Àmì ìṣàpẹẹrẹ àwọn àlùfáà ènìyàn méjìlélọ́gọ́rin tí a so pọ̀ mọ́ Àlùfáà Àgbà Àtọ̀runwá ni nọ́ńbà “81,” níbi tí a ti rí Àlá Miller nínú ìwé Early Writings. Nínú Ìfihàn “81” a rí i pé nígbà tí a bá yọ èdìdì ìkẹyìn rárá kúrò, ìdákẹ́jẹ́ wà ní ọ̀run fún ààbọ̀ wákàtí kan. Hábákúkù 2:20 sọ pé kí gbogbo ayé dákẹ́ nígbà tí Olúwa bá wà nínú tẹ́ńpìlì mímọ́ Rẹ̀.
Àti nígbà tí ó ṣí èdìdì keje náà, ìdákẹ́jẹ̀ sì wà ní ọ̀run fún bí ààbọ̀ wákàtí kan. Ìfihàn 8:1.
Yíyọ èdìdì keje ṣẹlẹ̀ nínú ọjọ́ ọgbọ̀n náà, nítorí pé òun ni èdìdì ìkẹyìn. Ní December 31, 2023, àwọn egungun Ezekiel bẹ̀rẹ̀ ìlànà àjíǹde. Nígbà náà ni Kristi bẹ̀rẹ̀ sí kọ́ni fún ọjọ́ mẹ́rìnlélógójì. Ọjọ́ náà jẹ́ àmì òpin ọjọ́ 1,260 láti ìbànújẹ́ July 18, 2020, àti Jòhánù sọ fún wa nínú Ìfihàn orí kọkànlá pé a gbọdọ̀ wọn tẹ́ńpìlì náà, ṣùgbọ́n kí a fi agbàlá náà sílẹ̀. Agbàlá náà parí ní òpin ìtúká, nítorí Jòhánù sọ fún wa pé a fi 1,260 fún àwọn Kèfèrí, àwọn tí í ṣe agbàlá náà. Nígbà tí a bá ń wọn, a gbọdọ̀ fi ìtàn àkókò náà sílẹ̀.
Nígbà tí Miller bá jí, tí ó sì rí ọkùnrin tó ń fọ́ erùpẹ̀ kúrò, yàrá náà ṣófo, àti bí ó ṣe gbé ohùn rẹ̀ sókè, Miller ṣì wà ní aginjù. Láti inú ìtàn àjíǹde títí di ṣáájú òfin Ọjọ́ Àìkú, Kristi ń gbé tẹ́ńpìlì àwọn ẹgbẹ̀rún mọ́kànlá-le-lọ́gọ́rin [one hundred and forty-four thousand] dìde, gẹ́gẹ́ bí Ó ti ṣe ní ọdún mẹ́rìndínlọ́gọ́rin láti 1798 títí dé 1844.
Nígbà tí Ó bá bẹ̀rẹ̀ sí í kọ́ni, Ó ń ṣiṣẹ́ nínú tẹ́ńpìlì Rẹ̀, ní pàtàkì jùlọ láàárín ọjọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún náà. Nígbà náà àwọn áńgẹ́lì á dákẹ́ jẹ́ fún ìṣẹ́jú mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n, nígbà tí Ó ti ń kọ́ àwọn àlùfáà Rẹ̀ tí wọ́n jẹ́ àwọn oníwàásù Millerite ọ̀ọ́dúnrún, tàbí ọmọ-ogun Rẹ̀ tí í ṣe ọ̀ọ́dúnrún Gideoni, tàbí nígbà tí Ó ti ń tẹ àwọn àwòrán 1843 ọ̀ọ́dúnrún jáde; gbogbo èyí sì ni Ó ń ṣe láàárín ọjọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún náà láti òpin àkàrà aláìwú, títí dé ìhìn iṣẹ́ àwọn kàkàkí. Ó ń fọ ilẹ̀ yàrá Miller, ṣùgbọ́n ilẹ̀ tirẹ̀ ni, nítorí náà yàrá Miller jẹ́ tẹ́ńpìlì Rẹ̀. Ó ń parí iṣẹ́ píparẹ́ bóyá àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tàbí àwọn orúkọ àwọn tí a pè gẹ́gẹ́ bí olùdíje láti wà láàárín ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélọ́gọ́rin.
Ifiranṣẹ ipè tí ó dé ní ọjọ́ márùn-ún kí ìgòkèlọ sí ọ̀run tó ṣẹlẹ̀, àti ní ọjọ́ mẹ́wàá kí ìdájọ́ tó dé, ni àdánwò ìdánimọ̀. Ohun tí ó ṣẹlẹ̀ nínú ìṣẹ́jú ọgbọ̀n tí ọ̀run dákẹ́, tàbí nínú ọjọ́ ọgbọ̀n tí Kristi fi ń kọ́ àwọn àlùfáà, ti mú ìpín méjì jáde tẹ́lẹ̀ nígbà tí a fi èdìdì náà tẹ̀ jáde láàárín àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta ti ipè, ìgòkèlọ sí ọ̀run, àti ìdájọ́. Ó rọrùn láti rí.
Bí o bá dé ibi tí ó yẹ kí o fún ìhìn ìpè láti inú fèrè náà, tí o sì kọ̀ láti fún ìhìn náà—o kùnà.
Àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta ti “ipè, ìgòkè-òkè, àti ìdájọ́” jẹ́ àmì ọ̀nà kan náà nípasẹ̀ ìgbésẹ̀ mẹ́ta, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí ní ìbẹ̀rẹ̀ ìtàn níbi tí a ti ṣàpẹẹrẹ àmì ọ̀nà kan pẹ̀lú “ikú, ìsìnkú, àti àjíǹde.” Àdánwò ìgbésẹ̀ mẹ́ta ní òpin ni àdánwò litmus tí ó ṣáájú Òfin Ọjọ́-Àìkú Pẹ́ńtíkọ́sítì ní ọjọ́ márùn-ún.
Lẹ́yìn ọjọ́ márùn-ún lẹ́yìn àjíǹde, òpin àjọ̀dún àìwúrẹ̀rẹ̀ dé, ìpé mímọ́ náà sì ń samisi ìdánwò àkọ́kọ́ àti ìpìlẹ̀ ti ọdún 2024. Ṣé ẹ̀yin yóò jẹ Àkàrà Ọ̀run tàbí àkàrà ìrònú ènìyàn? Ìdánwò náà dé ní 2024, a sì ti fi àpẹẹrẹ rẹ̀ hàn nípasẹ̀ ìṣọ̀tẹ̀ ìpìlẹ̀ ti Ádámù àti Éfà, Nimrodu, Árónì, Jeroboamu, Kóra àti àwọn ọlọ̀tẹ̀ rẹ̀, àwọn Pùròtẹ́sítáǹtì nínú ìtàn Millerite, ìṣọ̀tẹ̀ alfa ti John Harvey Kellogg, ìṣọ̀tẹ̀ ọdún 1888, àti dájúdájú ìṣọ̀tẹ̀ 9/11. Ìṣọ̀tẹ̀ ìpìlẹ̀ ti Kéènì ń gbé ọ̀ràn ìlara sí arákùnrin rẹ kalẹ̀, ní gbogbo ìlà àwọn ìṣọ̀tẹ̀ ìpìlẹ̀.
Gbogbo àpẹẹrẹ ìṣọ̀tẹ̀ ìpìlẹ̀ jẹ́ ìṣọ̀tẹ̀ sí Ọlọ́run, ṣùgbọ́n díẹ̀ nínú wọn; bíi àwọn ọlọ̀tẹ̀ ọdún 1888, àti àwọn ọlọ̀tẹ̀ Kora, ní òtítọ́ náà pé ojiṣẹ́ àyànfẹ́ jẹ́ apá kan nínú ìdánwò náà. Ìkọ̀sílẹ̀ ìdánimọ̀ tí Miller ṣe pé Romu ni ó fi ìran náà múlẹ̀ nínú Danieli 11:14, jẹ́ ìkọ̀sílẹ̀ ti ìránṣẹ́ náà àti ti ojiṣẹ́ náà pẹ̀lú. Ìdánwò náà jẹ́ ti ìpìlẹ̀, nítorí kì í ṣe pé Baba Miller nìkan ló dá àwọn adigunjalè ẹsẹ̀ kẹrìnlá mọ̀ gẹ́gẹ́ bí Romu, ṣùgbọ́n ọmọ Miller pẹ̀lú.
Ọjọ́ márùn-ún lẹ́yìn àjíǹde ti December 31, 2023, iṣẹ́ ìránṣẹ́ ẹ̀kọ́ ìmúrasílẹ̀ ti Miller ni Ẹni tí ó tọ̀ ọ́ lẹ́yìn Johanu gba lọ́wọ́. Fún ọjọ́ ọgbọ̀n, a ó fi ìtọ́ni pàtàkì fún àwọn olùjọsìn nínú tẹ́ńpìlì “ojúkojú” láti ọ̀dọ̀ Kristi. Ìmúrasílẹ̀ náà ni láti pèsè ẹgbẹ́ àlùfáà mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n [80], láti kéde ìfọ̀ròwánilẹ́nuwò ìkìlọ̀ ti àjọ̀dún ìpè.
