Gẹ́gẹ́ bí ìmísí ti sọ, ní ti ìmísí, “gbogbo òtítọ́ ní ìtẹ̀síwájú rẹ̀,” àti “gbogbo ìlànà ní ìtẹ̀síwájú rẹ̀.”

“Bíbélì ní gbogbo àwọn ìlànà tí ènìyàn nílò láti mọ̀ kí a lè mú un yẹ bóyá fún ayé yìí tàbí fún ayé tí ń bọ̀. A sì lè lóye àwọn ìlànà wọ̀nyí nípasẹ̀ gbogbo ènìyàn. Kò sí ẹni tí ó ní ẹ̀mí láti mọyì ẹ̀kọ́ rẹ̀ tí yóò ka ẹsẹ kan ṣoṣo nínú Bíbélì láì rí ìrònú kan tí yóò ràn án lọ́wọ́ gbà láti inú rẹ̀. Ṣùgbọ́n ẹ̀kọ́ Bíbélì tí ó níye lórí jùlọ kì í ṣe èyí tí a lè rí nípasẹ̀ ẹ̀kọ́ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan tàbí tí kò ní ìsopọ̀. Eto òtítọ́ ńlá rẹ̀ kò ṣe àfihàn ní ọ̀nà tí olùkà tí ó kánkán tàbí aláìfọ́kànbalẹ̀ lè fi mọ̀ ọ́. Ọ̀pọ̀ nínú àwọn ìṣúra rẹ̀ wà jìnà sí abẹ́ ojú ilẹ̀, a sì lè rí wọn gbà nípasẹ̀ ìwádìí pẹkipẹki àti ìsapá tí kò dákẹ́. A gbọ́dọ̀ wá òtítọ́ tí ó ń para pọ̀ di gbogbo ńlá náà, kí a sì kó wọn jọ, ‘níhìn-ín díẹ̀, níbẹ̀ díẹ̀.’ Isaiah 28:10.”

“Nígbà tí a bá ti ṣàwárí wọn báyìí tí a sì kó wọn jọ, a ó rí i pé wọ́n bá ara wọn mu pátápátá. Gbogbo Ìhìnrere jẹ́ àfikún sí àwọn yòókù, gbogbo àsọtẹ́lẹ̀ sì jẹ́ àlàyé ti òmíràn, gbogbo òtítọ́ sì jẹ́ ìmúgbòòrò ti òmíràn nínú òtítọ́. Àwọn àpẹẹrẹ ti ètò àwọn Júù ni a mú hàn gbangba nípasẹ̀ ìhìnrere. Gbogbo ìlànà nínú ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ní ipò tirẹ̀, gbogbo òtítọ́ ìṣẹ̀lẹ̀ sì ní ìtumọ̀ àti ipa tirẹ̀. Àti pé gbogbo ètò ilé náà, nínú àkànṣe àti ìmúṣẹ rẹ̀, ń jẹ́rìí sí Ẹlẹ́dàá rẹ̀. Ètò irú bẹ́ẹ̀, kò sí ọkàn kankan bí kò ṣe ti Aláìlópin tí ó lè lóye tàbí dá a sílẹ̀.” Education, 123.

Òótọ́ ọ̀ràn ni pé, ọ̀rọ̀ Hébérù “ereb boqer” wà ní ìgbà mẹ́jọ nínú Bíbélì. A máa ń túmọ̀ ọ́ ní gbogbo ìgbà sí “alẹ́ àti òwúrọ̀,” àfi nínú Dáníẹ́lì 8:14 níbi tí a ti túmọ̀ ọ́ sí “ọjọ́.” Gẹ́gẹ́ bí ìmísí ti sọ, ẹsẹ̀ kẹrìnlá ni “ìpìlẹ̀ àti òpó àárín ìgbàgbọ́ Advent.”

“Ìwé Mímọ́ tí, ju gbogbo àwọn mìíràn lọ, ti jẹ́ ìpìlẹ̀ àti ọ̀pá àárín gbùngbùn ìgbàgbọ́ Advent ni ìkéde pé, ‘Títí di ẹgbẹ̀rún méjì àti ọ̀ọ́dúnrún ọjọ́; nígbà náà ni a ó sọ ibi mímọ́ di mímọ́.’ [Danieli 8:14.]” The Great Controversy, 409.

Nítorí náà, òtítọ́ ọ̀ràn náà ni pé “àwọn ọjọ́” tí ó wà nínú ẹsẹ̀ náà jẹ́ ìgbà kẹjọ tí a ti lò ọ̀rọ̀ Hébérù náà tí ó jẹ́ “ìgbà méje.” Ìṣẹ̀lẹ̀ Bíbélì náà sì ni pé ìtọ́sọ́nà àsọtẹ́lẹ̀ Ọlọ́run lórí àwọn atúmọ̀ èdè ìtẹ̀jáde King James, ní ète pátápátá, so àdììtú Bíbélì náà pọ̀, èyí tí ó jẹ́ pé ẹ̀ẹ̀kẹjọ jẹ́ ti méje, nínú ẹsẹ̀ tí ó ṣojú ọ̀kan nínú àwọn ìran méjì nínú orí kẹjọ. Ọ̀kan lára àwọn ọ̀rọ̀ tí a túmọ̀ sí “ìran” nínú orí kẹjọ ni ọ̀rọ̀ Hébérù “chazon,” èkejì sì ni “mareh.” “Mareh” túmọ̀ sí ìfarahàn, àti pé ìran “mareh” ni ìran ìfarahàn Kristi nínú Ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ Ọlọ́run. Ìran “mareh” ti Danieli 8:14 fi hàn pé Kristi yóò farahàn, yóò sì dé sí tẹ́ńpìlì Rẹ̀ lójijì ní October 22, 1844. Gbogbo àwọn òtítọ́ wọ̀nyí jẹ́ òtítọ́ gidi, wọ́n sì ní ìbáṣepọ̀ wọn pẹ̀lú ẹsẹ̀ tí ó jẹ́ ọ̀pá àárín, àti pé ọ̀pá àárín náà kì í ṣe ẹ̀kọ́ ìgbàgbọ́ kan tàbí àsọtẹ́lẹ̀ kan tí a mú ṣẹ ní October 22, 1844; òtítọ́ ọ̀ràn náà ni pé ẹsẹ̀ náà ni Kristi, ọ̀pá àárín.

“Nígbà tí mo wà nínú ipò ìrẹ̀wẹ̀sì yìí, mo lá àlá kan tí ó fi ìtẹ̀sí jinlẹ̀ sí ọkàn mi. Mo lá pé mo rí tẹ́ńpìlì kan, sí ibi tí ọ̀pọ̀ ènìyàn ń kóra jọ lọ. Àwọn tí wọ́n bá sá di ààbò sínú tẹ́ńpìlì náà nìkan ni a ó gbàlà nígbà tí àkókò yóò parí; gbogbo àwọn tí ó bá dúró níta yóò sọnù títí láé. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn tí ó wà níta, tí wọ́n ń lọ ní ọ̀nà oríṣìíríṣìí wọn, ń fi ẹ̀gàn ṣe, wọ́n sì ń rẹ́rìn-ín sí àwọn tí wọ́n ń wọ tẹ́ńpìlì náà, wọ́n sì ń sọ fún wọn pé ètò ààbò yìí jẹ́ ẹ̀tàn ọgbọ́n àrékérekè, pé ní tòótọ́ kò sí ewu kankan rárá láti yẹ̀ra fún. Wọ́n tilẹ̀ di àwọn kan mú láti dá wọn dúró kí wọ́n má bàa yára wọ inú odi náà.”

