Nígbà tí ó sì ṣí èdìdì keje, ìdákẹ́jẹ̀ sì wà ní ọ̀run fún bí ìwọ̀n ìdají wákàtí kan. Mo sì rí àwọn áńgẹ́lì méje tí wọ́n dúró níwájú Ọlọ́run; a sì fi ipè méje fún wọn. Áńgẹ́lì mìíràn sì wá, ó dúró lẹ́gbẹ̀ẹ́ pẹpẹ, ó ní àwo tùràrí wúrà; a sì fi ọ̀pọ̀lọpọ̀ tùràrí fún un, kí ó lè fi í rúbọ pọ̀ mọ́ àdúrà gbogbo àwọn ènìyàn mímọ́ lórí pẹpẹ wúrà tí ó wà níwájú ìtẹ́. Èéfín tùràrí náà sì, tí ó ti ọwọ́ áńgẹ́lì náà pẹ̀lú àdúrà àwọn ènìyàn mímọ́, gòkè lọ síwájú Ọlọ́run. Áńgẹ́lì náà sì mú àwo tùràrí náà, ó fi iná pẹpẹ kún un, ó sì sọ ọ́ sórí ilẹ̀ ayé: ohùn sì wà, àti àrá, àti mànàmáná, àti ìmìtìtì ilẹ̀. Ìfihàn 8:1–5.
A ń sọ̀rọ̀ nípa ìtújáde iná mímọ́ láti inú ibi mímọ́ ti ọ̀run, ní àkókò ìtàn náà tí Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà yóò mú iná àìmọ́ sọ̀kalẹ̀ láti ọ̀run kìíní. Ìfihàn ohun tí àwọn àrá méje sọ nínú Ìfihàn orí kẹwàá, ni a ní kí a fi èdìdì dì í títí di ìgbà díẹ̀ ṣáájú kí àkókò ìdánwò tó parí. A tún ṣàpẹẹrẹ àkókò ìdánwò bí ẹni pé ó ti fẹ́rẹ̀ẹ́ parí nígbà tí a ṣí èdìdì keje.
Ó sì wí fún mi pé, Má ṣe dí èdìdì mọ́ àwọn ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ ìwé yìí: nítorí àkókò náà ti sún mọ́lé. Ẹni tí kò ṣe òdodo, jẹ́ kí ó máa ṣe àìṣòdodo sí i: àti ẹni tí ó jẹ́ aláìmọ́, jẹ́ kí ó máa jẹ́ aláìmọ́ sí i: àti ẹni tí ó jẹ́ olódodo, jẹ́ kí ó máa ṣe òdodo sí i: àti ẹni tí ó jẹ́ mímọ́, jẹ́ kí ó máa jẹ́ mímọ́ sí i. Ìfihàn 22:10, 11.
Ìṣípayá èdìdì keje ń ṣẹlẹ̀ bí àwọn angẹli méje ṣe ń múra sílẹ̀ láti fún ìpè náà.
Àwọn áńgẹ́lì méje náà tí wọ́n ní ìpè méje náà sì pèsè ara wọn láti fọn wọn. Ìṣípayá 8:6.
Nígbà tí àkókò ìdánwò bá ti parí, “kò sí ẹni kankan” tí yóò “lè wọ inú tẹ́ńpìlì náà,” nítorí pé ìpẹ̀bẹ̀ Kristi fún ẹ̀ṣẹ̀ àwọn ènìyàn ti dópin. Àkókò ìdánwò ti parí, a sì pàṣẹ fún àwọn angẹli méje láti da àwọn ago ìbínú Ọlọ́run náà sílẹ̀.
A sì kún inú tẹ́ńpìlì náà fún ẹfin láti inú ògo Ọlọ́run àti láti inú agbára rẹ̀; kò sì sí ẹnikẹ́ni tí ó lè wọ inú tẹ́ńpìlì náà, títí àwọn àjàkálẹ̀ àrùn méje ti àwọn áńgẹ́lì méje náà fi parí. Mo sì gbọ́ ohùn ńlá kan láti inú tẹ́ńpìlì náà tí ń sọ fún àwọn áńgẹ́lì méje náà pé, Ẹ lọ ní ọ̀nà yín, kí ẹ sì tú àwọn ife ìbínú Ọlọ́run jáde sórí ilẹ̀ ayé. Ìfihàn 15:8, 16:1.
Kò sí àmì kankan pé àwọn áńgẹ́lì méje tí ń fún ìpè méje ní ìwé Ìfihàn orí kẹ́sàn-án sí kẹ́tàlá yàtọ̀ sí àwọn áńgẹ́lì méje tí ń da àwọn àjàkálẹ̀-àrùn méje ìkẹyìn náà sílẹ̀. Ní òdì kejì, àwọn àbùdá àsọtẹ́lẹ̀ ti àwọn ìdájọ́ tí a ṣojú wọn nípasẹ̀ àwọn ìpè méje náà, bá ibi tí ó ti wà àti ipa àwọn àwo méje ìbínú Ọlọ́run mu ní orí kẹrìndínlógún. Gẹ́gẹ́ bí ìsopọ̀ tí ó túbọ̀ ṣe tán mọ́rán, a pè àwọn ìdájọ́ ìpè náà ní tààrà pé wọ́n jẹ́ àjàkálẹ̀-àrùn.
Àwọn ènìyàn yòókù tí a kò fi àwọn àjàkálẹ̀-àrùn wọ̀nyí pa, síbẹ̀ wọn kò ronú pìwà dà kúrò nínú iṣẹ́ ọwọ́ wọn, kí wọn má bàa jọ́sìn àwọn ẹ̀mí èṣù, àti àwọn òrìṣà wúrà, àti fàdákà, àti idẹ, àti òkúta, àti igi: àwọn tí wọn kò lè ríran, tàbí gbọ́, tàbí rìn. Ìfihàn 9:20.