Ìmúrasílẹ̀ ọjọ́ ọgbọ̀n náà ní ìdánwò àkọ́kọ́ ìpìlẹ̀ kan ní ìbẹ̀rẹ̀, àti ìdánwò tẹ́ńpìlì kejì ní òpin. Ìdánwò tẹ́ńpìlì kejì náà parí kí a tó fẹ́ àwọn ìpè náà, nítorí náà ni a ṣe ṣàfihàn kúnlẹ̀kúnrẹ́rẹ́ yìí nínú àlá Miller nígbà tí Kristi ju àwọn iyebíye náà sínú àpótí náà. Lẹ́yìn tí Ó ṣe èyí ni Ó sì pè Miller pé, “wá kí o sì wò ó.” Láti inú ìkìlọ̀ ìpè náà títí dé ìgòkè lọ sí ìdájọ́ ni a gbé àsíá náà sókè ṣáájú òfin Ọjọ́ Àìkú. Gbogbo àwọn iyebíye náà wà ní tẹ́ńpìlì kí a tó pe Miller pé, “wá kí o sì wò ó,” àti pé nígbà tí a gbé àwọn ẹlẹ́rìí méjì náà sókè nínú àwọsánmà, nígbà náà ni àwọn ọ̀tá wọn rí wọn.
Àsọtẹ́lẹ̀ wọn nípa ìkọlù kan láti ọ̀dọ̀ Islam tí kò ṣẹ ní ọdún 2020, ni a ó tún ṣe lẹ́yìn tí a bá ti ṣe àtúnṣe rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí Ókè-Ìkéde Ọ̀gànjọ́ tòótọ́ ti Snow. Miller ní òye kan tí ó dá mọ̀ gẹ́gẹ́ bí Ókè-Ìkéde Ọ̀gànjọ́, ṣùgbọ́n Samuel Snow ṣe àtúnṣe sí ìhìn-iṣẹ́ Ókè-Ìkéde Ọ̀gànjọ́ ti Miller, àti nítorí èyí ni a ṣe ń pè ìhìn-iṣẹ́ Ókè-Ìkéde Ọ̀gànjọ́ ti Snow ní ìhìn-iṣẹ́ “tòótọ́” ti Ókè-Ìkéde Ọ̀gànjọ́ nínú ìtàn àwọn Millerite. Ìhìn-iṣẹ́ ti Ókè-Ìkéde Ọ̀gànjọ́ jẹ́ ìhìn-iṣẹ́ tí a ti ṣe àtúnṣe sí, tí a sì fi agbára fún nípasẹ̀ àtúnṣe náà.
“Àwọn tí a ti mú ní ìrẹ̀wẹ̀sì rí láti inú Ìwé Mímọ́ pé wọ́n wà ní àkókò ìdádúró, àti pé ó yẹ kí wọ́n fi sùúrù dúró de ìmúṣẹ ìrán náà. Ẹ̀rí kan náà tí ó mú kí wọ́n retí Oluwa wọn ní ọdún 1843, ló mú kí wọ́n retí Rẹ̀ ní ọdún 1844.” Early Writings, 247.
Ìṣẹ̀lẹ̀ náà ṣẹlẹ̀ ní òpin àkókò 1840 sí 1844, ó sì tún ṣẹlẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú. Josiah Litch sọ àsọtẹ́lẹ̀ ìmúṣẹ́ kan nípa Islam ní 1840. Ó fi àsọtẹ́lẹ̀ rẹ̀ sílẹ̀ sínú àkọsílẹ̀ gbangba ní 1838, lẹ́yìn náà ó sì ṣe àtúnṣe rẹ̀ ní ọjọ́ mẹ́wàá ṣáájú August 11, 1840. Ìmúṣẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ tí a ti ṣàtúnṣe náà fún ìránṣẹ́ áńgẹ́lì àkọ́kọ́ ní agbára. Ìránṣẹ́ kejì sì gba agbára láti ọ̀dọ̀ ìránṣẹ́ tí a ti ṣàtúnṣe ti Igbe Àárín Òru. Ẹlẹ́rìí méjì láti inú ìtàn kan ṣoṣo, tí wọ́n jẹ́ ẹlẹ́rìí alpha àti ẹlẹ́rìí omega. Pọ̀ wọ́n jọ ń fi ìfúnni ní agbára sí ìránṣẹ́ kan hàn, tí ó dá lórí àtúnṣe ìránṣẹ́ iṣáájú kan.
Alfa náà ń ṣe ìdánimọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ kan nípa Islam, omega náà sì ń ṣe ìdánimọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ kan nípa ilẹ̀kùn tí a ti pa. Laini lórí laini, Islam ní 1840 àti ilẹ̀kùn tí a pa ní 1844, ń ṣe ìdánimọ̀ Islam àti ilẹ̀kùn tí a pa gẹ́gẹ́ bí ìhìnrere Ẹkún Ọ̀gànjọ́. Ní ìbẹ̀rẹ̀ ìhìnrere náà, a tú Islam sílẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí nínú ìwọlé ìṣẹ́gun Kristi. Ní àkókò yẹn ni a pa ilẹ̀kùn náà nínú àkàwé àwọn wúńdíá mẹ́wàá, gẹ́gẹ́ bí a ṣe pa ilẹ̀kùn náà nígbà ìdájọ́ ilé Ọlọ́run. Ní ìparí ìhìnrere náà, Islam tún kọlu lẹ́ẹ̀kan síi bí a ṣe pa ilẹ̀kùn náà mọ́ orí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà.
Ó ṣe pàtàkì láti rí i pé ìlà tí Lefitiku ogún-lé-mẹ́ta mú jáde ń fi àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta ti Ìrékọjá hàn ní ìbẹ̀rẹ̀ àti àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta ti àwọn àlùfáà hàn ní òpin. A gbé àwọn àlùfáà sókè gẹ́gẹ́ bí ọrẹ ní àkókò òfin Ọjọ́ Àìkú, ṣùgbọ́n a wẹ̀ wọ́n mọ́ kí ìṣẹ̀lẹ̀ náà tó dé. Nígbà tí a bá gbé wọn sókè, wọ́n jẹ́ àsíá; àti nígbà tí a gbé Kristi sókè nínú àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta ní ìbẹ̀rẹ̀ ìlà náà, Ó fa gbogbo ayé sọ́dọ̀ Ara Rẹ̀. Gígbé àwọn ọgọ́rùn-ún kan àti mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún náà sókè ni òpin ìlà tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú gígbé Kristi sókè. Nínú ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin pẹ̀lú, a dá ọ̀nà àmì kan tí ó ní ìgbésẹ̀ mẹ́ta mọ̀.
Ìgbésẹ̀ mẹ́ta ní ìbẹ̀rẹ̀ tí ọjọ́ márùn-ún ń tẹ̀ lé, àti ìgbésẹ̀ mẹ́ta ní òpin tí ọjọ́ márùn-ún sì ń tẹ̀ lé. Láti ibẹ̀ lọ, ìtàn náà jẹ́ nípa ogunlọ́gọ̀ ńlá náà, nítorí a ti fi oyè àlùfáà múlẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àsíá àwọn ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì. Ọjọ́ méje Àgọ́ jẹ́ àkókò fún àwọn Kèfèrí. Bí a bá yọ àkókò àwọn Kèfèrí kúrò, èyí tí ó bẹ̀rẹ̀ ní òfin Sunday, tí a sì tún yọ ọjọ́ mẹ́ta àtààbọ̀ tí ó parí ní 2023 kúrò, a ní tẹ́ńpìlì àwọn ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì tí a ṣojú fún nínú àádọ́ta ọjọ́ àkókò Pẹ́ńtíkọ́sì láti December 31, 2023 títí dé òfin Sunday tí ń bọ̀ láìpẹ́.
Ọjọ́ márùn-ún láti àjíǹde fún àwọn wúńdíá, ọjọ́ ọgbọ̀n tí ó tẹ̀lé e fún àwọn àlùfáà. Lẹ́yìn náà ni ọjọ́ márùn-ún ti ìhìn iṣẹ́ ìpè kàkàkí láti ọ̀dọ̀ àwọn wúńdíá, tí ó parí pẹ̀lú ìgòkè wọn nígbà tí ogójì ọjọ́ bá pé, lẹ́yìn èyí ni ọjọ́ márùn-ún sí ìdájọ́, lẹ́yìn náà sì ni ọjọ́ márùn-ún sí òfin Ọjọ́ Àìkú. Gẹ́gẹ́ bí àmì àwọn wúńdíá, nọ́mbà “5” ń fi àwọn ìṣísẹ̀ ẹsẹ̀ ẹgbẹ̀rún lọ́nà mẹ́rìnlélógójì hàn, àwọn tí í ṣe wúńdíá, tí wọ́n sì tún jẹ́ àlùfáà.
