Àpilẹ̀kọ tó ṣáájú parí pẹ̀lú àgbéyẹ̀wò yìí, “Ìgbéyàwó májẹ̀mú ti ọdún 313 dúró fún ìgbéyàwó májẹ̀mú ìkẹyìn ti agbára póòpù pẹ̀lú Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà—ọba àkọ́kọ́ nínú àwọn ọba mẹ́wàá ti Ìfihàn orí kẹtàlá-dín-lógún; agbára olókè méjì kan tí a fi àpẹẹrẹ hàn nípasẹ̀ agbára olókè méjì ti Faranse. Ìtàn tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Clovis ní ọdún 496 tí ó sì parí ní ìkẹyìn sí àṣẹ Justinian ní ọdún 533 àti ìgbéga póòpù sórí ìtẹ́ ní ọdún 538, dúró fún ìtàn láti ọdún 1989 títí dé òfin Ọjọ́-Àìkú.”
A fi àpẹẹrẹ Ronald Reagan nípasẹ̀ Clovis ní ọdún 496, a sì fi Donald Trump ṣàpẹẹrẹ nípasẹ̀ Justinian ní ọdún 533. Àṣẹ Justinian wá ní ọdún márùn-ún ṣáájú kí ìjọpápàkí gòkè sí orí ìtẹ́ ní ọdún 538, Ìlànà Milan sì wá ní ọdún mẹ́jọ ṣáájú òfin Àìkú ọjọ́ Àìkú àkọ́kọ́ ti ọdún 321. Àṣẹ náà àti ìlànà náà bá ara wọn mu gẹ́gẹ́ bí àmì ọ̀nà tí ó ṣáájú òfin ọjọ́ Àìkú.
Rẹ́gàn
Ní ọdún 1870, àwọn ọmọ-ogun Ítálì gba Róòmù (20 September 1870). Ìpínlẹ̀ Pápà dáwọ́ ìwàláàyè rẹ̀ dúró gẹ́gẹ́ bí ìpínlẹ̀ agbègbè, Pópù Pius IX sì di “ẹlẹ́wọ̀n nínú Vatican.” Níwọ̀n bí kò ti sí agbègbè Pápà kankan mọ́ tí a mọ̀ sí ìpínlẹ̀ aláṣẹ òmìnira, Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà (gẹ́gẹ́ bí ọ̀pọ̀ orílẹ̀-èdè mìíràn) kò sì tún pa ìbáṣepọ̀ ìjọba pẹ̀lú Pópù mọ́ gẹ́gẹ́ bí alákòóso ayé. Ní October ọdún 1951, Ààrẹ Harry S. Truman yan General Mark W. Clark gẹ́gẹ́ bí Aṣojú Ìjọba Amẹ́ríkà sí Vatican. Ìtakò líle dìde ní kíákíá láti ọ̀dọ̀ ọ̀pọ̀ ìjọ àti àjọ Pùrótẹ́sítáǹtì, tí wọ́n jiyàn pé ìpò yíyan náà tako ìyapa ìjọ àti ìjọba. Ní January ọdún 1952, General Clark yọ orúkọ rẹ̀ kúrò.
Ní ọjọ́ kẹwàá, oṣù kin-in-ni, ọdún 1984, Ààrẹ Ronald Reagan àti Póòpù John Paul II fara mọ́ ọn ní ìlànà pé kí wọ́n dá ìbáṣepọ̀ aṣojú ìjọba pípé sílẹ̀ láàárín Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà àti Holy See. Ní ọjọ́ kẹ́sàn-án, oṣù kẹrin, ọdún 1984, William A. Wilson (ẹni tí ó ti ń ṣiṣẹ́ tẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí aṣojú àdáni Reagan) gbé àwọn ìwé-ẹ̀rí rẹ̀ kalẹ̀, ó sì di Aṣojú Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà àkọ́kọ́ sí Holy See.
Láàárín ọdún mẹ́tàlélọ́gbọ̀n láti 1951 títí dé 1984, ìfaradà ìṣòro-òdì ti Pọ́tẹ́sítáǹtì sí Kátólíìkì tú ká. “Àwọn apá” tí wọ́n dúró fún ìjọ papacy ní 496 pẹ̀lú Clovis jẹ́ àpèjúwe Reagan ní 1984 títí lọ sí 1989. Clovis ṣàpẹẹrẹ ìyọkúrò ẹ̀sìn náà (ìbọ̀rìṣà) tí ń dí papacy lọ́wọ́ láti tún dìde padà sínú agbára, àti ní 1984 a ti mú ìfaradà ìṣòro-òdì ti Pọ́tẹ́sítáǹtì sí ìdàsókè papacy kúrò. “Ojoojúmọ́” náà (ìbọ̀rìṣà) ni a yọ kúrò, Pọ́ọ̀lù sì ṣàpèjúwe ìyọkúrò ìfaradà ìṣòro-òdì ìbọ̀rìṣà sí papacy gẹ́gẹ́ bí “ìṣubú kúrò nínú ìgbàgbọ́.”