“Nítorí ìbẹ̀rù pé kí wọ́n má bàa fi mí ṣe ẹlẹ́yà, mo rò pé ó sàn jù láti dúró títí tí ọ̀pọ̀ ènìyàn yóò fi túká, tàbí títí tí èmi yóò fi lè wọlé láìsí pé wọ́n ṣàkíyèsí mi. Ṣùgbọ́n dípò kí iye wọn dín kù, ó túbọ̀ ń pọ̀ sí i, àti nítorí ìbẹ̀rù pé kí ó má bàa pẹ́ jù, mo fi kánkán kúrò ní ilé mi, mo sì ta ọ̀nà mi láàrín ogunlọ́gọ̀ náà. Nínú àníyàn mi láti dé tẹ́ńpìlì náà, èmi kò kíyè sí, bẹ́ẹ̀ ni mi ò sì fìfẹ́ sí ogunlọ́gọ̀ tí ó yí mi ká.”

“Nígbà tí mo wọ inú ilé náà, mo rí i pé a fi ọ̀wọn ńlá kan ṣoṣo gbé tẹ́ńpìlì ńlá náà ró, a sì ti di ọ̀dọ́-àgùntàn kan mọ́ ọn, tí a ti yà ya, tí ẹ̀jẹ̀ sì ń ṣàn lára rẹ̀. Àwa tí a wà níbẹ̀ dàbí ẹni pé a mọ̀ pé a ti fa ọ̀dọ́-àgùntàn yìí ya, a sì ti pa á lára, nítorí tiwa. Gbogbo àwọn tí wọ tẹ́ńpìlì náà gbọ́dọ̀ wá sí iwájú rẹ̀ kí wọ́n sì jẹ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ wọn. Ní iwájú ọ̀dọ́-àgùntàn náà gan-an ni àwọn àga gíga wà, lórí èyí tí ẹgbẹ́ ènìyàn kan jókòó, tí inú wọn sì dùn gidigidi. Ìmọ́lẹ̀ ọ̀run dàbí ẹni pé ó ń tàn lójú wọn, wọ́n sì ń yin Ọlọ́run, wọ́n ń kọ orin ayọ̀ ìdúpẹ́, tí ó dàbí orin àwọn áńgẹ́lì. Àwọn wọ̀nyí ni àwọn tí wọ́n ti wá sí iwájú ọ̀dọ́-àgùntàn náà, tí wọ́n jẹ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ wọn, tí wọ́n ti gba ìdáríjì, tí wọ́n sì ń dúró báyìí nínú ìrètí ayọ̀ ti ìṣẹ̀lẹ̀ aláyọ̀ kan.”

“Àní lẹ́yìn tí mo ti wọ ilé náà tán, ìbẹ̀rù kan bò mí, pẹ̀lú ìmọ̀lára ìtìjú pé mo gbọ́dọ̀ rẹ ara mi sílẹ̀ níwájú àwọn ènìyàn wọ̀nyí; ṣùgbọ́n ó dàbí ẹni pé a fi ipá mú mi láti tẹ̀síwájú, mo sì ń rọra ṣe ọ̀nà mi yíká ọ̀pá náà kí n lè dojú kọ ọmọ-àgùntàn náà, nígbà náà ni ipè kan dún, tẹ́ńpìlì náà sì mì, igbe ayọ̀ ìṣẹ́gun sì dìde láti ọ̀dọ̀ àwọn mímọ́ tí wọ́n péjọ, ìmọ́lẹ̀ ìbẹ̀rù kan sì tàn mọ́ ilé náà, lẹ́yìn náà ohun gbogbo sì di òkùnkùn líle. Gbogbo àwọn ènìyàn aláyọ̀ náà ti pòórá pẹ̀lú ìmọ́lẹ̀ náà, a sì fi mí sílẹ̀ nìkan nínú ìbẹ̀rù ìdákẹ́jẹ́ alẹ́.”

“Mo jí ní inú ìrora ọkàn, ó sì fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé n kò lè dá ara mi lójú pé àlá ni mo lá. Ó dàbí ẹni pé a ti dá ìparun mi sílẹ̀ tán; pé Ẹ̀mí Olúwa ti fi mí sílẹ̀, láti má tún padà wá mọ́.” Experience and Teachings, 24, 25.

A ń dán wá wò nísinsìnyí bóyá a ó wọ inú tẹ́ńpìlì, lẹ́yìn náà a ó sì jẹ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ wa, kí a lè rí ìbùkún ìdáláre Rẹ̀ gbà. Ìpe ìkẹyìn yìí láti wọ inú tẹ́ńpìlì yí ká pẹ̀lú àwọn ìdènà láti dí ìwọlé ti ẹnì kọ̀ọ̀kan wa, ṣùgbọ́n bí a bá ṣiyèméjì nísinsìnyí, a ó fi wá sílẹ̀ “ní òunkan ìdẹ́rù tí kò níró ti òru.” Ṣùgbọ́n èyí kì í ṣe kókó mi kan ṣoṣo.

A fi ìtẹnumọ́ tí a ṣe pẹ̀lú èrò sí orí ẹsẹ̀ pàtàkì jùlọ yìí nípa fífi ìyàtọ̀ ọ̀rọ̀ náà “ọjọ́” sínú rẹ̀, èyí tí ó mú àdììtú àsọtẹ́lẹ̀ wá pẹ̀lú rẹ̀ pé mẹ́jọ jẹ́ ti méje, èyí tí ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn àgbá kẹ̀kẹ́ ní àkókò ìdìdìmú ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógún. Ní àkókò ìdìdìmú náà, ìwo Pùròtẹ́sítáǹtì àti ìwo Rípùblíkà ti ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì yóò jẹ́ kí àdììtú náà ṣẹ pé ẹ̀kẹjọ jẹ́ ti méje. Nínú àwọn ààrẹ mẹ́jọ láti ìgbà òpin ní 1989, Trump di ọba kẹfà ti ìjọba kẹfà, àti lẹ́yìn tí ó ṣẹ́gun ìpẹ̀yà kejì rẹ̀, ó di ẹ̀kẹjọ tí í ṣe ti méje. Nínú ìṣe Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ní pípa Àṣẹ Milan ti ọdún 313 tún ṣe, ìṣipopada Laodicea ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógún yóò di ìṣipopada Filadelfia ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógún. Àkókò ìdìdìmú náà parí ní òfin Ọjọ́-Àìkú níbi tí ọgbẹ́ ikú ti póòpù fi wò sàn, tí ó sì báyìí mú àdììtú Ìfihàn mẹ́tàlá ṣẹ gẹ́gẹ́ bí ẹ̀kẹjọ tí í ṣe ti méje. Òtítọ́ kan, tí a ṣojú fún nínú gbólóhùn Hébérù kan, gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì kan; mú ẹsẹ̀ tí ó dá ìṣípayá ìdájọ́ mọ̀ wá sínú ẹsẹ̀ tí ó dá ìpiparí ìdájọ́ mọ̀ ní àkókò ìdìdìmú ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógún.

Gbogbo òtítọ́ ní ipò tirẹ̀, àti pé ọ̀nà ìsọ̀rọ̀ kan ṣoṣo ni ó wà nínú Májẹ̀mú Tuntun níbi tí àkójọpọ̀ nọ́ńbà kan ti “nọ́ńbà” kan ní ìgbà míràn “nọ́ńbà” mìíràn ti fara hàn, àti méjì péré nínú Májẹ̀mú Láéláé. Áfà ti “àkójọpọ̀ nọ́ńbà” náà wà nínú Jẹ́nẹ́sísì.

