Ìwé Jóẹli àti Ìjọ Adventist Ọjọ́ Keje ti Laodicea - Nọ́mbà Márùn-ún Lé Lógún

Ìwé Joẹli dojú kọ aṣáájú ìjọ Laodíṣíà ti Àjọ Ọjọ́-Ìsinmi Keje pẹ̀lú ẹ̀rí ìṣọ̀tẹ̀ wọn tí ń pòkè sí i nípasẹ̀ ìran mẹ́rin. Àwọn ìran mẹ́rin wọ̀nyí ni a tún ṣàfihàn nínú Ìsíkíẹ́lì orí kẹjọ, níbi tí àwọn ọkùnrin márùn-ún-dín-lọ́gbọ̀n ti ìran kẹrin náà ti ń foríbalẹ̀ fún oòrùn. Ní ọdún 1901, ọdún mẹ́tàlá lẹ́yìn ìṣọ̀tẹ̀ ọdún 1888, ìjọ Adventist ṣètò ìgbìmọ̀ kan láti darí ìjọ náà.

A dá Ìgbìmọ̀ Aláṣẹ ti Àpéjọ Gbogbogbò àkọ́kọ́ sílẹ̀ nígbà àtúntò pàtàkì tí ó wáyé ní Àkókò Ìpàdé Àpéjọ Gbogbogbò ti ọdún 1901, ó sì ní ọmọ ẹgbẹ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún [25]. Èyí jẹ́ ìfẹ̀síwájú ńlá láti ọwọ́ ìgbìmọ̀ tí ó wà ṣáájú ọdún 1901, èyí tí ó ní ọmọ ẹgbẹ́ mẹ́tàlá [13] péré. Iye àwọn ọmọ ẹgbẹ́ náà ti ń pọ̀ sí i lọ́dọọdún, ṣùgbọ́n Jésù máa ń ṣe ìdánimọ̀ òpin pẹ̀lú ìbẹ̀rẹ̀. Ìbẹ̀rẹ̀ náà jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún [25], pẹ̀lú ọ̀kan gẹ́gẹ́ bí aṣáájú, ní ìbámu pẹ̀lú ìlànà kan nínú ibi mímọ́, èyí tí ó ní àlùfáà mẹ́rìnlélógún [24] àti olórí àlùfáà kan.

Judasi àti Sànhẹ́dírìnì jẹ́ ààmì méjì ti ìṣọ̀tẹ̀ ní àkókò Kristi. Sànhẹ́dírìnì dúró fún ìjọ Adventist Ọjọ́ Keje ti Laodikea. Ìkópa Sànhẹ́dírìnì nínú kíkàn Kristi mọ́ àgbélébùú jẹ́ àpẹẹrẹ iṣẹ́ Adventism nínú ìpọnjú òfin Ọjọ́ Àìkú. Sànhẹ́dírìnì—ìgbìmọ̀ gíga jùlọ ti àwọn Júù ní Jerúsálẹ́mù, tí ó ní àwọn olórí àlùfáà, àwọn àgbà, àti àwọn akọ̀wé sínú rẹ̀, tí Káyáfà Olórí Àlùfáà sì ń darí—ní ipa àárín gbùngbùn nínú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó yọrí sí ikú Jésù.

Lẹ́yìn ìmú Jésù ní Gẹtisémánì (èyí tí a ṣètò pẹ̀lú ìṣọ̀tẹ̀ Júdásì), a mú un wá síwájú Sànhẹ́dírìn ní òru ní ilé Káyáfà. Wọ́n wá ẹ̀rí láti fi dá a lẹ́bi, wọ́n sì mú àwọn ẹlẹ́rìí wá tí wọ́n fi í sùn pé ó sọ̀rọ̀-òdì sí Ọlọ́run, ó sì ń ru ìṣọ̀tẹ̀.

Nígbà tí Kaiafa béèrè lọ́nà tààrà fún Jésù bóyá òun ni Mèsáyà (tàbí Ọmọ Ọlọ́run), ìdáhùn ìfọ̀kànsìn Jésù pé, “Ìwọ náà ti wí bẹ́ẹ̀,” mú kí àlùfáà àgbà náà kéde pé, “Ọ̀rọ̀-òdì sí Ọlọ́run!” Ìgbìmọ̀ náà dá a lẹ́bi gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó yẹ ikú. Nítorí pé wọn kò ní àṣẹ lábẹ́ ìṣàkóso Róòmù láti pa ẹni ní ìdájọ́ ikú, wọn fi Jésù lé Pọ́ńtíù Pílátù, gómìnà Róòmù, lọ́wọ́, wọ́n fi ẹ̀sùn ìṣọ̀tẹ̀ kàn án kí wọ́n lè rí i dájú pé Róòmù ni yóò pa á. Àwọn ọmọ-ogun Róòmù ni wọ́n ṣe ìkànìyàn àgbélébùú náà ní ti gidi lábẹ́ àṣẹ Pílátù, ṣùgbọ́n lẹ́yìn tí Pílátù ti tẹrí ba fún ìfipá àwọn olórí àlùfáà àti ogunlọ́gọ̀ ènìyàn kan (tí wọ́n ń béèrè ikú Jésù àti ìtúsílẹ̀ Bárábà).