Ìjọ àpẹẹrẹ ti ìfẹ́kọ̀sílẹ̀ tí Constantine the Great àti ìtàn ọdún 313 títí dé 538 ṣojú fún jẹ́ àmì àkókò kan nígbà tí ìjọ kan ṣe ìfẹ́kọ̀sílẹ̀ pẹ̀lú ara rẹ̀, tí ó sì ṣubú kúrò nínú ìgbàgbọ́. Ẹ̀sìn tí ‘508’ ṣojú fún, èyí tí tẹ́lẹ̀ ti dá ìwọ̀lé agbára papacy dúró, jẹ́ àpẹẹrẹ ìṣubú kúrò nínú ìgbàgbọ́ ti àwọn Protestanti ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Reagan ni a ṣojú fún nípasẹ̀ Clovis. Ní ọdún 496, Clovis fi “agbára” rẹ̀ fún papacy, báyìí ó sì di àpẹẹrẹ “àjọṣepọ̀ aláìmọ́” tí a mú ṣẹ ní àwọn ọdún Reagan. Clovis pẹ̀lú ṣojú fún ìmúkúrò “ìgbàgbogbo” náà ní 508. 508 jẹ́ àpẹẹrẹ 1984.
“Ìfaramọra yìí láàárín ẹ̀sìn kèfèrí àti Ìsìn Kristẹni yọrí sí ìdàgbàsókè ‘ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀’ tí a ti sọ tẹ́lẹ̀ nínú àsọtẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ń tako Ọlọ́run tí ó sì ń gbé ara rẹ̀ ga ju Ọlọ́run lọ. Ẹ̀tò ńláńlá yẹn ti ẹ̀sìn èké jẹ́ aṣetan agbára Sátánì—àpáta-ìrántí àwọn ìsapá rẹ̀ láti fi ara rẹ̀ jókòó lórí ìtẹ́ láti jọba ayé gẹ́gẹ́ bí ìfẹ́ tirẹ̀.” The Great Controversy, 50.
Reagan fi orúkọ gbajúgbajà pe Soviet Union jẹ́ “ìjọba búburú” nínú ọ̀rọ̀ kan ní ọdún 1983, ó sì ka komunísìmù aláìgbàgbọ́-Ọlọ́run sí ìhalẹ̀mọ́ra jìnàjìnà kan ní ti ìwà àti ní ti ẹ̀mí. Òun àti John Paul II dá àjọṣepọ̀ tímọ́tímọ́ ti ara ẹni àti ti òṣèlú sílẹ̀ lòdì sí komunísìmù Soviet. Àwọn ọkùnrin méjèèjì rí ìjàkadì náà ní ọ̀nà ti ìwà, àní pẹ̀lú ní ìtumọ̀ ìpèsè Ọlọ́run; ní ìpamọ́, Reagan sọ̀rọ̀ nípa “Ètò Ọlọ́run” kan láti mú komunísìmù ṣubú. Reagan ní ìfẹ́ sí àwọn ìfihàn Fatima (ìkìlọ̀ pé “Rọ́ṣíà yóò tan àṣìṣe rẹ̀ kálẹ̀”), àwọn olórí méjèèjì náà sì jíròrò nípa ìmọ̀lára àjọṣe tí wọ́n ní pé Ọlọ́run ti dá ẹ̀mí wọn sí fún ète kan (àwọn méjèèjì yè kú nínú ìgbìmọ̀ ìpànìyàn ní 1981) tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú bí a ṣe máa ṣẹ́gun komunísìmù.
Àwọn Ọmọ-ẹ̀yìn Kristi
A tọ́ Reagan nínú ẹ̀sìn Disciples of Christ, èyí tí àwọn baba olùdásílẹ̀ rẹ̀ ti kọ́ ní tààrà pé póòpù ti ìjọ Kátólíìkì ni aṣòdì sí Kristi. Alexander Campbell, aṣáájú àkọ́kọ́ tí ó ṣe pàtàkì jùlọ nínú ìjọ Disciples of Christ, sọ léraléra pé ipò póòpù ni aṣòdì sí Kristi. Nínú àwọn àríyànjiyàn àti àwọn ìkọ̀wé rẹ̀, ó jiyàn pé ìwo kékeré ti Daniel 7, ẹranko ti Ifihan 13, àti ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀ ti 2 Thessalonians 2, gbogbo wọn ń tọ́ka sí àwọn póòpù ti Róòmù. Ó lo àwọn ìdánimọ̀ wọ̀nyí nínú àwọn àríyànjiyàn gbangba (pẹ̀lú pẹ̀lú Bíṣọ́ọ̀bù Kátólíìkì John B. Purcell ní ọdún 1837). Barton W. Stone pè ìjọba Póòpù ní aṣòdì sí Kristi tòótọ́ àti “ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀.” Walter Scott (ajíhìnrere àkọ́kọ́ míràn nínú ìgbésẹ̀ náà) kọ̀wé pé ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀, Póòpù ti Róòmù, yóò dìde nínú ìjọ Kristẹni, yóò sì gbé ara rẹ̀ ga ju Ọlọ́run lọ.
Ìyá Reagan, Nelle, jẹ́ ọmọ-ẹ̀yìn olóòótọ́ ti ẹ̀sìn Disciples of Christ, ó sì ni ipa ẹ̀sìn pàtàkì jùlọ lórí rẹ̀ ní àkókò ìkékòó rẹ̀. A ṣe ìrìbọmi fún Reagan nínú ìjọ Disciples of Christ ní Dixon, Illinois, nígbà tí ó jẹ́ ọmọ ọdún mọ́kànlá, ó sì kópa gidigidi níbẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọdọ́ (pẹ̀lú kíkọ́ ilé-ẹ̀kọ́ ọjọ́ Àìkú). Ó lọ sí Eureka College, tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú Disciples of Christ.
