́ sí “ọjọ́.” Gẹ́gẹ́ bí ìmísí ti sọ, ẹsẹ̀ kẹrìnlá ni “ìpìlẹ̀ àti òpó àárín ìgbàgbọ́ Advent.”

“Ìwé Mímọ́ tí, ju gbogbo àwọn mìíràn lọ, ti jẹ́ ìpìlẹ̀ àti ọ̀pá àárín gbùngbùn ìgbàgbọ́ Advent ni ìkéde pé, ‘Títí di ẹgbẹ̀rún méjì àti ọ̀ọ́dúnrún ọjọ́; nígbà náà ni a ó sọ ibi mímọ́ di mímọ́.’ [Danieli 8:14.]” The Great Controversy, 409.

Nítorí náà, òtítọ́ ọ̀ràn náà ni pé “àwọn ọjọ́” tí ó wà nínú ẹsẹ̀ náà jẹ́ ìgbà kẹjọ tí a ti lò ọ̀rọ̀ Hébérù náà tí ó jẹ́ “ìgbà méje.” Ìṣẹ̀lẹ̀ Bíbélì náà sì ni pé ìtọ́sọ́nà àsọtẹ́lẹ̀ Ọlọ́run lórí àwọn atúmọ̀ èdè ìtẹ̀jáde King James, ní ète pátápátá, so àdììtú Bíbélì náà pọ̀, èyí tí ó jẹ́ pé ẹ̀ẹ̀kẹjọ jẹ́ ti méje, nínú ẹsẹ̀ tí ó ṣojú ọ̀kan nínú àwọn ìran méjì nínú orí kẹjọ. Ọ̀kan lára àwọn ọ̀rọ̀ tí a túmọ̀ sí “ìran” nínú orí kẹjọ ni ọ̀rọ̀ Hébérù “chazon,” èkejì sì ni “mareh.” “Mareh” túmọ̀ sí ìfarahàn, àti pé ìran “mareh” ni ìran ìfarahàn Kristi nínú Ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ Ọlọ́run. Ìran “mareh” ti Danieli 8:14 fi hàn pé Kristi yóò farahàn, yóò sì dé sí tẹ́ńpìlì Rẹ̀ lójijì ní October 22, 1844. Gbogbo àwọn òtítọ́ wọ̀nyí jẹ́ òtítọ́ gidi, wọ́n sì ní ìbáṣepọ̀ wọn pẹ̀lú ẹsẹ̀ tí ó jẹ́ ọ̀pá àárín, àti pé ọ̀pá àárín náà kì í ṣe ẹ̀kọ́ ìgbàgbọ́ kan tàbí àsọtẹ́lẹ̀ kan tí a mú ṣẹ ní October 22, 1844; òtítọ́ ọ̀ràn náà ni pé ẹsẹ̀ náà ni Kristi, ọ̀pá àárín.

“Nígbà tí mo wà nínú ipò ìrẹ̀wẹ̀sì yìí, mo lá àlá kan tí ó fi ìtẹ̀sí jinlẹ̀ sí ọkàn mi. Mo lá pé mo rí tẹ́ńpìlì kan, sí ibi tí ọ̀pọ̀ ènìyàn ń kóra jọ lọ. Àwọn tí wọ́n bá sá di ààbò sínú tẹ́ńpìlì náà nìkan ni a ó gbàlà nígbà tí àkókò yóò parí; gbogbo àwọn tí ó bá dúró níta yóò sọnù títí láé. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn tí ó wà níta, tí wọ́n ń lọ ní ọ̀nà oríṣìíríṣìí wọn, ń fi ẹ̀gàn ṣe, wọ́n sì ń rẹ́rìn-ín sí àwọn tí wọ́n ń wọ tẹ́ńpìlì náà, wọ́n sì ń sọ fún wọn pé ètò ààbò yìí jẹ́ ẹ̀tàn ọgbọ́n àrékérekè, pé ní tòótọ́ kò sí ewu kankan rárá láti yẹ̀ra fún. Wọ́n tilẹ̀ di àwọn kan mú láti dá wọn dúró kí wọ́n má bàa yára wọ inú odi náà.”

“Nítorí ìbẹ̀rù pé kí wọ́n má bàa fi mí ṣe ẹlẹ́yà, mo rò pé ó sàn jù láti dúró títí tí ọ̀pọ̀ ènìyàn yóò fi túká, tàbí títí tí èmi yóò fi lè wọlé láìsí pé wọ́n ṣàkíyèsí mi. Ṣùgbọ́n dípò kí iye wọn dín kù, ó túbọ̀ ń pọ̀ sí i, àti nítorí ìbẹ̀rù pé kí ó má bàa pẹ́ jù, mo fi kánkán kúrò ní ilé mi, mo sì ta ọ̀nà mi láàrín ogunlọ́gọ̀ náà. Nínú àníyàn mi láti dé tẹ́ńpìlì náà, èmi kò kíyè sí, bẹ́ẹ̀ ni mi ò sì fìfẹ́ sí ogunlọ́gọ̀ tí ó yí mi ká.”

“Nígbà tí mo wọ inú ilé náà, mo rí i pé a fi ọ̀wọn ńlá kan ṣoṣo gbé tẹ́ńpìlì ńlá náà ró, a sì ti di ọ̀dọ́-àgùntàn kan mọ́ ọn, tí a ti yà ya, tí ẹ̀jẹ̀ sì ń ṣàn lára rẹ̀. Àwa tí a wà níbẹ̀ dàbí ẹni pé a mọ̀ pé a ti fa ọ̀dọ́-àgùntàn yìí ya, a sì ti pa á lára, nítorí tiwa. Gbogbo àwọn tí wọ tẹ́ńpìlì náà gbọ́dọ̀ wá sí iwájú rẹ̀ kí wọ́n sì jẹ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ wọn. Ní iwájú ọ̀dọ́-àgùntàn náà gan-an ni àwọn àga gíga wà, lórí èyí tí ẹgbẹ́ ènìyàn kan jókòó, tí inú wọn sì dùn gidigidi. Ìmọ́lẹ̀ ọ̀run dàbí ẹni pé ó ń tàn lójú wọn, wọ́n sì ń yin Ọlọ́run, wọ́n ń kọ orin ayọ̀ ìdúpẹ́, tí ó dàbí orin àwọn áńgẹ́lì. Àwọn wọ̀nyí ni àwọn tí wọ́n ti wá sí iwájú ọ̀dọ́-àgùntàn náà, tí wọ́n jẹ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ wọn, tí wọ́n ti gba ìdáríjì, tí wọ́n sì ń dúró báyìí nínú ìrètí ayọ̀ ti ìṣẹ̀lẹ̀ aláyọ̀ kan.”