Tí ọ̀rọ̀-àyọkà náà bá túmọ̀ sí ohun tí ó sọ ní tòótọ́, nígbà náà àwọn tí a ń dá mọ̀ gẹ́gẹ́ bí “àwọn tí ń yan Barabbas,” kò ní lè lóye ohun tí ọ̀rọ̀-àyọkà náà ń kọ́ni. Àwọn ènìyàn wọ̀nyí ni àwọn ènìyàn inú 2 Tẹsalonika tí ń gba ìtanràn líle, nítorí pé wọn kò fẹ́ òtítọ́. Ó sọ nípa àwọn tí ń yan Barabbas pé, “Àwọn tí ń fi ìfẹ́ ọkàn wọn fún olórí kankan yàtọ̀ sí Kristi yóò rí ara wọn lábẹ́ ìṣàkóso, ara, ọkàn, àti ẹ̀mí, ti ìfẹ́ àfojúdi kan tí ó fani mọ́ra tó bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi pé lábẹ́ agbára rẹ̀ àwọn ọkàn yí padà kúrò ní gbígbọ́ òtítọ́ láti gba irọ́ gbọ́.” Àwọn tí ń yan Barabbas wà lábẹ́ ìṣàkóso Satani kí àmì-ọ̀nà agbelebu àti òfin Ọjọ́ Àìkú tó dé. Ní ipò yẹn wọn kò lè lóye ohun tí ọ̀rọ̀-àyọkà náà ń kọ́ni rárá. Nítorí náà wọn yóò dábàá pé, “àwọn ipò nígbà tí Sister White kọ àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí jẹ́ fún ìtàn àkànṣe yẹn, kì í ṣe báyìí.” Bóyá wọn yóò sọ pé, “Ó ń sọ̀rọ̀ nípa ẹ̀sìn Kristẹni ní ọ̀nà gbòógì, èyí kò sì kan àwọn Adventist Ọjọ́ Keje ní tààràtà.” Ọ̀rọ̀ asán.

Dájúdájú, àwọn ipò ìtàn nígbà tí Sister White kọ àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyẹn jẹ́ àlàyé lórí ìtàn ara rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ó ti rí, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí ó ti rí pẹ̀lú Johanu nínú Ìfihàn, nígbà tí a bá sọ fún wòlíì kan pé kí ó kọ, a máa sọ fún un pé kí ó kọ “àwọn nǹkan tí ìwọ ti rí, àti àwọn nǹkan tí ó wà, àti àwọn nǹkan tí yóò sì wà lẹ́yìn èyí.” Nígbà tí wòlíì kan bá ṣe àkọsílẹ̀ àwọn nǹkan tí ó wà, ní àkókò kan náà ni ó ń ṣe àkọsílẹ̀ àwọn nǹkan tí yóò wà.

Aṣojú ìṣàkóso ti Adventism ni a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ọkùnrin mẹ́ẹ̀dógún [25] ti Ìsíkíẹ́lì, àwọn tí wọ́n sì tún bá ọkùnrin igba àti àádọ́ta [250] tí wọ́n dúró pẹ̀lú Kórà, Dátánì àti Ábírámù mu ní ọ̀nà àsọtẹ́lẹ̀. Ní ìwọ̀n kan náà tó ṣe pàtàkì, àwọn ọlọ̀tẹ̀ ti ọdún 1888 àti Ìpàdé Gbogbogbò Minneapolis ni Sister White fi dá mọ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹni pé wọ́n ń tún ìṣọ̀tẹ̀ Kórà, Dátánì àti Ábírámù ṣe. Sister White kọ́ni ní kedere pé nígbà tí áńgẹ́lì Ìfihàn orí kejìdínlógún bá sọ̀kalẹ̀, tí ó sì fi ògo rẹ̀ tàn ayé náà mọ́lẹ̀, òjò ìkẹyìn yóò bẹ̀rẹ̀.

Arábìnrin White kọ́ ní tààrà pé áńgẹ́lì Ìfihàn mẹ́jọdínlógún sọ̀kalẹ̀ ní Àpéjọ Gbogbogbò ọdún 1888 pẹ̀lú àwọn ìhìnrere A. T. Jones àti E. J. Waggoner. Nígbà tí ó wà ní Àpéjọ náà, ìṣọ̀tẹ̀ náà bà á lórí gidigidi tó bẹ́ẹ̀ tí ó fi pinnu láti kó àwọn nǹkan rẹ̀ jọ kí ó sì fi ibẹ̀ sílẹ̀, ṣùgbọ́n áńgẹ́lì kan sọ fún un pé ó gbọdọ̀ dúró kí ó sì kọ ìtàn náà sílẹ̀, nítorí pé àtúnṣe ìṣọ̀tẹ̀ Kórà ni. Kí ló dé tí áńgẹ́lì náà fi fẹ́ kí a kọ ọ́ sílẹ̀, bí kì í bá ṣe fún ẹ̀rí kan ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn? Bí ó bá jẹ́ ẹ̀rí fún àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, kí ni ohun mìíràn tí ó lè túmọ̀ sí, bí kò ṣe pé ìjọ Seventh-day Adventist ti Laodicea yóò máa rìn ní ipasẹ̀ Sànhẹ́dírìnì ní àkókò ìpèníjà òfin Ọjọ́ Àìkú, àti ní pàtàkì jùlọ ìtàn tí ó ṣáájú rẹ̀.