Ìṣípayá èdìdì keje ni a fi dá kalẹ̀ lọ́ọ̀mọ̀ọ́mọ̀ nínú àyíká ìsúnmọ́ ìparí àkókò àánú. Èdìdì keje dúró gẹ́gẹ́ bí ẹlẹ́rìí kejì sí ohun tí àwọn àrá meje náà “sọ,” èyí tí a kọ̀ láṣẹ fún Johanu àti Pọ́ọ̀lù láti kọ.
Ó sì ké pè pẹ̀lú ohùn ńlá, gẹ́gẹ́ bí kìnnìún tí ń ké ramúramù; nígbà tí ó sì ké pè, ààrá méje sọ ohùn wọn jáde. Nígbà tí ààrá méje náà sì ti sọ ohùn wọn jáde, mo fẹ́rẹ̀ kọ ọ́ sílẹ̀; mo sì gbọ́ ohùn kan láti ọ̀run wá, tí ó ń wí fún mi pé, Di ohun tí ààrá méje náà sọ mọ́lẹ̀, má sì ṣe kọ wọn sílẹ̀. Ìfihàn 10:3, 4.
Ohun tí àwọn àrá méje náà “sọ jáde” ni a dì í mọ́, àti nínú orí kejìlélógún, àsọtẹ́lẹ̀ tí a ti dì í mọ́ nínú ìwé Ìfihàn náà ni a ó tú sílẹ̀, àti gẹ́gẹ́ bí ó ti rí pẹ̀lú èdìdì keje, a ó tú un sílẹ̀ ní kété ṣáájú kí àkókò ìdánwò tó parí.
Arábìnrin White fi hàn pé fífi èdìdì dì ohun tí àrá méje náà “sọ” dúró jẹ́ ìṣe kan náà ti Kìnìún ẹ̀yà Júdà ṣe, gẹ́gẹ́ bí ìgbà tí Ó pa àṣẹ fún Dáníẹ́lì láti dì ìwé rẹ̀ mọ́lẹ̀ títí di àkókò òpin. Ìwé Dáníẹ́lì àti Ìfihàn jẹ́ ìwé kan náà, àti nínú Ìfihàn a ṣàfihàn Jésù gẹ́gẹ́ bí Kìnìún ẹ̀yà Júdà nígbà tí Ó tú èdìdì ìwé tí a fi èdìdì méje dì; nítorí náà, Kìnìún ẹ̀yà Júdà ni Ẹni náà pẹ̀lú tí ó pa àṣẹ fún Dáníẹ́lì láti dì ìwé rẹ̀ mọ́lẹ̀ títí di àkókò òpin. Kìnìún ẹ̀yà Júdà ni Ẹni tí ń dì, tí ó sì ń tú èdìdì Ọ̀rọ̀ Rẹ̀, nítorí Òun ni Ọ̀rọ̀ náà.
“Lẹ́yìn tí àwọn àrá méje wọ̀nyí ti sọ ohùn wọn jáde, àṣẹ náà wá sí ọ̀dọ̀ Jòhánù gẹ́gẹ́ bí ó ti wá sí ọ̀dọ̀ Dáníẹ́lì ní ti ìwé kékeré náà pé: ‘Di àwọn nǹkan wọ̀nyí tí àwọn àrá méje náà sọ mọ́lẹ̀.’” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
Àwọn ẹ̀rí inú ìwé Dáníẹ́lì àti Ìfihàn fi hàn pé ṣíṣí èdìdì keje jẹ́ ẹlẹ́rìí kejì sí ṣíṣí ohun tí ààrá méje sọ. Mejeeji, ṣíṣí ìwé Dáníẹ́lì àti ṣíṣí ìwé tí a fi èdìdì méje dì, fi hàn pé àwọn òtítọ́ tí a ń ṣípayá nígbà tí a bá tú ìdì ìránṣẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ kan, jẹ́ ohun tí ó ń tẹ̀síwájú ní ìwà rẹ̀. Ìdí nìyí tí ìwé Dáníẹ́lì fi tọ́ka sí i gẹ́gẹ́ bí ìmúpọ̀ sí i nínú ìmọ̀, tí ìwé Ìfihàn sì fi ṣàfihàn án gẹ́gẹ́ bí yíyọ èdìdì kan kúrò lẹ́yìn èkejì.
Ó jẹ́ ìmọ́lẹ̀ tí ń tàn sí i tí ó sì ń túbọ̀ mọ́lẹ̀ sí i títí dé ọjọ́ pípé.
Ṣùgbọ́n ọ̀nà àwọn olódodo dàbí ìmọ́lẹ̀ tí ń tàn, tí ń tan sí i gidigidi títí di ọjọ́ pípé. Òwe 4:18.
Nígbà tí a bá ṣí “òtítọ́” sílẹ̀, ó máa ń hàn ní ìlọsíwájú díẹ̀díẹ̀.