“Àwọn tí ó bá dàrú nínú òye wọn nípa ọ̀rọ̀ náà, tí wọn kò sì lè rí ìtumọ̀ aṣòdì sí Kristi, yóò fi dájú gbé ara wọn kalẹ̀ síhà aṣòdì sí Kristi. Kò sí àkókò kankan báyìí fún wa láti fara mọ́ ayé.” Kress Collection, 105.
A ṣàpèjúwe Reagan nípasẹ̀ Clovis àti pẹ̀lú ìfaradàpọ̀ Constantine Ńlá pẹ̀lú. Reagan tún jẹ́ àkọ́kọ́ nínú àwọn ààrẹ mẹ́jọ ìkẹyìn láti ìgbà ìpẹ̀yà ní ọdún 1989. Gẹ́gẹ́ bí àkọ́kọ́ nínú àwọn ààrẹ mẹ́jọ ìkẹyìn náà, ó ṣàfihàn Donald Trump, ẹni tí, bí Reagan, ṣe dàrú gidigidi nípa àwọn ète tòótọ́ ti papacy, àti nípa ẹni tí papacy jẹ́.
Ṣé méjì lè bá ara wọn rìn pọ̀, bí kò ṣe pé wọ́n ti fi ọ̀rọ̀ ṣọ̀kan? Ámósì 3:3.
Ìgbéyàwó àdéhùn kẹfà àti ìkẹyìn nínú Dáníẹ́lì orí kẹ́wàá àti ọ̀kan wáyé nínú ìtàn tí ó bẹ̀rẹ̀ ní àkókò òpin ní ọdún 1989, tí ó sì parí nínú ìtàn Donald Trump.
“Nínú àwọn ìṣísẹ̀ tí ń lọ lọ́wọ́lọ́wọ́ báyìí ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà láti rí i dájú pé àwọn ilé-iṣẹ́ àti àṣà ìlò ìjọ ń rí àtìlẹ́yìn gbà látọ̀dọ̀ ìpínlẹ̀, àwọn Pùrótẹ́sítáǹtì ń tẹ̀ lé àwọn ìpasẹ̀ àwọn ọmọ Páápà. Rárá, ó ju bẹ́ẹ̀ lọ, wọ́n ń ṣí ilẹ̀kùn sílẹ̀ fún Ẹ̀sìn Páápà láti tún gba ipò gíga jùlọ padà ní Amẹ́ríkà ti Pùrótẹ́sítáǹtì, èyí tí ó ti pàdánù ní Ayé Àtijọ́.” The Great Controversy, 573.
Àdéhùn ìgbéyàwó ti ọdún 313 àti Ofin Ìlànà Milan bá ìtàn ọdún 533 mu, àti pé àṣẹ Justinian ní ọdún 533 yóò tún jẹ́ mímúṣẹ nípasẹ̀ ìṣàkóso kan tí ń jẹ́wọ́ ara rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ti Kristẹni, tí kò sì tún mọ̀ pé láti dá agbára póòpù mọ̀ gẹ́gẹ́ bí àjọ Kristẹni jẹ́ ọ̀rọ̀ ìtakora-nínú-ọ̀rọ̀ ní ìpele tí ó dára jù lọ, àti ẹ̀tàn apanirun ní ìpele tí ó burú jù lọ.
Ìjọ àti Ìjọba
Ní ọdún 457 ṣáájú Kristi, ìpàṣẹ kẹta ti Artaxerxes dá àṣẹ ọba orílẹ̀-èdè padà fún ọláṣẹ òṣèlú àti ọláṣẹ ẹ̀sìn pẹ̀lú.
Ìwọ sì, Esra, gẹ́gẹ́ bí ọgbọ́n Ọlọ́run rẹ tí ó wà ní ọwọ́ rẹ, fi àwọn adájọ́ àti àwọn onídájọ́ kalẹ̀, kí wọ́n lè máa ṣe ìdájọ́ fún gbogbo àwọn ènìyàn tí ó wà ní ìhà kejì odò, àní gbogbo àwọn tí ó mọ òfin Ọlọ́run rẹ; kí ẹ sì kọ́ àwọn tí kò mọ̀ ọ́n. Àti ẹnikẹ́ni tí kì yóò ṣe gẹ́gẹ́ bí òfin Ọlọ́run rẹ, àti gẹ́gẹ́ bí òfin ọba, kí a mú ìdájọ́ ṣẹ lórí rẹ lọ́yàyà, yálà fún ikú, tàbí fún ìlékùn-únkùn, tàbí fún ìgbàwọlé ohun-ìní, tàbí fún ẹ̀wọ̀n. Esra 7:25, 26.