A ṣe aṣoju ìránṣẹ́ Jones àti Waggoner gẹ́gẹ́ bí “ìránṣẹ́ ìdáláre nípasẹ̀ ìgbàgbọ́, ní tòótọ́,” “ìránṣẹ́ Laodicea,” “ìránṣẹ́ òdodo Kristi,” àti “ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kẹta.” Àwọn ọlọ̀tẹ̀ tako ìránṣẹ́ náà, wọ́n sì tún kọ ìtọ́sọ́nà Ẹ̀mí Àsọtẹ́lẹ̀ àti àwọn ìránṣẹ́ tí a yàn fún ìpàdé náà. Sister White tún kọ́ni pé nígbà tí a bá mú àwọn ilé ńlá-nlá ìlú New York wó lulẹ̀, nípa ìfọwọ́kan agbára Ọlọ́run, nígbà náà ni Ìfihàn 18:1–3 yóò ṣẹ. Láti ìgbà 9/11, ìṣàkóso ìjọ Laodicea Seventh-day Adventist ti ń tún ìṣọ̀tẹ̀ Kora ṣe, ìṣọ̀tẹ̀ àwọn ọkùnrin àtijọ́ márùn-ún-dín-lógún náà, ìṣọ̀tẹ̀ àwọn aṣáájú ní ọdún 1888, àti ìṣọ̀tẹ̀ Sànhẹ́dírìnì ní àkókò tí ó ṣáájú àgbélébùú. Àwọn ọkùnrin márùn-ún-dín-lógún náà jẹ́ àmì tí ń ṣojú iṣẹ́-àlùfáà Lefi èké.

Ọmọ Léfì kan gbọ́dọ̀ jẹ́ ọmọ ọdún márùn-ún-dín-lọ́gbọ̀n nígbà tí ó bá bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe iṣẹ́ ìránṣẹ́.

Ọmọ Léfì kan máa bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìránṣẹ́ rẹ̀ ní ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún [25], ó sì máa ṣe iṣẹ́ náà fún ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún [25], títí yóò fi pé àádọ́ta [50]. Angẹli Májẹ̀mú náà ní Malaki orí kẹta ń wẹ àwọn ọmọ Léfì mọ́, ó sì tún ń sọ wọn di mímọ́ ní àkókò òfin Ọjọ́ Ìsinmi, gẹ́gẹ́ bí Ó ti ṣe ní October 22, 1844.

Nọ́mbà “25” gẹ́gẹ́ bí ààmì, kò ṣojú fún ọmọ Léfì olóòtítọ́ nìkan, bí kò ṣe fún ọmọ Léfì èké pẹ̀lú. Nítorí náà, “25” gẹ́gẹ́ bí ààmì ń fi ìyapa ẹ̀ka méjì àwọn olùjọsìn hàn, yálà wọ́n jẹ́ wúńdíá ọlọ́gbọ́n àti wúńdíá aṣiwèrè, àgùntàn àti ewúrẹ́, tàbí àlìkámà àti èpò. Nọ́mbà mẹ́ẹ̀ẹ́dógún jẹ́ ààmì kì í ṣe ti ọmọ Léfì nìkan, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí ó ti ṣe pàtàkì gan-an, ó tún jẹ́ ààmì ìyapa (ìwẹ̀nùmọ́) àwọn ọmọ Léfì. Ìyapa náà wà ní òfin ọjọ́ Àìkú, ó sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn kókó-ọrọ̀ pàtàkì jù lọ nínú Ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ Ọlọ́run. Ó yẹ gidigidi pé Mátíù orí kẹ́ẹ̀ẹ́dógún jẹ́ ìtẹ̀síwájú àsọtẹ́lẹ̀ Jésù nípa òpin ayé nínú Mátíù orí kẹ́rìnlélógún.

Nígbà tí Jésù kúrò ní tẹ́ńpìlì, kò padà síbẹ̀ mọ́ láé. Nínú àwọn ẹsẹ̀ ìkẹyìn orí kẹtàlélógún, Jésù ti kéde ìdájọ́ lórí Sànhẹ́dírìn, a sì fi ìdájọ́ náà hàn gẹ́gẹ́ bí “mẹ́jọ” ègbé, nípa bẹ́ẹ̀ ṣe àfọwọ́ṣe èké sí àwọn ọkàn mẹ́jọ tí ó wà lórí ọkọ̀, ọjọ́ kẹjọ ìkọlà, ọjọ́ kẹjọ àjíǹde, àwọn ìran mẹ́jọ ti Ábúráhámù, ọdún 430 àti síwájú. Nọ́ńbà “mẹ́jọ” èké náà bá Lẹ́fìtì èké mu.