“Bí ó bá jẹ́ pé ó ṣe pàtàkì fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run ìgbà àtijọ́ láti máa rántí ní ọ̀pọ̀ ìgbà bí Ó ti bá wọn lò ní inú àánú àti ìdájọ́, nínú ìmọ̀ràn àti ìbáwí, ó ṣe pàtàkì bákan náà pé kí a máa ronú jinlẹ̀ lórí àwọn òtítọ́ tí a fi lé wa lọ́wọ́ nínú Ọ̀rọ̀ Rẹ̀,—àwọn òtítọ́ tí, bí a bá fetí sí wọn, yóò darí wa sí ìrẹ̀lẹ̀ àti ìtẹríba, àti sí ìgbọ́ràn sí Ọlọ́run. Nípa òtítọ́ ni a ó fi yà wá sí mímọ́. Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ń gbé àwọn òtítọ́ àkànṣe kalẹ̀ fún gbogbo ìgbà ayé. Bí Ọlọ́run ti bá àwọn ènìyàn Rẹ̀ lò ní ìgbà àtijọ́ yẹ kí ó gba àkíyèsí wa pẹ̀lú ìṣọ́ra. A yẹ kí a kọ́ àwọn ẹ̀kọ́ tí a ṣe ètò wọn láti kọ́ wa. Ṣùgbọ́n a kò gbọdọ̀ ní ìtẹ́lọ́rùn pẹ̀lú wọn nìkan. Ọlọ́run ń darí àwọn ènìyàn Rẹ̀ jáde ní ìgbésẹ̀ ní ìgbésẹ̀. Òtítọ́ ń tẹ̀ síwájú. Olùwá-òtítọ́ tí ó fi tọkàntọkàn wá a yóò máa gba ìmọ́lẹ̀ láti ọ̀run ní ìgbà gbogbo. “Kí ni òtítọ́?” yẹ kí ó máa jẹ́ ìbéèrè wa ní gbogbo ìgbà.” Signs of the Times, May 26, 1881.
Ní òpin oṣù Keje, ọdún 2023, Ìfihàn Jésù Kristi bẹ̀rẹ̀ sí í tú sílẹ̀.
Gẹ́gẹ́ bí ó ti rí pẹ̀lú èdìdì keje àti pẹ̀lú àwọn ohùn àròkò àwọn àrá méje, Ìṣípayá Jesu Kristi ni a tú sílẹ̀ díẹ̀ kí àkókò ìdánwò tó parí. Ó ń pèsè ẹlẹ́rìí kẹta fún ìhìn kan náà tí a ṣàfihàn nípasẹ̀ yíyọ èdìdì keje kúrò, àti àwọn àrá méje. Àwọn àfihàn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta wọ̀nyí nínú ìwé Ìṣípayá jẹ́ ẹlẹ́rìí mẹ́ta tí wọ́n darapọ̀ láti dá ìhìn Ìṣípayá Jesu Kristi náà sílẹ̀. Ìtúsílẹ̀ àwọn ẹlẹ́rìí mẹ́ta wọ̀nyí ń lọ ní ìlọsíwájú. Àwọn ipa rẹ̀ náà sì ń lọ ní ìlọsíwájú.
“Ìgbọràn sí òfin Ọlọ́run ni ìsọdimímọ́. Ọ̀pọ̀ ènìyàn ni wọ́n ní àwọn èrò tí kò tọ́ nípa iṣẹ́ yìí nínú ọkàn, ṣùgbọ́n Jésù gbàdúrà kí a sọ àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Rẹ̀ di mímọ́ nípasẹ̀ òtítọ́, ó sì fi kún un pé, ‘Ọ̀rọ̀ Rẹ ni òtítọ́’ (Jòhánù 17:17). Ìsọdimímọ́ kì í ṣe iṣẹ́ àkókò kan ṣoṣo, bí kò ṣe iṣẹ́ tí ń tẹ̀síwájú, gẹ́gẹ́ bí ìgbọràn ṣe jẹ́ ohun tí ń bá a lọ láìdáwọ́. Ní gbogbo ìgbà tí Sátánì bá ń fi àwọn ìdánwò rẹ̀ kàn wá, ogun fún ìṣẹ́gun lórí ara ẹni yóò ní láti máa jagun rẹ̀ léraléra; ṣùgbọ́n nípasẹ̀ ìgbọràn, òtítọ́ yóò sọ ọkàn di mímọ́. Àwọn tí wọ́n jẹ́ olóòótọ́ sí òtítọ́ yóò, nípasẹ̀ àwọn ẹ̀tọ́ Kristi, borí gbogbo àìlera ìwà tí ó ti fà á tí wọ́n fi jẹ́ kí gbogbo ipò ayé tí ń yípadà máa ṣe àtúnṣe wọn.” Faith and Works, 85.
Ìdàgbàsókè ní kẹ̀rẹ̀kẹ̀rẹ̀ ti ìmòye Ìṣípayá Jésù Kristi bẹ̀rẹ̀ sí í jẹ́ títẹ̀jáde ní òpin oṣù Keje, ọdún 2023. Ìlànà ìmòye àwọn òtítọ́ tí wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í tẹ̀ jáde ní àkókò náà, bẹ̀rẹ̀ ní kùtùkùtù lẹ́yìn ọjọ́ 18 oṣù Keje, ọdún 2020.
Òtítọ́ tí a mọ̀ sí nínú ìránṣẹ́ ìṣípayá èdìdì keje náà ń dojú kọ àmì ọ̀nà Ìkéde Lárín Òru. Ìkéde Lárín Òru nínú ìtàn àwọn Millerite jẹ́ ìdàgbàsókè òtítọ́ ní kíkún ní ìpele déédé, a sì lè fi òtítọ́ náà hàn nípa àyẹ̀wò ìtàn iṣẹ́ Samuel Snow. Jésù fi ìṣípò angẹli kẹta hàn nípa ìṣípò angẹli kìíní, nítorí ó máa ń fi ìbẹ̀rẹ̀ ṣe àpèjúwe òpin nígbà gbogbo.