“Àní lẹ́yìn tí mo ti wọ ilé náà tán, ìbẹ̀rù kan bò mí, pẹ̀lú ìmọ̀lára ìtìjú pé mo gbọ́dọ̀ rẹ ara mi sílẹ̀ níwájú àwọn ènìyàn wọ̀nyí; ṣùgbọ́n ó dàbí ẹni pé a fi ipá mú mi láti tẹ̀síwájú, mo sì ń rọra ṣe ọ̀nà mi yíká ọ̀pá náà kí n lè dojú kọ ọmọ-àgùntàn náà, nígbà náà ni ipè kan dún, tẹ́ńpìlì náà sì mì, igbe ayọ̀ ìṣẹ́gun sì dìde láti ọ̀dọ̀ àwọn mímọ́ tí wọ́n péjọ, ìmọ́lẹ̀ ìbẹ̀rù kan sì tàn mọ́ ilé náà, lẹ́yìn náà ohun gbogbo sì di òkùnkùn líle. Gbogbo àwọn ènìyàn aláyọ̀ náà ti pòórá pẹ̀lú ìmọ́lẹ̀ náà, a sì fi mí sílẹ̀ nìkan nínú ìbẹ̀rù ìdákẹ́jẹ́ alẹ́.”

“Mo jí ní inú ìrora ọkàn, ó sì fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé n kò lè dá ara mi lójú pé àlá ni mo lá. Ó dàbí ẹni pé a ti dá ìparun mi sílẹ̀ tán; pé Ẹ̀mí Olúwa ti fi mí sílẹ̀, láti má tún padà wá mọ́.” Experience and Teachings, 24, 25.

A ń dán wá wò nísinsìnyí bóyá a ó wọ inú tẹ́ńpìlì, lẹ́yìn náà a ó sì jẹ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ wa, kí a lè rí ìbùkún ìdáláre Rẹ̀ gbà. Ìpe ìkẹyìn yìí láti wọ inú tẹ́ńpìlì yí ká pẹ̀lú àwọn ìdènà láti dí ìwọlé ti ẹnì kọ̀ọ̀kan wa, ṣùgbọ́n bí a bá ṣiyèméjì nísinsìnyí, a ó fi wá sílẹ̀ “ní òunkan ìdẹ́rù tí kò níró ti òru.” Ṣùgbọ́n èyí kì í ṣe kókó mi kan ṣoṣo.

A mọ̀ọ́mọ̀ tẹnu mọ́ ẹsẹ tí ó ṣe pàtàkì jù lọ yìí nípa fífi ìyàtọ̀ tí ó wà nínú ọ̀rọ̀ náà “àwọn ọjọ́” kún un, ọ̀rọ̀ tí ó gbé àdììtú àsọtẹ́lẹ̀ náà pé mẹ́jọ jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn méje dání, èyí tí ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àgbá kẹ̀kẹ́ ní àkókò fífi èdìdì dì àwọn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún ó lé mẹ́rìnlélógójì. Ní àkókò fífi èdìdì dì náà, ìwo Pùròtẹ́sítáǹtì àti ìwo Rípọ́bílíkànì ti ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì yóò jọ mú àdììtú náà ṣẹ pé ẹ̀kẹjọ jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn méje. Nínú àwọn ààrẹ mẹ́jọ láti àkókò òpin ní ọdún 1989, Trump di ọba kẹfà ti ìjọba kẹfà, lẹ́yìn tí ó sì ṣẹ́gun ìdìbò fún sáà kejì rẹ̀, ó di ẹ̀kẹjọ tí ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn méje. Nínú ìgbésẹ̀ tí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà yóò gbé láti tún Àṣẹ Milan ti ọdún 313 ṣe, ẹgbẹ́ Laodikea ti àwọn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún ó lé mẹ́rìnlélógójì yóò di ẹgbẹ́ Filadelfia ti àwọn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún ó lé mẹ́rìnlélógójì. Àkókò fífi èdìdì dì náà dópin nígbà tí a bá gbé òfin ọjọ́ Àìkú kalẹ̀, nígbà tí ọgbẹ́ aṣekúpani ti ètò ìṣàkóso póòpù sàn, tí ètò náà sì tipa bẹ́ẹ̀ mú àdììtú Ìfihàn orí kẹtàdínlógún ṣẹ gẹ́gẹ́ bí ẹ̀kẹjọ tí ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn méje. Òtítọ́ kan ṣoṣo, tí a fi hàn nínú àpólà èdè Hébérù kan ṣoṣo, gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì kan ṣoṣo, mú ẹsẹ tí ó fi ìbẹ̀rẹ̀ ìdájọ́ hàn wọ inú ẹsẹ tí ó fi ìparí ìdájọ́ hàn ní àkókò fífi èdìdì dì àwọn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún ó lé mẹ́rìnlélógójì.

Òtítọ́ kọ̀ọ̀kan ní ipò tirẹ̀, gbólóhùn kan ṣoṣo ló sì wà nínú Májẹ̀mú Tuntun níbi tí a ti lo ìgbékalẹ̀ oníṣirò tí a fi ń sọ ‘nọ́ńbà’ kan di púpọ̀ pẹ̀lú ‘nọ́ńbà’ mìíràn, méjì péré ló sì wà nínú Májẹ̀mú Láéláé. Alfa ti ‘ìgbékalẹ̀ oníṣirò’ náà wà nínú Jẹ́nẹ́sísì.

Bí a ó gbẹ̀san fún Káínì ní ìlọ́po méje, nítòótọ́, fún Lámékì ni yóò jẹ́ ní ìlọ́po àádọ́rin àti méje. Jẹ́nẹ́sísì 4:24.

Ìkọ̀lé nọ́mbà “omega” wà nínú Mátíù.

Nígbà náà ni Pétérù tọ̀ Ọ́ wá, ó sì wí pé, Olúwa, ìgbà mélòó ni arákùnrin mi yóò ṣẹ̀ sí mi, tí èmi yóò sì dárí ji í? Títí di ìgbà méje bí? Jésù wí fún un pé, Èmi kò wí fún ọ pé, Títí di ìgbà méje: ṣùgbọ́n, Títí di àádọ́rin ìgbà méje. Mátíù 18:21, 22.

Àwọn ẹsẹ wọ̀nyí ṣojú ìgbà àkọ́kọ́ àti ìgbà ìkẹyìn nínú Bíbélì níbi tí a ti fi mọ̀ pé a óò fi nọ́mbà kan pọ̀ mọ́ nọ́mbà mìíràn. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ nọ́mbà wà, ṣùgbọ́n alpha ti Jẹ́nẹ́sísì àti omega ti Mátíù ní ìṣètò nọ́mbà kan náà pátápátá, wọ́n sì lo nọ́mbà méjèèjì kan náà, ìyẹn “méje” àti “àádọ́rin.”

Láàárín álífà àti òmégà, ibi àárín náà, tí ó sì jẹ́ ibi mìíràn kan ṣoṣo tí àgbékalẹ̀ àwọn nọ́ńbà yìí ti wà, ni Léfítíkù orí kẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n. Níbẹ̀, àwọn nọ́ńbà méjèèjì kì í ṣe ‘méje’ àti ‘àádọ́rin,’ bí kò ṣe ‘ọdún méje ní ìgbà méje.’

Ìwọ yóò sì kà sábàtì ọdún méje fún ara rẹ, ìgbà méje ti ọdún méje; àkókò àwọn sábàtì ọdún méje náà yóò sì jẹ́ fún ọ ní ọdún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti mẹ́sàn-án. Lefitiku 25:8.