Orí kẹrìnlélógún nínú ìwé Mátíù parí pẹ̀lú àpèjúwe fífi àwọn ẹni búburú dì mọ́ àpòpọ̀, ó sì tún parí pẹ̀lú ìbáṣepọ̀ ìkẹyìn láàrin Kristi àti àwọn Júù aláwíyèsí. Lẹ́yìn náà, nínú orí kẹrìnlélógún, Ó fi tẹ́ńpìlì sílẹ̀ fún ìgbà ìkẹyìn, Ó sì dá iṣẹ́ ìránṣẹ́ Rẹ̀ dúró fún Israẹli àtijọ́. Orí náà parí níbi tí ó ti bẹ̀rẹ̀, pẹ̀lú ìkéde pé a fi ilé wọn sílẹ̀ fún wọn ní ahoro, àti pé ohun tí Ó pè ní ilé Baba Rẹ̀ nígbà tí Ó kọ́kọ́ wẹ tẹ́ńpìlì mọ́, ni ó ti di ilé àwọn Júù tí ó ṣófo nísinsin yìí.

Nínú orí kẹrìnlélógún, Jésù yóò dáhùn àwọn ìbéèrè nípa tẹ́ńpìlì náà àti ìparun rẹ̀ tí ń súnmọ́. Ìparun náà ni a yàn láti ṣẹlẹ̀ ní ìran kan náà gan-an, ìyẹn ìran àwọn ejò paramọ́lẹ̀. Ó fi tẹ́ńpìlì náà sílẹ̀ láì tún padà sí i mọ́; nítorí náà, àwọn àsọtẹ́lẹ̀ tí Ó gbé kalẹ̀ ń tọ́ka sí Ísírẹ́lì ti ẹ̀mí, kì í ṣe Ísírẹ́lì gidi. Nígbà tí Kristi bá fi tẹ́ńpìlì náà sílẹ̀, èyí tí í ṣe ìjọ Seventh-day Adventist ti Laodicea, gẹ́gẹ́ bí Ó ti ṣe sí Ísírẹ́lì àtijọ́; ní àkókò kan náà, tẹ́ńpìlì ènìyàn ti ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ni a ó so pọ̀ mọ́ Tẹ́ńpìlì Ọlọ́run títí láé. Nígbà tí Jésù fi tẹ́ńpìlì Ísírẹ́lì àtijọ́ sílẹ̀, Ó kọ àwọn ènìyàn májẹ̀mú Rẹ̀ tẹ́lẹ̀ sílẹ̀ títí láé.

Orí kẹ́ẹ̀ẹ́dógún títí dé orí kejìlélógún nínú Matteu ni omega sí ìlà orí kẹ́ẹ̀ẹ́dógún títí dé kejìlélógún nínú ìwé Jẹ́nẹ́sísì. Nígbà tí ìlà náà bẹ̀rẹ̀ ní Jẹ́nẹ́sísì 11, ó tún jẹ́ àmì ìbẹ̀rẹ̀ Babeli àti májẹ̀mú ikú ti Babeli, èyí tí ó dé ìmúṣẹ omega rẹ̀ ní Ìfihàn orí kẹtàdínlógún, ẹsẹ̀ kọkànlá, ẹsẹ̀ náà tí ó jẹ́ àárín gbùngbùn àwọn ẹsẹ̀ tí ó dá orí kẹ́ẹ̀ẹ́dógún títí dé kejìlélógún pọ̀. Àárín àwọn orí kẹ́ẹ̀ẹ́dógún títí dé kejìlélógún nínú Jẹ́nẹ́sísì, Matteu, àti Ìfihàn, kọ̀ọ̀kan wọn tẹnu mọ́ àsíá náà tàbí àsíá èké rẹ̀. Nínú Jẹ́nẹ́sísì, ó jẹ́ ìkọlà, nínú Matteu, ó jẹ́ Peteru àti Àpáta tí Kristi yóò kọ ìjọ rẹ̀ lé lórí, àti nínú Ìfihàn, ó jẹ́ ẹranko èké náà tí ó ti wà, tí ó sì wà, tí yóò sì gòkè wá, ẹni tí í ṣe ẹlẹ́ẹ̀kẹjọ, tí ó sì ti inú àwọn méje wá, àti ẹni tí a sì gbéyàwó rẹ̀ mọ́ dragoni náà lẹ́yìn náà.

Mọ́kànlá àti méjìlélógún jẹ́ àmì tí ń fi ìdapọ̀ Ìwà-Ọlọ́run mọ́ ẹ̀dá ènìyàn hàn, èyí gan-an ni ọ̀ràn tí a ṣojú rẹ̀ nígbà tí Kristi kọ òfin Rẹ̀ sórí ọkàn àti èrò inú wa. 11 àti 22 jẹ́ àmì májẹ̀mú àwọn ọgọ́rùn-ún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún. Nínú Matteu, orí kẹtàlélógún, àlùfáà èké gba ègún mẹ́jọ; ní àkókò kan náà, a fi òróró yàn àlùfáà tòótọ́. A ya àwọn àlùfáà sí mímọ́ fún ọjọ́ méje, ní ọjọ́ kẹjọ sì ni wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe iṣẹ́ ìránṣẹ́.