Àwọn òtítọ́ tí wọ́n ṣọ̀kan láti dá ìhìnrere Ẹkún Àárín Òru sílẹ̀ ni ìmọ̀ nípa ẹni tí Ọlọ́run jẹ́, àti bí a ṣe ń ṣàfihàn ìwà rẹ̀ nínú Ọ̀rọ̀ rẹ̀. Àwọn òtítọ́ wọ̀nyẹn ní àpejúwe pẹ̀kípẹ̀kí gan-an nípa ìlànà ìtàn tí àwọn tí yóò kéde ìhìnrere Ẹkún Àárín Òru ní ìkẹyìn yóò mú ṣẹ. Ìtàn àṣírí ti ààrá méje ni ó ń dá ìlànà ìtàn náà mọ̀. Èdìdì keje jẹ́ apá kan nínú ìlànà ìtàn pẹ̀kípẹ̀kí náà, ṣùgbọ́n ìṣípayá rẹ̀ dojú kọ àkókò tí ó bẹ̀rẹ̀ nígbà tí a bá ti parí ìhìnrere Ẹkún Àárín Òru, bẹ́ẹ̀ ni ó fi ń samisi ìgbà tí fífi èdìdì sórí ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì [one hundred and forty-four thousand] ti parí. Yíyọ èdìdì keje kúrò ní ìlọsíwájú bẹ̀rẹ̀ nígbà tí a bá ti mú ìhìnrere Ẹkún Àárín Òru dàgbà tán ní kíkún, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ nínú àpéjọ àgọ́ Exeter ní ìgbà ẹ̀rùn ọdún 1844. Àwọn àpilẹ̀kọ wọ̀nyí jẹ́ ìpè ti ara ẹni sí ọ láti wá sí àpéjọ àgọ́ Exeter.
Nígbà tí a ṣí èdìdì keje, a ju iná láti orí pẹpẹ sí ilẹ̀ ayé, ó sì sì ní “ohùn, àti àrá, àti mànàmáná, àti ìsẹ̀lẹ̀ ilẹ̀.” “Ohùn” kan dúró fún ìpè.
Kígbe sókè, má ṣe dá sílẹ̀, gbé ohùn rẹ sókè bí ìpè, kí o sì fi ìrékọjá wọn hàn àwọn ènìyàn mi, àti ẹ̀ṣẹ̀ wọn hàn ilé Jákọ́bù. Isaiah 58:1.
Ohùn kàkàkí ń fi ìránṣẹ́ hàn tí ó jẹ́ ìkìlọ̀ nípa ìdájọ́ tí ń bọ̀. Nígbà tí Isaiah pàṣẹ fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run láti gbé ohùn wọn sókè bí kàkàkí, wọn ní láti “ké” sókè. Ìránṣẹ́ Ẹkún Òru ni a tú sílẹ̀ díẹ̀ ṣáájú wákàtí ìṣẹ̀lẹ̀ ìmìtìtì-ilẹ̀ ti òfin Àìkú. Ìránṣẹ́ Ẹkún Òru tí a tú sílẹ̀ díẹ̀ ṣáájú òfin Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́, ni ìránṣẹ́ tí ń pọ̀ sí i títí ó fi di ẹkún ńlá. Nígbà tí Isaiah sọ pé, “Ké sókè,” ó ń tọ́ka sí àpapọ̀ ẹkún ńlá angẹli kẹta, èyí tí í ṣe ohùn kejì tí ó dara pọ̀ mọ́ ìránṣẹ́ Ẹkún Òru. Ìránṣẹ́ Ẹkún Òru ńlá náà jẹ́ ìkìlọ̀ ti kàkàkí keje, èyí tí í ṣe ègbé kẹta. Àwọn ènìyàn Ọlọ́run gbọ́dọ̀ mọ̀ pé nígbà tí a bá fọn ìránṣẹ́ kàkàkí náà, wọn wà ní àwọn àkókò ìkẹyìn ti àkókò àyẹ̀wò wọn. Nítorí náà, àṣẹ Isaiah jẹ́ ìkìlọ̀ láti múra sílẹ̀ fún ìpipadé àkókò àyẹ̀wò, ìkìlọ̀ pé ìdájọ́ kàkàkí ti ègbé kẹta ti Islam fẹ́rẹ̀ máa kọlu Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà nítorí kíkọ̀ Ọjọ́ Ìsinmi Ọlọ́run sílẹ̀. Ní òfin Àìkú, Ẹkún Òru, èyí tí í ṣe àkọ́kọ́ nínú àwọn “ohùn” méjì nínú Ìfihàn orí kejìlá-dín-lọ́gbọ̀n, ń pọ̀ sí i títí ó fi di ẹkún ńlá. Bí a ti ń pe àwọn ọmọ Ọlọ́run mìíràn tí wọ́n ṣì wà ní Babeli jáde.
“Òtítọ́ fún àkókò yìí, ìhìnrere áńgẹ́lì kẹta, ni a gbọdọ̀ kéde pẹ̀lú ohùn ńlá, èyí túmọ̀ sí pẹ̀lú agbára tí ń pọ̀ sí i, bí a ti ń sún mọ́ ìdánwò ńlá ìkẹyìn náà.” The 1888 Materials, 710.
“Agbára tí ń pọ̀ sí i” ti “igbe ńlá” ti áńgẹ́lì kẹta ni a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ ní Sinai nígbà tí Jèhófà tìkára rẹ̀ kéde Àṣẹ Mẹ́wàá. Ìpè kàkàkí nínú ìtàn náà ń pọ̀ sí i ní agbára bí òkè náà ṣe ń mì tí ó sì di èéfín. Ìbẹ̀rù sì pọ̀ tó bẹ́ẹ̀ gẹ́ẹ́ tí Mósè pàápàá gbón gidigidi. Nígbà náà ni àwọn ènìyàn gbé “ohùn” wọn sókè nítorí ìbẹ̀rù, wọ́n sì bẹ̀ pé kí “ohùn” Ọlọ́run má bà á tẹ̀ síwájú láti máa dún.