Ní àkókò ọjọ́ mẹ́tàlélọ́gbọ̀n ìkọ́ni náà, a yọ èdìdì ìkẹyìn àti èyí tí í ṣe èdìdì keje kúrò, ó sì jẹ́ ní àkókò yẹn ni Miller rí àwọn iyebíye náà tí a ń tún mú padà bọ̀ sípò. “Wá kí o sì rí” jẹ́ àmì kan tí ó dá lórí àwọn èdìdì mẹ́rin àkọ́kọ́, nítorí náà nígbà tí a ṣí èdìdì keje, a sọ fún Miller pé, “Wá kí o sì rí,” ṣùgbọ́n gbogbo àwọn angẹli ní ọ̀run kàn ń wo lójú ní ìdákẹ́jẹ. Àlá Miller ń tọ́ka sí ìdìtẹ̀mọ́ àwọn iyebíye náà tí wọ́n jẹ́ ọgọ́rùn-ún méjìdínnígbọ̀n ẹgbẹ̀rún, nígbà kan náà sì tún ń tọ́ka sí àwọn iyebíye tí wọ́n jẹ́ ìhìn Ìkígbe Ọ̀gànjọ́ Òru. Ìhìn náà ń gbé agbára náà wá fún àwọn wúńdíá tí ó mú kí ìdìtẹ̀mọ́ náà ṣẹ, ọkùnrin fẹ́lẹ̀ erùpẹ̀ náà sì ń tọ́ka sí Ẹni náà tí ó ń ṣàkóso àwọn ìránṣẹ́ náà àti ìhìn náà pẹ̀lú.
Ọdún 2024 dúró fún ìdánwò ìpìlẹ̀, àti nísinsin yìí ní 2026 ìdánwò tẹ́ńpìlì ti dé. A wà nísinsin yìí nínú àkókò ọjọ́ ọgbọ̀n náà níbi tí Kristi ti ń kọ́ni, àti àìmọ̀ọ́mọ̀ dá ìtàn yìí mọ̀ jẹ́ ohun apanirun.
Mímọ ìránṣẹ́ náà àti ìhìnrere náà jẹ́ apá kan nínú àdánwò ìpìlẹ̀ tí Róòmù dúró fún nínú fífi ìran náà múlẹ̀, ó sì tún jẹ́ apá kan nínú ìtàn Elijah àti Ahab.
Ní ọdún kẹtàdínlógójì ìjọba Ásà ọba Júdà ni Áhábù ọmọ Ómírì bẹ̀rẹ̀ sí í jọba lórí Ísírẹ́lì; Áhábù ọmọ Ómírì sì jọba lórí Ísírẹ́lì ní Samáríà fún ọdún méjìlélógún. Áhábù ọmọ Ómírì sì ṣe búburú ní ojú Olúwa ju gbogbo àwọn tí ó ṣáájú rẹ̀ lọ. Ó sì ṣẹlẹ̀ pé, bí ẹni pé ohun kékeré ni fún un láti máa rìn nínú ẹ̀ṣẹ̀ Jéróbóámù ọmọ Nébátì, ó fẹ́ Jésíbélì ọmọbìnrin Étíbáálì ọba àwọn ará Sídónì; ó sì lọ sìn Báálì, ó sì foríbalẹ̀ fún un. Ó sì gbé pẹpẹ kalẹ̀ fún Báálì nínú ilé Báálì, tí ó ti kọ́ ní Samáríà. Áhábù sì ṣe igbó ère; Áhábù sì tún mú Olúwa Ọlọ́run Ísírẹ́lì bínú ju gbogbo àwọn ọba Ísírẹ́lì tí ó ṣáájú rẹ̀ lọ. Ní ọjọ́ rẹ̀ ni Hiẹli ará Bẹtẹli kọ́ Jẹ́ríkò: ó fi Ábírámù àkọ́bí rẹ̀ lé ìpìlẹ̀ rẹ̀, ó sì gbé ẹnu-ọ̀nà rẹ̀ ró nípasẹ̀ Ségúbù àbíkẹ́yìn rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ Olúwa, tí ó sọ nípasẹ̀ Jóṣúà ọmọ Núnì. Èlíjà ará Tíṣíbì, ẹni tí ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn olùgbé Gílíádì, sì wí fún Áhábù pé, Bí Olúwa Ọlọ́run Ísírẹ́lì, ẹni tí mo dúró níwájú rẹ̀, ti wà láàyè, ìrì kì yóò sí, bẹ́ẹ̀ ni òjò kì yóò rọ ní àwọn ọdún wọ̀nyí, bí kò ṣe gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ mi. 1 Ọba 16:29–17:1.
Àwọn nọ́mbà tí a so mọ́ Ahabu fi kún àyíká ọ̀rọ̀ náà. “Mẹ́tàlélọ́gbọ̀n” dúró fún “dídìde.” A pa á láṣẹ fún Israẹli láti “dìde” kí wọ́n sì wọ Ilẹ̀ Ìlérí ní ọdún kẹ́tàlélọ́gbọ̀n.
“Nísinsin yín nísinsin,” ni mo wí, “kí ẹ sì rékọjá odò Seredi.” A sì rékọjá odò Seredi. Àkókò tí a fi ń bọ láti Kadesi-barnea, títí a fi rékọjá odò Seredi, jẹ́ ọdún mẹ́rìnlélógójì; títí gbogbo ìran àwọn ọkùnrin ogun fi parun kúrò láàárín àgọ́-ogun náà, gẹ́gẹ́ bí Olúwa ti búra fún wọn. Diutarónómì 2:13, 14.
Jesu wo arọ̀ arọ ẹni tí ó ti pé ọmọ ọdún mẹ́tàdínlọ́gbọ̀n nígbà tí Ó sọ fún un pé, “Dìde.”
Ọkùnrin kan sì wà níbẹ̀, ẹni tí àìlera ti fi ń ṣe fún ọdún mẹ́tàlélọ́gbọ̀n. Nígbà tí Jésù rí i pé ó dùbúlẹ̀, tí ó sì mọ̀ pé ó ti pé ní ipò náà fún ìgbà pípẹ́, ó wí fún un pé, Ṣé ìwọ fẹ́ kí a mú ọ sàn? Ọkùnrin aláìlera náà dá a lóhùn pé, Olúwa, èmi kò ní ẹni tí yóò sọ mí kalẹ̀ sínú adágún nígbà tí omi bá ru: ṣùgbọ́n bí mo ti ń bọ̀, ẹlòmíràn a ti sọ̀kalẹ̀ ṣáájú mi. Jésù wí fún un pé, Dìde, gbé ibùsùn rẹ sókè, kí o sì máa rìn. Lójúkan náà ni a mú ọkùnrin náà sàn, ó sì gbé ibùsùn rẹ sókè, ó sì ń rìn: ọjọ́ náà sì jẹ́ ọjọ́ ìsinmi. Johanu 5:5–9.
Josiah Litch ṣe àsọtẹ́lẹ̀ kan ní ọdún 1838, tí ó tún ṣe àtúnṣe rẹ̀ ní pípé ní ọdún 1840. Ọdún kẹtàdínlógójì tí Mósè tọ́ka sí nínú Deuteronomi, ni ó sì tún jẹ́ ọdún ogójì. Ìlànà ìgbésẹ̀ méjì ti Josiah Litch bá ìmújípadà ìgbésẹ̀ méjì ti aláwọ̀kọ orúkọ rẹ̀, ọba Josiah, mu. Àwọn nọ́mbà 38 àti 40 ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ara wọn, dúró fún ìdìde sókè, èyí tí ó jẹ́ ohun tí ó ṣẹlẹ̀ sí àwọn ẹlẹ́rìí méjì nígbà tí a gbé wọn sókè sínú àwọn àwọsánmà.
Pẹ̀lú Litch, gbígbé sókè náà ni a mú ṣẹ nípasẹ̀ ìfẹ̀hónúhàn Islam ti ègbé kejì. Gbígbé sókè tí a fi ìgòkè Kristi sàmì sí, ń bọ̀ lẹ́yìn ìhìn ìpè Islam. Àwọn ìgbésẹ̀ méjì àkọ́kọ́ wọ̀nyí ti àmì ọ̀nà ìpè, ìgòkè, àti ìdájọ́ ni a fi Litch ṣe àpẹẹrẹ, ẹni tí a sì fi àtúntọ̀ àti ìṣàtúnṣe ìgbésẹ̀ méjì ti ọba Josiah ṣe àpẹẹrẹ àwọn ìgbésẹ̀ méjì tirẹ̀. Nínú Deuteronomy, àṣẹ náà ni pé kí wọ́n dìde kí wọ́n sì lọ sí Ilẹ̀ Ìlérí, àti gbígbé àsíá sókè ní òfin Ọjọ́ Ìsinmi ni ìlérí kan náà náà.
Ahab jọba ọdún méjìlélógún, nípa bẹ́ẹ̀ ó ń jọba ní àkókò náà nígbà tí a darapọ̀ Ìwà-Ọlọ́run mọ́ ẹ̀dá ènìyàn, èyí tí í ṣe àkókò ọjọ́ ọgbọ̀n tí ó ṣáájú ìhìn ìpè. Ahab ni Trump, ẹni tí yóò fẹ́ Jezebel ní ọjọ́ iwájú tí ó sún mọ́ gidigidi. Ní àkókò Trump, Elijah nìkan ni ó ní ìhìn òjò. Òtítọ́ yìí jẹ́ ìpìlẹ̀, nítorí ìṣísẹ̀ ti ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì jẹ́ ìṣísẹ̀ ọ̀nà-ìṣe ìlànà lórí ìlànà; ọ̀nà-ìṣe náà sì dá lórí òtítọ́ ìpìlẹ̀ pé gbogbo ìṣísẹ̀ àtúnṣe ti ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì ni a ti fi àpẹẹrẹ hàn nípasẹ̀ gbogbo ìṣísẹ̀ àtúnṣe nínú ìtàn mímọ́. Nínú ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn ìṣísẹ̀ wọ̀nyí, àwọn aṣáájú jẹ́ apá kan nínú ìlànà ìdánwò náà. Ní gbogbo ìgbà.