Bí a ó gbẹ̀san fún Káínì ní ìlọ́po méje, nítòótọ́, fún Lámékì ni yóò jẹ́ ní ìlọ́po àádọ́rin àti méje. Jẹ́nẹ́sísì 4:24.

Ìkọ̀lé nọ́mbà “omega” wà nínú Mátíù.

Nígbà náà ni Pétérù tọ̀ Ọ́ wá, ó sì wí pé, Olúwa, ìgbà mélòó ni arákùnrin mi yóò ṣẹ̀ sí mi, tí èmi yóò sì dárí ji í? Títí di ìgbà méje bí? Jésù wí fún un pé, Èmi kò wí fún ọ pé, Títí di ìgbà méje: ṣùgbọ́n, Títí di àádọ́rin ìgbà méje. Mátíù 18:21, 22.

Àwọn ẹsẹ wọ̀nyí ṣojú ìgbà àkọ́kọ́ àti ìgbà ìkẹyìn nínú Bíbélì níbi tí a ti fi mọ̀ pé a óò fi nọ́mbà kan pọ̀ mọ́ nọ́mbà mìíràn. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ nọ́mbà wà, ṣùgbọ́n alpha ti Jẹ́nẹ́sísì àti omega ti Mátíù ní ìṣètò nọ́mbà kan náà pátápátá, wọ́n sì lo nọ́mbà méjèèjì kan náà, ìyẹn “méje” àti “àádọ́rin.”

Láàárín alpha àti omega; àárín gbùngbùn, àti ibi kan ṣoṣo mìíràn níbi tí ìṣètò nọ́mbà yìí wà ni inú Lefitiku ọdún karùn-ún-dín-lọ́gbọ̀n. Níbẹ̀, àwọn nọ́mbà méjèèjì kì í ṣe ‘méje’ àti ‘àádọ́rin,’ bí kò ṣe ‘méje ìgbà ọdún méje.’

Ìwọ yóò sì kà sábàtì ọdún méje fún ara rẹ, ìgbà méje ti ọdún méje; àkókò àwọn sábàtì ọdún méje náà yóò sì jẹ́ fún ọ ní ọdún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti mẹ́sàn-án. Lefitiku 25:8.

Ìtòlẹ́sẹẹsẹ nọ́mbà àárín náà tún lò nọ́mbà “méje” lẹ́ẹ̀kansi, ṣùgbọ́n kì í ṣe nọ́mbà “àádọ́rin.” Abala tí a ti rí i wà níbẹ̀ ní ìbùkún fún ìgbọràn, ó sì tún ní ègún fún àìgbọràn. Ìbùkún ìdásílẹ̀ ẹrú àti ìmúpadàbọ̀ ilẹ̀ ni a fi wé ègún “ìgbà méje,” èyí tí a mẹ́nuba ní ìgbà mẹ́rin nínú orí kẹrìndínlọ́gbọ̀n Lefitiku. Ìbùkún náà ní ìpèsè Olúwa ní àwọn ọdún tí ilẹ̀ sinmi, àti ìbùkún ìlọ́po méjì ní ọdún Jùbílì, àti ègún orí kẹrìndínlọ́gbọ̀n náà ni ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ nínú ìkìlọ̀ májẹ̀mú ti àwọn orí méjèèjì.

Ìṣètò nọ́mbà àárín náà farahàn nínú Lefitiku 25:8 (“àádọ́je ìgbà ọdún méje”). Lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ni a fi í ṣọ̀kan pẹ̀lú ìdájọ́ “àádọ́je ìgbà” mẹ́rin ti Lefitiku 26. Ní bẹ́ẹ̀, ìṣètò nọ́mbà àárín náà ń ṣàpẹẹrẹ ìbùkún àti ègún pẹ̀lú, tí ó sì di ẹ̀rí ìlọ́po méjì nínú ìwé Lefitiku. Ìṣètò nọ́mbà ìbùkún tàbí ègún ti Jùbílì ni a fi sí àárín ìdájọ́ Lámẹ́kì, àti ìdánimọ̀ Jesu nípa ààlà àkókò ìdánwò. Gbogbo wọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta papọ̀ ń tọ́ka sí ààlà ìdánwò kan, èyí tí nígbà tí yóò bá parí yóò fi hàn pé ẹgbẹ́ kan ni a bù kún, ẹgbẹ́ kan sì ni a gégùn. Alifa àti Omega, tí ń ṣàpẹẹrẹ ìráńṣẹ́ áńgẹ́lì kìn-ín-ní àti ti kẹta, ń dá mẹ́rìnléláàádọ́rin dúró gẹ́gẹ́ bí ààmì àkókò ìdánwò. Nígbà tí a bá so èyí pọ̀ mọ́ ègún tàbí ìbùkún Jùbílì, àwọn òtítọ́ náà di ohun pàtàkì bí a ṣe ń sún mọ́ ìkẹ́kọ̀ọ́ Ẹsekieli orí kìn-ín-ní ẹsẹ̀ kìn-ín-ní, tí ó fi Ẹsekieli sí ọdún ọgbọ̀n nínú ìyíká Jùbílì kẹtàdínlógún.

Ìyíká Jùbílì yẹn parí ní October 22, 573 BC, ó sì jẹ́ àpẹẹrẹ kì í ṣe October 22, 1844 nìkan, ṣùgbọ́n pẹ̀lú òfin Sunday tí ó ti fẹ́rẹ̀ dé. A wà nísinsìnyí ní ọdún 2026, èyí tí í ṣe ọdún kẹtàlélógójì nínú ìyíká Jùbílì àádọ́rin. Ìyíká Jùbílì yìí ni a ti fi ìyíká Jùbílì “kẹtàdínlógún” ṣe àpẹẹrẹ, níbi tí Ezekieli dúró ní ọdún ọgbọ̀n. Ó dúró nínú tẹ́ńpìlì, ó ń ṣojú fún ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì ẹgbẹ̀rún tí, nípa ìgbàgbọ́, ti wọ Ibi Mímọ́ Jùlọ ní òpin ìdájọ́, gẹ́gẹ́ bí àwọn olóòótọ́ ti ṣe lẹ́yìn October 22, 1844. Láti ṣàìmọ “òtítọ́” ibi tí Ezekieli wà nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ ní orí kìn-ín-ní àti ẹsẹ̀ kìn-ín-ní, ni láti pàdánù “ìtọ́kasí” rẹ.

Lẹ́yìn tí ó rí ògo Olúwa tí a fi hàn án lẹ́bàá odò Kébárì, a rẹ Ẹsẹkiẹli sílẹ̀ dé inú erùpẹ̀ gẹ́gẹ́ bí a ti rẹ Dáníẹli, Aísáyà àti Jòhánù pẹ̀lú. Lẹ́yìn náà, gbogbo àpẹẹrẹ mẹ́rẹ̀ẹ̀rin náà ń pèsè àwọn èròjà ìfóróró àwọn tí yóò fi iṣẹ́ náà ránṣẹ́ sí ìjọ kan tí kì yóò rí tàbí gbọ́.