Ìlànà kẹta náà pèsè àṣẹ láti mú ìdájọ́ àti ìjíyà ṣẹ fún òfin Ọlọ́run àti òfin ọba pẹ̀lú. Ìlànà náà samisi ìbẹ̀rẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ ọdún ẹgbẹ̀rún méjìlá-dín-lọ́ọ́dúnrún [2,300] tí ó parí ní October 22, 1844 nígbà tí Kristi wá sí tẹ́ńpìlì Rẹ̀ lójijì. Ó tún samisi ìbẹ̀rẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ ọdún igba [250] kan tí ó parí ní ọdún 207 BC, nínú ìtàn tó wà láàárín ogun Raphia ní 217 BC àti Panium ní 200 BC. Ìmúpadàbọ̀sípò ipò aláṣẹ ìjọba àti ti ẹ̀sìn méjèèjì ní 457 BC fi alfa ìlọ́po méjì hàn tí ó rí àwọn ìmúṣẹ omega méjì. Àwọn ìmúṣẹ omega méjèèjì dúró fún ilẹ̀kùn tí a ti pa; ọ̀kan fún iwo Pùròtẹ́sítàǹtì, èkejì sì fún iwo Ripọ́búlíkà.
Asọtẹ́lẹ̀ àkọ́kọ́ ti ẹgbẹ̀rún méjì ọ̀ọ́dúnrún [2300] dúró fún àwọn òfin Ọlọ́run, àti asọtẹ́lẹ̀ ọdún ẹgbẹ̀rún méjì àádọ́ta [250] dúró fún àwọn òfin ọba. Àwọn asọtẹ́lẹ̀ méjèèjì náà ń fi ìwo ti Pùròtẹ́sítáǹtì àti ìwo ti Rẹ́pùblíkání hàn lórí ẹranko ilẹ̀ ti Ìfihàn orí kẹtàlá. Ìwo Rẹ́pùblíkání ti ẹranko ilẹ̀ náà ni a fi sí àárín àwọn ẹsẹ̀ kọkànlá títí dé mẹ́rìndínlógún ti Dáníẹ́lì mọ́kànlá. Àkókò ọdún mẹ́tàdínlógún láàárín Raphia àti Panium ni ìwo kan láti inú asọtẹ́lẹ̀ méjì ti àṣẹ kẹta ní ọdún 457 BC ti gé kọjá. Asọtẹ́lẹ̀ onífẹ̀ẹ́méjì náà ń fi ìdájọ́ àwọn ènìyàn májẹ̀mú ìkẹyìn hàn, bẹ́ẹ̀ ni ó tún ń fi ìdájọ́ orílẹ̀-èdè náà hàn níbi tí àwọn ènìyàn májẹ̀mú náà ti rí gbòǹgbò wọn.
Ó sì wí fún Abramu pé, “Mọ ní ìdájú pé irú-ọmọ rẹ yóò jẹ́ àjèjì ní ilẹ̀ tí kì í ṣe tiwọn, wọn yóò sì máa sìn wọ́n; wọn yóò sì máa pọ́n wọn lójú fún ọdún ẹgbẹ̀rún mẹ́rin. Pẹ̀lú náà, orílẹ̀-èdè náà tí wọn yóò máa sìn ni èmi yóò dá lẹ́jọ́; lẹ́yìn èyí, wọn yóò sì jáde pẹ̀lú ọrọ̀ púpọ̀.” Jẹ́nẹ́sísì 15:13, 14.
Nínú ìwé Ìsíkíẹ́lì, Ọ̀wàrà 22, 1844 ni a fi ṣe àpẹẹrẹ nípasẹ̀ Ọ̀wàrà 22, 573 ṣáájú Kristi. Ọjọ́ kan ń tọ́ka sí ìbẹ̀rẹ̀ ìdájọ́ ìwádìí, èkejì sì ń tọ́ka sí fífún ìpè kàkàkí Jùbílì ní ìbẹ̀rẹ̀ àti ní ìparí ìlànà ìdájọ́ náà. Àwọn ọjọ́ méjèèjì bá ara wọn mu, àwọn méjèèjì sì ń tọ́ka sí ilẹ̀kùn tí a ti pa. 1844 dúró fún pípade ilẹ̀kùn ibi mímọ́, bí Kristi ṣe wọ inú Ibi Mímọ́ Jùlọ. 573 ṣáájú Kristi ń tọ́ka sí ìparí àkókò àyè ìdánwò ènìyàn níbi tí àwọn ẹrú ẹ̀ṣẹ̀ tí a ti rà padà yóò ti gba òmìnira wọn, àti ayé tuntun kan láti máa gbé nínú rẹ̀.
Ṣùgbọ́n bí a kò bá rà á padà ní àwọn ọdún wọ̀nyí, nígbà náà ni yóò jáde lọ ní ọdún ìgbà-ìdásílẹ̀, òun fúnra rẹ̀ àti àwọn ọmọ rẹ̀ pẹ̀lú rẹ̀. Nítorí àwọn ọmọ Ísírẹ́lì jẹ́ ìránṣẹ́ fún mi; ìránṣẹ́ mi ni wọ́n, àwọn tí mo mú jáde kúrò ní ilẹ̀ Ejibiti: Èmi ni Olúwa Ọlọ́run yín. Lefitiku 25:54, 55.