Ahabu ni ọba keje láti ọwọ́ Jeroboamu, a sì ti fi hàn léraléra bí Ahabu ṣe jẹ́ aṣojú ìpínlẹ̀ náà ní àkókò ìpọnjú òfin Ọjọ́-ìsinmi. A ti fi hàn bí ìjọ Laodísea ti Adventist Ọjọ́-Keje ṣe tún Jẹ́ríkò kọ́ ní ọdún 1863, èyí sì fi àwọn ọmọkùnrin àgbà àti àbíkẹ́yìn Whites ṣòfò, tí ó sì jẹ́ àpẹẹrẹ Jẹ́ríkò ní àsìkò òfin Ọjọ́-ìsinmi. Ọdún 1863 jẹ́ àpẹẹrẹ òfin Ọjọ́-ìsinmi.
Ẹsẹ̀ náà kún fún àpẹẹrẹ ààmì tí ń fi àkókò náà hàn gẹ́gẹ́ bí ìdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin, àti pé ní àkókò náà láti kọ òye Miller nípa òtítọ́ kan tí a fi lé orí tábìlì Habakkuk ti ọdún 1843 jẹ́ ìṣọ̀tẹ̀ ìpìlẹ̀; èyí sì ní nínú àìbìkítà sí ojiṣẹ́ tí Ọlọ́run yàn lábẹ́ àwáwí kan náà gẹ́gẹ́ bí ti àwọn ọlọ̀tẹ̀ Kora àti àwọn ọlọ̀tẹ̀ ọdún 1888, tí wọ́n sọ pé gbogbo ìjọ jẹ́ mímọ́.
A wà nísinsin yìí nínú ìdánwò tẹ́ńpìlì nígbà tí a ṣí àwọn fèrèsé ọ̀run sílẹ̀ pẹ̀lú ẹnu-ọ̀nà àkókò ìpín. Ẹnu-ọ̀nà àkókò ìpín náà fi ìyípadà hàn fún àwọn àlùfáà láti Laodicea sí àwọn àlùfáà ti Philadelphia. Ó sì fi ìyàtọ̀ hàn láàárín àwọn ọ̀ṣọ́ ìyebíye èké àti tòótọ́ nínú àlá Miller. Àwọn fèrèsé náà ń tọ́ka sí ègún tàbí ìbùkún. Malaki orí kẹta fi ìpìlẹ̀ ìdánwò náà lélẹ̀ lórí ìpadàbọ̀. Àlá Miller tẹnumọ́ ìmúpadàbọ̀sípò àlùfáà àti ìhìnrere náà pẹ̀lú. Ìfihàn orí kọkàndínlógún fi ogun Olúwa hàn tí a gbé dìde nígbà tí àsọtẹ́lẹ̀ ìrántí ìhìnrere ipè nípa Islam bá ṣẹ.
Ìdánwò tí ó ṣáájú ìdánwò lítímọ́sì ti ìránṣẹ́ ipè náà ni èkejì, ó sì jẹ́ ìdánwò tẹ́ńpìlì. Àlá Miller mú ìlọ́po méjì wá, èyí tí a máa ń so mọ́ ìdánwò kejì nígbà gbogbo, nítorí àlá Miller lo àwọn iyebíye gẹ́gẹ́ bí àwọn ìránṣẹ́ àti gẹ́gẹ́ bí àwọn olùròyìn náà pẹ̀lú. Ìdánwò tẹ́ńpìlì ní í ṣe pẹ̀lú lílo ìlànà “làìnì lórí làìnì” ti òjò ìkẹyìn. Ó béèrè pé kí àwọn àlùfáà lè rí tẹ́ńpìlì nínú onírúurú làìnì àsọtẹ́lẹ̀ kí wọ́n lè mú àwọn ìránṣẹ́ náà bára mu. Àpótí ńlá ti ọkùnrin onífàlẹ̀ erùpẹ̀ náà ni tẹ́ńpìlì ti ẹgbẹ̀rún lọ́nà mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [144,000], ilé ìṣúra Malaki sì jẹ́ èyí kan náà. Ọkàn-àyà ohun èlò inú tẹ́ńpìlì ni àpótí májẹ̀mú, èyí tí àwọn kérúbù tí ń bo ó máa ń wo léraléra sí, báyìí ni ó fi ń tẹnumọ́ ibi tí gbogbo àwọn ẹ̀dá mímọ́ dojú kọ́. Àwọn mímọ́ nínú ìtàn yìí nílò láti wo sí tẹ́ńpìlì kí wọ́n sì tẹjú wo inú àpótí náà.
Tẹ́ńpìlì ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì [144,000] ni kókó-ọrọ̀ Léfítíkù orí kẹtàlélógún, ó sì ń gbé ìlà ìtàn kan kalẹ̀ tí a mú ṣẹ ní àkókò Kristi pẹ̀lú ohun tí Sister White pè ní “àkókò Pẹ́ńtẹ́kọ́sì.” Láti àjíǹde títí dé Pẹ́ńtẹ́kọ́sì, tàbí láti December 31, 2023 títí dé òfin Sunday, ìlà àsọtẹ́lẹ̀ ti Léfítíkù orí kẹtàlélógún ń ṣàpẹẹrẹ tẹ́ńpìlì ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì. Ìtàn náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àmì-ọ̀nà kan ti ìgbésẹ̀ mẹ́ta tí ọjọ́ márùn-ún tẹ̀lé, ó sì parí pẹ̀lú àmì-ọ̀nà kan ti ìgbésẹ̀ mẹ́ta tí ọjọ́ márùn-ún tẹ̀lé. Ní àárín àwọn ìtàn alpha àti omega ni ọjọ́ mẹ́tàlélọ́gbọ̀n ìdìdì àwọn àlùfáà wà. Gbogbo ìlà náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Sábáàtì ọjọ́ keje, ó sì parí pẹ̀lú Sábáàtì ọdún keje. Ní ìpele yìí, tẹ́ńpìlì ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì ni ọkọ̀ tí yóò gbé ọkàn mẹ́jọ lọ sí ilẹ̀ tí a sọ di tuntun, ó sì tún jẹ́ àpótí májẹ̀mú tí àwọn áńgẹ́lì méjì fi ojiji bò, gẹ́gẹ́ bí àwọn Sábáàtì méjèèjì ṣe fi ojiji hàn lórí tẹ́ńpìlì iṣẹ́-àlùfáà ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ pẹ̀lú àkókò Pẹ́ńtẹ́kọ́sì.
Léfítíkù mẹ́tàlélógún jẹ́ nípa iṣẹ́ àlùfáà ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [one hundred and forty-four thousand] nígbà ìfihàn ìkẹyìn àkókò Pẹ́ńtíkọ́sì tí ó bẹ̀rẹ̀ ní àjíǹde Kristi, tí ó sì tẹ̀síwájú títí di ọjọ́ márùn-ún-dín-lọ́gọ́ta lẹ́yìn náà ní Ọjọ́ Pẹ́ńtíkọ́sì. A fi ìdí àkókò Pẹ́ńtíkọ́sì múlẹ̀ nígbà tí a bá ṣe àfàpọ̀ ẹsẹ̀ méjìlélógún àkọ́kọ́ ti Léfítíkù mẹ́tàlélógún mọ́ ẹsẹ̀ méjìlélógún ìkẹyìn. Àlá William Miller fi hàn pé àwọn ohun ọ̀ṣọ́ iyebíye inú ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ni wọ́n jẹ́ ìránṣẹ́ náà àti àwọn ojiṣẹ́ náà.
“Mo ti ní àwọn àǹfààní iyebíye láti rí ìrírí gbà. Mo ti ní ìrírí nínú ìhìnrere àwọn áńgẹ́lì kìíní, kejì, àti kẹta. A ṣàpẹẹrẹ àwọn áńgẹ́lì náà gẹ́gẹ́ bí ẹni pé wọ́n ń fò ní àárín ọ̀run, wọ́n ń kéde ìhìnrere ìkìlọ̀ kan fún ayé, tí ó sì ní ìfọwọ́kànsí tààrà lórí àwọn ènìyàn tí ń gbé ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn nínú ìtàn ayé yìí. Kò sí ẹni tí ń gbọ́ ohùn àwọn áńgẹ́lì wọ̀nyí, nítorí wọ́n jẹ́ ààmì láti ṣojú fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run tí ń ṣiṣẹ́ ní ìbámu pẹ̀lú àgbáyé ọ̀run. Àwọn ọkùnrin àti àwọn obìnrin, tí Ẹ̀mí Ọlọ́run ti múlẹ̀, tí a sì ti yà wọ́n sọ́tọ̀ nípasẹ̀ òtítọ́, ń kéde àwọn ìhìnrere mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà gẹ́gẹ́ bí ìtòlẹ́sẹẹsẹ wọn.” Life Sketches, 429.