Ọjọ́ mẹ́fà wà nínú ìwé Ẹ́síkíẹ́lì tí ó sọ̀rọ̀ nípa Jerúsálẹ́mù. A ti ṣàlàyé tẹ́lẹ̀ nípa ọjọ́ àkọ́kọ́ àti èyí ìkẹyìn tí a rí nínú orí kìíní, ẹsẹ̀ kìíní àti kejì, lẹ́yìn náà nínú orí ogójì, ẹsẹ̀ kìíní. Mo ti ṣàlàyé ọjọ́ kejì tí a rí nínú orí kẹjọ àti ẹsẹ̀ kìíní, ṣùgbọ́n nínú ìṣojú àmì rẹ̀ nìkan, kì í sì í ṣe nípa fífi ipò rẹ̀ hàn ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìdótì Jerúsálẹ́mù àti ìparun rẹ̀, àti pé gbogbo ìwé náà yí ká àáké yẹn. A pa Jerúsálẹ́mù run ní òpin ọdún 586/585 ṣáájú Kristi. Àti nínú Ẹ́síkíẹ́lì 33:21, ẹni àṣálà dé pẹ̀lú ìròyìn ìṣubú Jerúsálẹ́mù.

Ó sì ṣẹ ní ọdún kejìlá ìgbèkùn wa, ní oṣù kẹwàá, ní ọjọ́ karùn-ún oṣù náà, pé ẹni kan tí ó sá bọ́ kúrò ní Jerusalẹmu wá sọ́dọ̀ mi, ó ní, “A ti lu ìlú náà.” Ní ìrọ̀lẹ́, ọwọ́ Olúwa sì wà lórí mi kí ẹni tí ó sá bọ́ náà tó dé; ó sì ti ṣí ẹnu mi, títí ó fi dé sọ́dọ̀ mi ní òwúrọ̀; a sì ṣí ẹnu mi, èmi kò sì dákẹ́ mọ́. Ẹsẹkiẹli 33:21, 22.

Ní ọdún kejìlá ni a lu ìlú náà, nígbà náà sì ni Èsékíẹ́lì di òmìnira láti sọ̀rọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìfẹ́ ara rẹ̀. Ìran inú Èsékíẹ́lì orí kẹjọ wà ní ọdún kẹfà; nítorí náà, ó jẹ́ bí ọdún mẹ́fà ṣáájú kí a tó lu ìlú náà.

Ó sì ṣẹ ní ọdún kẹfà, ní oṣù kẹfà, ní ọjọ́ karùn-ún oṣù náà, bí mo ti jókòó nínú ilé mi, tí àwọn àgbààgbà Juda sì jókòó níwájú mi, pé ọwọ́ Olúwa Ọlọ́run bà lé mi níbẹ̀. Esekiẹli 8:1.

Ní ọdún tí ó tẹ̀ lé e, èyí tí ó jẹ́ ọdún keje, àwọn Àgbà wá sọ́dọ̀ Ẹ́sékíẹ́lì láti béèrè lọ́wọ́ Olúwa.

Ó sì ṣẹ ní ọdún keje, ní oṣù karùn-ún, ní ọjọ́ kẹwàá oṣù náà, pé àwọn kan nínú àwọn àgbàgbà Israẹli wá láti wádìí lọ́dọ̀ Olúwa, wọ́n sì jókòó níwájú mi. Esekiẹli 20:1.

Nígbà náà ní ọdún kẹsàn-án ni ìdótì ọdún kan àtààbọ̀ bẹ̀rẹ̀.

Lẹ́ẹ̀kan sí i, ní ọdún kẹ́sàn-án, ní oṣù kẹwàá, ní ọjọ́ kẹwàá oṣù náà, ọ̀rọ̀ Olúwa tọ̀ mí wá, pé, Ọmọ ènìyàn, kọ orúkọ ọjọ́ náà sílẹ̀ fún ara rẹ, àní ọjọ́ yìí gan-an: ní ọjọ́ yìí gan-an ni ọba Bábílónì gbé ara rẹ̀ dìde sí Jerusalẹmu. Ẹsekieli 24:1, 2.

Ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn ọjọ́ wọ̀nyí dúró fún àwọn àmì ọ̀nà pàtó ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, nítorí Pọ́ọ̀lù wí pé Ísírẹ́lì àtijọ́ jẹ́ àpẹẹrẹ fún àwọn tí ń gbé ní ìkẹyìn ayé.

Nísinsin yìí gbogbo ṣẹlẹ̀ sí wọn gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ; a sì kọ wọ́n sílẹ̀ fún ìkìlọ̀ wa, àwa tí òpin ayé ti dé bá. Nítorí náà, ẹni tí ó rò pé òun dúró, kí ó kíyèsára kí ó má bàa ṣubú. 1 Kọrinti 10:11, 12.

Gbogbo ọjọ́ mẹ́fà tí ó ní í ṣe pẹ̀lú Jerusalẹmu wà láàárín ọjọ́ àkọ́kọ́ tí ó wà nínú orí kinni ẹsẹ̀ kinni àti ọjọ́ ìkẹyìn tí a rí nínú orí ogójì, ẹsẹ̀ kinni. Àwọn ọjọ́ méjèèjì wọ̀nyí fi àmì ọdún karùn-ún ti orí kinni hàn, èyí tí ó jẹ́ 592 BC, àti ọdún kẹ́ẹ̀ẹ́dógún ti orí ogójì, èyí tí ó jẹ́ 573 BC. Ní ìpele ìlà lórí ìlà, Ẹsekieli ní ìlà kan fún Ejibiti, èyí tí ó ní ìtọ́kasí Taya nínú rẹ̀, àti ìlà kan fún Jerusalẹmu. Ìlà Ejibiti ní àwọn àmì ọ̀nà taara méje, (nígbà tí a bá kà Taya sí i) àti Jerusalẹmu ní mẹ́fà. Pẹ̀lú àwọn ìlà méjèèjì wọ̀nyí ni ìlà Josiah àti àkókò Jubilee kẹtàdínlógún. Síbẹ̀síbẹ̀, ìlà tí a ṣàfihàn láìsí ọjọ́ taara ni a rí nínú orí kẹrin, àti ìlà orí kẹrin ní ọ̀pọ̀ nínú àwọn àgbá kẹ̀kẹ́ tí Ẹsekieli rí nígbà tí ó wo inú Ibi Mímọ́ Jùlọ. Ó tún kún fún ọ̀pọ̀ òtítọ́ àpẹẹrẹ.

430

Nọ́mbà irinwó ó lé ọgbọ̀n dúró fún májẹ̀mú àìnípẹ̀kun, àti nínú orí kẹrin Ẹsẹkiẹli ni Olúwa lò gẹ́gẹ́ bí àkàwé alààyè, àkàwé kan tí ó ní nọ́mbà irinwó ó lé ọgbọ̀n nínú rẹ̀.

