Ní ìpèníjà, a gbọ́dọ̀ lóye àwọn ìjọ méje àti àwọn èdìdì méje gẹ́gẹ́ bí àwọn àmì afiwéra tí ń ṣojú àwọn ìlà inú àti ìlà òde ti ìtàn kan náà. Ó tún ṣe pàtàkì láti ṣàkíyèsí pé, nígbà tí a bá ń ronú lórí àwọn ìjọ mẹ́ta ìkẹyìn àti àwọn èdìdì mẹ́ta ìkẹyìn, ìlà ìtàn tí ń ṣojú ìtàn àtẹ̀síwájú kì í ṣe kókó-ọrọ àkọ́kọ́ nínú àwọn àmì náà. Nígbà tí a bá fi àwọn ìjọ náà sílò nínú àyíká àwọn ìtàn afiwéra, ìlọsíwájú ìtàn jẹ́ ẹ̀yà pàtàkì nínú àmì-ìṣàpẹẹrẹ náà, ṣùgbọ́n bẹ́ẹ̀ kọ́ rí nígbà tí a bá tọ́ka sí àwọn ìjọ mẹ́ta ìkẹyìn àti àwọn èdìdì mẹ́ta ìkẹyìn gẹ́gẹ́ bí àmì tí ó dúró fún ara rẹ̀.
Àwọn ìjọ mẹ́ta ìkẹyìn gẹ́gẹ́ bí ààmì jẹ́ nípa ìbáṣepọ̀ àwọn ẹgbẹ́ mẹ́ta àti ìṣísẹ̀ ìfarakọra láàárín àwọn ẹgbẹ́ mẹ́ta àwọn olùjọsìn tí àwọn ìjọ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ṣojú fún. Àwọn èdìdì mẹ́ta ìkẹyìn fi àwọn ènìyàn Ọlọ́run hàn gẹ́gẹ́ bí Mose àti Elijah ti ṣojú wọn. Elijah ń ṣojú fún ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún, Mose sì ń ṣojú fún àwọn òkú olódodo.
Nígbà tí ó sì tú èdìdì karùn-ún, mo rí lábẹ́ pẹpẹ àwọn ọkàn àwọn tí a pa nítorí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, àti nítorí ẹ̀rí tí wọ́n dì mú: Wọ́n sì ké pẹ̀lú ohùn ńlá, wí pé, Yóò ti pẹ́ tó, Olúwa, mímọ́ àti olóòtítọ́, tí ìwọ kò fi ṣe ìdájọ́, tí ìwọ kò sì fi gbẹ̀san ẹ̀jẹ̀ wa lára àwọn tí ń gbé ayé? A sì fi aṣọ àlà funfun fún olúkúlùkù wọn; a sì sọ fún wọn pé, kí wọ́n sinmi díẹ̀ sí i fún àkókò kékeré kan, títí àwọn ẹlẹgbẹ́ ẹrú wọn pẹ̀lú àti àwọn ará wọn, tí a ó pa gẹ́gẹ́ bí a ti pa wọ́n, yóò fi pé. Nígbà tí ó sì tú èdìdì kẹfà, wò ó, ilẹ̀ mìtìtì ńlá sì ṣẹlẹ̀; oòrùn sì di dúdú bí aṣọ ọ̀fọ̀ tí a fi irun ṣe, òṣùpá sì dà bí ẹ̀jẹ̀; àwọn ìràwọ̀ ojú ọ̀run sì rọ̀ sí ayé, gẹ́gẹ́ bí igi ọ̀pọ̀tọ́ ṣe ń sọ èso rẹ̀ tí kò tíì pọ́n dà nù, nígbà tí ẹ̀fúùfù ńlá bá mì í. Ọ̀run sì ṣí lọ bí ìwé tí a yí pò; gbogbo òkè ńlá àti erékùṣù sì yí kúrò ní ipò wọn. Àwọn ọba ayé, àti àwọn ẹni ńlá, àti àwọn ọlọ́rọ̀, àti àwọn olórí ogun, àti àwọn alágbára, àti gbogbo ẹrú, àti gbogbo òmìnira, fi ara wọn pamọ́ sínú ihò àti sínú àpáta àwọn òkè ńlá; wọ́n sì ń sọ fún àwọn òkè ńlá àti àwọn àpáta pé, Ẹ ṣubú lórí wa, kí ẹ sì fi wa pamọ́ kúrò níwájú ẹni tí ó jókòó lórí ìtẹ́, àti kúrò lọ́wọ́ ìbínú Ọ̀dọ́-Àgùntàn: nítorí ọjọ́ ńlá ìbínú rẹ̀ ti dé; ta ni yóò sì lè dúró? Ìfihàn 6:9–17.
Arábìnrin White jẹ́ kí a mọ̀ pé èdìdì karùn-ún náà ń tọ́ka sí “àkókò kan ní ọjọ́ iwájú.” Àwọn ẹsẹ̀ èdìdì karùn-ún náà ń béèrè ìgbà tí Ọlọ́run yóò ṣe ìdájọ́ sí ipò póòpù nítorí pípa tí wọ́n pa àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní àsìkò Àwọn Ọjọ́ Òkùnkùn. A sì fúnni ní ìdáhùn pé ní “àwọn ọjọ́ ìkẹyìn” Ọlọ́run yóò ṣe ìdájọ́ sí ipò póòpù nítorí ìpànìyàn wọn, àti pẹ̀lú nítorí ẹgbẹ́ mìíràn àwọn ajẹ́rìíkú ti póòpù tí ipò póòpù náà yóò tún pa ní àsìkò ìṣòro òfin Ọjọ́-Àìkú.
“‘Nígbà tí ó sì ṣí èdìdì karùn-ún... [Ìfihàn 6:9–11]. Níhìn-ín ni a fi àwọn ìran hàn Johanu tí kì í ṣe ohun tí ó wà ní òtítọ́ nígbà náà, bí kò ṣe ohun tí yóò wà ní àkókò kan ní ọjọ́ iwájú.” Manuscript Releases, volume 20, 197.
Ìmísí pẹ̀lú jẹ́rìí pé àwọn ọkàn tí ó wà lábẹ́ pẹpẹ, tí wọ́n ń fẹ́ mọ̀ ìgbà tí Ọlọ́run yóò ṣe ìdájọ́ sí ìjọba póòpù, ní ìbátan pẹ̀lú àwọn ohùn méjì ti áńgẹ́lì tí ń tan ayé mọ́lẹ̀ pẹ̀lú ògo rẹ̀ nínú orí kẹ́rìnlá ìwé Ìfihàn.
“Nígbà tí a ṣí èdìdì karùn-ún, Jòhánù Olùfihàn rí nínú ìran ní abẹ́ pẹpẹ ẹgbẹ́ àwọn tí a pa nítorí Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run àti ẹ̀rí Jésù Kristi. Lẹ́yìn èyí ni àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí a ṣàpèjúwe nínú orí kejìdínlógún Ìfihàn dé, nígbà tí a pe àwọn tí ó jẹ́ olóòótọ́ àti olódodo jáde kúrò ní Bábílónì. Ìfihàn 18:1–5 ni a fa yọ.” Manuscript Releases, ìwọ̀n 20, 14.