Àwọn áńgẹ́lì jẹ́ àmì àwọn ènìyàn Ọlọ́run tí ń kéde ìhìnrere tí áńgẹ́lì náà dúró fún.
“Àkókò kù díẹ̀. Ìhìnrere áńgẹ́lì àkọ́kọ́, kejì, àti kẹta ni àwọn ìhìnrere tí a gbọ́dọ̀ fi fún ayé. A kì í gbọ́ ohùn àwọn áńgẹ́lì mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà ní ti gidi, ṣùgbọ́n àwọn áńgẹ́lì wọ̀nyí nínú Ìfihàn dúró fún àwọn ènìyàn kan tí yóò wà lórí ilẹ̀ ayé tí wọn yóò sì kéde àwọn ìhìnrere wọ̀nyí.
“Jòhánù rí ‘Áńgẹ́lì mìíràn sọ̀ kalẹ̀ láti ọ̀run wá, ẹni tí ó ní agbára ńlá; a sì fi ògo rẹ̀ tan gbogbo ayé mọ́lẹ̀.’ Ìfihàn 18:1. Iṣẹ́ náà ni ohùn àwọn ènìyàn Ọlọ́run tí ń kéde ìránṣẹ́ ìkìlọ̀ kan fún ayé.” The 1888 Materials, 926.
Àwọn áńgẹ́lì dúró fún àwọn ènìyàn tí ń fi àwọn ìròyìn tí àwọn áńgẹ́lì náà ṣàpẹẹrẹ hàn kalẹ̀. A ṣàpẹẹrẹ William Miller ní ọ̀nà àsọtẹ́lẹ̀ nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìlò. Ọ̀kan nínú àwọn ìlò wọ̀nyí ni pé a ṣàpẹẹrẹ Miller nípasẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ àkókò àkọ́kọ́ àti ti ìkẹyìn tí a darí i láti kéde. Àwọn àkókò méje, tàbí ọdún 2,520, tí ó parí ní 1798, ni ìṣàwárí alfa Miller; ìwẹ̀nùmọ́ ibi mímọ́ ní òpin ẹgbẹ̀rún méjì ó lé ọ̀ọ́dúnrún mẹ́ta ìrọ̀lẹ́ àti òwúrọ̀ ní October 22, 1844 sì ni ìṣàwárí omega Miller. Ìtàn Millerite ni a ṣàpẹẹrẹ láti 1798 títí dé 1844, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó jẹ́ ìtàn àwọn áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti kejì, síbẹ̀ a ń pè é ní orúkọ ojiṣẹ́ ìtàn náà. Ìtàn Millerite fi hàn pé Miller ni “ohùn” tí ń kéde ìròyìn àwọn áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti kejì, áńgẹ́lì àkọ́kọ́ sì kede ìbẹ̀rẹ̀ ìdájọ́ ní October 22, 1844, áńgẹ́lì àkọ́kọ́ náà sì dé ní àkókò ìkẹyìn ní 1798, ní ìparí ìtúká “àwọn àkókò méje” ti ìjọba Israeli. Miller jẹ́ àmì àpẹẹrẹ fún àsọtẹ́lẹ̀ ọdún 2,520 àti àsọtẹ́lẹ̀ ọdún 2,300.
Àmì àkọ́kọ́ ti 1798 kéde pé ìdájọ́ yóò bẹ̀rẹ̀ nígbà tí ọdún 2,300 bá parí ní Ọ̀wàrà 22, 1844. Lẹ́yìn náà, Olúwa ṣí ìmọ́lẹ̀ Sábáàtì ọjọ́ keje sílẹ̀, ó sì jẹ́ ète Rẹ̀ láti parí iṣẹ́ náà, nítorí náà Ó gbìyànjú láti ṣí ìmọ́lẹ̀ síi lórí àwọn àkókò méje ní 1856, ṣùgbọ́n ìṣọ̀tẹ̀ ni a fi hàn dípò ìgbàgbọ́. Àwọn àkókò méje ni alfa ìtàn àwọn Millerite, 2,300 sì ni omega.
Àkókò méje ni a ṣàfihàn rẹ̀ nípasẹ̀ Sábáàtì ọdún keje, àti 2,300 ni a ṣàfihàn rẹ̀ nípasẹ̀ Sábáàtì ọjọ́ keje. A ṣàfihàn ìtàn àwọn Millerite nípasẹ̀ 1798 àti 1844, àti pé 1798 dúró fún àkókò méje, 1844 sì dúró fún ọdún 2,300. Àwọn Sábáàtì méjèèjì wọ̀nyí ni àwọn òpin méjì sí ìtàn tí a ṣàfihàn nínú Lefitiku ogúnlélógún. Àwọn Sábáàtì méjèèjì wọ̀nyí dúró fún ìránṣẹ́ méjì, tí wọ́n sì dá ìránṣẹ́ kan sílẹ̀. Àwọn ìránṣẹ́ méjèèjì wọ̀nyí dúró fún àwọn Millerite, nítorí àwọn ènìyàn tí ń kéde àwọn ìránṣẹ́ náà ni wọ́n dúró fún àwọn áńgẹ́lì tí ń ṣàpẹẹrẹ ìránṣẹ́ náà. Ní 1798 áńgẹ́lì kìn-ín-ní dé, ní 1844 sì ni áńgẹ́lì kẹta dé.
Léfítíkù orí kẹtàlélógún ní àjọ̀dún méje àti ìpé mímọ́ méje, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kì í ṣe gbogbo àjọ̀dún ni í jẹ́ ìpé mímọ́, bẹ́ẹ̀ ni kì í ṣe gbogbo ìpé mímọ́ ni í jẹ́ àjọ̀dún. Gbogbo àwọn àjọ̀dún náà wà láàrín ìpé mímọ́ àkọ́kọ́ àti èyí ìkẹyìn, èyí tí í ṣe Sábáàtì ọjọ́ keje ní ìbẹ̀rẹ̀ àti Sábáàtì ọdún keje ní òpin. Àkọsílẹ̀ ìtàn àwọn àjọ̀dún náà ni a fi àwọn Sábáàtì méjèèjì tí wọ́n dúró fún William Miller àti àwọn Millerites ṣe ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin.
Nígbà tí a bá darapọ̀ ẹsẹ̀ méjìlélógún àkọ́kọ́ àti ẹsẹ̀ méjìlélógún ìkẹyìn nínú Lefitiku ogúnlélógún, a ń ṣe ìdánimọ̀ àkókò Pẹ́ńtíkọ́sì. Ìtòlẹ́sẹẹsẹ tí a fi múlẹ̀ nípa mímú àwọn ìlà náà pọ̀ jọ jẹ́ ti Ọlọ́run pátápátá. Àkókò Pẹ́ńtíkọ́sì nínú ìtòlẹ́sẹẹsẹ náà fi àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta hàn kedere. Ó rú ààmì “Òtítọ́.” Ó rú ààmì Alfa àti Omega. Ó rú ààmì Palmoni. Ó ń mú akẹ́kọ̀ọ́ kan wọ inú ọkàn-àyà Gíga Jùlọ Mímọ́. Ó ń ṣe ìdánimọ̀ tẹ́ńpìlì àwọn ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [144,000]. Ó sì gùn dé títí kan ayé tí a ṣe di tuntun.
Òtítọ́ yìí ti Léfítíkù ogúnlélógún ni a ń tú sílẹ̀ báyìí ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìdánwò tẹ́ńpìlì tí ó ṣáájú ìdánwò litmus àti ìdánwò kẹta. Áńgẹ́lì kẹta dé ní 1844, lẹ́yìn náà sì tún dé ní 9/11, àti lẹ́yìn náà tún dé ní 2023. Nígbà tí áńgẹ́lì kẹta dé ní 1844, àwọn olóòótọ́ gbọ́dọ̀ fi ìgbàgbọ́ tẹ̀lé Kristi wọ Ibi Mímọ́ Jùlọ. Léfítíkù ogúnlélógún ni ọ̀nà sí Ibi Mímọ́ Jùlọ, ó sì ṣojú fún apá kan nínú ìdánwò tẹ́ńpìlì. A sọ fún Jòhánù pé kí ó wọn tẹ́ńpìlì náà, àti pẹ̀lú àwọn olùjọsìn tí ń bẹ nínú rẹ̀.
Àpótí Miller ni tẹ́ńpìlì, àwọn iyebíye sì ni àwọn olùjọsìn tí ń bẹ nínú rẹ̀. Ilé ìṣúra Malaki ni tẹ́ńpìlì, ìdámẹ́wàá sì ni àwọn olùjọsìn tí ń bẹ nínú rẹ̀. Àkókò Pẹ́ńtẹ́kọ́sítì, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ nínú ìlò “ìlà lórí ìlà” ti Lefitiku ogún-lé-mẹ́ta, dúró fún tẹ́ńpìlì ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì. Ní ọ̀nà tó taara jùlọ, ó ń ṣàpèjúwe àpótí májẹ̀mú, pẹ̀lú àwọn kerubu ìbòrí tí ń wo Òfin Mẹ́wàá, ọ̀pá Áárónì tí rúwé, àti ìkòkò wúrà ti mana.