Àwọn Ọjọ́ Kẹrìnlélógún, Oṣù Kẹwàá méjèèjì dúró fún ilẹ̀kùn tí a pa ti òfin Ọjọ́ Àìkú tí ó súnmọ́ dé. Àkókò àánú ìdánwò tí a fi fún Adventism bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1844, ó sì parí ní òfin Ọjọ́ Àìkú tí ó súnmọ́ dé; bẹ́ẹ̀ náà ni àkókò àánú ìdánwò tí a fi fún Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà náà parí ní òfin Ọjọ́ Àìkú tí ó súnmọ́ dé. Àwọn ìparí méjèèjì náà bá àwọn ẹlẹ́rìí méjì ti Ọjọ́ Kẹrìnlélógún, Oṣù Kẹwàá mu nínú ọdún ẹgbẹ̀rún méjì ó lé ọ̀ọ́dúnrún [2,300] àti ọdún igba ó lé àádọ́ta [250].
Ọdún igba márùn-ún tí ó parí nínú ìtàn láàárín Raphia àti Panium pín àkókò àwọn ogun méjèèjì náà sí àwọn nọ́ńbà àmì méjì, tí wọ́n jọ ní ìtumọ̀ àtọ̀runwá tirẹ̀ pàtó. Ọdún mẹ́wàá lẹ́yìn Raphia, tí ìtumọ̀ rẹ̀ jẹ́ ilẹ̀ ààlà, àti ọdún méje ṣáájú Panium, èyí tí ó jẹ́ ogun tí a jagun lórí pẹ̀tẹ́lẹ̀ tí ó sì parí ní ìdótì. Mẹ́wàá àti méje, gẹ́gẹ́ bí àmì, ń ṣe ìdánimọ̀ agbára dragoni lórí ọ̀pọ̀ ẹlẹ́rìí. 207 BC fi Trump, àmì ẹranko ilẹ̀ ayé, sí àárín ẹsẹ̀ kọkànlá àti ẹsẹ̀ kẹ́ẹ̀ẹ́dógún ti Dáníẹ́lì 11 ní ti àsọtẹ́lẹ̀, ní fífi ara rẹ̀ sílẹ̀ láti sọ̀rọ̀ bí dragoni, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ nípasẹ̀ àpapọ̀ nọ́ńbà mẹ́wàá àti nọ́ńbà méje.
Mẹ́tàlá-dín-lógún pẹ̀lú jẹ́ àmì-ìṣàpẹẹrẹ, ó sì ń fa ìtàn Raphia títí dé Panium kọjá Panium, àti síwájú Raphia pẹ̀lú. Ptolemy IV Philopator jọba gẹ́gẹ́ bí ọba Íjíbítì Ptolemaic láti ọdún 221 BC sí ọdún 204 BC, ó sì ṣẹ́gun Antiochus Magnus ní Raphia ní ọdún 217 BC. Ptolemy bẹ̀rẹ̀ sí í jọba kí Raphia tó ṣẹlẹ̀, ó sì jọba fún ọdún “mẹ́tàlá-dín-lógún.” Nọ́mbà mẹ́tàlá-dín-lógún dúró fún àkókò ìtàn kan tí ó bẹ̀rẹ̀ ṣáájú Raphia, tí ó sì gùn kọjá ogun Panium àti ìdótì Sidoni títí dé ìparí àkókò àyè ìdánwò ènìyàn gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ ní ọdún 330. Àsọtẹ́lẹ̀ ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n fún àkókò ìjọ Smyrna bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 64, ó sì parí ní Edict of Milan àti àdéhùn ìgbéyàwó ti ọdún 313.
Kọ́ńsítántínì Ńlá dúró fún ìtàn ìjọ Pẹ́gámọ̀sì, ìtàn náà sì bẹ̀rẹ̀ ní 313, ó sì parí ní 538. “Ọdún mẹ́tàdínlógún” àkọ́kọ́ lẹ́yìn ìparí àsọtẹ́lẹ̀ ọdún lọ́nà igba àti àádọ́ta ní 313 ní àmì ọ̀nà mẹ́ta. 313 ni Àṣẹ Milan, 321 ni òfin Àìkú àkọ́kọ́, a sì fi ìpín ìjọba náà sí àmì ní 330. 330 dúró fún òfin Àìkú ìkẹyìn tí ó fi ìparí àkókò àyè ìdánwò ènìyàn sí àmì. Nítorí náà, nọ́mbà mẹ́tàdínlógún bẹ̀rẹ̀ kí Ráfíà tó wáyé, ó sì parí dájúdájú lẹ́yìn ìpolongo ológun Páníùmù àti Sídónì. Ẹsẹ̀ kẹrìndínlógún nínú Dáníẹ́lì mọ́kànlá dúró fún òfin Àìkú ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.
Àsọtẹ́lẹ̀ Símírínà ń fi àmì ìdótì tí ó jẹ́ ọkàn-àyà gidi ti ìhìn ìkìlọ̀ Ìsíkíẹ́lì hàn. Àmì ọ̀nà tí ó ṣáájú òfin Ọjọ́ Àìkú, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ àwòrán méjì ti ìparun Jerúsálẹ́mù, ni ìdótì náà; ṣùgbọ́n ó tún jẹ́ Òfin Mílánò, èyí tí ó bẹ̀rẹ̀ ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà.