Ìṣètò onínọ́ńbà tí ó wà ní àárín tún lo nọ́ńbà ‘méje,’ ṣùgbọ́n kò lo nọ́ńbà ‘àádọ́rin.’ Àyọkà tí ìṣètò yìí wà nínú rẹ̀ ní ìbùkún fún ìgbọràn, ó sì tún ní ègún fún àìgbọràn. Àwọn ìbùkún ìdásílẹ̀ àwọn ẹrú àti ìdápadà ilẹ̀ ni a gbé kalẹ̀ ní òdìkejì ègún ìlọ́po méje tí a mẹ́nu kàn nígbà mẹ́rin nínú orí kẹrìndínlọ́gbọ̀n ìwé Lefitiku. Lára ìbùkún náà ni ìpèsè Olúwa ní àwọn ọdún tí ilẹ̀ sinmi, àti ìbùkún ìlọ́po méjì ní ọdún Jubili, ègún tí ó wà ní orí kẹrìndínlọ́gbọ̀n sì ni òdìkejì rẹ̀ nínú ìkìlọ̀ májẹ̀mú tí ó wà ní orí méjèèjì náà.

Àgbékalẹ̀ nọ́ńbà tí ó wà ní àárín fara hàn nínú Lefitiku 25:8 (‘ọdún méje ní ìlọ́po méje’). Lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ni a so ó pọ̀ mọ́ ìdájọ́ ‘ìlọ́po méje’ tí ó fara hàn ní ìgbà mẹ́rin nínú Lefitiku 26. Nítorí náà, àgbékalẹ̀ nọ́ńbà tí ó wà ní àárín dúró fún ìbùkún àti ègún, tí ó sì ń dá ẹ̀rí ìlọ́po méjì sílẹ̀ nínú ìwé Lefitiku. Àgbékalẹ̀ nọ́ńbà ìbùkún tàbí ègún Júbílì wà láàárín ìdájọ́ Lámékì àti bí Jésù ṣe fi òpin àkókò ìdánwò hàn. Àwọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta papọ̀ ń tọ́ka sí òpin àkókò ìdánwò kan; nígbà tí àkókò náà bá parí, yóò fi ìsọ̀rí ènìyàn kan tí ó wà lábẹ́ ìbùkún àti ìsọ̀rí ènìyàn kan tí ó wà lábẹ́ ègún hàn. Álfà àti Òmégà, tí wọ́n dúró fún ìhìn áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti ti áńgẹ́lì kẹta, fi irinwó ó lé àádọ́rùn-ún hàn gẹ́gẹ́ bí àmì àkókò ìdánwò. Nígbà tí a bá so èyí pọ̀ mọ́ ègún tàbí ìbùkún Júbílì, àwọn òtítọ́ náà di pàtàkì bí a ṣe ń sún mọ́ ìkẹ́kọ̀ọ́ Ìsíkíẹ́lì orí kìíní ẹsẹ kìíní, tí ó fi hàn pé Ìsíkíẹ́lì wà ní ọdún ọgbọ̀n nínú ìyípo Júbílì kẹtàdínlógún.

Ìyípo ọdún Júbílì yẹn parí ní ọjọ́ 22 Oṣù Kẹwàá, ọdún 573 ṣáájú Kristi, kì í sì í ṣe ọjọ́ 22 Oṣù Kẹwàá, ọdún 1844 nìkan ni ó ṣàpẹẹrẹ, ṣùgbọ́n òfin Ọjọ́ Àìkú tí yóò dé láìpẹ́ pẹ̀lú. Ẹsíkíẹ́lì ń dúró nínú tẹ́ńpìlì náà, ó ń ṣojú ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún ó lé mẹ́rìnlélógójì tí wọ́n ti wọ Ibi Mímọ́ Jùlọ nípa ìgbàgbọ́ ní òpin ìdájọ́ náà, gẹ́gẹ́ bí àwọn olóòótọ́ ti ṣe lẹ́yìn ọjọ́ 22 Oṣù Kẹwàá, ọdún 1844. Àìlóye “òtítọ́” nípa ibi tí Ẹsíkíẹ́lì wà nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ ní orí kìn-ín-ní àti ẹsẹ kìn-ín-ní túmọ̀ sí pípàdánù “ìtọ́sọ́nà” rẹ.

Lẹ́yìn tí Ìsíkíẹ́lì rí ògo Olúwa tí a fi hàn án ní etí odò Kébárì, a rẹ̀ ẹ́ sílẹ̀ dé inú erùpẹ̀, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣe sí Dáníẹ́lì, Aísáyà àti Jòhánù. Nígbà náà, gbogbo àpẹẹrẹ mẹ́rẹ̀ẹ̀rin náà fi àwọn apá kan nínú ìfòróróyàn àwọn tí yóò fi ìhìn náà jíṣẹ́ sí ìjọ kan tí kì yóò ríran tàbí gbọ́rọ̀ hàn.

Nínú ìwé Ìsíkíẹ́lì, ọjọ́ mẹ́fà wà tí ó ní í ṣe pẹ̀lú Jerúsálẹ́mù. A ti jíròrò tẹ́lẹ̀ nípa ọjọ́ àkọ́kọ́ àti ọjọ́ ìkẹyìn tí a rí ní orí kìíní, ẹsẹ kìíní àti kejì, àti lẹ́yìn náà ní orí ogójì, ẹsẹ kìíní. Mo ti jíròrò nípa ọjọ́ kejì tí a rí ní orí kẹjọ àti ẹsẹ kìíní, ṣùgbọ́n ní ti ìṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nìkan, àti láìfi í sí ipò rẹ̀ ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìsàga àti ìparun Jerúsálẹ́mù, gbogbo ìwé náà sì ń yí ká ọ̀pá àárín yẹn. A pa Jerúsálẹ́mù run ní òpin ọdún 586/585 ṣáájú ìbí Kristi. Ní Ìsíkíẹ́lì 33:21 sì, ẹni kan tí ó sá àsálà dé pẹ̀lú ìròyìn ìṣubú Jerúsálẹ́mù.

Ó sì ṣẹ ní ọdún kejìlá ìgbèkùn wa, ní oṣù kẹwàá, ní ọjọ́ karùn-ún oṣù náà, pé ẹni kan tí ó sá bọ́ kúrò ní Jerusalẹmu wá sọ́dọ̀ mi, ó ní, “A ti lu ìlú náà.” Ní ìrọ̀lẹ́, ọwọ́ Olúwa sì wà lórí mi kí ẹni tí ó sá bọ́ náà tó dé; ó sì ti ṣí ẹnu mi, títí ó fi dé sọ́dọ̀ mi ní òwúrọ̀; a sì ṣí ẹnu mi, èmi kò sì dákẹ́ mọ́. Ẹsẹkiẹli 33:21, 22.

Ní ọdún kejìlá ni a lu ìlú náà, nígbà náà sì ni Èsékíẹ́lì di òmìnira láti sọ̀rọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìfẹ́ ara rẹ̀. Ìran inú Èsékíẹ́lì orí kẹjọ wà ní ọdún kẹfà; nítorí náà, ó jẹ́ bí ọdún mẹ́fà ṣáájú kí a tó lu ìlú náà.