Ìwọ pẹ̀lú, ọmọ ènìyàn, mú alẹ̀mọ́ kan fún ara rẹ, kí o sì gbé e kalẹ̀ níwájú rẹ, kí o sì ya ìlú náà sí orí rẹ̀, àní Jerusalẹmu: kí o sì dó tì í, kí o sì kọ odi ìdótì sí i, kí o sì kó òkìtì ilẹ̀ sí i; kí o sì tún pàgọ́ ogun kalẹ̀ sí i, kí o sì gbé àgbá-ògùn ìfọ́lú kalẹ̀ yí i ká. Pẹ̀lúpẹ̀lú, mú àwo irin kan fún ara rẹ, kí o sì fi í ṣe odi irin láàrín ìwọ àti ìlú náà: kí o sì dojúkọ ọ́, a ó sì dó tì í, ìwọ náà yóò sì dó tì í. Èyí yóò jẹ́ ààmì fún ilé Israẹli. Kí o sì dùbúlẹ̀ sórí apá òsì rẹ pẹ̀lú, kí o sì gbé ẹ̀ṣẹ̀ ilé Israẹli lé e lórí: gẹ́gẹ́ bí iye ọjọ́ tí ìwọ yóò fi dùbúlẹ̀ lórí rẹ̀ ni ìwọ yóò ru ẹ̀ṣẹ̀ wọn. Nítorí èmi ti fi ọdún ẹ̀ṣẹ̀ wọn lé ọ lórí gẹ́gẹ́ bí iye ọjọ́ náà, ọjọ́ ọ̀ọ́dúnrún mẹ́sàn-án [390]: bẹ́ẹ̀ ni ìwọ yóò ru ẹ̀ṣẹ̀ ilé Israẹli. Àti nígbà tí ìwọ bá ti parí wọ́n, kí o tún dùbúlẹ̀ sórí apá ọ̀tún rẹ, ìwọ yóò sì ru ẹ̀ṣẹ̀ ilé Júdà fún ọjọ́ ogójì: mo ti yàn ọjọ́ kọ̀ọ̀kan fún ọ gẹ́gẹ́ bí ọdún kan. Nítorí náà, ìwọ yóò dojúkọ ìdótì Jerusalẹmu, apá rẹ yóò sì wà níhòòhò, ìwọ yóò sì sọtẹ́lẹ̀ sí i. Sì kíyèsi i, èmi yóò fi ìdè lé ọ, ìwọ kì yóò sì yí ara rẹ padà láti ìhà kan sí òmíràn, títí ìwọ yóò fi parí ọjọ́ ìdótì rẹ. Ìsíkíẹ́lì 4:1–8.

Ìdótì Yerusalẹmu, gẹ́gẹ́ bí Hésẹ́kíẹ́lì ti ṣàfihàn án, jẹ́ “àmì,” gẹ́gẹ́ bí ìdótì sí Yerusalẹmu tí Kẹstíọsì mú wá ní ọdún 66 pẹ̀lú. Ní fífi àsọyé lórí bí Jésù ṣe tọ́ka sí ìparun Yerusalẹmu, Sister White jẹ́ kí a mọ̀ pé ìmúṣẹ “tààrà” ti ìparun Yerusalẹmu wà ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Àmì ìparun tí ó wà lórí ẹlẹ́rìí méjì tí Nebukadinésárì àti Kẹstíọsì ṣojú fún, ń fi hàn pé àmì ìdótì náà ni àmì òfin Ọjọ́-Àìkú tí ń sún mọ́lé.

Ọjọ́ Kan Dípò Ọdún Kan

Nínú ẹsẹ̀ tí à ń gbé yẹ̀ wò yìí, a tún rí ìtọ́kasí Bíbélì omega sí òfin àkọ́kọ́ jùlọ fún ìtumọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ ti William Miller nínú ìṣípò ìpìlẹ̀ ti àwọn ìhìn iṣẹ́ angẹli kìíní àti kejì. Alpha ìlànà ọjọ́ kan fún ọdún kan náà sì jẹ́ ààmì omega pẹ̀lú, nítorí a gbé alpha ìlànà ọjọ́ kan fún ọdún kan kalẹ̀ nínú ìwé Nọ́mbà gẹ́gẹ́ bí ìdánwò kẹwàá àti ìkẹyìn, èyí tí Ísírẹ́lì kùnà nínú rẹ̀, tí ó sì mú ikú bá ara wọn nínú aginjù jakejado ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún irin-àjò aginjù wọn.

Àwọn ọmọ yín yóò sì máa ṣáká kiri nínú aginjù fún ọdún mẹ́rìnlélógójì, wọn yóò sì ru àgbèrè yín, títí àwọn òkú ara yín yóò fi ṣègbé nínú aginjù. Gẹ́gẹ́ bí iye ọjọ́ tí ẹ fi ṣàwárí ilẹ̀ náà, àní ọjọ́ mẹ́rìnlélógójì, ọjọ́ kọ̀ọ̀kan dípò ọdún kan, bẹ́ẹ̀ ni ẹ̀yin yóò ru ẹ̀ṣẹ̀ búburú yín fún ọdún mẹ́rìnlélógójì, ẹ ó sì mọ ìyapa ìlérí mi. Èmi Olúwa ni mo ti sọ ọ́, dájúdájú ni èmi yóò ṣe é sí gbogbo àwùjọ búburú yìí, tí wọ́n kó ara wọn jọ sí mi: nínú aginjù yìí ni a ó ti pa wọ́n run, níbẹ̀ ni wọn ó sì kú. Nọ́ńbà 14:33–35.

Àwọn ìtumọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ pé a mọ ìlànà ọjọ́ kan fún ọdún kan nínú ìṣọ̀tẹ̀ ìkẹyìn ti ìlànà ìdánwò ìgbésẹ̀ mẹ́wàá tí ó bẹ̀rẹ̀ nígbà ìrékọjá Òkun Pupa, àti pé a tún kéde ìlànà kan náà bí a ṣe fẹ́ dó tì Jérúsálẹ́mù ká kí a sì pa á run, gbọ́dọ̀ jẹ́ kí a lóye wọn, kí a sì fi wọ́n ṣiṣẹ́ sínú ẹsẹ̀-ọrọ̀ tí a ń ronú lé lórí, gẹ́gẹ́ bí ìtumọ̀ “ìdótì” náà gẹ́gẹ́ bí “àmì” ṣe jẹ́ pàtàkì.

A gbọ́dọ̀ mọ ìlà ìtàn tí a kó jọ nígbà tí a bá ń lo “ìdótì” Jerúsálẹ́mù gẹ́gẹ́ bí àmì, nítorí pé ó di “àákìsì” bí ẹni pé, àti ní ọ̀nà àpèjúwe, àmì ìdótì náà ní ọ̀pọ̀ ọ̀pá tí a so mọ́ ọn. Àmì ìdótì náà lè jẹ́ ẹsẹ̀ ìwé tí ó ṣe pàtàkì jùlọ nínú Ìsíkíẹ́lì, àti pé àmì náà jẹ́ kí Kìnnìún ẹ̀yà Júdà mú ìpéye jáde kúrò nínú ohun tí ó kọ́kọ́ farahàn sí Ìsíkíẹ́lì gẹ́gẹ́ bí ìdàrúdàpọ̀. “Àmì” ìdótì náà, ìlànà ọdún fún ọjọ́ kan, àti àwọn ìlà ìsọtẹ́lẹ̀ tí a kó jọ nípasẹ̀ ìdótì náà, gbọ́dọ̀ jẹ́ àgbéyẹ̀wò nínú àyíká pé irinwó ọgbọ̀n dúró fún májẹ̀mú àìnípẹ̀kun.

Májẹ̀mú náà

Ó sì wí fún Ábrámù pé, Mọ̀ dájú pé irú-ọmọ rẹ yóò jẹ àlejò ní ilẹ̀ tí kì í ṣe tiwọn, wọn yóò sì máa sìn wọ́n; wọn yóò sì pọ́n wọn lójú ní ọdún irinwó. Genesisi 15:13.