Kì í ṣe àṣẹ̀ṣẹ̀ ni pé ọjọ́ méje ìyàsímímọ́ àwọn àlùfáà tí ó ṣáájú ìbẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìránṣẹ́ wọn ní ọjọ́ kẹjọ bẹ̀rẹ̀ ní Númérì orí kẹjọ ẹsẹ̀ kìn-ín-ní, nítorí “81” jẹ́ àmì àwọn àlùfáà.

Orí kẹtàlélógún ń fi àwọn Lẹ́fì èké hàn tí a túbọ̀ ṣípayá ní àkókò tí a fi èdìdì dì àwọn Lẹ́fì tòótọ́. Orí kejìlélógún nínú Mátíù parí níbi tí kò sí ẹni kankan mọ́ tí ó tún bi Jésù ní ìbéèrè kankan; lẹ́yìn náà, nínú orí kẹtàlélógún, Ó gbé àwọn ègbé mẹ́jọ kalẹ̀, ní fífi hàn pé àkókò ìdánwò Sànhẹ́dírìnì ti dé òpin, àti pé ìdájọ́ ìmúṣẹ sì bẹ̀rẹ̀ nígbà náà. Nínú orí kẹrìnlélógún, Ó fi tẹ́ńpìlì náà hàn gẹ́gẹ́ bí ilé àwọn Júù. Ó ṣe pàtàkì láti rí ìtẹ̀lé àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ nínú àwọn orí náà.

Àwọn orí kẹ́wàá-dín-lógún sí méjìlélógún nínú Matteu ń tọ́ka sí ìparí fífi èdìdì sí ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì nínú àyíká májẹ̀mú Ọlọ́run pẹ̀lú àwọn ènìyàn àyànfẹ́ kan. Àmì-àpẹẹrẹ Palmoni ti alfa, orí kọkànlá, àti àmì-àpẹẹrẹ Rẹ̀ ti omega, orí méjìlélógún, ń fi kún ìtàn inú àwọn orí náà.

Orí kẹtàlélógún jẹ́ ètùtù ìràpadà, ìṣọ̀kan ti Ọlọ́run pẹ̀lú ẹ̀dá ènìyàn gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nínú nọ́mbà mẹ́tàlélógún. Ṣùgbọ́n orí náà ń sọ nípa ìdájọ́ ìmúṣẹ́ àwọn èpò, ẹgbẹ́ àlùfáà èké, àwọn ọmọ Léfì èké. Gbogbo àlùfáà ni ọmọ Léfì ni, ṣùgbọ́n kì í ṣe gbogbo ọmọ Léfì ni àlùfáà. Nínú àwọn ọmọ-ọmọ Léfì, ìdílé ẹ̀jẹ̀ Árónì nìkan ni ó tóótun fún iṣẹ́ àlùfáà. Bíbélì fi hàn pé àwọn ọmọ Léfì yóò bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìránṣẹ́ wọn ní ọjọ́ orí ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n, ṣùgbọ́n àwọn ọmọ Kóhátì yóò ṣiṣẹ́ ní ọjọ́ orí ọdún ọgbọ̀n.

Nọ́mbà “30” ń ṣojú àwọn àlùfáà tí wọ́n wà nínú ìran ẹ̀jẹ̀ Kóhátì, ẹni tí ó jẹ́ ọmọ Lefi, ọmọ Kóhátì sì ni Ámírámù, ẹni tí ó jẹ́ baba Áárónù. Lefi túmọ̀ sí “ẹni tí a so mọ́ tàbí tí a darapọ̀ mọ́ Ọlọ́run.” Kóhátì túmọ̀ sí “àwọn tí a kó jọ yí i wíwà Rẹ̀ ká.” Ámírámù túmọ̀ sí “àwọn ènìyàn tí a gbé ga,” Áárónù sì túmọ̀ sí “olùrúmọ́lẹ̀ tàbí alárinà tí a gbé ga.” Ní àpapọ̀, wọ́n ń tọpasẹ̀ ìṣípò kan láti Òkun Pupa dé Sínáì, bẹ́ẹ̀ ni wọ́n sì fi májẹ̀mú tó wà láàárín Ọlọ́run àti ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún náà hàn gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ, àwọn ẹni tí í ṣe tẹ́ńpìlì ènìyàn tí ó darapọ̀ mọ́ tẹ́ńpìlì Ọlọ́run, nígbà tí Kristi bá na ọwọ́ Rẹ̀ jáde lẹ́ẹ̀kejì láti kó àwọn ènìyàn ìyókù Rẹ̀ jọ sínú ibi mímọ́ Rẹ̀, níbi tí Ó ti gbé wọn sókè tí Ó sì gbé wọn ga bí a ti fi Álùfáà Àgbà Ọ̀run tan ìmọ́lẹ̀ sí wọn, gẹ́gẹ́ bí Ó ti tan ìmọ́lẹ̀ sí Ṣádiraki, Méṣaki àti Abẹdinígò.