Ó sì ṣẹ ní ọdún kẹfà, ní oṣù kẹfà, ní ọjọ́ karùn-ún oṣù náà, bí mo ti jókòó nínú ilé mi, tí àwọn àgbààgbà Juda sì jókòó níwájú mi, pé ọwọ́ Olúwa Ọlọ́run bà lé mi níbẹ̀. Esekiẹli 8:1.

Ní ọdún tí ó tẹ̀ lé e, èyí tí ó jẹ́ ọdún keje, àwọn àgbà tọ̀ Ìsíkíẹ́lì wá láti béèrè lọ́wọ́ Olúwa.

Ó sì ṣẹ ní ọdún keje, ní oṣù karùn-ún, ní ọjọ́ kẹwàá oṣù náà, pé àwọn kan nínú àwọn àgbàgbà Israẹli wá láti wádìí lọ́dọ̀ Olúwa, wọ́n sì jókòó níwájú mi. Esekiẹli 20:1.

Lẹ́yìn náà, ní ọdún kẹsàn-án, ìsàgatì ọlọ́dún kan àtààbọ̀ náà bẹ̀rẹ̀.

Lẹ́ẹ̀kan sí i, ní ọdún kẹ́sàn-án, ní oṣù kẹwàá, ní ọjọ́ kẹwàá oṣù náà, ọ̀rọ̀ Olúwa tọ̀ mí wá, pé, Ọmọ ènìyàn, kọ orúkọ ọjọ́ náà sílẹ̀ fún ara rẹ, àní ọjọ́ yìí gan-an: ní ọjọ́ yìí gan-an ni ọba Bábílónì gbé ara rẹ̀ dìde sí Jerusalẹmu. Ẹsekieli 24:1, 2.

Ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn ọjọ́ wọ̀nyí dúró fún àwọn àmì ọ̀nà pàtó ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, nítorí Pọ́ọ̀lù sọ pé Ísírẹ́lì ìgbàanì jẹ́ àpẹẹrẹ fún àwọn tí ń gbé ayé ní òpin ayé.

Nísinsin yìí gbogbo ṣẹlẹ̀ sí wọn gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ; a sì kọ wọ́n sílẹ̀ fún ìkìlọ̀ wa, àwa tí òpin ayé ti dé bá. Nítorí náà, ẹni tí ó rò pé òun dúró, kí ó kíyèsára kí ó má bàa ṣubú. 1 Kọrinti 10:11, 12.

Gbogbo ọjọ́ mẹ́fà tí ó ní í ṣe pẹ̀lú Jerusalẹmu wà láàárín ọjọ́ àkọ́kọ́ tí ó wà nínú orí kinni ẹsẹ̀ kinni àti ọjọ́ ìkẹyìn tí a rí nínú orí ogójì, ẹsẹ̀ kinni. Àwọn ọjọ́ méjèèjì wọ̀nyí fi àmì ọdún karùn-ún ti orí kinni hàn, èyí tí ó jẹ́ 592 BC, àti ọdún kẹ́ẹ̀ẹ́dógún ti orí ogójì, èyí tí ó jẹ́ 573 BC. Ní ìpele ìlà lórí ìlà, Ẹsekieli ní ìlà kan fún Ejibiti, èyí tí ó ní ìtọ́kasí Taya nínú rẹ̀, àti ìlà kan fún Jerusalẹmu. Ìlà Ejibiti ní àwọn àmì ọ̀nà taara méje, (nígbà tí a bá kà Taya sí i) àti Jerusalẹmu ní mẹ́fà. Pẹ̀lú àwọn ìlà méjèèjì wọ̀nyí ni ìlà Josiah àti àkókò Jubilee kẹtàdínlógún. Síbẹ̀síbẹ̀, ìlà tí a ṣàfihàn láìsí ọjọ́ taara ni a rí nínú orí kẹrin, àti ìlà orí kẹrin ní ọ̀pọ̀ nínú àwọn àgbá kẹ̀kẹ́ tí Ẹsekieli rí nígbà tí ó wo inú Ibi Mímọ́ Jùlọ. Ó tún kún fún ọ̀pọ̀ òtítọ́ àpẹẹrẹ.

430

Nọ́mbà irinwó ó lé ọgbọ̀n dúró fún májẹ̀mú àìnípẹ̀kun, àti nínú orí kẹrin Ẹsẹkiẹli ni Olúwa lò gẹ́gẹ́ bí àkàwé alààyè, àkàwé kan tí ó ní nọ́mbà irinwó ó lé ọgbọ̀n nínú rẹ̀.

Ìwọ pẹ̀lú, ọmọ ènìyàn, mú alẹ̀mọ́ kan fún ara rẹ, kí o sì gbé e kalẹ̀ níwájú rẹ, kí o sì ya ìlú náà sí orí rẹ̀, àní Jerusalẹmu: kí o sì dó tì í, kí o sì kọ odi ìdótì sí i, kí o sì kó òkìtì ilẹ̀ sí i; kí o sì tún pàgọ́ ogun kalẹ̀ sí i, kí o sì gbé àgbá-ògùn ìfọ́lú kalẹ̀ yí i ká. Pẹ̀lúpẹ̀lú, mú àwo irin kan fún ara rẹ, kí o sì fi í ṣe odi irin láàrín ìwọ àti ìlú náà: kí o sì dojúkọ ọ́, a ó sì dó tì í, ìwọ náà yóò sì dó tì í. Èyí yóò jẹ́ ààmì fún ilé Israẹli. Kí o sì dùbúlẹ̀ sórí apá òsì rẹ pẹ̀lú, kí o sì gbé ẹ̀ṣẹ̀ ilé Israẹli lé e lórí: gẹ́gẹ́ bí iye ọjọ́ tí ìwọ yóò fi dùbúlẹ̀ lórí rẹ̀ ni ìwọ yóò ru ẹ̀ṣẹ̀ wọn. Nítorí èmi ti fi ọdún ẹ̀ṣẹ̀ wọn lé ọ lórí gẹ́gẹ́ bí iye ọjọ́ náà, ọjọ́ ọ̀ọ́dúnrún mẹ́sàn-án [390]: bẹ́ẹ̀ ni ìwọ yóò ru ẹ̀ṣẹ̀ ilé Israẹli. Àti nígbà tí ìwọ bá ti parí wọ́n, kí o tún dùbúlẹ̀ sórí apá ọ̀tún rẹ, ìwọ yóò sì ru ẹ̀ṣẹ̀ ilé Júdà fún ọjọ́ ogójì: mo ti yàn ọjọ́ kọ̀ọ̀kan fún ọ gẹ́gẹ́ bí ọdún kan. Nítorí náà, ìwọ yóò dojúkọ ìdótì Jerusalẹmu, apá rẹ yóò sì wà níhòòhò, ìwọ yóò sì sọtẹ́lẹ̀ sí i. Sì kíyèsi i, èmi yóò fi ìdè lé ọ, ìwọ kì yóò sì yí ara rẹ padà láti ìhà kan sí òmíràn, títí ìwọ yóò fi parí ọjọ́ ìdótì rẹ. Ìsíkíẹ́lì 4:1–8.