Ati ìró ipè, àti ohùn ọ̀rọ̀; èyí tí àwọn tí ó gbọ́ bẹ̀bẹ̀ pé kí a má tún sọ ọ̀rọ̀ náà fún wọn mọ́: (Nítorí wọn kò lè fara da ohun tí a pàṣẹ náà, Pé bí ẹranko kan bá fi ọwọ́ kan òkè náà, a ó sọ ọ́ ní òkúta, tàbí fi ọfà gún un pa: Ìran náà sì burú tó bẹ́ẹ̀ gẹ́ẹ́, tí Mose sọ pé, Èmi bẹ̀rù gidigidi, mo sì ń gbón:). Heberu 12:19–21.
“Ohùn” tí “wọn” ti “gbọ́” ń ṣàpẹẹrẹ “ohùn” ìhìnrere ìkìlọ̀ ti áńgẹ́lì kẹta. Nínú ìrora ìbànújẹ́ tí ó bani lẹ́rù, wọ́n dáhùn pẹ̀lú “ohùn” tiwọn. Àwọn ohùn ní àkókò òfin Ọjọ́-ìsinmi náà ni a tún ṣàpẹẹrẹ nípa àwọn wúńdíá aṣiwèrè tí ń béèrè fún òróró, àwọn ohùn àwọn wúńdíá ọlọ́gbọ́n sì sọ fún wọn pé kí wọ́n lọ rà á fún ara wọn. Ní ìparí àkókò ìdánwò ènìyàn, “àwọn ohùn” àwọn tí ó mọ̀ pé wọ́n ti sọnù, gẹ́gẹ́ bí àwọn wúńdíá Adventist aṣiwèrè ṣe rí ní àkókò òfin Ọjọ́-ìsinmi náà, ké pe kí àwọn àpáta àti àwọn òkè máa ṣubú lé wọn lórí. Òfin Ọjọ́-ìsinmi náà ni a fi hàn ní àpẹẹrẹ nípa fífúnni ní òfin ní Òkè Sinai.
“Ní àkókò àgbàyanu ìfarahàn agbára àtọ̀runwá lórí ìṣẹ̀lẹ̀ olókìkí náà,—ohùn kàkàkí àdììtú tí ń pọ̀ sí i ní ariwo tí ó sì ń di ẹlẹ́rù sí i, ìró àrá tí ń dún padà láti ẹ̀gbẹ́ gbogbo òkè, ìmólẹ̀ mànàmáná tí ń tan ìmọ́lẹ̀ sí orí gíga líle àti ọlọ́lá náà, àti lórí àkókò òkè Sinai, láàárín ìkùukùu, àti ìjì, àti òkùnkùn biribiri, ògo Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí iná tí ń jó run,—nípa àwọn àmì wọ̀nyí ti ìwàníhìn-rere Jèhófà, ọkàn àwọn ọmọ Israẹli rẹ̀wẹ̀sì nítorí ìbẹ̀rù, gbogbo àpéjọ sì “duro ní òkèèrè.” Àní Mose fúnra rẹ̀ kéde pé, “Èmi bẹ̀rù gidigidi, mo sì ń gbọ̀n.” Lẹ́yìn náà, lókè gbogbo àwọn ẹ̀dá ayé tí ń jagun ara wọn ni a gbọ́ ohùn Jèhófà, tí ń sọ àwọn òfin mẹ́wàá ti òfin rẹ̀.”
“Bí dígí ńlá Ọlọ́run ṣe fi ipò wọn tòótọ́ hàn fún àwọn ènìyàn Ísírẹ́lì, ọkàn wọn kún fún ìbẹ̀rù ńlá. Agbára ẹ̀rù ti ọ̀rọ̀ Ọlọ́run dàbí ẹni pé ó ju ohun tí ara wọn tí ń warìrì lè rú lọ. Wọ́n bẹ Mose pé, ‘Ìwọ bá wa sọ̀rọ̀, àwa yóò sì gbọ́; ṣùgbọ́n má ṣe jẹ́ kí Ọlọ́run bá wa sọ̀rọ̀, kí a má bàa kú.’ Bí a ti fi òfin ńlá ìdájọ́ òdodo Ọlọ́run hàn níwájú wọn, wọ́n mọ̀, ju ìgbàkígbàá lọ, ìwà ẹlẹ́gbin ẹ̀ṣẹ̀, àti ẹ̀bi tiwọn fúnra wọn, níwájú Ọlọ́run mímọ́ àti ẹni mímọ́.” Signs of the Times, March 3, 1881.
Nígbà tí a bá ju iná láti orí pẹpẹ sí ayé, “ohùn, àrá, mànàmáná, àti ìmìtìtì ilẹ̀” yóò wà. “Àrá àti mànàmáná” jẹ́ àmì ìdájọ́ Ọlọ́run. Ní àsìkò òfin Ọjọ́ Àìkú, Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà yóò ti kún “ago ẹ̀ṣẹ̀” rẹ̀ pátápátá, àti pé “ìpẹ̀yìndà orílẹ̀-èdè, yóò tẹ̀ lé ìparun orílẹ̀-èdè.” “Ago ẹ̀ṣẹ̀” náà máa ń kún ní ìran kẹrin, nítorí pé ìwo méjèèjì ẹranko ayé náà ń lọ síwájú nípasẹ̀ ìran mẹ́rin ti ìṣọ̀tẹ̀ tí ń le sí i. Òfin Ọjọ́ Àìkú fi ààyè náà hàn níbi tí a ti ń mú àwọn ìdájọ́ Ọlọ́run, tí “àrá àti mànàmáná” ṣàpẹẹrẹ wọn, wá, àti pé a ń mú wọn wá sórí ìran kẹrin.