Nọ́ńbà “30” dúró fún àkókò ìmúrasílẹ̀ fún àwọn àlùfáà; àti 25, gẹ́gẹ́ bí ọjọ́-ori àwọn ọmọ Léfì, ni a gbọdọ̀ fi kàn mọ́ 30, ìlà lórí ìlà; nítorí gbogbo àlùfáà jẹ́ ọmọ Léfì, ṣùgbọ́n kì í ṣe gbogbo ọmọ Léfì ni àlùfáà. Ọgbọ̀n dúró fún àkókò ìmúrasílẹ̀ tí ó bẹ̀rẹ̀ ní 1989, ní àkókò òpin, ó sì parí ní òfin Ọjọ́ Àìkú ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Nọ́ńbà mẹ́ẹ̀ẹ́dógún, gẹ́gẹ́ bí ààmì àwọn ọmọ Léfì, tún jẹ́ ààmì ìyàtọ̀ láàárín ẹgbẹ́ méjì, àti ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn àlùfáà, ó ń ṣàfihàn ìyàtọ̀ kan. Mẹ́ẹ̀ẹ́dógún ń samisi ìyàtọ̀ láàárín àwọn ọmọ Léfì àti àwọn ọmọ Léfì èké ní òfin Ọjọ́ Àìkú, àti nínú àkópọ̀ ọ̀rọ̀ àwọn àlùfáà tòótọ́ àti àwọn ọmọ Léfì tòótọ́, ó tún dá ìyàtọ̀ kan sílẹ̀ pẹ̀lú; bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kì í ṣe ìyàtọ̀ búburú, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí pẹ̀lú àwọn ọmọ Léfì èké.

Kohati jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ẹ̀ka pàtàkì mẹ́ta ti àwọn ọmọ Lefi (pẹ̀lú Gerṣoni àti Merari). Látọ̀dọ̀ àtọmọdọ́mọ Kohati ni ìlà àlùfáà ti jáde ní pàtó nípasẹ̀ Aaroni. Aaroni jẹ́ àtọmọdọ́mọ ìran kẹrin láti ọ̀dọ̀ Lefi, a sì dá ànfààní iṣẹ́ àlùfáà sílẹ̀ fún àwọn ọmọkùnrin àtọmọdọ́mọ rẹ̀ nìkan nínú ẹ̀ka Kohati yìí. Àwọn ọmọ Kohati lápapọ̀ (gbogbo àtọmọdọ́mọ Kohati) ní ọlá láti ru àwọn ohun mímọ́ jùlọ, ṣùgbọ́n ìlà Aaroni nìkan ni ó lè ṣe iṣẹ́ àlùfáà ní ti gidi níbi pẹpẹ àti nínú ibi mímọ́. Aaroni ń ṣàpẹẹrẹ ìran kẹrin kan náà gẹ́gẹ́ bí “àwọn àgbàlagbà” nínú Joẹli, tàbí “àwọn ọkùnrin àtijọ́” nínú Ezekieli orí kẹjọ, tí wọ́n tẹrí ba fún oòrùn.

Ètò àwọn ẹgbẹ́ mẹ́rìnlélógún tí ń yípo (àwọn ìpín) fún àwọn àlùfáà (àti bákan náà fún àwọn ọmọ Léfì tí kì í ṣe àlùfáà nínú iṣẹ́ ìrànlọ́wọ́ bíi àwọn akọrin àti àwọn olùṣọ́ ẹnubodè) ni Dáfídì ọba dá sílẹ̀. Dáfídì pín àwọn àtọmọdọ́mọ Árónì sí ẹgbẹ́ mẹ́rìnlélógún (àwọn ìpín) kí wọ́n lè máa ṣe iṣẹ́ ní ìyípo (1 Kronika 24:1–19). Dáfídì, pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ àwọn àlùfáà Sadókù (láti ìlà Èlíásárì) àti Áhímélèkì (láti ìlà Ítámárì), pín wọn sí ẹgbẹ́ mẹ́rìnlélógún (mẹ́rìndínlógún láti inú ìdílé Èlíásárì tí ó tóbi jù, àti mẹ́jọ láti inú ìdílé Ítámárì). Wọ́n ṣẹ́ gègé láti pinnu ètò ìsẹ̀.