Nígbà ìdótì, ìrìnàjò ìgbéyàwó àdéhùn kan yóò ṣẹlẹ̀. Èyí jẹ́ fíràkítàlì ti ìrìnàjò ìgbéyàwó tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Reagan, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú Clovis ní 496, ṣùgbọ́n ìrìnàjò ìkẹyìn sí ìgbéyàwó náà bẹ̀rẹ̀ nígbà ìdótì, ní ìbámu pẹ̀lú àṣẹ Justinian ti 533, àti pẹ̀lú Òfin Milan ní 313. Àwọn àmì ọ̀nà méjèèjì ṣáájú òfin Ọjọ́ Àìkú. 313 ṣáájú òfin Ọjọ́ Àìkú àkọ́kọ́ ní 321, àti àṣẹ 533 ṣáájú òfin Ọjọ́ Àìkú ní Ìgbìmọ̀ kẹta ti Orleans ní 538. Irú òfin kan yóò mú àwọn àbùdá àsọtẹ́lẹ̀ ti àṣẹ Justinian àti ti Òfin Milan ṣẹ, nígbà tí irú ìgbéyàwó àdéhùn àpẹẹrẹ kan yóò sì jẹ́ ìdásílẹ̀.
Nígbà tí a bá ti ṣe ìlànà àṣẹ náà, ó ti pẹ́ jù láti múra sílẹ̀, nítorí pé a ti ti ilẹ̀kùn àkókò ìdánwò mọ́ sórí ìwo Pùròtẹ́sítáǹtì gẹ́gẹ́ bí a ti ti i ní ìdánilójú ní Ìrékọjá àkọ́kọ́ ní Íjíbítì. Lẹ́yìn èyí, òfin Ọjọ́-Àìkú, àmì ọ̀nà tí ó tẹ̀ lé e, fi hàn kì í ṣe pé àwòrán ẹranko náà ti dá sílẹ̀ ní kíkún nìkan, ṣùgbọ́n pẹ̀lú ìmúṣẹ àmì ẹranko náà. Òfin Ọjọ́-Àìkú ń samisi òpin àkókò ìdánwò fún ìwo Olómìnira, ẹranko ilẹ̀ ayé ti Ìfihàn orí kẹtàlá, gẹ́gẹ́ bí ó ti dájú pé Fáráò àti ogun rẹ̀ kú nínú Òkun Pupa lẹ́yìn Ìrékọjá.
Ọdún igba àti aadọta tí ó parí ní 207 ṣáájú ìbí Kristi fi Donald Trump hàn, gẹ́gẹ́ bí Antiochus Magnus tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀, bí ó ti ń múrasílẹ̀ fún ìpolongo ogun tí ń bọ̀ tí ó bẹ̀rẹ̀ ní pẹ̀tẹ́lẹ̀ Panium tí ó sì parí pẹ̀lú ìdótì Síídónì. Lẹ́yìn Ogun Panium, olórí ogun Ptolemaic náà, Scopas ti Aetolia, sá pẹ̀lú bí ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá ọmọ-ogun tí ó là áyé lọ sí ìlú Síídónì. Antiochus lé e, ó sì dóti Síídónì. Ìjọba Ptolemaic ní Alexandria rán ọmọ-ogun ìrànlọ́wọ́ kan, ṣùgbọ́n kò ṣàṣeyọrí. Níwọ̀n bí ebi ti ń dojú kọ wọn, Scopas fi ìlú náà jọ̀wọ́. Antiochus jẹ́ kí Scopas lọ; Scopas sì padà sí Ejibiti lẹ́yìn náà, níbi tí a ti pa á níkẹyìn lórí ẹ̀sùn ìṣọ̀tẹ̀ àti jíjẹ owó ìjọba jẹ. Ìdótì Síídónì mú ìṣẹ́gun Antiochus lórí Coele-Syria lẹ́yìn Panium pé.
Arábìnrin White fi ìwé Uriah Smith, Daniel and the Revelation, hàn gẹ́gẹ́ bí “ọwọ́ ìrànlọ́wọ́ Ọlọ́run.” Nínú àlàyé rẹ̀ lórí ẹsẹ̀ kẹrìnlá àti kẹẹ̀ẹ́dógún ti Danieli mọ́kànlá, Smith tọ́ka sí ìpolongo ìpele méjì ti Antiochus.
“Ìtọ́nisọ́na ọba ọdọ ilẹ̀ Ejibiti ni Ilé Ìgbìmọ̀ Aláṣẹ Romu fi lé M. Emilius Lepidus lọ́wọ́, ẹni tí ó yan Aristomenes, òjíṣẹ́ ìjọba àgbà kan tí ó ní ìrírí ní àgbàlá ọba náà, gẹ́gẹ́ bí alábòójútó rẹ̀. Ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ rẹ̀ ni láti pèsè ààbò sí ìkógun tí a ń halẹ̀ pẹ̀lú rẹ̀ láti ọ̀dọ̀ àwọn ọba méjèèjì tí wọ́n dá ìfọ̀kànsìn pọ̀, Philip àti Antiochus.”
“Fún ète yìí ni ó rán Scopas, gómìnà olókìkí kan ti AEtolia, ẹni tí ó wà ní iṣẹ́ àwọn ará Ejibiti nígbà náà, sí ilẹ̀ ìbílẹ̀ rẹ̀ láti kó ìrànlọ́wọ́ ọmọ-ogun jọ fún ogun náà. Lẹ́yìn tí ó ti pèsè ọmọ-ogun kan tán, ó gbógun lọ sí Palestine àti Coele-Syria (nígbà tí Antiochus wà lójú ogun pẹ̀lú Attalus ní Lesser Asia), ó sì mú gbogbo Judea wá sí abẹ́ ìkápá aṣẹ Ejibiti.”