Nínú Ìfihàn orí kejìdínlógún, ìdájọ́ Kátólíìkì jẹ́ ìlọ́po méjì; nítorí níbẹ̀ àti nígbà náà ni a óò fi ìyà jẹ ẹ́ kì í ṣe nítorí àwọn tí yóò pa nìkan nínú “àwọn ọjọ́ ìkẹyìn,” ṣùgbọ́n pẹ̀lú nítorí àwọn tí a pa nígbà Àkókò Òkùnkùn ìṣàkóso póòpù.
Mo sì gbọ́ ohùn mìíràn láti ọ̀run, tí ó ń wí pé, Ẹ jáde kúrò nínú rẹ̀, ẹ̀yin ènìyàn mi, kí ẹ má bàa ní ìpín nínú ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀, àti kí ẹ má bàa gba nínú àwọn àjàkálẹ̀-àìsàn rẹ̀. Nítorí ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ ti gòkè dé ọ̀run, Ọlọ́run sì ti rántí ìwà ìrẹ̀wẹ̀sì rẹ̀. Ẹ san án padà gẹ́gẹ́ bí ó ti san fún yín, kí ẹ sì ṣe ìlọ́po méjì fún un gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ rẹ̀; nínú ago tí ó ti kún, ẹ kún un fún un ní ìlọ́po méjì. Ìfihàn 18:4–6.
Èdì kẹfà ń pèsè ọ̀kan lára àwọn àpẹẹrẹ àgbélébùú tí Bíbélì fi ń ṣàfihàn àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ṣáájú wíwá Kejì Kristi lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ní àkókò àwọn àjàkálẹ̀ àìkẹyìn méje. Ó parí pẹ̀lú ìṣàfihàn sí orí keje ti Ìfihàn, èyí tí ó ń pèsè ìdáhùn sí ìbéèrè tí a gbé sókè nínú ẹsẹ̀ ìkẹyìn ti èdì kẹfà pé, “ta ni yóò lè dúró?” Àwọn ẹgbẹ́ méjì wà tí yóò dúró gẹ́gẹ́ bí àsíá Ọlọ́run nínú ìpọnjú òfin Ọjọ́-ìsinmi tí yóò parí nígbà tí àwọn àjàkálẹ̀ àìkẹyìn méje bá dé. Àwọn ẹgbẹ́ méjì wọ̀nyí ni ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì ẹgbẹ̀rún, tí Èlíjà ń ṣojú fún, àti “ọ̀pọ̀ ènìyàn púpọ̀,” tí Mósè ń ṣojú fún. Àwọn àmì méjèèjì wọ̀nyí ti Mósè àti Èlíjà ni a ti dá mọ̀ tẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àwọn tí ń dúró ní òpin ayé, nítorí àwọn méjèèjì dúró pẹ̀lú Kristi lórí Òkè Ìyípadà-àyà.
Ẹgbẹ́ àkọ́kọ́ àwọn ajẹ́rìíkú póòpù láti inú Àwọn Àkókò Òkùnkùn ni a fi aṣọ àwọ̀ funfun fún, ẹgbẹ́ kejì sì tí a sọ fún wọn pé kí wọ́n dúró de títí di ìgbà tí a ó fi kún un ni “ọ̀pọ̀ ènìyàn púpọ̀” tí wọ́n náà sì wọ aṣọ àwọ̀ funfun. Èdìdì karùn-ún àti èdìdì kẹfà kì í pèsè ìtàn tó bára mu pẹ̀lú ìtàn ìjọ karùn-ún àti ìjọ kẹfà, ṣùgbọ́n wọ́n ń jẹ́rìí nípa ẹgbẹ́ méjì tí yóò dìde gẹ́gẹ́ bí àsíá fún Olúwa ní “ọjọ́ ìkẹyìn.” Ẹgbẹ́ méjèèjì wọ̀nyí ni àwọn tí ń kéde àwọn ìránṣẹ́ ohùn méjì nínú Ìfihàn orí kejìdínlógún. Ìránṣẹ́ tí a sì kéde nígbà náà ni a bá pọ̀ mọ́ ìtúsílẹ̀ Ẹ̀mí Mímọ́ gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ìtàn Pẹ́ńtíkọ́sì àti ìtàn Ẹkún Òru ní ìbẹ̀rẹ̀ Adventism.
“Áńgẹ́lì tí ó darapọ̀ mọ́ ìkéde iṣẹ́ ìròyìn áńgẹ́lì kẹta ni yóò fi ògo rẹ̀ tan gbogbo ayé sílẹ̀. Iṣẹ́ kan tí ìwọ̀n rẹ̀ gbòòrò káàkiri ayé, tí agbára rẹ̀ sì jẹ́ àìṣàjù, ni a ti sọ tẹ́lẹ̀ níhìn-ín. Ìṣísẹ̀ Advent ti ọdún 1840–44 jẹ́ ìfarahàn ológo ti agbára Ọlọ́run; a sì gbé ìròyìn áńgẹ́lì àkọ́kọ́ dé gbogbo ibùdó míṣọ́nnárì ní ayé, àti ní àwọn orílẹ̀-èdè kan, ìfẹ́sí ẹ̀sìn pọ̀ jùlọ wà, irú èyí tí a kò tíì jẹ́rìí rẹ̀ ní ilẹ̀ kankan láti ìgbà Àtúnṣe ti ọ̀rúndún kẹrìndínlógún; ṣùgbọ́n àwọn wọ̀nyí ni a ó ju lọ nípasẹ̀ ìṣísẹ̀ alágbára lábẹ́ ìkìlọ̀ ìkẹyìn ti áńgẹ́lì kẹta.
“Iṣẹ́ náà yóò jọ ti Ọjọ́ Pẹ́ńtẹ́kọ́sítì. Gẹ́gẹ́ bí a ti fi ‘òjò àkọ́kọ́’ fúnni, nínú ìtújáde Ẹ̀mí Mímọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀ ìhìnrere, láti mú kí irúgbìn iyebíye náà rú sókè, bẹ́ẹ̀ náà ni a óò fi ‘òjò ìkẹ́yìn’ fúnni ní òpin rẹ̀ fún pípọ̀sì ìkórè náà. ‘Nígbà náà ni a ó mọ̀, bí a bá tẹ̀síwájú láti mọ Olúwa: ìjáde Rẹ̀ ti ṣe tán bí òwúrọ̀; yóò sì tọ̀ wá wá bí òjò, gẹ́gẹ́ bí òjò ìkẹ́yìn àti òjò àkọ́kọ́ sí ilẹ̀.’ Hosea 6:3. ‘Nítorí náà, ẹ máa yọ̀, ẹ̀yin ọmọ Síónì, kí ẹ sì máa yọ̀ nínú Olúwa Ọlọ́run yín: nítorí Ó ti fi òjò àkọ́kọ́ fún yín níwọ̀n, yóò sì mú kí òjò sọ̀ kalẹ̀ wá fún yín, àní òjò àkọ́kọ́, àti òjò ìkẹ́yìn.’ Joel 2:23. ‘Ní ọjọ́ ìkẹ́yìn, ni Ọlọ́run wí, Èmi yóò tú nínú Ẹ̀mí Mi sórí gbogbo ẹran ara.’ ‘Yóò sì ṣe, pé ẹnikẹ́ni tí yóò pe orúkọ Olúwa ni a ó gbàlà.’ Acts 2:17, 21.”