Àwọn kérúbù tí ń bo náà jẹ́ àwọn áńgẹ́lì, àti pé àwọn áńgẹ́lì ń ṣàpẹẹrẹ ìránṣẹ́ kan àti olùránṣẹ́ náà. Ìránṣẹ́ tí í ṣe ìránṣẹ́ alpha ti Lefitiku ogúnlélógún ni Sábá ọjọ́ keje, àti ìránṣẹ́ omega ni Sábá ọdún keje. Méjèèjì jẹ́ ìránṣẹ́, wọ́n sì tún jẹ́ ìránṣẹ́ alpha àti omega ti William Miller àti àwọn ọmọ ẹ̀yìn Miller, pẹ̀lú ìmúṣẹ “àkókò méje,” ní 1798, gẹ́gẹ́ bí ààmì Sábá ọdún keje, àti ní 1844, Ọlọ́run darí àwọn ènìyàn Rẹ̀ wọ Ibi Mímọ́ Jùlọ, níbi tí wọ́n ti ṣàwárí Sábá ọjọ́ keje. Àwọn Sábá méjèèjì wọ̀nyí ni ìpé mímọ́ àkọ́kọ́ àti ti ìkẹyìn nínú Lefitiku ogúnlélógún, àti pé àkókò Pẹ́ńtẹ́kọ́sì wà ní àárín wọn méjèèjì, gẹ́gẹ́ bí àpótí májẹ̀mú náà ti wà ní àárín àwọn kérúbù méjì tí ń bo náà.
A óo wọn tẹ́ńpìlì náà, ó sì ní pẹ̀lú fífi àgbàlá tí a fi fún àwọn Kèfèrí sílẹ̀. Ní òfin Ọjọ́ Àìkú, ìdájọ́ fún ilé Ọlọ́run parí, ìdájọ́ àwọn Kèfèrí sì bẹ̀rẹ̀. Àkókò àwọn Kèfèrí parí ní ọdún 1798, ní òpin ọdún 1,260, àti ní òpin ọjọ́ mẹ́ta àti ààbọ̀, (àmì ìṣàpẹẹrẹ 1,260) a sì ní kí Johanu fi àgbàlá náà sílẹ̀.
A sì fún mi ní ifà kan tí ó dàbí ọ̀pá: angẹli náà sì dúró, ó ní, Dìde, kí o sì wọn tẹ́ńpìlì Ọlọ́run, àti pẹpẹ, àti àwọn tí ń jọ́sìn níbẹ̀. Ṣùgbọ́n àgbàlá tí ó wà lóde tẹ́ńpìlì náà fi sílẹ̀, má sì ṣe wọn ún; nítorí a ti fi í fún àwọn Kèfèrí: wọ́n yóò sì tẹ ìlú mímọ́ náà mọ́lẹ̀ fún oṣù méjìlélógójì. Ìfihàn 11:1, 2.
A ní láti fi agbala náà sílẹ̀, nítorí a fi í fún àwọn Kèfèrí, àwọn tí wọ́n tẹ̀ ẹ́ mọ́lẹ̀ lábẹ́ ẹsẹ̀ fún ọjọ́ mẹ́ta àtààbọ̀, tàbí oṣù méjìlélógójì.
Wọn yóò sì fi ẹnu idà ṣubú, a ó sì mú wọn lọ ní ìgbèkùn sínú gbogbo orílẹ̀-èdè; a ó sì tẹ Jerúsálẹ́mù mọ́lẹ̀ lábẹ́ àwọn Kèfèrí, títí àkókò àwọn Kèfèrí yóò fi pé. Lúùkù 21:24.
Àkókò àwọn aláìkọlà ni a mú ṣẹ ní ọdún 1798, nígbà tí a ṣí ìwé Dáníẹ́lì sílẹ̀.
“Nínú tẹ́ńpìlì ní Jerusalẹmu, ògiri kúkúrú kan yà àgbàlá ìta sí mímọ́ kúrò ní gbogbo àwọn apá yòókù ilé mímọ́ náà. Lórí ògiri yìí ni a kọ àwọn àkọlé ní oríṣìíríṣìí èdè, tí ń sọ pé kò sí ẹni mìíràn bí kò ṣe àwọn Júù nìkan tí a gbà láyè láti kọjá ààlà yìí. Bí ẹnìkan lára àwọn Aláìkọlà bá ti fojúgboyà wọ inú àgọ́ inú náà, ì bá ti sọ tẹ́ńpìlì náà di aláìmọ́, ó sì bá san ìjìyà náà pẹ̀lú ẹ̀mí rẹ̀. Ṣùgbọ́n Jésù, olùdásílẹ̀ tẹ́ńpìlì náà àti iṣẹ́ ìsìn rẹ̀, fi ìdè àánú ènìyàn fà àwọn Aláìkọlà mọ́ ara Rẹ̀, nígbà tí oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run Rẹ̀ mú ìgbàlà wá fún wọn tí àwọn Júù kọ̀.” The Desire of Ages, 194.
Ọjọ́ kẹtàlélọ́gbọ̀n, oṣù Kejìlá, ọdún 2023 parí ọjọ́ àsọtẹ́lẹ̀ mẹ́ta àtààbọ̀ láti inú ìdààmú ti ọjọ́ kẹtàdínlógún, oṣù Keje, ọdún 2020. Àkókò ọdún mẹ́ta àtààbọ̀ náà fi hàn pé nígbà náà ni a ó tú ìránṣẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ kan sílẹ̀, àti pé àkókò àwọn Kèfèrí ti pé, a sì dáwọ́wọ́ ìwọ̀n tẹ́ńpìlì náà àti àwọn olùjọsìn inú rẹ̀ dúró. Ní òfin ọjọ́ Àìkú, èyí tí nínú àsìkò Pẹ́ńtẹ́kọ́sì jẹ́ Ọjọ́ Pẹ́ńtẹ́kọ́sì, ìdájọ́ ń kọjá lọ sí ọ̀dọ̀ àwọn Kèfèrí. Nígbà tí a dáwọ́wọ́ àkókò àwọn Kèfèrí dúró nígbà ìwọ̀n tẹ́ńpìlì ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [144,000], a rí i pé láti ọjọ́ kẹtàlélọ́gbọ̀n, oṣù Kejìlá, ọdún 2023 títí dé òfin ọjọ́ Àìkú ni tẹ́ńpìlì náà.
Ẹ̀rí tẹ́ńpìlì ni pé a gbé e dìde ní ìgbésẹ̀ méjì; àkọ́kọ́ ni ìpìlẹ̀, lẹ́yìn náà ni a mọ tẹ́ńpìlì náà sí ẹni tí a ti parí nígbà tí òkúta ìpìlẹ̀ tí a kọ̀ sílẹ̀ náà, ní ìyanu, di orí igun. A fi ìpìlẹ̀ náà lélẹ̀ nígbà tí Ísírẹ́lì àtijọ́ jáde kúrò ní Bábílónì nínú ìtàn àṣẹ àkọ́kọ́, a sì parí tẹ́ńpìlì náà nínú ìtàn àṣẹ kejì, ṣùgbọ́n kí àṣẹ kẹta tó dé. Ìdánwò ìpìlẹ̀ ṣẹlẹ̀ ní ọdún 2024, a sì wà nísinsìnyí nínú ìdánwò tẹ́ńpìlì. Ìdánwò tẹ́ńpìlì náà parí ní ìdánwò kẹta àti ìdánwò litmus, ìdánwò tẹ́ńpìlì náà sì béèrè pé kí àwọn ènìyàn Ọlọ́run wọn tẹ́ńpìlì náà wò.
Tẹ́ńpìlì tí ó wà nínú Lefitiku ogún-dín-lọ́gbọ̀n ni a gbé dìde láti ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n Oṣù Kejìlá, ọdún 2023, títí dé òfin Ọjọ́ Àìkú, àti láàárín ìtàn wòlíì náà ni a ti ṣàfihàn àwọn ìdánwò mẹ́ta tí ó máa ń ṣẹlẹ̀ ní gbogbo ìgbà tí a bá ṣí àsọtẹ́lẹ̀ kan sílẹ̀. Ẹ̀yà ìkẹyìn nínú àwọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà ni ìdánwò litmus, èyí tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ àpéjọ àgọ́ Exeter. Ní àpéjọ náà, yálà o lọ sí àwọn ìpàdé inú àgọ́ níbi tí Àgbà Snow ti gbé ìránṣẹ́ rẹ̀ nípa Ẹkún Òru-àárín tòótọ́ kalẹ̀ lẹ́ẹ̀mejì, tàbí o lọ sí àwọn ìpàdé ìmísí-ìfẹ́-ọkàn tí kò ní ìwọ̀ntúnwọ̀nsì ní àgọ́ Watertown. Nígbà tí àwọn ìpàdé náà parí, ìránṣẹ́ Ẹkún Òru-àárín tòótọ́ lọ bí ìgbì omi. Exeter ni ìdánwò litmus náà, àti pé ìdánwò litmus náà ń ṣojú fífi èdìdì sílẹ̀.