Kọ́ọ̀kan ẹ̀ka iṣẹ́ ń ṣiṣẹ́ fún ọ̀sẹ̀ kan (láti ọjọ́ ìsinmi dé ọjọ́ ìsinmi), lẹ́ẹ̀mejì lọ́dún, pẹ̀lú pé gbogbo àwọn ẹ̀ka iṣẹ́ máa ń ṣiṣẹ́ pọ̀ ní àkókò àwọn àjọyọ̀ ńlá (Ìrékọjá, Pẹ́ńtíkọ́sì, Àgọ́). Bákan náà, Dáfídì tún ṣètò àwọn ọmọ Léfì tí kì í ṣe àlùfáà sí ẹ̀ka iṣẹ́ mẹ́rìnlélógún fún orin, ìṣọ́ ẹnu-ọ̀nà, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ (1 Chronicles 23–26). A mú ètò yìí ṣiṣẹ́ lábẹ́ Solomoni (2 Chronicles 8:14), ó sì bá a lọ jálẹ̀ àkókò Tẹ́ńpìlì Kejì. Sekaráyà, baba Johanu Oníbatisí, wà nínú ẹ̀ka iṣẹ́ Abijah—Luke 1:5; 1 Chronicles 24:10. A fi ìpè yan ìtòlẹ́sẹẹsẹ àwọn ẹ̀ka iṣẹ́ mẹ́rìnlélógún ti àwọn àlùfáà, Sekaráyà sì wà nínú ẹ̀ka iṣẹ́ Abijah, ẹni tí nínú àwọn ẹ̀ka iṣẹ́ mẹ́rìnlélógún náà ṣojú fún ẹ̀ka “kẹjọ.” Sekaráyà túmọ̀ sí “Ọlọ́run rántí,” orúkọ baba rẹ̀ sì, Abijah, túmọ̀ sí “Ọlọ́run ni baba mi.”

Bàbá ọ̀run rántí ìlérí Rẹ̀ láti gbé ojiṣẹ́ kan dìde tí yóò pèsè ọ̀nà sílẹ̀ fún Mèsáyà. Ṣùgbọ́n Sakaraya pẹ̀lú bá òfin Ọjọ́ Àìkú mu, nítorí níbẹ̀ ni Sábáàtì, ọjọ́ tí ènìyàn gbọ́dọ̀ máa rántí nígbà gbogbo—di ìdánwò ìkẹyìn. Sakaraya dúró fún àlùfáà kan, ti ìpín Ábíjà, èyí tí í ṣe ìpín “kẹjọ.” Sakaraya kò gba ìránṣẹ́ áńgẹ́lì náà gbọ́, a sì mú un di adití-ọ̀rọ̀, títí di ìbí ọmọ rẹ̀, Jòhánù. Nígbà tí a bí Jòhánù, Sakaraya wọ inú ìjíròrò nípa orúkọ Jòhánù, lẹ́yìn náà ó sì sọ̀rọ̀. Ìsọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ ti ọjọ́ ìkẹyìn ni ìgbà tí Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà sọ̀rọ̀ bí dragoni.

Johanu Oníbatisiti jẹ́ ti ẹ̀ka kẹjọ ti Abijah, gẹ́gẹ́ bí baba rẹ̀ náà ṣe jẹ́. Ní ìkọlà rẹ̀, ní ọjọ́ kẹjọ ni a yí orúkọ rẹ̀ padà. Johanu Oníbatisiti dúró fún àwọn tí í ṣe àlùfáà, ti ìran kẹrin, tí wọ́n wà nínú ìbáṣepọ̀ májẹ̀mú pẹ̀lú Ọlọ́run, ẹni tí ó yí orúkọ wọn padà (láti Laodikea sí Filadelfia), tí ó sì fi àmì májẹ̀mú dì wọ́n, nígbà tí Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà bá sọ̀rọ̀ bí ejò ńlá.

Àwa ni tẹ́ńpìlì Ọlọ́run. Àwọn ìlà àsọtẹ́lẹ̀ tí ń sọ̀rọ̀ sí tẹ́ńpìlì ń bá àwọn ọkùnrin àti àwọn obìnrin sọ̀rọ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹnìkọ̀ọ̀kan, àti pẹ̀lú ní àjọṣe gẹ́gẹ́ bí ara kan, nítorí ìjọ Ọlọ́run pẹ̀lú jẹ́ tẹ́ńpìlì. Àti pé dájúdájú tẹ́ńpìlì ọ̀run kan wà, ó sì jẹ́ Kristi ni ẹni tí ń kọ tẹ́ńpìlì Olúwa. Òun ni ẹni tí ń fi ìpìlẹ̀ lélẹ̀, tí ó sì ń gbé òkúta ìparí lé tẹ́ńpìlì náà. Ní ti jíjẹ́ nọ́mbà “25” àmì àpẹẹrẹ, 25 dúró fún àwọn ọmọ Léfì, àwọn tí a wẹ̀nùmọ́ (yà sọ́tọ̀) kúrò lọ́dọ̀ àwọn ọmọ Léfì èké nínú Malaki orí kẹta, tí a sì tún sọ di mímọ́ nínú ọ̀nà kan náà. Nínú Ìsíkíẹ́lì orí 40 sí 48, a ṣe àpèjúwe tẹ́ńpìlì àmì àpẹẹrẹ kan pẹ̀lú ìlànà kíkún. Omi ìyè ń jáde láti inú tẹ́ńpìlì náà, ó sì ń kun ayé.