“Iṣẹ́ ńlá ìhìnrere kì yóò parí pẹ̀lú ìfihàn agbára Ọlọ́run tí ó kéré ju èyí tí ó samisi ìbẹ̀rẹ̀ rẹ̀ lọ. Àwọn àsọtẹ́lẹ̀ tí a mú ṣẹ nípa ìtújáde òjò àkọ́kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀ ìhìnrere, ni a ó tún mú ṣẹ nínú òjò ìkẹ́yìn ní ìparí rẹ̀. Èyí ni ‘àwọn àkókò ìtùnú’ tí àpọ́sítélì Peteru ń retí nígbà tí ó wí pé: ‘Ẹ̀yin nítorí náà, ẹ ronúpìwàdà, kí a sì yí yín padà, kí a lè nu ẹ̀ṣẹ̀ yín kúrò, nígbà tí àwọn àkókò ìtùnú yóò ti wá láti iwájú Olúwa; òun yóò sì rán Jésù.’ Ìṣe 3:19, 20.” The Great Controversy, 611.
Lẹ́yìn tí èdìdì kẹfà gbé ìbéèrè náà dìde, èyí tí ó ṣàfihàn Èlìyà àti Mósè gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú wọn nínú orí kẹje Ìfihàn, a sì ṣí èdìdì keje náà, ó sì ṣe àpèjúwe ìtújáde Ẹ̀mí Mímọ́ sórí àwọn ẹgbẹ́ méjèèjì wọ̀nyí. Ó yẹ kí a kíyèsí i pé nínú àpèjúwe náà, ìdákẹ́jẹ wà fún ìdají wákàtí kan. Ìtújáde òjò ìkẹyìn, tí a ṣojú rẹ̀ pẹ̀lú ṣíṣí èdìdì keje náà, ní àkókò ìdákẹ́jẹ kan nínú.
Nígbà tí ó sì ṣí èdìdì keje náà, ìdákẹ́jẹ́ sì wà ní ọ̀run fún ìwọ̀n ààbọ̀ wákàtí kan. Mo sì rí àwọn angẹli méje tí wọ́n dúró níwájú Ọlọ́run; a sì fi ìpè méje fún wọn. Angẹli mìíràn sì wá, ó sì dúró lẹ́gbẹ̀ẹ́ pẹpẹ, ó mú àwo tùràrí wúrà kan; a sì fi tùràrí púpọ̀ fún un, kí ó lè fi í pẹ̀lú àdúrà gbogbo àwọn ẹni mímọ́ lórí pẹpẹ wúrà tí ó wà níwájú ìtẹ́ náà rúbọ. Èéfín tùràrí náà, tí ó bá àdúrà àwọn ẹni mímọ́ wá, sì gòkè lọ sí iwájú Ọlọ́run láti ọwọ́ angẹli náà. Angẹli náà sì mú àwo tùràrí náà, ó sì fi iná pẹpẹ kún un, ó sì sọ ọ́ sínú ayé; ohùn sì wà, àti àrá, àti mànàmáná, àti ìmìtìtì ilẹ̀. Ìfihàn 8:1–5.
Gẹ́gẹ́ bí a ṣe ṣẹ̀ṣẹ̀ tọ́ka sí nínú ìpínrọ̀ náà nínú The Great Controversy, òjò ìkẹ́yìn bẹ̀rẹ̀ sí í dà nígbà tí áńgẹ́lì alágbára náà sọ̀kalẹ̀ tí ó sì fi ògo rẹ̀ tan ayé náà mọ́lẹ̀. Òjò ìkẹ́yìn bẹ̀rẹ̀ nígbà tí “àwọn ilé ńláńlá ti ìlú New York ni a wó lulẹ̀” ní ọjọ́ September 11, 2001.
“Ṣé nísinsin yìí ni ọ̀rọ̀ náà ń bọ̀ wá tí mo ti kéde pé a ó fi ìgbì òkun ńlá gbá New York kúrò? Èyí ni n kò tíì sọ rí. Mo ti sọ pé, bí mo ṣe ń wo àwọn ilé ńlá tí wọ́n ń kọ sókè níbẹ̀, àtẹ̀gùn lé àtẹ̀gùn, pé, ‘Ìṣẹ̀lẹ̀ búburú tó bẹ́ẹ̀ yóò ṣẹlẹ̀ nígbà tí Oluwa yóò dìde láti mì ayé gidigidi! Nígbà náà ni ọ̀rọ̀ Ìfihàn 18:1–3 yóò ṣẹ.’ Gbogbo orí kejìdínlógún ìwé Ìfihàn jẹ́ ìkìlọ̀ nípa ohun tí ń bọ̀ sórí ayé. Ṣùgbọ́n mi ò ní ìmọ̀lẹ̀ kankan ní pàtàkì ní ti ohun tí ń bọ̀ sórí New York, bí kò ṣe pé mo mọ̀ pé ní ọjọ́ kan, àwọn ilé ńlá níbẹ̀ ni a óó wó lulẹ̀ nípasẹ̀ yíyí àti yíyí padà agbára Ọlọ́run. Láti inú ìmọ̀lẹ̀ tí a fi fún mi, mo mọ̀ pé ìparun wà ní ayé. Ọ̀rọ̀ kan láti ọ̀dọ̀ Oluwa, ìfọwọ́kan kan ti agbára ńlá rẹ̀, àwọn ilé gíga ńlá wọ̀nyí yóò sì ṣubú. Ìṣẹ̀lẹ̀ yóò sì ṣẹlẹ̀ tí ìbẹ̀rù wọn kò ṣeé rò inú rẹ̀.” Review and Herald, July 5, 1906.
Ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù Kẹsán, ọdún 2001, òjò àfẹ̀yìnwá bẹ̀rẹ̀ sí í rọ̀, ìtújáde òjò náà sì ń ṣàn kalẹ̀ lórí àwọn tí a fi Élíjàh àti Mósè ṣàpẹẹrẹ, ó sì ní àkókò ìdákẹ́jẹ kan nínú. Àkókò ìdákẹ́jẹ fún Mósè àti Élíjàh tún jẹ́ aṣojú nínú orí kọkànlá Ìfihàn, níbi tí Mósè àti Élíjàh, àwọn wòlíì méjèèjì tí wọ́n ń yọ ayé lẹ́nu, ti “pa” wọ́n ní àwọn òpópónà. Ṣùgbọ́n lẹ́yìn ọjọ́ mẹ́ta àtààbọ̀, wọ́n jáde kúrò nínú ihò Hórébù, wọ́n sì gòkè lọ sí ọ̀run. Nínú ìtàn òjò àfẹ̀yìnwá, ìhìn náà, tí àwọn ojiṣẹ́ méjèèjì wọ̀nyí ṣàpẹẹrẹ, ni a pa, a sì sọ ọ́ sínú òpópónà, ṣùgbọ́n a kò sin ín títí di ìgbà tí a jí i dìde. Èyí jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn òtítọ́ pàtàkì tí Kìnnìún ẹ̀yà Júdà ń tú ìdìdì rẹ̀ nísinsìnyí.