Àpéjọ àgọ́ Exeter ni a fi àwọ̀n àpẹẹrẹ hàn nínú ìwọlé ìṣẹ́gun Kristi sí Jérúsálẹ́mù, Láàsárù sì ni ó darí kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́ tí Jésù gùn. Ikú Láàsárù ni ìdààmú ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù Keje, ọdún 2020, ṣùgbọ́n òun náà ni iṣẹ́ ìyanu tí ó ga jùlọ tí Kristi ṣe àti “èdìdì” ìwà-Ọlọ́run Rẹ̀.
“Bí Kristi bá wà nínú yàrá aláìsàn náà, Lásárù kì bá kú; nítorí Satani kì bá ní agbára kankan lórí rẹ̀. Ikú kì bá lè ju ọfà rẹ̀ sí Lásárù níwájú Ẹni tí ń fi ìyè fúnni. Nítorí náà ni Kristi fi wà ní òkèèrè. Ó jẹ́ kí ọ̀tá náà lo agbára rẹ̀, kí Ó lè lé e padà gẹ́gẹ́ bí ọ̀tá tí a ti ṣẹ́gun. Ó yọ̀ǹda fún Lásárù láti kọjá sí abẹ́ àkóso ikú; àwọn arábìnrin tí ń jìyà náà sì rí i bí a ṣe tẹ arákùnrin wọn sínú ibojì. Kristi mọ̀ pé bí wọ́n ṣe ń wo ojú arákùnrin wọn tí ó kú, a ó fi ìgbàgbọ́ wọn nínú Olùdárapadà wọn wò gidigidi. Ṣùgbọ́n Ó mọ̀ pé, nítorí ìjàkadì tí wọ́n ń là kọjá nísinsin yìí, ìgbàgbọ́ wọn yóò tàn hàn pẹ̀lú agbára tí ó tóbi jù lọ. Ó jẹ́ kí wọ́n ní ìrírí gbogbo ọ̀fọ̀ ìrora tí wọ́n farada. Kò nífẹ̀ẹ́ wọn kéré sí i nítorí pé Ó pẹ́ dé; ṣùgbọ́n Ó mọ̀ pé fún wọn, fún Lásárù, fún Ara Rẹ̀, àti fún àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Rẹ̀, a ní láti jèrè ìṣẹ́gun kan.”
“‘Nítorí yín,’ ‘kí ẹ lè gbàgbọ́.’ Fún gbogbo àwọn tí ń nawọ́ síta láti fi ọwọ́ kan ọwọ́ ìtọ́sọ́nà Ọlọ́run, àkókò ìrẹ̀wẹ̀sì tí ó pọ̀jù ni àkókò tí ìrànlọ́wọ́ ọ̀run wà ní tòsí jùlọ. Wọn yóò fi ọpẹ́ wo apá òkùnkùn jùlọ nínú ọ̀nà wọn sẹ́yìn. ‘Olúwa mọ bí a ṣe ń gbà àwọn olùwà-bí-Ọlọ́run là,’ 2 Peteru 2:9. Kúrò nínú gbogbo ìdánwò àti gbogbo ìpọnjú ni yóò ti mú wọn jáde pẹ̀lú ìgbàgbọ́ tí ó túbọ̀ lágbára àti ìrírí tí ó pọ̀ sí i.”
“Nínú ìfàyà-sẹ́yìn rẹ̀ láti tọ̀ Lásárù wá, Kristi ní ète àánú kan sí àwọn tí kò tíì gbà Á. Ó dúró pẹ̀, kí nípa jíjí Lásárù dìde kúrò nínú òkú, Ó lè fi ẹ̀rí mìíràn fún àwọn ènìyàn Rẹ̀ aláìgbọ́ràn, aláìgbàgbọ́, pé lóòótọ́ Òun ni ‘àjíǹde, àti ìyè.’ Kò fẹ́ láti fi gbogbo ìrètí sílẹ̀ fún àwọn ènìyàn náà, àwọn àgùntàn ilé Ísírẹ́lì tálákà tí ń ṣìnà kiri. Ọkàn Rẹ̀ ń bàjẹ́ nítorí àìronúpìwàdà wọn. Nínú àánú Rẹ̀, Ó pinnu láti fún wọn ní ẹ̀rí kan sí i pé Òun ni Olùmúpadàbọ̀sípò, Ẹni tí Òun nìkan lè mú ìyè àti àìkú wá sí ìmọ́lẹ̀. Èyí yóò jẹ́ ẹ̀rí tí àwọn àlùfáà kò lè túmọ̀ ní òdì. Èyí ni ìdí ìfàyà-sẹ́yìn Rẹ̀ nínú lílọ sí Bẹtánì. Ìyanu àtàtà yìí, jíjí Lásárù dìde, ni yóò fi èdìdì Ọlọ́run lé iṣẹ́ Rẹ̀ àti lórí ìpèjọ́wọ́ Rẹ̀ sí ìwà-Ọlọ́run.” The Desire of Ages, 528, 529.
Ìwọlé àṣẹ́gun bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú tútú kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́ kan sílẹ̀ kí Kristi lè gùn ún.
Nígbà tí wọ́n súnmọ́ Jerusalẹmu, tí wọ́n sì dé Betifagi, sí òkè Ọlifi, nígbà náà ni Jesu rán àwọn ọmọ-ẹ̀yìn méjì, ó sì wí fún wọn pé, Ẹ lọ sí abúlé tí ó wà níwájú yín, lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ẹ ó sì rí kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́ abo kan tí a ti dè, àti ọmọ rẹ̀ pẹ̀lú rẹ̀: tú wọn sílẹ̀, kí ẹ sì mú wọn wá sọ́dọ̀ mi. Bí ẹnikẹ́ni bá sì sọ ohunkóhun fún yín, ẹ máa wí pé, Olúwa ní ìní wọn; lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ yóò sì rán wọn. Gbogbo èyí sì ṣẹlẹ̀, kí a lè mú un ṣẹ tí a ti sọ nípasẹ̀ wòlíì pé, Ẹ sọ fún ọmọbìnrin Sioni pé, Wò ó, Ọba rẹ ń bọ̀ tọ̀ ọ́ wá, ẹni ìrẹ̀lẹ̀, ó sì jókòó lórí kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́, àti lórí ọmọ kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́, ọmọ abo. Àwọn ọmọ-ẹ̀yìn náà sì lọ, wọ́n sì ṣe gẹ́gẹ́ bí Jesu ti pa láṣẹ fún wọn. Matteu 21:1–6.
Ìhìnrere Kígbe Òru Darapọ̀ mọ́ ìhìnrere áńgẹ́lì kejì tí ó ti dé ní àkókò ìdánilójú tí kò ṣẹ ní ìbẹ̀rẹ̀. Ní àkókò Kristi, ìdánilójú tí kò ṣẹ náà ni ikú Lasaru, àti fún àwọn ọmọlẹ́yìn Miller, ó jẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ tí kò ṣẹ ti ọdún 1843, èyí tí ó dé ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù Kẹrin, ọdún 1844. Àwọn ìdánilójú tí kò ṣẹ méjèèjì wọ̀nyí dúró fún ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù Keje, ọdún 2020.
Nínú àkókò Pẹ́ńtẹ́kọ́sìtì tí Lefitiku ogún-dín-lọ́gbọ̀n ń ṣàpẹẹrẹ, àdánwò ìdánimọ̀ ni a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ àmì-ọ̀nà ìpele-mẹ́ta ti àjọ̀dún ipè, ìgòkè-òkè Kristi, àti Ọjọ́ Ètùtù. Àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta wọ̀nyí ń ṣàpẹẹrẹ àdánwò ìdánimọ̀ ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àdánwò méjì àkọ́kọ́ ti ìpìlẹ̀ àti tẹ́ńpìlì. Àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta wọ̀nyí wá ní ọjọ́ márùn-ún ṣáájú òfin Ọjọ́ Àìkú ti Pẹ́ńtẹ́kọ́sìtì, wọ́n sì ń ṣàpẹẹrẹ gbígbé ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin náà sókè gẹ́gẹ́ bí àsíá. Bí wọ́n bá kọjá àdánwò ìdánimọ̀ náà, a ó gbé wọn sókè; bí wọ́n kò bá kọjá a, a ó fẹ́ wọn jáde nípasẹ̀ àwọn fèrèsé nínú àlá Miller.
Ìgbésẹ̀ kẹta ti ìdìdì ni Ọjọ́ Ètùtù, ó sì ń ṣojú ìpárẹ́ ẹ̀ṣẹ̀. Ìgbésẹ̀ kejì ni gbígbé ọrẹ Malaki ti àwọn ọmọ Lefi sókè, ìgbésẹ̀ kìíní sì ni ìránṣẹ́ àwọn kàkàkí. Láti ọdún 1844 ni aráyé ti ń gbé nínú ìtàn ìró kàkàkí keje. Ìránṣẹ́ òde ti kàkàkí keje ni ìránṣẹ́ ìyà kẹta ti Islam, ìránṣẹ́ inú ti kàkàkí keje sì ni iṣẹ́ Kristi ti fífi Ìwà-Ọlọ́run Rẹ̀ darapọ̀ mọ́ ẹ̀dá ènìyàn ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti ọgọ́rùn-ún mẹ́rinlélógójì.