“Ní ti àwọn Amórì ni Olúwa sọ pé: ‘Ní ìran kẹrin wọn yóò tún padà wá síhìn-ín yìí: nítorí àìṣòdodo àwọn Amórì kò tíì kún tán.’ Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé orílẹ̀-èdè yìí ṣe kedere nítorí ìbọ̀rìṣà àti ìbàjẹ́ rẹ̀, kò tíì kún ife àìṣòdodo rẹ̀ tán, Ọlọ́run kì yóò sì paṣẹ fún ìparun rẹ̀ pátápátá. Kí àwọn ènìyàn lè rí agbára àtọ̀runwá tí a fihàn ní ọ̀nà tí ó ṣe kedere, kí a lè fi wọ́n sílẹ̀ láìní àwáwí. Ẹlẹ́dàá aláàánú fẹ́ láti farada àìṣòdodo wọn títí di ìran kẹrin. Lẹ́yìn náà, bí a kò bá rí ìyípadà sí rere, àwọn ìdájọ́ Rẹ̀ yóò sọ̀kalẹ̀ lórí wọn.”
“Pẹ̀lú ìdájú tí kì í ṣàṣìṣe, Ẹni Aláìlópin ṣì ń pa ìròyìn pọ̀ mọ́ gbogbo àwọn orílẹ̀-èdè. Nígbà tí a sì ń fi àánú Rẹ̀ hàn pẹ̀lú àwọn ìpè sí ìrònúpìwàdà, ìròyìn yìí yóò ṣì wà ní ṣíṣí; ṣùgbọ́n nígbà tí àwọn nọ́ńbà bá dé ìwọ̀n kan tí Ọlọ́run ti dá kalẹ̀, iṣẹ́ ìránṣẹ́ ìbínú Rẹ̀ yóò bẹ̀rẹ̀. A ti pa ìròyìn náà. Sùúrù Ọlọ́run dopin. Kò sí ẹ̀bẹ̀ àánú mọ́ ní ipò wọn.” Testimonies, volume 5, 208.
Arábìnrin White sọ àwọn ìdájọ́ tí ó bẹ̀rẹ̀ ní àkókò òfin Àìkú di mímọ̀ gẹ́gẹ́ bí “àwọn ìdájọ́ ìparun ti Ọlọ́run.” Ó kọ́ni pé ó ti pé jù fún àwọn Adventisti Laodicea aláìgbọ́n, àwọn tí wọ́n ní àǹfààní láti pèsè ara wọn sílẹ̀ fún ìpọnjú náà ní àárín òru, ṣùgbọ́n tí wọ́n kọ̀ láti ṣe bẹ́ẹ̀. Àkókò àwọn ìdájọ́ ìparun náà fún àwọn wúńdíá aláìgbọ́n, ni “àkókò àánú” fún àwọn tí kò tíì gbọ́ òtítọ́ náà.
“Ìbá ṣe pé àwọn ènìyàn lè mọ àkókò ìbẹ̀wò wọn! Ọ̀pọ̀lọpọ̀ wà tí wọn kò tíì gbọ́ òtítọ́ ìdánwò fún àkókò yìí. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ sì wà tí Ẹ̀mí Ọlọ́run ń bá jà. Àkókò ìdájọ́ ìparun Ọlọ́run ni àkókò àánú fún àwọn tí kò ní àǹfààní láti kọ́ ohun tí í ṣe òtítọ́. Pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́ ni Olúwa yóò wo wọn. Ọkàn àánú Rẹ̀ ti kàn án; ọwọ́ Rẹ̀ sì tún nà síta láti gbàlà, nígbà tí ilẹ̀kùn ti pa mọ́ fún àwọn tí kò fẹ́ wọlé.” Testimonies, volume 9, 97.
Nígbà tí a bá ṣí èdìdì keje, “ohùn, àti àrá, àti mànàmáná, àti ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀-ayé” wà. “Wákàtí” náà nígbà tí “ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀-ayé” ti Ìṣípayá mọ́kànlá kọ́kọ́ ṣẹ ní Ìyípadà Orílẹ̀-èdè Faransé, àti ìmúṣẹ pípé ti “wákàtí” náà ni “ìṣẹ̀lẹ̀” ẹranko “ayé,” ní òfin Ọjọ́-ìsinmi tí ó ń bọ̀ láìpẹ́. Nínú “wákàtí” náà ni a ti ṣí èdìdì keje náà ní kíkún. Àgbélébùú jẹ́ àpẹẹrẹ ti òfin Ọjọ́-ìsinmi, àti níbi àgbélébùú ni ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀-ayé ńlá kan wà.
Nígbà tí Jésù sì tún fi ohùn rara ké, ó fi ẹ̀mí rẹ̀ lélẹ̀. Àti kíyèsí i, aṣọ ìkélé tẹ́ńpìlì náà ya sí méjì láti òkè dé ìsàlẹ̀; ilẹ̀ sì mì tìtì, àpáta sì fọ́. Mátíù 25:51.
Ní àgbélébùú, a ṣẹ́gun ìjọba Sátánì lulẹ̀, gẹ́gẹ́ bí a ó ti ṣẹ́gun un ní àkókò òfin Ọjọ́ Àìkú.
“Kristi kò fi ẹ̀mí Rẹ̀ sílẹ̀ títí di ìgbà tí Ó fi parí iṣẹ́ tí Ó wá ṣe, àti pẹ̀lú ẹ̀mí ìkẹyìn Rẹ̀ Ó kéde pé, ‘Ó parí.’ Johanu 19:30. A ti ṣẹ́gun ogun náà. Ọ̀wọ́ ọ̀tún Rẹ̀ àti apá mímọ́ Rẹ̀ ni wọ́n ti mú ìṣẹ́gun wá fún Un. Gẹ́gẹ́ bí Olùṣẹ́gun, Ó gbìn àṣà Rẹ̀ sórí àwọn ibi gíga àìnípẹ̀kun. Ṣé ayọ̀ kò sí láàárín àwọn áńgẹ́lì bí? Gbogbo ọ̀run ṣẹ́gun pọ̀ nínú ìṣẹ́gun Olùgbàlà. A ṣẹ́gun Satani, ó sì mọ̀ pé ìjọba rẹ̀ ti sọnù.” The Desire of Ages, 758.
Ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀-rírì ti àgbélébùú jẹ́ àfihàn “òtítọ́,” èyí tí í ṣe Alfa àti Omega. “Òtítọ́” ni ìbẹ̀rẹ̀, àárín, àti òpin; ó jẹ́ ọ̀rọ̀ Heberu tí a dá sílẹ̀ nípa mímú lẹ́tà àkọ́kọ́, lẹ́tà kẹtàlá, àti lẹ́tà ìkẹyìn nínú álífábẹ́ẹ̀tì Heberu jọ. Ilẹ̀ mì nígbà tí Kristi kú, lẹ́yìn náà ilẹ̀ mì míràn sì tún wáyé ní àjíǹde Rẹ̀. Níbi àgbélébùú, ilẹ̀-rírì àkọ́kọ́ wáyé, lẹ́yìn náà ibojì, lẹ́yìn náà ilẹ̀-rírì ní àjíǹde Rẹ̀. Ní àwọn ilẹ̀-rírì méjèèjì, a ṣí àwọn ibojì sílẹ̀.
“Nígbà tí Jésù, bí Ó ti rọ̀ mọ́ orí àgbélébùú, ké pé, ‘Ó parí,’ àwọn àpáta fọ́ yà, ilẹ̀ mì tìtì, a sì ṣí díẹ̀ nínú àwọn ibojì. Nígbà tí Ó jí dìde gẹ́gẹ́ bí Aṣẹ́gun lórí ikú àti ibojì, nígbà tí ilẹ̀ ń yí ká bí ẹni pé ó fẹ́ ṣubú, tí ògo ọ̀run sì ń tàn yíká ibi mímọ́ náà, ọ̀pọ̀ nínú àwọn òkú olódodo, tí wọ́n gbọ́ràn sí ìpè Rẹ̀, jáde wá gẹ́gẹ́ bí ẹlẹ́rìí pé Ó ti jí dìde. Àwọn ẹni-ìyàsọ́tọ̀ mímọ́ wọ̀nyí tí a jí dìde jáde wá nínú ògo. Wọ́n jẹ́ àwọn àyànfẹ́ àti àwọn ẹni mímọ́ láti gbogbo ìran, láti ìṣẹ̀dá títí sọ́dọ̀ àwọn ọjọ́ Kristi pàápàá. Báyìí, nígbà tí àwọn olórí Júù ń wá ọ̀nà láti fi bo òtítọ́ jíjí dìde Kristi mọ́lẹ̀, Ọlọ́run yàn láti mú ẹgbẹ́ kan dìde kúrò nínú ibojì wọn láti jẹ́rìí pé Jésù ti jí dìde, àti láti kéde ògo Rẹ̀.” Early Writings, 184.
Ní ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀-rírì àkọ́kọ́ ni a ṣí àwọn ibojì, àti ní ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀-rírì ìkẹyìn ni a ṣí ibojì Kristi. Nínú Ìfihàn orí kọkànlá, àwọn ẹlẹ́rìí méjì jáde wá láti inú ibojì wọn ní wákàtí kan náà pẹ̀lú ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀-rírì náà. Ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀-rírì náà ni òfin Ọjọ́ Àìkú, èyí tí àgbélébùú jẹ́ àpẹẹrẹ rẹ̀. Nítorí náà, yóò sì wà ní àjíǹde méjì ní wákàtí òfin Ọjọ́ Àìkú. Àkọ́kọ́ dúró fún ìbí ẹgbẹ̀rún kan ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì tí ó ṣẹlẹ̀ kí obìnrin náà tó wọ ìrora ìbímọ; èkejì sì ṣẹlẹ̀ nígbà ìrora ìbímọ rẹ̀. Obìnrin Ìfihàn orí kejìlá kọ́kọ́ bí ọmọkùnrin náà tí yóò fi ọ̀pá irin ṣàkóso àwọn orílẹ̀-èdè, láìsí ìrora ìbímọ kankan. Lẹ́yìn náà, nígbà òfin Ọjọ́ Àìkú, ìrora ìbímọ rẹ̀ bẹ̀rẹ̀, ó sì bí ọmọ kejì. Àkọ́kọ́, ó bí Élíjà, àti ní ìkẹyìn, ó bí Mósè. Òfin Ọjọ́ Àìkú ni wákàtí àjíǹde àwọn ìbejì Ìfihàn orí keje.
Nígbà tí a bá ṣí èdìdì keje náà ní kíkún ní àkókò òfin Ọjọ́ Àìkú, ìdákẹ́jẹ̀ yóò wà ní ọ̀run fún ìdajì wákàtí kan.
“Ṣùgbọ́n Ọlọ́run jìyà pẹ̀lú Ọmọ Rẹ̀. Àwọn áńgẹ́lì rí ìrora gbígbóná Olùgbàlà. Wọ́n rí Olúwa wọn tí ẹgbẹ́ ọmọ-ogun agbára Sátánì yí ká, tí ẹ̀dá Rẹ̀ sì rẹ̀ wúwo lábẹ́ ìbẹ̀rù oníwárìrì, àdììtú. Ìdákẹ́jẹ̀ bo ọ̀run. Kò sí háàpù kan tí a fi ọwọ́ kan. Bí àwọn ènìyàn ayé ìbá lè wo ìyàlẹ́nu ọmọ-ogun áńgẹ́lì bí wọ́n ṣe ń wo lọ́kàn-ìbànújẹ́ ní ìdákẹ́jẹ̀ bí Baba ti ń ya ìtànṣán ìmọ́lẹ̀, ìfẹ́, àti ògo Rẹ̀ kúrò lára Ọmọ Rẹ̀ olùfẹ́, wọn ìbá túbọ̀ lóye bí ẹ̀ṣẹ̀ ti burú tó ní ojú Rẹ̀.” The Desire of Ages, 693.