Tẹ́ńpìlì Hesekieli jẹ́ ààmì àsọtẹ́lẹ̀ ti ìwà gíga jùlọ, a sì pa àṣẹ fún Johanu nínú Ìfihàn orí kọkànlá, láti wọn tẹ́ńpìlì náà, ṣùgbọ́n kí ó fi àgbàlá náà sílẹ̀. Nígbà tí a bá ṣe ohun náà gan-an sí tẹ́ńpìlì Hesekieli, a rí i pé àwọn nọ́ńbà méjì tí ó ṣe pàtàkì jùlọ nínú àwọn ìwọ̀n tẹ́ńpìlì náà ń ṣàpẹẹrẹ iṣẹ́ àlùfáà. Ìgbọ̀nwọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n ni nọ́ńbà tí ó ṣe pàtàkì jùlọ, a sì tún un ṣe ní ìgbà mọ́kànlá gẹ́gẹ́ bí gígùn àpapọ̀ gbogbo ètò ẹnu-ọ̀nà kọ̀ọ̀kan (Hesekieli 40:15, 21, 25, 29, 33, 36, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ). A tún lo mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n fún àwọn gígùn ògiri àti yàrá kan (42:7–8). Ó ń ṣe àlàyé gbogbo ojú-ọ̀nà ẹnu-ọ̀nà láti ìbùdó òde dé ìbùdó inú.

Ìgbọ̀nwọ̀n mẹ́ẹ̀ẹ́dógún (25 cubits) ni èyí tí ó ṣe kedere pé ó jẹ́ èkejì tí ó ga jùlọ ní ìfarahàn. A tún un sọ ní ìgbà mẹ́wàá gẹ́gẹ́ bí ìwọ̀n fífẹ̀ àti ìwọ̀n àgbègbè àwọn ilé-ọ̀nà ẹnubodè náà (Esekieli 40:13, 21, 25, 29, 30, 33, 36). Ní ìpapọ̀, mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n (50) àti mẹ́ẹ̀ẹ́dógún (25) dá àwòṣe onígun mẹ́rin tó dúró ṣinṣin, ìyẹn 50 nípasẹ̀ 25, fún àwọn ẹnubodè pàtàkì mẹ́fà náà. Ìsọ̀kan 50 nípasẹ̀ 25 yìí ló jẹ́ olórí nínú àpèjúwe ìkọ́lé àwọn ẹnubodè tí ń darí wọ inú àwọn agbègbè inú. Kò sí tọkọtaya mìíràn tí a tún ṣe pẹ̀lú irú ìfẹ̀sí àtẹ̀lé-ètò bẹ́ẹ̀ ní inú ilé ìjọsìn náà fúnra rẹ̀.

Àwọn ọmọ Léfì bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìsìn wọn ní ẹni ọdún márùn-ún lé lógún (Nọ́ńbà 8:24: “láti ẹni ọdún márùn-ún lé lógún àti jù bẹ́ẹ̀ lọ ni wọn yóò wọlé láti máa ṣe iṣẹ́ ìsìn náà”). Wọn sì ń ṣiṣẹ́ títí di ẹni ọdún àádọ́ta (Nọ́ńbà 4:3, 39, 43; 8:25: “títí di ẹni ọdún àádọ́ta”). Èyí fi pérépéré hàn pé ọdún márùn-ún lé lógún gangan ni iṣẹ́ ìsìn wọn jẹ́ (50 – 25 = 25).

Nítorí náà, àkókò ọdún márùn-ún-lé-lógún iṣẹ́ àlùfáà ti ẹ̀yà Lefi ni a fi hàn ní tààrà nínú ìwọ̀n kùbítì márùn-ún-lé-lógún ní àádọ́ta tí ó jẹ́ olórí nínú àwọn ẹnu-ọ̀nà àti ètò ilé-mímọ́ náà—àní ibi gan-an tí àwọn ọmọ Lefi ti ń ṣe iṣẹ́ ìránṣẹ́. Àwọn ìwọ̀n pàtàkì ilé-mímọ́ Hesekieli, èyí ni pé ilé-mímọ́ ìjọ ajagunmólè àti ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì [ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì] náà, ni a ṣe wọ́n sínú ìkọ́lé ilé-mímọ́ gan-an níbi tí wọ́n yóò ti ṣe iṣẹ́ ìránṣẹ́; GẸ́GẸ́ BÍ a ṣe kọ́ àwọn krómósómù mẹ́rìndínláàádọ́ta sínú ilé-mímọ́ gan-an níbi tí àwọn ènìyàn Ọlọ́run yóò ti ṣe iṣẹ́ ìránṣẹ́. Palmoni ti fi ààmì ìfọwọ́sí Rẹ̀ lé ilé-mímọ́ ènìyàn kọ̀ọ̀kan àti lórí ilé-mímọ́ ara àpapọ̀ tí yóò jẹ́ ìyàwó Rẹ̀.

A ó tẹ̀síwájú lórí àwọn ìlà wọ̀nyí nínú àpilẹ̀kọ tó kàn.