Àwọn èdìdì mẹ́ta ìkẹyìn ń fi ìṣísẹ̀ ìkẹyìn àwọn ènìyàn Ọlọ́run hàn gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú wọn nínú Èlíjà àti Mósè. Ìṣísẹ̀ náà kú, a sì jí i dìde. Ìṣísẹ̀ ni í ṣe é, nítorí Adventism bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìṣísẹ̀ kan tí ó tẹ̀síwájú títí di ọdún 1863 nígbà tí wọ́n fi òtítọ́ àkọ́kọ́ tí a mú William Miller mọ̀ sílẹ̀. Ní ọdún 1863 ìṣísẹ̀ náà parí, nítorí pé ní ọdún 1863 wọ́n di ìjọ ní ọ̀nà òfin. Alfa àti Omega ń tẹnu mọ́ ọn pé bí Ó bá bẹ̀rẹ̀ àwọn ènìyàn ìyókù Rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìṣísẹ̀, Ó tún máa parí wọn gẹ́gẹ́ bí ìṣísẹ̀.
A ti parí àkójọ àgbéyẹ̀wò àwọn ìjọ méje àti àwọn èdìdì méje báyìí. Nínú àwọn èdìdì mẹ́ta ìkẹyìn a rí ẹgbẹ́ méjì àwọn ẹni ìràpadà tí a ṣàpẹẹrẹ wọn nípasẹ̀ Mósè àti Élíjà. Gbogbo àwọn èdìdì wọ̀nyí jẹ́rìí nípa angẹli alágbára ti Ìfihàn orí kẹtàlá-dín-lọ́gbọ̀n. Nígbà tí ó sọ̀kalẹ̀ ní ọjọ́ kẹ́tàlá Oṣù Kẹsàn-án, ọdún 2001, ẹgbẹ́ méjì àwọn ẹni ìràpadà wọ inú ìlànà ìwẹ̀nùmọ́ kan tí a ṣe láti fi hàn kí ó sì ya ẹgbẹ́ méjì àwọn olùjọsìn sọ́tọ̀ nínú ìṣísẹ̀ náà ní òpin Adventism gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ ṣáájú nínú ìṣísẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ Adventism. Dáníẹ́lì fi hàn pé ẹgbẹ́ kan náà, tí ó pè ní ẹni búburú, kì yóò lóye ìbísí ìmọ̀ náà, ṣùgbọ́n àwọn ọlọ́gbọ́n yóò lóye. Mátíù sọ fún wa pé àwọn tí wọ́n kò ní òye ìmọ̀ tí a ti ṣí sílẹ̀ náà ni a fi ń mọ́ wúńdíá kan sí aṣiwère. Àwọn wúńdíá ọlọ́gbọ́n fi hàn nínú ìpọnjú àárín òru pé wọ́n lóye wọ́n sì ní ìbísí ìmọ̀ náà. Àwọn ọlọ́gbọ́n àti àwọn aṣiwère ni a ṣàpẹẹrẹ wọn nípasẹ̀ ìjọ Filadẹ́lfíà tàbí ìjọ Laodíkíà. Àwọn ẹni búburú, àwọn wúńdíá aṣiwère ti Laodíkíà, ni a ó tú jáde kúrò ní ẹnu Olúwa, àti àwọn ọlọ́gbọ́n gba orúkọ Ọlọ́run, tàbí ìwà rẹ̀, sínú iwájú orí wọn. Bí ìjọ kẹfà, Filadẹ́lfíà, bá ṣàpẹẹrẹ àwọn ọlọ́gbọ́n, báwo ni ó ṣe jẹ́ pé ìjọ keje, Laodíkíà, ṣàpẹẹrẹ àwọn ẹni búburú? Bí ó bá rí bẹ́ẹ̀, àtòpọ̀ọ̀sẹ̀ náà ti bọ láṣẹ, bẹ́ẹ̀ kọ́? Ìdáhùn náà, dájúdájú, ni a yanjú rẹ̀ nípasẹ̀ Alfa àti Omega.
Ní ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ènìyàn àkọ́kọ́ ti Ọlọ́run tí a pè ní orúkọ ẹ̀sìn kan, Ísírẹ́lì àtijọ́, Mósè jẹ́ àpẹẹrẹ Kristi ní ìparí àwọn ènìyàn náà tí a pè ní orúkọ ẹ̀sìn kan.
Nítòótọ́ ni Mósè sọ fún àwọn baba pé, Olúwa Ọlọ́run yín yóò gbé wòlíì dìde fún yín láàrín àwọn arákùnrin yín, ẹni tí yóò dàbí mi; ẹ ó sì gbọ́ tirẹ̀ nínú ohun gbogbo tí yóò bá sọ fún yín. Yóò sì ṣẹlẹ̀ pé, gbogbo ọkàn tí kò bá fetí sí wòlíì náà, ni a ó pa run kúrò láàrín àwọn ènìyàn. Iṣe 3:22, 23.
Ní òpin àwọn ènìyàn Ọlọ́run àkọ́kọ́ tí a fún ní orúkọ ìjọ, Johanu Oníbatisi ni ojiṣẹ́ Elijah tí ó pèsè ọ̀nà sílẹ̀ fún ìbọ̀wọ̀ àkọ́kọ́ Kristi. Nígbà náà ni Jésù yóò fi ẹbọ Rẹ̀ rúbọ lórí àgbélébùú, lẹ́yìn èyí sì ni Yóò bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ Rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Àlùfáà Àgbà ní ibi mímọ́ nínú ibi mímọ́ ọ̀run. Ní ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ènìyàn Ọlọ́run kejì tí a fún ní orúkọ ìjọ, Ísírẹ́lì òde-òní, William Miller ni ojiṣẹ́ Elijah tí ó pèsè ọ̀nà sílẹ̀ fún Ìbọ̀wọ̀ Kejì Kristi. Nígbà náà ni Jésù wá lójijì sínú Ibi Mímọ́ Jùlọ, Ó sì bẹ̀rẹ̀ ìdájọ́. Ní òpin àwọn ènìyàn Ọlọ́run kejì tí a fún ní orúkọ ìjọ, ojiṣẹ́ Elijah ìkẹyìn kan pèsè ọ̀nà sílẹ̀ kí Kristi lè bẹ̀rẹ̀ ìpín àkókò ìdájọ́ àwọn alààyè, ìparí iṣẹ́ Rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Àlùfáà Àgbà Ọ̀run, àti Ìbọ̀wọ̀ Kejì Rẹ̀.
William Miller kì í ṣàpẹẹrẹ ojiṣẹ nìkan, ṣùgbọ́n ó tún ṣàpẹẹrẹ ìṣísẹ̀ náà tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú.
“Pẹ̀lú ìwárìrì, William Miller bẹ̀rẹ̀ sí í ṣí àwọn àṣírí ìjọba Ọlọ́run payá fún àwọn ènìyàn, ní mímú àwọn olùgbọ́ rẹ̀ kọjá nínú àwọn àsọtẹ́lẹ̀ títí dé ìpadàbọ̀ kejì ti Kristi. Pẹ̀lú gbogbo ìsapá, ó ń ní agbára sí i. Gẹ́gẹ́ bí Johanu Oníbatisiti ṣe jẹ́ akíkanjú-ìhìnrere ìbẹ̀wò àkọ́kọ́ Jesu, tí ó sì pèsè ọ̀nà sílẹ̀ fún wíwá Rẹ̀, bẹ́ẹ̀ náà ni William Miller àti àwọn tí wọ́n darapọ̀ mọ́ ọn ṣe kéde ìpadàbọ̀ kejì Ọmọ Ọlọ́run….”