“Bẹ́ẹ̀ ni a ṣe mú àwọn ọ̀ràn wá sí ipò kan fún ìmúṣẹ ẹsẹ̀ tí ó wà níwájú wa. Nítorí Áńtíókùsì, nígbà tí ó dáwọ́ ogun rẹ̀ pẹ̀lú Àttálùsì dúró nípa àṣẹ àwọn ará Róòmù, gbé ìgbésẹ̀ kíákíá láti gba Pálẹ́sínì àti Kóélé-Síríà padà kúrò lọ́wọ́ àwọn ará Ejibiti. A rán Skópà láti kọ̀ ọ́ lójú. Ní agbègbè orísun Jọ́dánì, àwọn ọmọ-ogun méjèèjì pàdé. [Panium] A ṣẹ́gun Skópà, a lé e dé Síídónì, a sì dó tì í mọ́lẹ̀ gidigidi níbẹ̀. A rán mẹ́ta nínú àwọn gẹ́ńgérà tí ó lágbára jùlọ ní Ejibiti, pẹ̀lú àwọn ọmọ-ogun wọn tí ó dára jùlọ, láti tú ìdótì náà ká, ṣùgbọ́n láìsí àṣeyọrí. Nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín, nígbà tí Skópà pàdé nínú iwin ìyàn tí ó rẹgẹ́ tí a kò le fi ọwọ́ kan, ọ̀tá kan tí kò lè koju, a fi ipa mú un láti tẹríba lórí àwọn ọ̀nà àbùkù pé kí a fi ẹ̀mí nìkan sí i; lẹ́yìn èyí ni a jẹ́ kí òun àti ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá ènìyàn rẹ̀ lọ, ní ìhòòhò àti láìní nkankan. Níhìn-ín ni ọba àríwá ti gba àwọn ìlú tí ó dá olódi jùlọ; nítorí Síídónì jẹ́, ní ti ipò rẹ̀ àti àwọn ààbò rẹ̀, ọ̀kan lára àwọn ìlú tí ó lágbára jùlọ ní àwọn àkókò wọ̀nyí. Níhìn-ín ni àìlera àwọn ohun ìjà gúúsù láti dúró ṣinṣin hàn, àti àìlera àwọn ènìyàn náà tí ọba gúúsù ti yàn; ìyẹn ni, Skópà àti àwọn ọmọ-ogun Aetolia rẹ̀.” Daniel and the Revelation, 257, 258.
Ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n-ún-lé-lọ́ọ̀dúnrún méjìdínlọ́gọ́rin tí ó parí ní ọdún 207 ṣáájú Kristi ń tọ́ka sí Donald Trump. Àsọtẹ́lẹ̀ ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n-ún-lé-lọ́ọ̀dúnrún méjìdínlọ́gọ́rin tí ó parí ní ọdún 313 pẹ̀lú ìgbéyàwó àdéhùn ìlà-oòrùn àti ìwọ̀-oòrùn, àti Ofin Milan, ń fi hàn ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Ìjọ Pẹ́gámù, tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 313, dúró fún ìtàn níbi tí ẹ̀sìn Kristẹni ti ṣubú kúrò nípa ìfaramọ́ pẹ̀lú ẹ̀sìn keferi, kí agbára póòpù tó wá gba ìtẹ́. Pẹ́gámù àti ọdún 313 jẹ́ àpẹẹrẹ ìfaramọ́ tí a ṣojú rẹ̀ nípasẹ̀ ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Ó ṣojú ìfaramọ́ ẹ̀sìn Kristẹni àti Róòmù póòpù, nítorí pé ẹ̀sìn Kátólíìkì kì í ṣe ohun mìíràn bí kò ṣe ẹ̀sìn keferi tí wọ́n fi ìrísí ilé-iṣẹ́ Kristẹni bò. Àsọtẹ́lẹ̀ ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n-ún-lé-lọ́ọ̀dúnrún méjìdínlọ́gọ́rin tí ó bẹ̀rẹ̀ ní 1776 tí ó sì parí ní ọdún yìí náà ń sọ̀rọ̀ nípa Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Ní bẹ́ẹ̀, gbogbo àsọtẹ́lẹ̀ mẹ́tẹ̀ẹ̀ta ti ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n-ún-lé-lọ́ọ̀dúnrún méjìdínlọ́gọ́rin ń tọ́ka sí apá kan ti àsọtẹ́lẹ̀ nípa ẹranko ilẹ̀ ayé ti Ìṣípayá orí kẹtàlá, gbogbo wọn sì parí láàárín àwọn ìlà àsọtẹ́lẹ̀ tí nọ́ńbà mẹ́tàdínlógún ṣojú.
Òfin Àìkú-Òjò Àìkú-Àìkú ni ìgbà tí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà bá sọ̀rọ̀ bí dragoni, àti ọ̀rọ̀ sísọ ti orílẹ̀-èdè kan ni ìṣe àwọn aláṣẹ aṣòfin àti adájọ́ rẹ̀.