Ìdótì Yerusalẹmu, gẹ́gẹ́ bí Hésẹ́kíẹ́lì ti ṣàfihàn án, jẹ́ “àmì,” gẹ́gẹ́ bí ìdótì sí Yerusalẹmu tí Kẹstíọsì mú wá ní ọdún 66 pẹ̀lú. Ní fífi àsọyé lórí bí Jésù ṣe tọ́ka sí ìparun Yerusalẹmu, Sister White jẹ́ kí a mọ̀ pé ìmúṣẹ “tààrà” ti ìparun Yerusalẹmu wà ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Àmì ìparun tí ó wà lórí ẹlẹ́rìí méjì tí Nebukadinésárì àti Kẹstíọsì ṣojú fún, ń fi hàn pé àmì ìdótì náà ni àmì òfin Ọjọ́-Àìkú tí ń sún mọ́lé.

Ọjọ́ Kan Dípò Ọdún Kan

Nínú àyọkà tí a ń gbé yẹ̀ wò, a tún rí ìtọ́kasí òmégà nínú Bíbélì sí òfin pàtàkì jù lọ ti William Miller fún ìtumọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ nínú ìgbòkègbodò ìpìlẹ̀ ti ìhìn àwọn áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti èkejì. Álfà ìlànà pé ọjọ́ kan dúró fún ọdún kan tún jẹ́ àmì òmégà, nítorí a gbé álfà ìlànà pé ọjọ́ kan dúró fún ọdún kan kalẹ̀ nínú ìwé Númérì gẹ́gẹ́ bí ìdánwò kẹwàá àti ìkẹyìn, èyí tí Ísírẹ́lì kùnà nínú rẹ̀, tí wọ́n sì tipa bẹ́ẹ̀ fa ikú bá ara wọn nínú aginjù ní gbogbo ogójì ọdún tí wọ́n fi rìn kiri nínú aginjù.

Àwọn ọmọ yín yóò sì máa ṣáká kiri nínú aginjù fún ọdún mẹ́rìnlélógójì, wọn yóò sì ru àgbèrè yín, títí àwọn òkú ara yín yóò fi ṣègbé nínú aginjù. Gẹ́gẹ́ bí iye ọjọ́ tí ẹ fi ṣàwárí ilẹ̀ náà, àní ọjọ́ mẹ́rìnlélógójì, ọjọ́ kọ̀ọ̀kan dípò ọdún kan, bẹ́ẹ̀ ni ẹ̀yin yóò ru ẹ̀ṣẹ̀ búburú yín fún ọdún mẹ́rìnlélógójì, ẹ ó sì mọ ìyapa ìlérí mi. Èmi Olúwa ni mo ti sọ ọ́, dájúdájú ni èmi yóò ṣe é sí gbogbo àwùjọ búburú yìí, tí wọ́n kó ara wọn jọ sí mi: nínú aginjù yìí ni a ó ti pa wọ́n run, níbẹ̀ ni wọn ó sì kú. Nọ́ńbà 14:33–35.

A gbọ́dọ̀ lóye àwọn ìtumọ̀ ní ti àsọtẹ́lẹ̀ tí ó wà nínú pé a dá ìlànà ọjọ́ kan fún ọdún kan mọ̀ nínú ìṣọ̀tẹ̀ ìkẹyìn nínú ètò ìdánwò onípele mẹ́wàá tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ìrékọjá Òkun Pupa, àti pé a tún kéde ìlànà kan náà nígbà tí a ó dó tì Jerúsálẹ́mù, tí a ó sì pa á run, kí a sì fi àwọn ìtumọ̀ wọ̀nyí sílò sí àyọkà tí a ń gbé yẹ̀ wò; bákan náà ni a gbọ́dọ̀ lóye ìtumọ̀ pàtàkì tí ó wà nínú pé “ìdótì” náà ni “àmì” náà, kí a sì fi èyí sílò.

A gbọ́dọ̀ mọ ìlà ìtàn tí a kó jọ nígbà tí a bá ń lo “ìdótì” Jerúsálẹ́mù gẹ́gẹ́ bí àmì, nítorí pé ó di “àákìsì” bí ẹni pé, àti ní ọ̀nà àpèjúwe, àmì ìdótì náà ní ọ̀pọ̀ ọ̀pá tí a so mọ́ ọn. Àmì ìdótì náà lè jẹ́ ẹsẹ̀ ìwé tí ó ṣe pàtàkì jùlọ nínú Ìsíkíẹ́lì, àti pé àmì náà jẹ́ kí Kìnnìún ẹ̀yà Júdà mú ìpéye jáde kúrò nínú ohun tí ó kọ́kọ́ farahàn sí Ìsíkíẹ́lì gẹ́gẹ́ bí ìdàrúdàpọ̀. “Àmì” ìdótì náà, ìlànà ọdún fún ọjọ́ kan, àti àwọn ìlà ìsọtẹ́lẹ̀ tí a kó jọ nípasẹ̀ ìdótì náà, gbọ́dọ̀ jẹ́ àgbéyẹ̀wò nínú àyíká pé irinwó ọgbọ̀n dúró fún májẹ̀mú àìnípẹ̀kun.

Májẹ̀mú náà

Ó sì wí fún Ábrámù pé, Mọ̀ dájú pé irú-ọmọ rẹ yóò jẹ àlejò ní ilẹ̀ tí kì í ṣe tiwọn, wọn yóò sì máa sìn wọ́n; wọn yóò sì pọ́n wọn lójú ní ọdún irinwó. Genesisi 15:13.

Olúwa bá Ábúráhámù dá májẹ̀mú nípasẹ̀ ìlànà onípele mẹ́ta, ìpele àkọ́kọ́ nínú àwọn ìpele mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà sì ní àsọtẹ́lẹ̀ pé àwọn àtọmọdọ́mọ Ábúráhámù yóò wà ní ìgbèkùn ní Íjíbítì fún ọdún irinwó. Ní ìpele kejì, a fún Ábúráhámù ní ààtò ìkọlà, ìpele kẹta sì ni fífi Ísákì rú ẹbọ lórí Òkè Móríà. Ọdún irinwó ni a tọ́ka sí ní alfa àwọn ìpele mẹ́ta tí Olúwa gbé láti gbé àwọn ènìyàn àyànfẹ́ kan dìde, kí ó sì bá wọn dá májẹ̀mú. Àwọn ènìyàn májẹ̀mú tí a yàn náà ni Ọlọ́run kọ̀ sílẹ̀ nígbà tí a sọ Sítéfánù lókùúta ní ọdún 34, lẹ́yìn náà sì ni Pọ́ọ̀lù, àpọ́sítélì tí a yàn fún àwọn Kèfèrí, tọ́ka sí ọdún irinwó náà gẹ́gẹ́ bí—ọdún irinwó ó lé ọgbọ̀n.

Èyí ni mo sì wí, pé òfin, tí ó dé ní ọgọ́rùn-ún mẹ́rin ó lé ọgbọ̀n ọdún lẹ́yìn náà, kò lè fagi lé májẹ̀mú tí Ọlọ́run ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ tẹ́lẹ̀ nínú Kristi, tí yóò fi sọ ìlérí náà di asán. Gálátíà 3:17.