“Àwọn ẹgbẹẹgbẹ̀rún ni a darí láti gba òtítọ́ tí William Miller wàásù mọ́ra, a sì gbé àwọn ìránṣẹ́ Ọlọ́run dìde nínú ẹ̀mí àti agbára Elijah láti kéde ìhìn náà.” Early Writings, 229, 230, 233.
Ní ìbẹ̀rẹ̀ Ísírẹ́lì ìgbàanì, Ọlọ́run pè Mósè, ẹni tí ó ti gba ọdún mẹ́rìnlélógójì ẹ̀kọ́ tí ó ti bàjẹ́ ní Íjíbítì, èyí tí ó sì béèrè fún ọdún mẹ́rìnlélógójì gbígbé ní aginjù nínú ìsapá láti yọ ipa Íjíbítì kúrò nínú ìwà rẹ̀. Ní ọdún mẹ́rìnlélógójì lẹ́yìn ìbí rẹ̀, ní gbígbà pé a ti yàn án láti darí àwọn ènìyàn Ọlọ́run jáde kúrò ní Íjíbítì, Mósè lo agbára ènìyàn láti pa ará Íjíbítì náà. Ọdún mẹ́rìnlélógójì lẹ́yìn náà, ní etí igi tí ń jó, ó ṣọ̀tẹ̀ sí ìpè Ọlọ́run. Lẹ́yìn tí ó gba ìpè náà nikẹyìn, ó kọ ojú sí àṣẹ láti kọ ọmọkùnrin rẹ̀ ní ilà títí di ìgbà tí ikú fi halẹ̀ mọ́ ọn. Ní ààlà Ilẹ̀ Ìlérí, ó ṣọ̀tẹ̀, ó sì lu Àpáta náà ní ìgbà kejì. Ní ìbẹ̀rẹ̀ Ísírẹ́lì ìgbàanì, Mósè ní àwọn àbùdá ìwà ti ará Laodísea. Ní ṣíṣe bẹ́ẹ̀, ó ṣì mú ìpè rẹ̀ gíga àti mímọ́ ṣẹ, pẹ̀lú àfihàn àpẹẹrẹ Kristi ní òpin Ísírẹ́lì ìgbàanì. Kristi, ẹni tí ó bá àwọn Júù oníjàngbọ̀n jà, tàbí àwọn tí ó sọ pé àwọn jẹ́ Júù, ṣùgbọ́n wọn kì í ṣe bẹ́ẹ̀, ṣojú ìwà ti ará Filadẹ́lfíà. Ní ìbẹ̀rẹ̀ Ísírẹ́lì ìgbàanì Mósè ṣojú ará Laodísea kan tí ó nílò wúrà, ìtọ́jú ojú, àti aṣọ funfun. Ní òpin, Kristi jẹ́ ará Filadẹ́lfíà.
Ní ìbẹ̀rẹ̀ Ìjọ Adventist, William Miller, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nínú àwọn díẹ̀ wọ̀nyí ní Sardi tí wọn kò bà aṣọ wọn jẹ́, ṣojú ará Filadelfia kan, bẹ́ẹ̀ náà ni ìṣísẹ̀ tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú rẹ̀. Ní òpin Ìjọ Adventist, ìṣísẹ̀ tí ó mọ àkókò òpin ní 1989 jẹ́ ti Laodikea gẹ́gẹ́ bí Mose náà ṣe jẹ́ bẹ́ẹ̀. Ìṣísẹ̀ Millerite náà jẹ́ àpẹẹrẹ ìṣísẹ̀ Future for America, pẹ̀lú ìkìlọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ pé ìṣísẹ̀ àkọ́kọ́ ni àwọn ará Filadelfia mú ṣẹ ní àkókò Filadelfia, àti pé ìṣísẹ̀ ìkẹyìn ni àwọn ará Laodikea mú ṣẹ ní àkókò Laodikea.
Emi ni ẹlẹ́rìí sí apá púpọ̀ jùlọ nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ ti ìṣísẹ̀ yìí láti ọdún 1989 ju ẹnikẹ́ni mìíràn tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìtàn Future for America lọ, mo sì jẹ́rìí pé èmi fúnra mi rìn nínú ìtàn náà láti ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1989 lọ gẹ́gẹ́ bí Adventist Laodicea tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀. Ọ̀pọ̀ ẹ̀mí wà ní ojú ọ̀nà yẹn tí yóò gbé ẹ̀rí mi ró. Èmi pẹ̀lú lè jẹ́rìí pẹ̀lú ìdánilójú pé àwọn tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìṣísẹ̀ náà ní ìparí Adventism pẹ̀lú jẹ́ Adventist Laodicea tí a ti fìdí wọn múlẹ̀. Àwọn ènìyàn àkọ́kọ́ tí a sọ ní orúkọ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Laodicea kan tí ó di ara Filadelfia, ó sì parí pẹ̀lú ara Filadelfia. Àwọn ènìyàn kejì tí a sọ ní orúkọ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ara Filadelfia, ó sì parí pẹ̀lú Laodicea kan tí a pè láti di ara Filadelfia. Èyí ni ààmì ìdánimọ̀ ti Alfa àti Omega.
Láìka afọ́jú ẹ̀mí tí ó burú tó sì jẹ́ aláìní ìrẹ̀lẹ̀ ti olórí náà àti àwọn tí wọ́n darapọ̀ mọ́ ọn, Ọlọ́run ṣì ń darí, ó sì ń ṣàkóso àwọn ààmì ọ̀nà wòlíì tí ó ṣẹlẹ̀ láti ọdún 1989 títí di ìsinsìnyí. Láìka ìhòòhò àti òṣì ẹ̀mí ti olórí náà àti àwọn tí wọ́n darapọ̀ mọ́ ọn, Ọlọ́run ṣì ń darí ìṣípayá àwọn òtítọ́ tí Ó rí i pé ó yẹ kí a ṣípayá. Nínú àánú Rẹ̀ tí a kì í yà kúrò lọ́dọ̀ “òtítọ́” Rẹ̀ láé, Ó pèsè ọ̀nà ìwẹ̀nùmọ́ kan tí ó jẹ́ kí ọmọ Laodikea kú, lẹ́yìn náà kí a jí i dìde gẹ́gẹ́ bí ọmọ Filadelfia. Ikú àti àjíǹde náà ni a fi ṣàpẹẹrẹ nínú àwọn akọ̀wé ìwé Daniẹli àti Ìfihàn, tí a pa méjèèjì ní ọ̀nà ààmì, tí a sì tún jí wọn dìde. A jí Johanu dìde kúrò nínú ikú tí a fi í sínú ìkòkò òróró gbígbóná, a sì jí Daniẹli dìde láti inú ihò àwọn kìnnìún tí ebi ń pa. Ní báyìí, àwọn ìwé méjèèjì náà, tí wọ́n jẹ́ ìwé kan ṣoṣo, ń fi ìtẹnumọ́ hàn sí ààmì ikú àti àjíǹde gẹ́gẹ́ bí apá kan nínú ìráńṣẹ́ tí a ń ṣípayá nísinsìnyí.