“Ìsọ̀rọ̀” orílẹ̀-èdè náà ni ìṣe àwọn aláṣẹ ìṣòfin àti ìdájọ́ rẹ̀. The Great Controversy, 442.
Trump kì í ṣe agbára adájọ tàbí agbára aṣòfin, nítorí náà Ofin Ọjọ́-ìsinmi tí ń bọ̀ láìpẹ́ ni Ilé Aṣòfin ni yóò ṣe é. Síbẹ̀, ìgbésẹ̀kankan tí ó bá pèsè ìtìlẹ́yìn fún agbára póòpù, ń ṣàpẹẹrẹ Ofin Ọjọ́-ìsinmi. Àṣẹ ti ọdún 533, àti òfin ìkéde ti ọdún 313, ń fi ìbẹ̀rẹ̀ àkókò náà hàn nígbà tí a dá àwòrán ẹranko náà sílẹ̀. Ìparí rẹ̀ ni Ofin Ọjọ́-ìsinmi tí ń bọ̀ láìpẹ́, Jesu sì máa ń fi ìbẹ̀rẹ̀ ṣàfihàn òpin nígbà gbogbo; nítorí náà, ìgbésẹ̀ Trump nípasẹ̀ àṣẹ aláṣẹ kan tí yóò pèsè “àfàkalẹ̀” kankan fún aṣòdìsí-Kristi inú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, yóò ṣojú fún alpha ìgbòkègbodò náà, èyí tí kì í parí bí kò ṣe ní omega, nígbà tí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà “yóò kọ àwọn ìlànà ìjọba rẹ̀ tì débi pé yóò fi ṣe Ofin Ọjọ́-ìsinmi.”
“Ọ̀pọ̀lọpọ̀ wà, àní nínú àwọn tí wọ́n ń kópa nínú ìṣísẹ̀ yìí fún fífi ìmúlò Ọjọ́ Àìkú lélẹ̀, tí a ti fọ́ ojú wọn sí àwọn àbájáde tí yóò tẹ̀ lé ìṣe yìí. Wọ́n kò rí i pé wọ́n ń kọlu òmìnira ẹ̀sìn ní tààràtà. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ sì wà tí kò tíì ní ìmọ̀ nípa ohun tí Ìsinmi ọjọ́ keje gẹ́gẹ́ bí Bíbélì ti ń béèrè, àti ìpìlẹ̀ èké tí àjọṣe Ọjọ́ Àìkú dúró lé. Eyikeyi ìṣísẹ̀ tí ó bá wà fún ìlànà òfin ẹ̀sìn, ní tòótọ́, jẹ́ ìṣe fífi ààyè sílẹ̀ fún ìjọ Pápá, èyí tí, fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀rúndún, ti máa ń jagun láìdákẹ́ sí òmìnira ẹ̀rí ọkàn. Ìtọ́jú Ọjọ́ Àìkú jẹ gbèsè ìwàláàyè rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ohun tí a ń pè ní àjọṣe Kristẹni, lọ́wọ́ ‘àṣírí àìṣòdodo’; àti fífi í lélẹ̀ yóò jẹ́ ìjẹ́wọ́ ní ti gidi ti àwọn ìlànà tí wọ́n jẹ́ igun-ìpìlẹ̀ gangan ti Romanisimu. Nígbà tí orílẹ̀-èdè wa bá fi bẹ́ẹ̀ kọ àwọn ìlànà ìjọba rẹ̀ sílẹ̀ títí dé bí yóò ṣe dá òfin Ọjọ́ Àìkú sílẹ̀, nínú ìṣe yìí ni Pùròtẹ́sítánì yóò bá Pópérì dọ́wọ́ pọ̀; kò ní jẹ́ ohun mìíràn bí kò ṣe fífi ìyè fún ìkà-ọba náà tí ó ti pẹ́ gan-an tí ó fi ìtara ń ṣọ́ àǹfààní rẹ̀ láti tún fò sókè sínú ìṣàkóso apanirun tí ń ṣiṣẹ́ lọ́nà gidi.” Testimonies, volume 5, 711.
Eyikeyi “ìṣísẹ̀ kankan tí ó bá ń ṣe àtìlẹ́yìn fún òfin ẹ̀sìn jẹ́ ní tòótọ́ ìṣe ìfaramọ́ sí ìjọ Pápà,” àti pé irú àwọn ìṣísẹ̀ bẹ́ẹ̀ ń ṣẹlẹ̀ ṣáájú òfin Ọjọ́ Àìkú tí yóò sún mọ́lé láìpẹ́.
“Àṣẹ tí ń fi agbára mú ìjọ́sìn ọjọ́ yìí gbọdọ̀ jáde lọ sí gbogbo ayé. Ní ìwọ̀n díẹ̀, ó ti jáde lọ tẹ́lẹ̀. Ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ibi agbára ìjọba ti ń sọ̀rọ̀ pẹ̀lú ohùn dragoni, gẹ́gẹ́ bí ọba aláìmọ̀-Ọlọ́run náà ti sọ̀rọ̀ sí àwọn ẹlẹ́wọ̀n Heberu.” Signs of the Times, May 6, 1897.
A ó máa bá àwọn nǹkan wọ̀nyí lọ nínú àpilẹ̀kọ tó kàn.