A ó máa tẹ̀síwájú nínú àpilẹ̀kọ tó kàn.
“Nínú àwọn ìkọ̀wé àwọn wòlíì ni a ti ṣàfihàn àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ kan tí, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọjọ́-ori ti mú kí wọ́n dà bí ohun àtijọ́ gidigidi, síbẹ̀ wọ́n farahàn sí wa pẹ̀lú ìtútù àti agbára ìfihàn tuntun. Nípa ìgbàgbọ́ ni a fi mọ̀ pé a ti pa àwọn àkọsílẹ̀ wọ̀nyí mọ́—ti ìbáṣepọ̀ Ọlọ́run pẹ̀lú àwọn ènìyàn rẹ̀ ní àwọn àkókò ìgbàanì—kí a lè lè mọ àwọn ẹ̀kọ́ tí Ọlọ́run fẹ́ kọ́ wa nípasẹ̀ àwọn ìrírí ìgbà yìí.”
“Bí a ṣe wà nísinsìnyí nínú àkókò kan tí kò kéré sí i ní pàtàkì ju èyí tí ó ṣáájú ìgbà ìbọ̀ Kristi lẹ́ẹ̀kejì, ó yẹ kí a ṣọ́ra gidigidi kí a má bàa ṣe àwọn àṣìṣe tí ó jọ ti àwọn Júù tí ń gbé ní àkókò ìbọ̀ Kristi àkọ́kọ́.
“Gẹ́gẹ́ bí àwọn aṣáájú àwọn Júù, tí wọ́n fi díẹ̀díẹ̀ dá ètò ìjọsìn àtòfinlẹ̀ kalẹ̀, nínú èyí tí wọ́n ti gbé ìjẹ́pàtàkì àwọn ohun tí kì í ṣe pàtàkì ga jù lọ, bẹ́ẹ̀ ni àwọn ènìyàn kan ní báyìí wà nínú ewu pípa ojú wọn kúrò lórí àwọn òtítọ́ pàtàkì tí ó yẹ fún ìran yìí, kí wọ́n sì máa wá àwọn nǹkan tí ó jẹ́ tuntun, àjèjì, tí ó sì ń fàni mọ́ra.”
“A nílò láti máa tọ́jú àwọn ìlànà gíga. Àwọn tí ń wá, tí wọ́n sì ń gbèjà àwọn èrò àròsọ, gbọ́dọ̀ jẹ́ kí a kọ́ wọn ní ohun tí í ṣe òtítọ́ kí wọ́n tó gbìyànjú láti kọ́ àwọn ẹlòmíràn. Kì í ṣe àwọn èrò àti àfojúsùn tí ènìyàn dá sílẹ̀ ni a gbọ́dọ̀ máa wá gẹ́gẹ́ bí òtítọ́.”
“Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn wà tí wọ́n dúró ṣinṣin sí ìlànà bí irin, àwọn wọ̀nyí ni a ó sì ràn lọ́wọ́, a ó sì bùkún fún; nítorí wọ́n ń sunkún láàrín ìloro àti pẹpẹ, wọ́n sì ń wí pé, ‘Dá àwọn ènìyàn rẹ sí, Olúwa, má sì ṣe fi ogún rẹ fún ẹ̀gàn.’ A gbọ́dọ̀ jẹ́ kí àwọn ìlànà ìpìlẹ̀ ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kẹta hàn gbangba, kí wọ́n sì yàtọ̀ kedere. Àwọn ọ̀pá ńlá ìgbàgbọ́ wa yóò ru gbogbo ìwọ̀n tí a bá lè fi lé wọn lórí.
“Nínú ayé ìṣìnà yìí, ti àlá ọ̀sán àti ìrònú asán, a nílò láti kọ́ àwọn ìlànà àkọ́kọ́ ẹ̀kọ́ Kristi. Ẹ jẹ́ kí a tiraka kí a lè lè sọ pẹ̀lú aposteli pé, ‘A kì í ṣe pé a tẹ̀ lé àwọn ìtàn àròsọ tí a fi ọgbọ́n àrékérekè dá sílẹ̀ nígbà tí a sọ agbára àti dídé Olúwa wa Jesu Kristi di mímọ̀ fún yín.’ Olúwa ń pè wá láti tẹ̀ lé àwọn ìlànà gíga àti ọlọ́lá.”
“Òtítọ́, òtítọ́ ìsinsin yìí, ni gbogbo ohun tí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run fi í hàn pé ó jẹ́. Olúwa fẹ́ kí àwọn ènìyàn rẹ̀ pa ara wọn mọ́ kúrò nínú gbogbo ohun àfikún tí kò ṣe pàtàkì, kúrò nínú ohun gbogbo tí ó ń yọrí sí ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ àṣírí. Kí àwọn tí a ń dán wò láti fi ara wọ́n sínú àwọn ẹ̀kọ́ àròsọ, àfojúsùn èrò inú, walẹ̀ kòtò náà jinlẹ̀ sí inú àwọn ibi ìwakùsà òtítọ́ ọ̀run, kí wọ́n sì ní ìní ìṣúra náà tí ó túmọ̀ sí ìyè àìnípẹ̀kun fún ẹni tí ó bá gbà á. Nínú ọ̀rọ̀ náà ni àwọn òtítọ́ tí ó ṣeyebíye jùlọ wà. Àwọn wọ̀nyí ni a ó rí láti ọ̀dọ̀ àwọn tí ń kẹ́kọ̀ọ́ pẹ̀lú ìtara gidi; nítorí àwọn áńgẹ́lì ọ̀run yóò darí ìṣàwárí náà.”
“Ní tọ́ka sí àwọn tí ń gbé lórí ilẹ̀ ayé nísinsìnyí, Pọ́ọ̀lù sọ pé: ‘Àkókò yóò dé nígbà tí wọn kì yóò farada ẹ̀kọ́ tòótọ́, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ tiwọn ni wọn yóò kó àwọn olùkọ́ jọ fún ara wọn, níwọ̀n bí etí wọn ti ń rún; wọn yóò sì yí etí wọn kúrò nínú òtítọ́, a ó sì yí wọn padà sí àwọn ìtàn asán.’”
“Ó ti ṣe pàtàkì tó, ó sì ń mú ọkàn rò sókè tó, ni ìlànà tí Pọ́ọ̀lù fi fúnni ní àkókò tí ó ti ń sọtẹ́lẹ̀ nípa àwọn tí kì yóò fara da ẹ̀kọ́ tòótọ́: ‘Nítorí náà mo pàṣẹ fún ọ níwájú Ọlọ́run, àti Olúwa Jésù Kristi, ẹni tí yóò ṣe ìdájọ́ alààyè àti òkú ní ìfarahàn rẹ̀ àti ní ìjọba rẹ̀: Máa wàásù ọ̀rọ̀ náà; máa ṣe tán ní àkókò àti láìsí àkókò; báni wí, fi ẹ̀sùn kàn án, rọ̀ ọ́ pẹ̀lú gbogbo ìfaradà pípẹ́ àti ẹ̀kọ́.’”
“Àwọn tí wọ́n ń bá Ọlọ́run ṣọ̀kan ń rìn nínú ìmọ́lẹ̀ Oòrùn Òdodo. Wọ́n kì í bu Olùdáǹdè wọn ní àbùkù nípa bíba ọ̀nà wọn jẹ níwájú Ọlọ́run. Ìmọ́lẹ̀ ọ̀run ń tàn sí wọn. Bí wọ́n ṣe ń sún mọ́ ìparí ìtàn ayé yìí, ìmọ̀ wọn nípa Kristi, àti nípa àwọn àsọtẹ́lẹ̀ tí ó jẹ mọ́ ọn, ń pọ̀ si gidigidi. Wọ́n ní iyì tí kò lópin ní ojú Ọlọ́run; nítorí wọ́n wà ní ìṣọ̀kan pẹ̀lú Ọmọ rẹ̀. Fún wọn, ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ní ẹwà àti ìfẹ́ni tí ó juwọ́ lọ. Wọ́n rí ìjẹ́pàtàkì rẹ̀. Òtítọ́ ni a ń tú sílẹ̀ fún wọn. Ẹ̀kọ́ nípa ìṣẹ̀lẹ̀ ara ti Kristi ni a fi ìmọ́lẹ̀ pẹ̀lẹ́ yí ká. Wọ́n rí i pé Ìwé Mímọ́ ni kọ́kọ́rọ́ tí ń ṣí gbogbo àdììtú sílẹ̀, tí ó sì ń yanjú gbogbo ìṣòro. Àwọn tí kò tiẹ̀ fẹ́ gba ìmọ́lẹ̀ náà, kí wọ́n sì rìn nínú ìmọ́lẹ̀ náà, kì yóò lè lóye àdììtú ìwà-bí-Ọlọ́run, ṣùgbọ́n àwọn tí kò ṣiyèméjì láti gbé àgbélébùú wọn sókè kí wọ́n sì máa tẹ̀lé Jesu, wọn yóò rí ìmọ́lẹ̀ nínú ìmọ́lẹ̀ Ọlọ́run.” The Southern Watchman, April 4, 1905.