Olúwa bá Ábúráhámù dá májẹ̀mú nípasẹ̀ ìlànà ìgbésẹ̀ mẹ́ta, ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ nínú àwọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà sì ní àsọtẹ́lẹ̀ pé àwọn àtọ́mọdọ́mọ Ábúráhámù yóò jẹ́ ẹrú ní Ejibiti fún ọdún irinwó. Ní ìgbésẹ̀ kejì, a fún Ábúráhámù ní ààtò ìkọlà; ní ìgbésẹ̀ kẹta sì ni ẹbọ Ísáákì lórí Òkè Móríá. A tọ́ka sí ọdún irinwó yẹn nínú alfa àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta tí Olúwa gbé ní gbígbé dìde àti ní dídá májẹ̀mú pẹ̀lú àwọn ènìyàn àyànfẹ́ kan. Àwọn ènìyàn májẹ̀mú àyànfẹ́ náà ni a kọ̀ sílẹ̀ kúrò lọ́dọ̀ Ọlọ́run nígbà tí wọ́n sọ Stífénì ní òkúta ní ọdún 34, lẹ́yìn èyí náà sì ni Pọ́ọ̀lù, àpọ́sítélì àyànfẹ́ sí àwọn Kèfèrí, ṣe ìdánimọ̀ ọdún irinwó yẹn gẹ́gẹ́ bíi—ọdún irinwó ó lé ọgbọ̀n.

Èyí sì ni mo ń sọ, pé májẹ̀mú náà, tí Ọlọ́run ti fi idi rẹ̀ múlẹ̀ tẹ́lẹ̀ nínú Kristi, òfin náà, tí ó wá lẹ́yìn ọdún mẹ́rìnlá-dín-lọ́gbọ̀n [430], kò lè sọ ọ́ di asán, kí ó lè mú ìlérí náà di aláìní ipa. Jẹ́nẹ́sísì 3:17.

Nọ́mbà tí ó dúró fún májẹ̀mú ni irinwó lé ọgbọ̀n, ṣùgbọ́n àwọn ẹlẹ́rìí méjì náà, Abramu àti Saulu, tí a yí orúkọ wọn padà sí Ábúráhámù àti Pọ́ọ̀lù lẹ́sẹẹsẹ, ń fi àkókò méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ hàn tí ó para pọ̀ jẹ́ gbogbo nọ́mbà irinwó lé ọgbọ̀n. Nígbà tí Ọlọ́run bá yí orúkọ ọkàn kan padà, ó jẹ́ ààmì ìbáṣepọ̀ májẹ̀mú láàárín ọkàn náà àti Ọlọ́run. Nítorí náà, ọdún irinwó lé ọgbọ̀n jẹ́ àpapọ̀ tí a mú jáde nípa àfikún nọ́mbà méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, gẹ́gẹ́ bí irinwó Ábúráhámù àti àfikún ọgbọ̀n ti Pọ́ọ̀lù. Hesekieli dùbúlẹ̀ sórí ẹ̀gbẹ́ òsì rẹ̀ fún ọjọ́ ẹgbẹ̀rún mẹ́ta ó lé aadọ́rùn-ún, lẹ́yìn náà sórí ẹ̀gbẹ́ ọ̀tún rẹ̀ fún ọjọ́ ogójì; èyí sì ń tọ́ka sí nọ́mbà méjì tí àpapọ̀ wọn jẹ́ irinwó lé ọgbọ̀n.

Nínú Genesisi orí kẹ́wàá-lélọ́gọ́rin, májẹ̀mú ikú tí a mú wá jáde lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn ìkún-omi nípasẹ̀ ìṣọ̀tẹ̀ Nimrodu fi ìyàtọ̀ tí ó wà láàárín májẹ̀mú méjì hàn gbangba. Àwọn ìpìlẹ̀ ilé-ìṣọ́ Babeli jẹ́ ẹ̀rí sí májẹ̀mú Satani ti “gba ara rẹ là” fún àwọn ènìyàn kan tí a yóò dá lẹ́jọ́ tí a sì tú ká. Nínú orí kan náà, a ṣe ìfihàn ìtàn ìran àwọn Heberu nípasẹ̀ ìbí Eberi, èyí tí ó samisi ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ènìyàn àyànfẹ́ láti ṣojú fún májẹ̀mú ìyè, ní ìtakò sí májẹ̀mú ikú ti Nimrodu.

Ẹbẹri sì wà láàyè ọdún mẹ́rìnlélógójì, ó sì bí Pẹlegi: Ẹbẹri sì wà láàyè lẹ́yìn tí ó bí Pẹlegi ọdún ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta ó lé ọgbọ̀n, ó sì bí àwọn ọmọkùnrin àti àwọn ọmọbìnrin. Pẹlegi sì wà láàyè ọdún ọgbọ̀n, ó sì bí Reu. Jẹ́nẹ́sísì 11:16–18.

Nínú orí kẹwàá ti Jẹ́nẹ́sísì ni a kọ́kọ́ mẹ́nu kàn Ébérì àti Pẹ́lẹ́gì.

A bí ọmọ méjì fún Ébérì: orúkọ ọ̀kan ni Pélégì; nítorí ní ọjọ́ ayé rẹ̀ ni a pín ayé; orúkọ arákùnrin rẹ̀ sì ni Jókítánì. Gẹ́nẹ́sísì 10:25.

Pẹ́lẹgì túmọ̀ sí ìpín tàbí pípínya, àti ní ọjọ́ Pẹ́lẹgì ni a ti fi ìtàn ilé-ìṣọ́ Bábélì àti ìṣọ̀tẹ̀ Nímíródù samisi ìpín àwọn ẹ̀yà méjì ti àwọn ènìyàn májẹ̀mú. Ébérì pé ọdún ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlá-dín-lọ́gọ́rin [464], ṣùgbọ́n lẹ́yìn ìbí Pẹ́lẹgì (ìpín), ó sì wà láàyè fún ọdún irinwó àádọ́ta [430]. Gbogbo òtítọ́ ní ìbámu tirẹ̀, àti irinwó àádọ́ta ni nọ́mbà tí Pọ́ọ̀lù fi sọ fún àsọtẹ́lẹ̀ májẹ̀mú Ábúráhámù. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé nọ́mbà irinwó àádọ́ta ni a fi mọ ìyè Ébérì lẹ́yìn ìbí Pẹ́lẹgì, ọdún mẹ́rìnlá àkọ́kọ́ ìgbésí ayé rẹ̀ ni a sọ gẹ́gẹ́ bí “ọdún mẹ́rin àti ọgbọ̀n,” èyí tí ó dájú pé ọdún mẹ́rìnlá ni, ṣùgbọ́n ní ìsọ̀rọ̀ rọrùn yẹn ti ọdún mẹ́rìnlá náà, a ka a sí “mẹ́rin” àti “ọgbọ̀n” (430). Lẹ́yìn náà ni irinwó àádọ́ta wá, lẹ́yìn náà ìfihàn àkọ́kọ́ ìgbésí ayé Pẹ́lẹgì jẹ́ “ọgbọ̀n.”