Bí ìṣísẹ̀ náà nínú “ọjọ́ ìkẹyìn” ìdájọ́ ìwádìí, (èyí tí ìṣísẹ̀ àwọn Millerite ṣe àpẹẹrẹ rẹ̀), ṣe ń sún mọ́ òpin àkókò, Ọlọ́run ti pinnu pé kí a pa aṣáájú àti ìṣísẹ̀ náà, lẹ́yìn èyí kí a sì jí wọn dìde. Nínú àyíká àwọn ìjọ méje, a pa Laodicea ní ọjọ́ kẹtàdínlógún, oṣù Keje, ọdún 2020, a ó sì jí i dìde gẹ́gẹ́ bí Philadelphia kí òfin Ọjọ́ Àìkú tó sún mọ́lẹ̀ dé. Ìṣísẹ̀ tí a jí dìde náà yóò jẹ́ ti àwọn ìjọ méje, ṣùgbọ́n yóò jẹ́ ẹ̀kẹjọ. Ìṣísẹ̀ náà yóò jẹ́ ẹ̀kẹjọ, ìyẹn ni, láti inú àwọn méje.
Aṣírí àsọtẹ́lẹ̀ yìí ni a ti fi ìjẹ́rìí ọ̀pọ̀ ẹlẹ́rìí múlẹ̀ nínú ìwé Ìfihàn, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a kò tíì mọ̀ ọ́ rí títí di ìsinsin yìí. Nínú àkókò yìí, a ti ń wọlé sí inú ìdánwò ère ẹranko náà, èyí tí Sister White sọ fún wa pé ni ìdánwò tí ń bọ̀ ṣáájú òfin Àìkú. Ní òfin Àìkú ni a ti fi èdìdì Ọlọ́run lé àwọn ará Filadelfia ti ìtàn náà. Ṣùgbọ́n wọ́n gbọ́dọ̀ kọjá nínú ìdánwò ère ẹranko náà tí ń bọ̀ ṣáájú kí àkókò oore-ọ̀fẹ́ tó parí.
“Olúwa ti fi hàn mí ní kedere pé àwòrán ẹranko náà yóò dá sílẹ̀ kí àkókò oore-ọ̀fẹ́ tó parí; nítorí pé yóò jẹ́ ìdánwò ńlá fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run, èyí tí a ó fi pinnu ayanmọ́ wọn títí láé. Ipo rẹ jẹ́ ìdàrúdàpọ̀ àìbámu tó bẹ́ẹ̀ gẹ́ẹ́ tí díẹ̀ nínú àwọn ènìyàn ni yóò jẹ́ kí a tàn.”
“Nínú Ìfihàn 13 ni a ti gbé kókó-ọrọ yìí kalẹ̀ ní kedere; [Ìfihàn 13:11–17, gẹ́gẹ́ bí a ti yọ ọ̀ jáde].”
“Eleyi ni ìdánwò tí àwọn ènìyàn Ọlọ́run gbọ́dọ̀ ní kí a tó fi èdìdì dì wọ́n. Gbogbo àwọn tí ó fi hàn pé wọ́n jẹ́ olóòtítọ́ sí Ọlọ́run nípa pípa òfin Rẹ̀ mọ́, tí wọ́n sì kọ̀ láti gba ọ̀jọ̀ ìsinmi èké kan, wọn yóò dúró lábẹ́ àsíá Olúwa Ọlọ́run Jèhófà, wọn yóò sì gba èdìdì Ọlọ́run alààyè. Ṣùgbọ́n àwọn tí ó fi òtítọ́ tí ó ti ọ̀dọ̀ ọ̀run wá sílẹ̀, tí wọ́n sì gba ọjọ́ ìsinmi Sunday, wọn yóò gba ààmì ẹranko náà” Manuscript Releases, volume 15, 15.
Nínú ìtàn àkókò yìí, àwọn ìwo méjì tí a ti mọ̀ tẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Republicanism àti Protestantism ti yí padà di ìṣàkóso tiwántìwá àti Protestantism apẹ̀yìndà. Nígbà tí àwọn ìwo méjèèjì wọ̀nyí bá darapọ̀ pátápátá, nígbà náà ni wọ́n di agbára kan, ìwo kan. Ní àkókò kan náà náà, Ọlọ́run yóò fi ìdánimọ̀ hàn, yóò sì gbé ìwo tòótọ́ ti Protestantism sókè láti kìlọ̀ nípa àwòrán ẹranko náà. Àwọn ìwo méjèèjì wọ̀nyí ń lọ ní ìlà kan náà pẹ̀lú ara wọn títí di ìgbà tí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà yóò dáwọ́ dúró láti jẹ́ ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì.
Ìfihàn orí kẹtàlá-dín-lógún fi hàn pé àjọṣepọ̀ mẹ́ta náà ti dírágónì (Àjọ Ìṣọ̀kan Àgbáyé), ẹranko náà (agbára póòpù), àti wòlíì èké náà (Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà) ni agbára tí í ṣe orí kẹjọ, èyí tí ó jẹ́ ti àwọn orí méje náà. Àwọn orí méje wọ̀nyí ni àwọn ìjọba àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Bábílónì, lẹ́yìn náà Médò-Pérṣíà, Gíríìkì, àti lẹ́yìn náà Róòmù aláìgbọ́ràn. Lẹ́yìn náà, ìjọba karùn-ún ni Róòmù póòpù, ẹni tí, ní ti àsọtẹ́lẹ̀, gba ọgbẹ́ ikú kan ní ọdún 1798. Ní àkókò yẹn nínú ìtàn, ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, gòkè lọ sí ìtẹ́ títí di ìgbà tí a ó fi bì í ṣubú nípasẹ̀ òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́.
Lẹ́yìn náà, agbára tí ń fi ipá mú gbogbo ayé láti gbé àwòrán ẹranko náà ró ni yóò fi ipá mú Ìṣọ̀kan Àwọn Orílẹ̀-Èdè láti gbé àwòrán kan kalẹ̀ fún ẹranko náà. Ní àkókò yẹn, ìjọba kẹfà náà pẹ̀lú ti gba ọgbẹ́ apaniyan kan, ṣùgbọ́n nígbà náà ni Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà yóò fi ipá mú gbogbo ayé láti gba ipò aṣáájú rẹ̀ lórí Ìṣọ̀kan Àwọn Orílẹ̀-Èdè, yóò sì béèrè pé kí wọ́n pẹ̀lú gba àṣẹ ìwà ti papacy láti ṣàkóso ìṣọ̀kan mẹ́ta náà.
Ó sì ń tan àwọn tí ń gbé ayé jẹ nípasẹ̀ àwọn iṣẹ́ ìyanu wọ̀nyí tí a fi agbára fún un láti ṣe níwájú ẹranko náà; ó sì ń sọ fún àwọn tí ń gbé ayé pé kí wọ́n ṣe ère kan fún ẹranko náà, èyí tí ó ní ọgbẹ́ idà, tí ó sì yè. A sì fi agbára fún un láti fi ẹ̀mí fún ère ẹranko náà, kí ère ẹranko náà lè máa sọ̀rọ̀ pẹ̀lú, kí ó sì mú kí a pa gbogbo àwọn tí kò bá foríbalẹ̀ fún ère ẹranko náà. Ìfihàn 13:13, 14.