Nọ́ńbà tí ó dúró fún májẹ̀mú náà jẹ́ irinwó ó lé ọgbọ̀n, ṣùgbọ́n àwọn ẹlẹ́rìí méjì náà, Abramu àti Saulu, tí a yí orúkọ àwọn méjèèjì padà sí Abrahamu àti Paulu lẹ́sẹẹsẹ, fi àkókò méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ hàn, tí àpapọ̀ wọn jẹ́ gbogbo iye irinwó ó lé ọgbọ̀n náà. Nígbà tí Ọlọ́run bá yí orúkọ ọkàn kan padà, èyí jẹ́ àmì ìbáṣepọ̀ májẹ̀mú láàárín ọkàn náà àti Ọlọ́run. Nítorí náà, ọdún irinwó ó lé ọgbọ̀n náà jẹ́ àpapọ̀ tí a rí nípa fífi nọ́ńbà méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ kún ara wọn, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí pẹ̀lú irinwó ti Abrahamu àti ọgbọ̀n tí Paulu fi kún un. Esekieli dùbúlẹ̀ lé ẹ̀gbẹ́ òsì rẹ̀ fún ọjọ́ ọ̀ọ́dúnrún ó lé àádọ́rùn-ún, lẹ́yìn náà ó sì dùbúlẹ̀ lé ẹ̀gbẹ́ ọ̀tún rẹ̀ fún ogójì ọjọ́, èyí tí ó fi nọ́ńbà méjì hàn tí àpapọ̀ wọn jẹ́ irinwó ó lé ọgbọ̀n.

Nínú Genesisi orí kẹ́wàá-lélọ́gọ́rin, májẹ̀mú ikú tí a mú wá jáde lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn ìkún-omi nípasẹ̀ ìṣọ̀tẹ̀ Nimrodu fi ìyàtọ̀ tí ó wà láàárín májẹ̀mú méjì hàn gbangba. Àwọn ìpìlẹ̀ ilé-ìṣọ́ Babeli jẹ́ ẹ̀rí sí májẹ̀mú Satani ti “gba ara rẹ là” fún àwọn ènìyàn kan tí a yóò dá lẹ́jọ́ tí a sì tú ká. Nínú orí kan náà, a ṣe ìfihàn ìtàn ìran àwọn Heberu nípasẹ̀ ìbí Eberi, èyí tí ó samisi ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ènìyàn àyànfẹ́ láti ṣojú fún májẹ̀mú ìyè, ní ìtakò sí májẹ̀mú ikú ti Nimrodu.

Ẹbẹri sì wà láàyè ọdún mẹ́rìnlélógójì, ó sì bí Pẹlegi: Ẹbẹri sì wà láàyè lẹ́yìn tí ó bí Pẹlegi ọdún ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta ó lé ọgbọ̀n, ó sì bí àwọn ọmọkùnrin àti àwọn ọmọbìnrin. Pẹlegi sì wà láàyè ọdún ọgbọ̀n, ó sì bí Reu. Jẹ́nẹ́sísì 11:16–18.

Nínú orí kẹwàá ti Jẹ́nẹ́sísì ni a kọ́kọ́ mẹ́nu kàn Ébérì àti Pẹ́lẹ́gì.

A bí ọmọ méjì fún Ébérì: orúkọ ọ̀kan ni Pélégì; nítorí ní ọjọ́ ayé rẹ̀ ni a pín ayé; orúkọ arákùnrin rẹ̀ sì ni Jókítánì. Gẹ́nẹ́sísì 10:25.

Pẹ́lẹgì túmọ̀ sí ìpín tàbí pípínya, àti ní ọjọ́ Pẹ́lẹgì ni a ti fi ìtàn ilé-ìṣọ́ Bábélì àti ìṣọ̀tẹ̀ Nímíródù samisi ìpín àwọn ẹ̀yà méjì ti àwọn ènìyàn májẹ̀mú. Ébérì pé ọdún ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlá-dín-lọ́gọ́rin [464], ṣùgbọ́n lẹ́yìn ìbí Pẹ́lẹgì (ìpín), ó sì wà láàyè fún ọdún irinwó àádọ́ta [430]. Gbogbo òtítọ́ ní ìbámu tirẹ̀, àti irinwó àádọ́ta ni nọ́mbà tí Pọ́ọ̀lù fi sọ fún àsọtẹ́lẹ̀ májẹ̀mú Ábúráhámù. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé nọ́mbà irinwó àádọ́ta ni a fi mọ ìyè Ébérì lẹ́yìn ìbí Pẹ́lẹgì, ọdún mẹ́rìnlá àkọ́kọ́ ìgbésí ayé rẹ̀ ni a sọ gẹ́gẹ́ bí “ọdún mẹ́rin àti ọgbọ̀n,” èyí tí ó dájú pé ọdún mẹ́rìnlá ni, ṣùgbọ́n ní ìsọ̀rọ̀ rọrùn yẹn ti ọdún mẹ́rìnlá náà, a ka a sí “mẹ́rin” àti “ọgbọ̀n” (430). Lẹ́yìn náà ni irinwó àádọ́ta wá, lẹ́yìn náà ìfihàn àkọ́kọ́ ìgbésí ayé Pẹ́lẹgì jẹ́ “ọgbọ̀n.”

Ébérì ni gbòǹgbò orúkọ Heberu, ó sì jẹ́ ìkọ́kọ́ àkọ́kọ́ tí a fi mẹ́nu kàn àwọn Heberu, ẹni tí yóò di àwọn ènìyàn àyànfẹ́ ti májẹ̀mú. Itumọ̀ Ébérì ni láti kọjá lọ, nípa bẹ́ẹ̀ ó ń ṣàpẹẹrẹ àwọn ènìyàn májẹ̀mú tí ń kọjá kúrò ní ayé sí ilẹ̀ tuntun, gẹ́gẹ́ bí àwọn ọmọ Ábúráhámù ti ṣe nígbà tí wọ́n kọjá Òkun Pupa sí Ilẹ̀ Ìlérí. Ìrìnàjò aṣálẹ̀ ọdún mẹ́rìnlélógójì dá ìkọjá yẹn dúró, ṣùgbọ́n ní òpin ọdún mẹ́rìnlélógójì náà wọ́n kọjá Jọ́dánì sí Ilẹ̀ Ìlérí, nípa bẹ́ẹ̀ ó ń ṣàpẹẹrẹ ìkọjá ìkẹyìn ti àwọn ènìyàn Ọlọ́run. Pélégì ń ṣàfihàn ìtàn àkókò náà nígbà tí ìpín ènìyàn sí àwọn ènìyàn májẹ̀mú méjì ti kọ́kọ́ ṣẹlẹ̀ ní ilé-ìṣọ́ Nimrodu. Àmì májẹ̀mú ikú ti Nimrodu ni ìdàrúdàpọ̀, àti àmì májẹ̀mú ìyè ti Heberu ni ọ̀ọ́dúnrún mẹ́rìnlélọ́gbọ̀n ọdún ayé Ébérì ṣáájú ìpín tí Pélégì ń ṣàfihàn. Orúkọ Pélégì pẹ̀lú ń samisi òtítọ́ onínọ́mbà àpẹẹrẹ kan, nítorí pé ọ̀ọ́dúnrún mẹ́rìnlélọ́gbọ̀n ọdún Ébérì ni a pín sí nọ́mbà méjì, Pélégì sì ń ṣàfihàn ìyàtọ̀ ọ̀ọ́dúnrún náà pẹ̀lú nọ́mbà ọgbọ̀n.

Ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀rin ó ní apá méjì. Ọdún irinwó ti májẹ̀mú Ábúráhámù pẹ̀lú àfikún ọgbọ̀n ọdún tí Pọ́ọ̀lù fi ààmì sí. Ìlọsíwájú ìmọ̀ tí ń mú ìjíǹde ìkẹyìn àwọn ènìyàn Ọlọ́run jáde ni a ṣàpẹẹrẹ nínú orí kejìlá ti Dáníẹ́lì, níbi tí a ti dá ààmì apá-méjì ti májẹ̀mú àìnípẹ̀kun mọ̀ ní pàtó, tí a sì gbé e kalẹ̀ nínú ẹsẹ̀ 9/11.

Ó sì wí pé, Máa lọ ní ọ̀nà rẹ, Dáníẹ́lì: nítorí a ti pa àwọn ọ̀rọ̀ náà mọ́, a sì ti fi èdìdì dì wọ́n títí di àkókò òpin. Ọ̀pọ̀ yóò di mímọ́, a ó sì sọ wọ́n di funfun, a ó sì dán wọn wò; ṣùgbọ́n àwọn ènìyàn búburú yóò máa hùwà búburú: kò sì sí ọ̀kan nínú àwọn ènìyàn búburú tí yóò yé e; ṣùgbọ́n àwọn ọlọ́gbọ́n yóò yé e. Àti láti àkókò tí a ó ti mú ẹbọ àìṣẹ́júmọ́ kúrò, tí a ó sì gbé ohun ìríra tí ń mú ìdahoro kalẹ̀ sókè, ẹgbẹ̀rún kan, igba méjì, àádọ́rin ọjọ́ ni yóò wà. Dáníẹ́lì 12:9–11.

Ṣíṣí èdìdì ní ìkẹyìn, èyí tí ń mú ìlànà ìdánwò onípele mẹ́ta wá, gẹ́gẹ́ bí a ṣe ṣàpèjúwe rẹ̀ nínú ẹsẹ kẹwàá pé “tí a sọ di mímọ́, tí a sọ di funfun, tí a sì dán wò,” ní í ṣe pẹ̀lú ọdún ẹgbẹ̀rún kan àti igba ó lé àádọ́rùn-ún. Òye àwọn aṣáájú-ọ̀nà nípa ẹsẹ náà ni pé mímú àtakò ìbọ̀rìṣà kúrò ní ọdún 508 bẹ̀rẹ̀ ìlànà ọgbọ̀n ọdún kan tí ó yọrí sí fífi ìjọba póòpù lélẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìjọba karùn-ún nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì ní ọdún 538, èyí tí ó wá ṣàkóso gẹ́gẹ́ bí ìjọba karùn-ún nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì títí ọdún ẹgbẹ̀rún kan àti igba ó lé ọgọ́ta náà fi parí ní ọdún 1798. Àsìkò ọgbọ̀n ọdún láti ọdún 508 sí ọdún 538 náà ni Pọ́ọ̀lù tún ṣàpèjúwe gẹ́gẹ́ bí “ìpẹ̀yìndà ní àkọ́kọ́,” nínú 2 Tẹsalóníkà.

Nínú 2 Tẹsalóníkà, kókó-ọrọ náà ni ìbáṣepọ̀ láàárín Róòmù aláìkọlù-oríṣà àti Róòmù pápà, ìyẹn ìjọba kẹrin àti ìjọba karùn-ún nínú àsọtẹ́lẹ̀ lẹ́sẹ̀sẹ̀. Nínú orí yìí nínú Tẹsalóníkà ni William Miller ti ṣàwárí pé “ìgbà gbogbo” nínú ìwé Dáníẹ́lì dúró fún Róòmù aláìkọlù-oríṣà, àti pé Miller tún ṣàwárí pé “ìgbà gbogbo” nínú Dáníẹ́lì ni a máa ń fi hàn ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìríra ìdànù tàbí ìrékọjá ìdànù. Ìríra àti ìrékọjá ìdànù nínú ìwé Dáníẹ́lì dúró fún ohun tí Jòhánù ń ṣe ìdánimọ̀ nínú ìwé Ìfihàn gẹ́gẹ́ bí àwòrán ẹranko náà àti àmì ẹranko náà, lẹ́sẹ̀sẹ̀.

William Miller gbé ọ̀pọ̀ jù lọ lára àwọn ìmúlò àsọtẹ́lẹ̀ rẹ̀, bí kò bá tilẹ̀ ṣe gbogbo wọn, lé bí ó ṣe dá àwọn agbára méjì tí ń mú ìdahoro wá mọ̀, tí a fi hàn gẹ́gẹ́ bí “ojoojúmọ́” (Róòmù abọ̀rìṣà), àti agbára kejì tí ń mú ìdahoro wá, tí a ṣàpèjúwe ní ọ̀nà méjì: gẹ́gẹ́ bí ìrékọjá tí ń mú ìdahoro wá (ìpapọ̀ ìjọ àti ìjọba), nínú Ìṣípayá—gẹ́gẹ́ bí àwòrán ẹranko náà (ìgbékalẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ ti póòpù), àti ohun ìríra tí ń mú ìdahoro wá (ìjọsìn oòrùn) nínú Ìṣípayá—gẹ́gẹ́ bí àmì ẹranko náà. Òye tí Miller fà yọ láti inú àlàyé Pọ́ọ̀lù nínú 2 Tẹsalóníkà jẹ́ òye ìpìlẹ̀ pàtàkì kan fún Miller, ẹni tí ó jẹ́ àmì àwọn ìpìlẹ̀ ìgbàgbọ́ Adventist. Pọ́ọ̀lù sọ pé àwọn tí kò nífẹ̀ẹ́ sí òtítọ́ tí a gbé kalẹ̀ ní orí kejì ìwé 2 Tẹsalóníkà ni àwọn tí ń gba ẹ̀tàn líle.