Ébérì ni gbòǹgbò orúkọ Heberu, ó sì jẹ́ ìkọ́kọ́ àkọ́kọ́ tí a fi mẹ́nu kàn àwọn Heberu, ẹni tí yóò di àwọn ènìyàn àyànfẹ́ ti májẹ̀mú. Itumọ̀ Ébérì ni láti kọjá lọ, nípa bẹ́ẹ̀ ó ń ṣàpẹẹrẹ àwọn ènìyàn májẹ̀mú tí ń kọjá kúrò ní ayé sí ilẹ̀ tuntun, gẹ́gẹ́ bí àwọn ọmọ Ábúráhámù ti ṣe nígbà tí wọ́n kọjá Òkun Pupa sí Ilẹ̀ Ìlérí. Ìrìnàjò aṣálẹ̀ ọdún mẹ́rìnlélógójì dá ìkọjá yẹn dúró, ṣùgbọ́n ní òpin ọdún mẹ́rìnlélógójì náà wọ́n kọjá Jọ́dánì sí Ilẹ̀ Ìlérí, nípa bẹ́ẹ̀ ó ń ṣàpẹẹrẹ ìkọjá ìkẹyìn ti àwọn ènìyàn Ọlọ́run. Pélégì ń ṣàfihàn ìtàn àkókò náà nígbà tí ìpín ènìyàn sí àwọn ènìyàn májẹ̀mú méjì ti kọ́kọ́ ṣẹlẹ̀ ní ilé-ìṣọ́ Nimrodu. Àmì májẹ̀mú ikú ti Nimrodu ni ìdàrúdàpọ̀, àti àmì májẹ̀mú ìyè ti Heberu ni ọ̀ọ́dúnrún mẹ́rìnlélọ́gbọ̀n ọdún ayé Ébérì ṣáájú ìpín tí Pélégì ń ṣàfihàn. Orúkọ Pélégì pẹ̀lú ń samisi òtítọ́ onínọ́mbà àpẹẹrẹ kan, nítorí pé ọ̀ọ́dúnrún mẹ́rìnlélọ́gbọ̀n ọdún Ébérì ni a pín sí nọ́mbà méjì, Pélégì sì ń ṣàfihàn ìyàtọ̀ ọ̀ọ́dúnrún náà pẹ̀lú nọ́mbà ọgbọ̀n.

Ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀rin ó ní apá méjì. Ọdún irinwó ti májẹ̀mú Ábúráhámù pẹ̀lú àfikún ọgbọ̀n ọdún tí Pọ́ọ̀lù fi ààmì sí. Ìlọsíwájú ìmọ̀ tí ń mú ìjíǹde ìkẹyìn àwọn ènìyàn Ọlọ́run jáde ni a ṣàpẹẹrẹ nínú orí kejìlá ti Dáníẹ́lì, níbi tí a ti dá ààmì apá-méjì ti májẹ̀mú àìnípẹ̀kun mọ̀ ní pàtó, tí a sì gbé e kalẹ̀ nínú ẹsẹ̀ 9/11.

Ó sì wí pé, Máa lọ ní ọ̀nà rẹ, Dáníẹ́lì: nítorí a ti pa àwọn ọ̀rọ̀ náà mọ́, a sì ti fi èdìdì dì wọ́n títí di àkókò òpin. Ọ̀pọ̀ yóò di mímọ́, a ó sì sọ wọ́n di funfun, a ó sì dán wọn wò; ṣùgbọ́n àwọn ènìyàn búburú yóò máa hùwà búburú: kò sì sí ọ̀kan nínú àwọn ènìyàn búburú tí yóò yé e; ṣùgbọ́n àwọn ọlọ́gbọ́n yóò yé e. Àti láti àkókò tí a ó ti mú ẹbọ àìṣẹ́júmọ́ kúrò, tí a ó sì gbé ohun ìríra tí ń mú ìdahoro kalẹ̀ sókè, ẹgbẹ̀rún kan, igba méjì, àádọ́rin ọjọ́ ni yóò wà. Dáníẹ́lì 12:9–11.

Ìsíṣí ikẹhin tí ó mú ìlànà ìdánwò ìgbésẹ̀ mẹ́ta jáde, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn nínú ẹsẹ̀ kẹwàá gẹ́gẹ́ bí “a ó sì wẹ̀ wọ́n mọ́, a ó sì sọ wọ́n di funfun, a ó sì dán wọ́n wò,” ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ọdún ẹgbẹ̀rún kan, ọ̀ọ́rùn-ún méjì, àti aadọrun. Òye àwọn aṣáájú-ọnà nípa ẹsẹ̀ náà ni pé ìyọkúrò ìdènà ìsìn àwọn aláìmọ̀ ní ọdún 508 bẹ̀rẹ̀ ìlànà ọdún mẹ́tàlélọ́gbọ̀n kan tí ó yọrí sí ìdásílẹ̀ ipò póòpù gẹ́gẹ́ bí ìjọba karùn-ún nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì ní ọdún 538, ẹni tí ó sì jọba gẹ́gẹ́ bí ìjọba karùn-ún nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì títí di ìparí ọdún ẹgbẹ̀rún kan, ọ̀ọ́rùn-ún méjì, àti ọgọ́ta ní ọdún 1798. Àwọn ọdún mẹ́tàlélọ́gbọ̀n láti 508 títí di 538 ni Pọ́ọ̀lù náà tún ṣàpẹẹrẹ gẹ́gẹ́ bí “ìṣubú kúrò ní ìgbàgbọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀,” nínú 2 Tẹsalonika.

Nínú 2 Tẹsalóníkà, kókó-ọrọ náà ni ìbáṣepọ̀ láàárín Róòmù aláìkọlù-oríṣà àti Róòmù pápà, ìyẹn ìjọba kẹrin àti ìjọba karùn-ún nínú àsọtẹ́lẹ̀ lẹ́sẹ̀sẹ̀. Nínú orí yìí nínú Tẹsalóníkà ni William Miller ti ṣàwárí pé “ìgbà gbogbo” nínú ìwé Dáníẹ́lì dúró fún Róòmù aláìkọlù-oríṣà, àti pé Miller tún ṣàwárí pé “ìgbà gbogbo” nínú Dáníẹ́lì ni a máa ń fi hàn ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìríra ìdànù tàbí ìrékọjá ìdànù. Ìríra àti ìrékọjá ìdànù nínú ìwé Dáníẹ́lì dúró fún ohun tí Jòhánù ń ṣe ìdánimọ̀ nínú ìwé Ìfihàn gẹ́gẹ́ bí àwòrán ẹranko náà àti àmì ẹranko náà, lẹ́sẹ̀sẹ̀.

William Miller fi ọ̀pọ̀ jùlọ, bí kò bá ṣe gbogbo rẹ̀ pátápátá, nínú àwọn ìṣàkóso àsọtẹ́lẹ̀ rẹ̀ lé lórí ìdánimọ̀ rẹ̀ ti agbára ìparun méjì, tí a ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí “ojoojúmọ́” (Romu keferi), àti agbára ìparun kejì, èyí tí a sọ ní ọ̀nà méjì, gẹ́gẹ́ bí ìrékọjá ìparun (àpapọ̀ ìjọ àti ìjọba), nínú Ìfihàn—gẹ́gẹ́ bí ère ẹranko náà (àkójọpọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ ti pápá), àti ìríra ìparun (ìbọ̀rìṣà oòrùn) nínú Ìfihàn—gẹ́gẹ́ bí ààmì ẹranko náà. Ìmọ̀ tí Miller rí gbà láti inú ìfihàn Paul nínú 2 Tẹsalóníkà ni ìmọ̀ ìpìlẹ̀ àkọ́kọ́ kan fún Miller, ẹni tí ó jẹ́ àmì àwọn ìpìlẹ̀ Adventism. Paul sọ pé àwọn tí kò nífẹ̀ẹ́ òtítọ́ tí a ṣàfihàn nínú orí kejì 2 Tẹsalóníkà ni àwọn tí ń gba ìtanrànṣẹ́ alágbára.