Ìtumọ̀ kan ṣoṣo ti “àwòrán ẹranko náà” nínú ìmísí ni pé ó dúró fún ìṣọ̀kan ìjọ (agbára ìjọ Pápá) àti ìjọba (Àjọ Ìṣọ̀kan Àgbáyé, níbi tí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ti ń ṣàkóso àwọn ọba mẹ́sàn-án yòókù.) Jesebeli ni agbára ìjọ Pápá; Ahabu ni Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà tí í ṣe ọba àwọn ẹ̀yà mẹ́wàá àríwá.
Nígbà tí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà bá ṣubú níbi òfin Ọjọ́ Àìkú, Tírè (ìjọ Pápá) tí a ti gbàgbé láti ọdún 1798 ni a ó “rántí,” ó sì bẹ̀rẹ̀ àwọn orin ìtanilẹ́rù rẹ̀. Nítorí ìṣubú owó-ajé tí a ṣàpèjúwe gẹ́gẹ́ bí “ìparun orílẹ̀-èdè” nínú àwọn ìkọ̀wé Ellen White, a fi ipa mú Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà láti kó gbogbo ayé jọ láti dojú kọ agbára Bibeli náà tí ó mú ọwọ́ gbogbo ènìyàn jọ sí i lòdì sí i. Agbára náà ni Islam, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ nínú Iṣimáẹli, baba ńlá Islam.
Áńgẹ́lì Olúwa sì wí fún un pé, Wò ó, o lóyún, ìwọ yóò sì bí ọmọkùnrin kan, ìwọ yóò sì pe orúkọ rẹ̀ ní Iṣimaeli; nítorí pé Olúwa ti gbọ́ ìpọ́njú rẹ. Òun yóò jẹ́ ènìyàn igbó; ọwọ́ rẹ̀ yóò sì lòdì sí gbogbo ènìyàn, ọwọ́ gbogbo ènìyàn yóò sì lòdì sí i; yóò sì máa gbé ní iwájú gbogbo àwọn arákùnrin rẹ̀. Genesisi 16:11, 12.
Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà dá àjọṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn ọba mẹ́sàn-án yòókù sílẹ̀, ó sì gba ipò aṣáájú. Ó ṣe èyí fún àkókò kúkúrú péré, lẹ́yìn náà yóò sì tẹnu mọ́ ọn pé agbára pàápà gbọdọ̀ di olórí gbogbo rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí Jésíbẹ́lì ti ṣàkóso Áhábù.
Bẹ́ẹ̀ ni, àjọṣepọ̀ mẹ́ta náà ti dragoni, ẹranko, àti wòlíì èké ń lọ pọ̀ sí Hamágẹdọni. Nọ́mbà mẹ́jọ dúró fún àjíǹde, àti ìjọba tí àsọtẹ́lẹ̀ ti ṣàkíyèsí gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó gba ọgbẹ́ ikú ni ìjọba karùn-ún, agbára póòpù. Nígbà tí a bá jí ipò póòpù dìde, wọ́n di ìjọba kẹjọ, a sì fi ìṣàkóso àjọṣepọ̀ mẹ́ta náà lé wọn lọ́wọ́; ìjọba kẹjọ náà sì ni orí kan náà nínú àwọn ìjọba méje tí a ti dá mọ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó gba ọgbẹ́ ikú, ṣùgbọ́n ìmísí pẹ̀lú tún ṣàfihàn ìmúláradá ọgbẹ́ ikú náà.
“Bí a ṣe ń sún mọ́ ìpọnjú ìkẹyìn, ó ṣe pàtàkì gidigidi kí ìṣọ̀kan àti ìfọ̀kànsìn wà láàárín àwọn irinṣẹ́ Olúwa. Àgbáyé kún fún ìjì àti ogun àti ìjàmbá ìyàtọ̀. Síbẹ̀, lábẹ́ orí kan ṣoṣo—agbára póòpù—àwọn ènìyàn yóò dara pọ̀ láti tako Ọlọ́run nínú ènìyàn àwọn ẹlẹ́rìí Rẹ̀. Ìṣọ̀kan yìí ni a fi ìpẹ̀yà ńlá náà múlẹ̀. Nígbà tí ó ń wá láti darapọ̀ àwọn aṣojú rẹ̀ láti jagun sí òtítọ́, yóò ṣiṣẹ́ láti pín àti láti tú àwọn alágbéjà rẹ̀ ká. Ìlara, ìfura búburú, àsọ̀rọ̀-búburú, ni ó ń rú sókè láti mú àríyànjiyàn àti ìpinyà wá.” Testimonies, ìwọ̀n 7, 182.
Ìjọba karùn-ún, ìjọba kẹfà, àti ìjọba keje ní àkókò yẹn ti pàdánù gbogbo ìjọba ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ wọn; nítorí náà, gbogbo ìjọba wọn ni a jí dìde pa pọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìjọba kan ṣoṣo tí ó ní apá mẹ́ta, tí ń ṣe àfarawé èké ìṣọ̀kan ẹlẹ́mẹ́ta ti Ìwà-Ọlọ́run.
Ìjọba kẹfà tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìwo méjì bí ti ọ̀dọ́-àgùntàn, tí ó sì parí gẹ́gẹ́ bí ìwo kan tí ń sọ̀rọ̀ bí dragoni, ní àbùdá àsọtẹ́lẹ̀ ti agbára póòpù, nítorí ó di àwòrán ẹranko náà. Ẹranko náà, ìyẹn agbára póòpù, ni a ṣojú rẹ̀ ní pàtàkì gẹ́gẹ́ bí ìjọba kẹjọ tí a jí dìde, tí ó jẹ́ ti àwọn méje náà. Ṣùgbọ́n bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé agbára póòpù ni ó mú àdììtú àsọtẹ́lẹ̀ náà ṣẹ ní taara jùlọ, ti kẹjọ jíjẹ́ ti àwọn méje náà, Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà dá àwòrán ti ìpápásì sílẹ̀, nítorí náà ó sì ń mú àwọn àbùdá kan náà jáde ní ti àsọtẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí agbára póòpù.
Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1798 nígbà tí, gẹ́gẹ́ bí Isaiah ogún-dín-lógún ṣe sọ, a ó gbàgbé Tírè, ìyẹn agbára póòpù, títí dé òpin ìjọba kẹfà. Ọdún 1798 ni àsìkò òpin fún àwọn Millerite ní ìbẹ̀rẹ̀ Adventism. Nígbà ìrúwé ọdún 1844, Adventism Millerite ti gba aṣọ àṣẹ Protestantism tí ń lọ ní ìbámu pẹ̀lú ìwo Republicanism tí ń ṣojú ìjọba Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Àwọn ìwo méjèèjì wà lórí ẹranko kan náà, nítorí náà wọ́n ń tẹ̀síwájú nípasẹ̀ ìtàn papọ̀. Ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin Adventism ń lọ ní ìbámu pẹ̀lú ìwo Republican. Ìtàn láti ọdún 1798 títí di ìgbà tí àwọn Protestant kọ ìfiranṣẹ́ áńgẹ́lì àkọ́kọ́ sílẹ̀ ni àkókò tí Ọlọ́run fi mú ìwo Protestant yẹn dúró ṣinṣin. Ó ṣe bẹ́ẹ̀ nípasẹ̀ ìlànà ìdánwò, gẹ́gẹ́ bí Ó ti ṣe pẹ̀lú ìwo Republican. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan ló wà láti sọ nípa àwọn ìwo tó ń lọ ní ìbámu yìí, ṣùgbọ́n kì í ṣe nísinsin yìí.