Nínú àwọn ẹsẹ mẹ́ta ti Dáníẹ́lì (Dáníẹ́lì 12:9–11), ìlóye ìṣàpẹẹrẹ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn kò lè ní fífi àkókò sílò nínú, nítorí pé láti ọjọ́ 22 Oṣù Kẹwàá, 1844, fífi àkókò àsọtẹ́lẹ̀ sílò kò lẹ́sẹ̀ nílẹ̀ mọ́. Àwọn ẹsẹ 9/11 náà dúró fún sáà méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀: ọgbọ̀n ọdún àti ẹgbẹ̀rún kan ó lé igba ó lé ọgọ́ta ọdún. Nọ́ńbà ogójì àti nọ́ńbà ẹgbẹ̀rún kan ó lé igba ó lé ọgọ́ta, àwọn méjèèjì jẹ́ àmì aginjù àsọtẹ́lẹ̀, a sì lè fi ọ̀kan rọ́pò èkejì ní ìtumọ̀ àsọtẹ́lẹ̀. Nítorí náà, a lè lóye ẹgbẹ̀rún kan ó lé igba ó lé ọgọ́ta gẹ́gẹ́ bí ogójì, ogójì sì ni ìdámẹ́wàá irinwó. Àwọn ẹsẹ 9/11 náà ṣàpẹẹrẹ nọ́ńbà májẹ̀mú ayérayé, gẹ́gẹ́ bí irinwó (Ábúráhámù) ní ìsopọ̀ pẹ̀lú ọgbọ̀n (Pọ́ọ̀lù) ṣe dúró fún un. ‘Aginjù’ tí ‘ẹgbẹ̀rún kan ó lé igba ó lé ọgọ́ta’ dúró fún bá ‘aginjù ogójì’ mu, ogójì sì jẹ́ ìdámẹ́wàá irinwó. Ọgbọ̀n ni ọgbọ̀n. Irinwó ó lé ọgbọ̀n ni a rí nípa fífi nọ́ńbà irinwó kún nọ́ńbà ọgbọ̀n, èyí tí a ṣàpẹẹrẹ nínú Ìsíkíẹ́lì orí kẹrin gẹ́gẹ́ bí ọ̀ọ́dúnrún ó lé àádọ́rùn-ún tí a fi kún nọ́ńbà ogójì.

Àwọn ẹsẹ 9/11 nínú orí kejìlá dúró fún àárín àkókò àsọtẹ́lẹ̀ mẹ́ta tí ó wà nínú orí náà, wọ́n sì jẹ́ àmì májẹ̀mú àìnípẹ̀kun tí a tú ìdì rẹ̀ sílẹ̀ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Ìtú ìtumọ̀ irinwó ọ̀rún mẹ́ta ní ọgbọ̀n ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ni a mú wáyé nínú orí kẹrin ti Ìsíkíẹ́lì.

Kìnnìún ẹ̀yà Júdà ń ṣí èdìdì ìhìn ìkìlọ̀ ìkẹyìn ní báyìí fún àwọn tí wọ́n ti fi ìgbàgbọ́ wọ Ibi Mímọ́ Jùlọ pẹ̀lú Èsékíẹ́lì, Jòhánù, Dáníẹ́lì àti Aísáyà. A ṣí òtítọ́ yẹn payá ní ìsopọ̀ pẹ̀lú gbígbéga àwọn tí a ṣàpẹẹrẹ wọn, kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí àwọn ọmọ Ísírẹ́lì tí a lé jáde nìkan, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí àsíá àwọn ọ̀kẹ́ méje ó lé ẹgbàajì pẹ̀lú. A gbé òtítọ́ yẹn kalẹ̀ nínú àyíká ọ̀rọ̀ májẹ̀mú tí irinwó ọdún Ábúráhámù dúró fún, ní ìsopọ̀ pẹ̀lú májẹ̀mú tí ọgbọ̀n ọdún Pọ́ọ̀lù dúró fún. A gbé òtítọ́ yẹn kalẹ̀ nínú àwọn ẹsẹ 9/11 ti Dáníẹ́lì orí kejìlá, tí wọ́n dúró fún èyí tí ó wà ní àárín àwọn sáà ìṣàpẹẹrẹ mẹ́ta, tí àwọn ọmọlẹ́yìn Miller lóye lọ́nà tí ó tọ́. Òtítọ́ 9/11 tí ó wà ní àárín, tí a ń ṣí èdìdì rẹ̀ nínú Dáníẹ́lì orí kejìlá, ni a ṣàpẹẹrẹ nínú ọ̀ọ́dúnrún ó lé àádọ́rùn-ún ọjọ́ àti ogójì ọjọ́ Èsékíẹ́lì. A ṣí àwọn ọjọ́ wọ̀nyẹn payá fún Èsékíẹ́lì ní ọdún ọgbọ̀n nínú ìyípo Júbílì kẹtàdínlógún, Èsékíẹ́lì sì, gẹ́gẹ́ bí àlùfáà, dúró fún ẹgbẹ́ àlùfáà àwọn ọ̀kẹ́ méje ó lé ẹgbàajì tí wọ́n wà nínú ìdánwò àárín nínú ìdánwò mẹ́ta.

A sàmì sí Ìsíkíẹ́lì nínú ìdánwò tẹ́ńpìlì ní “ọjọ́ karùn-ún” ti “oṣù kẹrin,” èyí tí, nínú ìtàn àwọn ọmọlẹ́yìn Miller, sàmì sí àárín gan-an (“ìdajì ọ̀nà”) àwọn oṣù méje tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ìjákulẹ̀ àkọ́kọ́ ní ọjọ́ 19 oṣù Kẹrin, ọdún 1844, tí ó sì parí ní ọjọ́ 22 oṣù Kẹwàá, ọdún kan náà.

“Ní ìgbà òru-ọ́dún ọdún 1844, ní àárín àkókò tí a ti kọ́kọ́ rò pé ọjọ́ 2300 yóò parí, àti ìgbà ìrẹ́danu ẹ̀wé ọdún kan náà, sí èyí tí a sì wá rí i lẹ́yìn náà pé wọ́n gùn dé, ni a kéde ìfẹ̀ṣẹ̀rọ̀ náà ní ọ̀rọ̀ gangan ti Ìwé Mímọ́ pé: ‘Wò ó, Ọkọ-ìyàwó ń bọ̀!’” The Great Controversy, 398.

Ọjọ́ kẹrìnlá-dín-lógún oṣù Keje, ọdún 1844 wà ní àárín oṣù mímọ́ méje náà, àti ní ọjọ́ náà Samuel Snow wà ní Boston Tabernacle, ó ń gbé ọ̀rọ̀ rẹ̀ ti Ẹkún Ọ̀ganjọ́ kalẹ̀. Níbẹ̀, fún ìgbà àkọ́kọ́ nínú ìfihàn gbangba kan, ó “kéde gan-an pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ Ìwé Mímọ́ pé: ‘Wò ó, Ọkọ Ìyàwó ń bọ̀!’” Ní báyìí, ní ti ààmì, àwa dúró pẹ̀lú Esekiẹli ní Boston Tabernacle, díẹ̀ ṣáájú kí ìgbéga àwọn ońṣẹ́ ẹkún ọ̀ganjọ́ náà jáde lọ bí ìgbì òkun tí ń gòkè bò. Ilana àsọtẹ́lẹ̀ ti gbígbé àsíá sókè ni a ṣàpẹẹrẹ nínú ìlà àsọtẹ́lẹ̀ ti Islam nínú Ìfihàn orí kẹsàn-án. Esekiẹli orí kẹrin pèsè ẹlẹ́rìí kejì àti ìparí àsọtẹ́lẹ̀ náà ti ọdún ẹgbẹ̀rún mẹ́ta ó lé mọ́kànlélọ́gọ́rin àti ọjọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún, ó sì ṣe bẹ́ẹ̀ nínú orí kẹrin.

A ó máa bá àwọn nǹkan wọ̀nyí lọ nínú àpilẹ̀kọ tí ó tẹ̀lé.