Nínú àwọn ẹsẹ̀ mẹ́ta Dáníẹ́lì (Dáníẹ́lì 12:9–11), òye àpẹẹrẹ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn kò lè ní ìlò àkókò nínú, nítorí pé láti ọjọ́ Kẹwàá 22, 1844; ìlò àkókò àsọtẹ́lẹ̀ kò tún bófin mu mọ́. Àwọn ẹsẹ̀ 9/11 dúró fún àkókò méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ti ọdún ọgbọ̀n àti ẹgbẹ̀rún kan, igba méjì lé ọgọ́ta ọdún. Nọ́mbà ogójì àti nọ́mbà ẹgbẹ̀rún kan, igba méjì lé ọgọ́ta jẹ́ àmì méjèèjì fún aginjù àsọtẹ́lẹ̀, wọ́n sì lè rọ́pò ara wọn ní ti àsọtẹ́lẹ̀. Nítorí náà, a lè lóye ẹgbẹ̀rún kan, igba méjì lé ọgọ́ta gẹ́gẹ́ bí ogójì, ogójì sì ni ìdámẹ́wàá irinwó. Àwọn ẹsẹ̀ 9/11 jẹ́ àmì nọ́mbà májẹ̀mú ayérayé, gẹ́gẹ́ bí irinwó (Ábúráhámù) ṣe ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ọgbọ̀n (Pọ́ọ̀lù). “Aginjù” tí “ẹgbẹ̀rún kan, igba méjì lé ọgọ́ta” ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ bá “aginjù” “ogójì” mu, mẹ́rin sì jẹ́ ìdámẹ́wàá irinwó. Ọgbọ̀n jẹ́ ọgbọ̀n. Irinwó àti ọgbọ̀n ni a mú jáde nípasẹ̀ fífi nọ́mbà irinwó kún nọ́mbà ọgbọ̀n, èyí tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú orí kẹrin Ìsíkíẹ́lì gẹ́gẹ́ bí ọ̀ọ́dúnrún mẹ́sàn-án-dín-lọ́gbọ̀n pẹ̀lú kíkún-un sí nọ́mbà ogójì.

Àwọn ẹsẹ 9/11 nínú orí kejìlá dúró fún àárín àkókò àsọtẹ́lẹ̀ mẹ́ta tí ó wà nínú orí náà, wọ́n sì jẹ́ àmì májẹ̀mú àìnípẹ̀kun tí a tú ìdì rẹ̀ sílẹ̀ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Ìtú ìtumọ̀ irinwó ọ̀rún mẹ́ta ní ọgbọ̀n ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ni a mú wáyé nínú orí kẹrin ti Ìsíkíẹ́lì.

Kìnnìún ẹ̀yà Júdà ń tú ìdìmọ̀ ìkìlọ̀ ìkẹyìn sílẹ̀ báyìí fún àwọn tí wọ́n ti wọ Ibi Mímọ́ Jùlọ pẹ̀lú Ẹsẹkiẹli, Johanu, Daniẹli àti Aísáyà nípa ìgbàgbọ́. Òtítọ́ náà ni a ṣí sílẹ̀ ní ìbámu pẹ̀lú gbígbé àwọn tí a ṣojú fún kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí àwọn ẹni àtìkò Ísírẹ́lì nìkan, ṣùgbọ́n pẹ̀lú gẹ́gẹ́ bí àsíá ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì. Òtítọ́ náà ni a fi sínú ọ̀nà ìtumọ̀ májẹ̀mú tí a ṣojú fún nípa ọ̀ọ́dún irinwó Ábúráhámù, ní ìbámu pẹ̀lú májẹ̀mú tí a ṣojú fún nípa ọgbọ̀n ọdún Pọ́ọ̀lù. Òtítọ́ náà ni a gbé kalẹ̀ nínú ẹsẹ̀ 9/11 ti Daniẹli méjìlá, tí ń ṣojú àárín àkókò àpẹẹrẹ mẹ́ta, èyí tí àwọn Míléráìtì lóye dáadáa. Òtítọ́ àárín 9/11 tí a ń tú ìdìmọ̀ rẹ̀ sílẹ̀ nínú Daniẹli méjìlá ni a ṣojú fún nínú ọ̀ọ́rùn-ún mẹ́ta àti aadọ́rin ọjọ́, àti ogójì ọjọ́ Ẹsẹkiẹli. Àwọn ọjọ́ wọ̀nyí ni a ṣí sílẹ̀ fún Ẹsẹkiẹli ní ọdún ọgbọ̀n, ti ìyí Jùbílì kẹtàdínlógún, àti pé Ẹsẹkiẹli, gẹ́gẹ́ bí àlùfáà, ń ṣojú fún iṣẹ́-àlùfáà ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì, tí wọ́n wà nínú àdánwò àárín, nínú àdánwò mẹ́ta.

A samisi Ẹsẹkiẹli ni a samisi nínú ìdánwò tẹ́ńpìlì ní “ọjọ́ karùn-ún” oṣù “kẹ́rin,” èyí tí nínú ìtàn Míllẹ́ráìtì fi àárín pátápátá hàn (“láàrín gbùngbùn”) àwọn oṣù keje tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ìbànújẹ àkọ́kọ́ ní April 19, 1844, tí ó sì parí ní October 22 ọdún kan náà.

“Ní ìgbà òru-ọ́dún ọdún 1844, ní àárín àkókò tí a ti kọ́kọ́ rò pé ọjọ́ 2300 yóò parí, àti ìgbà ìrẹ́danu ẹ̀wé ọdún kan náà, sí èyí tí a sì wá rí i lẹ́yìn náà pé wọ́n gùn dé, ni a kéde ìfẹ̀ṣẹ̀rọ̀ náà ní ọ̀rọ̀ gangan ti Ìwé Mímọ́ pé: ‘Wò ó, Ọkọ-ìyàwó ń bọ̀!’” The Great Controversy, 398.

Ọjọ́ kẹrìnlá-dín-lógún oṣù Keje, ọdún 1844 wà ní àárín oṣù mímọ́ méje náà, àti ní ọjọ́ náà Samuel Snow wà ní Boston Tabernacle, ó ń gbé ọ̀rọ̀ rẹ̀ ti Ẹkún Ọ̀ganjọ́ kalẹ̀. Níbẹ̀, fún ìgbà àkọ́kọ́ nínú ìfihàn gbangba kan, ó “kéde gan-an pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ Ìwé Mímọ́ pé: ‘Wò ó, Ọkọ Ìyàwó ń bọ̀!’” Ní báyìí, ní ti ààmì, àwa dúró pẹ̀lú Esekiẹli ní Boston Tabernacle, díẹ̀ ṣáájú kí ìgbéga àwọn ońṣẹ́ ẹkún ọ̀ganjọ́ náà jáde lọ bí ìgbì òkun tí ń gòkè bò. Ilana àsọtẹ́lẹ̀ ti gbígbé àsíá sókè ni a ṣàpẹẹrẹ nínú ìlà àsọtẹ́lẹ̀ ti Islam nínú Ìfihàn orí kẹsàn-án. Esekiẹli orí kẹrin pèsè ẹlẹ́rìí kejì àti ìparí àsọtẹ́lẹ̀ náà ti ọdún ẹgbẹ̀rún mẹ́ta ó lé mọ́kànlélọ́gọ́rin àti ọjọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún, ó sì ṣe bẹ́ẹ̀ nínú orí kẹrin.

A ó máa bá àwọn nǹkan wọ̀nyí lọ nínú àpilẹ̀kọ tí ó tẹ̀lé.