Ìwo ìwo Oloṣèlú Òmìnira ń ṣe àgbèrè pẹ̀lú Púrótẹ́sítáǹtì tí ó ti ṣọ̀tẹ̀, kì í ṣe pẹ̀lú ìwo Púrótẹ́sítáǹtì tòótọ́, nítorí ìwo tòótọ́ náà ni ìyàwó Ọ̀dọ́-àgùntàn, ó sì jẹ́ wúńdíá. Láti àkókò òpin ní ọdún 1989 ni àwọn ààrẹ méje ti wà. Ẹ̀kẹfà nínú àwọn ààrẹ wọ̀nyí gba ọgbẹ́ ikú ní ọdún kan náà gan-an tí ìgbìmọ̀ ní òpin Àdífẹnítìsìmù náà pẹ̀lú gba ọgbẹ́ ikú. Ààrẹ kẹjọ láti àkókò òpin ní ọdún 1989 yóò jẹ́ ẹni tí ó gba ọgbẹ́ ikú tí a mú láradá. Ó gbọdọ̀ jẹ́ ààrẹ kan tí ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn méje náà. Ní àkókò kan náà, ní ọdún 2020, nígbà tí ààrẹ ẹ̀kẹfà gba ọgbẹ́ ikú rẹ̀, ìwo tí ń ru aṣọ-àwọ̀n Púrótẹ́sítáǹtì báyìí náà ni a pa pẹ̀lú. Gẹ́gẹ́ bí ó ti rí pẹ̀lú ẹranko Kátólíìkì, àti gẹ́gẹ́ bí ó ti rí pẹ̀lú ère ẹranko ti Púrótẹ́sítáǹtì aláṣọ̀tẹ́, bẹ́ẹ̀ náà ni ó rí pẹ̀lú ìwo tòótọ́ ti Púrótẹ́sítáǹtì. A ṣàpẹẹrẹ ìwo Púrótẹ́sítáǹtì gẹ́gẹ́ bí ìjọ ẹ̀kẹfà, tí ó di ẹ̀kẹjọ, ṣùgbọ́n tí ó jẹ́ ti àwọn méje náà.
Nígbà tí ẹ bá ń dán àwọn ẹ̀sùn wọ̀nyí wò, ẹ rántí pé ìránṣẹ́ náà tí a ṣí èdìdì rẹ̀ sílẹ̀ díẹ̀ kí àkókò ìdánwò tó parí yóò dájúdájú jẹ́ èyí tí a ó fi hàn nínú àyíká pé ìbẹ̀rẹ̀ ń ṣàpẹẹrẹ òpin. A ó fi ọ̀nà ìlànà “historicism” gbé ìránṣẹ́ náà kalẹ̀, èyí tí ń lo ìtàn Bíbélì tí a bá ìtàn ayé mu láti dá òpin ayé mọ̀. Ìránṣẹ́ náà yóò hù jáde láti inú ilẹ̀.
Òtítọ́ yóò hù jáde láti inú ilẹ̀; òdodo yóò sì máa wo wá láti ọ̀run. Bẹ́ẹ̀ ni, Olúwa yóò fi ohun rere fúnni; ilẹ̀ wa yóò sì so èso rẹ̀ jáde lọ́pọ̀lọpọ̀. Òdodo yóò máa lọ níwájú rẹ̀; yóò sì fi wa sí ọ̀nà ìgbésẹ̀ rẹ̀. Sáàmù 85:11–13.
Kì í ṣe pé a kan dá ayé nínú ẹsẹ náà mọ̀ gẹ́gẹ́ bí “ilẹ̀” nìkan. Ẹsẹ náà nínú Sáàmù kì í ṣe pé ó dá “ilẹ̀” náà mọ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹranko “ayé” ti Ìfihàn orí kẹtàlá nìkan, ṣùgbọ́n ó tún sọ pé “òtítọ́” “yọ” jáde láti inú ilẹ̀.
“Orílẹ̀-èdè wo ní Ayé Tuntun ni, ní ọdún 1798, ń dìde sínú agbára, tí ó ń fi ìlérí okun àti ògo hàn, tí ó sì ń fa àkíyèsí ayé? Ìlò àmì yìí kò fi àyè sí ìbéèrè kankan. Orílẹ̀-èdè kan, àti ọ̀kan péré, ni ó bá àlàyé àsọtẹ́lẹ̀ yìí mu; ó ń tọ́ka láìsí àṣìṣe kankan sí United States of America. Léraléra, èrò náà, tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ gan-an ọ̀rọ̀ onkọ̀wé mímọ́ náà, ni agbẹnusọ àti akọ̀wé-ìtàn ti lò láìmọ̀ọ́mọ̀ ní ṣíṣàpèjúwe dídide àti ìdagbasoke orílẹ̀-èdè yìí. A rí ẹranko náà pé ó ‘ń bọ̀ wá láti inú ilẹ̀;’ àti gẹ́gẹ́ bí àwọn atúmọ̀ọ̀rọ̀ ṣe sọ, ọ̀rọ̀ tí a túmọ̀ sí ‘ń bọ̀ wá’ níbí, ní ìtumọ̀ gidi rẹ̀, túmọ̀ sí ‘láti dàgbà tàbí láti hù sókè bí ohun ọ̀gbìn.’” The Great Controversy, 440.
Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ni ẹranko ayé tí “ń yọ sókè.” Nítorí náà, nígbà tí ẹ bá ń dán àwọn ẹ̀tọ́ tí a sọ nínú àwọn àpilẹ̀kọ wọ̀nyí wò, ìmísí ń fi hàn pé ìhìnrere náà yóò dá lórí pé òpin ni a ń fi ìbẹ̀rẹ̀ ṣàpèjúwe, a ó sì gbé e kalẹ̀ nínú àyíká ìlà ìtàn lórí ìlà ìtàn, ó sì gbọ́dọ̀ wá láti ohùn kan ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Dájúdájú àwọn ohùn èké wà ní inú Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí ó ti bá Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run mu àti lórí àṣẹ Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, ojiṣẹ́ tàbí iṣẹ́-ìránṣẹ́kíniyànkíni tí ó wà tàbí tí ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ ti wá láti òde Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà jẹ́ ìmọ́lẹ̀ èké. Adventism bẹ̀rẹ̀ ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà pẹ̀lú ohùn ọkùnrin kan àti ìṣísẹ̀ kan tí a fi ìdásílẹ̀ múlẹ̀ ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Jésù ń fi ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan ṣàpèjúwe òpin ohun kan.
Ẹni tí ó bá ní etí, kí ó gbọ́ ohun tí Ẹ̀mí ń sọ fún àwọn ìjọ.