Ìdajì àkọ́kọ́ wákàtí náà ní àkókò ìmìtìtì ilẹ̀, dúró fún ìbí àkọ́kọ́ tàbí àjíǹde àwọn ẹlẹ́rìí méjì. Nínú ìdajì wákàtí náà, a fi èdìdì sára àwọn ẹlẹ́rìí méjì. Ó yẹ kí a fi èdìdì náà sára wọn ṣáájú òfin Ọjọ́ Àìkú, nítorí wọ́n ni àsíá tí ń pe ọmọ kejì mìíràn jáde kúrò nínú ibojì ní ìdajì wákàtí tí ó kù. Ọmọ kejì náà kò lè wá sí ìyè bí kò ṣe nípa rírí àwọn ọkùnrin àti àwọn obìnrin tí wọ́n ní èdìdì Ọlọ́run ní àkókò ìroragógó ìpọnjú ìdààmú òfin Ọjọ́ Àìkú.
“Iṣẹ́ Ẹ̀mí Mímọ́ ni láti dá ayé lójú ní ti ẹ̀ṣẹ̀, ní ti òdodo àti ní ti ìdájọ́. A lè kìlọ̀ fún ayé nìkan nípasẹ̀ rírí àwọn tí wọ́n gbà òtítọ́ gbà ni a yà sí mímọ́ nípasẹ̀ òtítọ́ náà, tí wọ́n ń hùwà ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ìlànà gíga àti mímọ́, tí wọ́n sì ń fi hàn ní ìtumọ̀ gíga, ọlọ́lá, ìlà ìyàtọ̀ láàárín àwọn tí ń pa àwọn àṣẹ Ọlọ́run mọ́, àti àwọn tí ń tẹ̀ wọ́n mọ́lẹ̀ lábẹ́ ẹsẹ̀ wọn. Ìsọdimímọ́ ti Ẹ̀mí fi ìyàtọ̀ tó wà láàárín àwọn tí wọ́n ní èdìdì Ọlọ́run hàn gbangba, àti àwọn tí ń pa ọjọ́ ìsinmi èké mọ́. Nígbà tí ìdánwò bá dé, a ó fi hàn kedere pé kí ni àmì ẹranko náà jẹ́. Ìpamọ́ ọjọ́ Àìkú ni. Àwọn tí, lẹ́yìn tí wọ́n ti gbọ́ òtítọ́, tí wọ́n sì ń bá a lọ láti ka ọjọ́ yìí sí mímọ́, ń rú ààmì ẹni ẹ̀ṣẹ̀ náà, ẹni tí ó rò láti yí àkókò àti òfin padà.” Bible Training School, December 1, 1903.
Àwọn àkọ́bí obìnrin náà ni ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún náà, tí a fi mọ̀ gẹ́gẹ́ bí àkọ́so nínú ìwé Ìfihàn. Wọ́n dúró fún àmì náà tí agbo mìíràn gbọ́dọ̀ mọ̀ ní àkókò ìpọnjú àti ìjà ní ogun òfin Ọjọ́-Àìkú. Àmì náà ni Sábáàtì, èyí tí ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún náà ń gbéga sókè ní àkókò tí ó jẹ́ àìlòfin láti ṣe bẹ́ẹ̀. Sister White pe àsíá wọn ní “àsíá Prince Emmanuel tí ẹ̀jẹ̀ ti bà jẹ́.”
“Nínú ìran ni mo rí ogun méjì ní ìjà líle tí ó burú gan-an. Ọ̀kan nínú àwọn ọmọ-ogun náà ni a ń darí nípa àwọn àsíá tí wọ́n gbé àmì ayé; èkejì sì ni a ń darí nípa àsíá Ẹ̀jẹ̀-Aládìí ti Ọmọ-Aládé Emmanuel. Àsíá léyìn àsíá ni a fi sílẹ̀ kí ó fà lẹ́yìn nínú erùpẹ̀, bí ẹgbẹ́ léyìn ẹgbẹ́ nínú ọmọ-ogun Oluwa ti ń darapọ̀ mọ́ ọ̀tá, àti bí ẹ̀yà léyìn ẹ̀yà láti inú ìpò àwọn ọ̀tá ṣe ń so ara wọn pọ̀ mọ́ àwọn ènìyàn Ọlọ́run tí ń pa àwọn àṣẹ mọ́. Áńgẹ́lì kan tí ń fò ní àárín ọ̀run fi àsíá Emmanuel sí ọwọ́ ọ̀pọ̀lọpọ̀, nígbà tí jagunjagun ńlá kan ké pè ní ohùn ńlá pé: ‘Ẹ wá sínú ìlà. Jẹ́ kí àwọn tí wọ́n jẹ́ olóòtítọ́ sí àwọn àṣẹ Ọlọ́run àti ẹ̀rí Kristi báyìí gba ipò wọn. Ẹ jáde kúrò láàárín wọn, kí ẹ sì yà ara yín sọ́tọ̀, ẹ má sì ṣe fi ọwọ́ kan ohun àìmọ́, èmi yóò sì gbà yín, èmi yóò sì jẹ́ Baba fún yín, ẹ̀yin yóò sì jẹ́ àwọn ọmọkùnrin àti ọmọbìnrin Mi. Jẹ́ kí gbogbo ẹni tí ó bá fẹ́ wá sókè sí ìrànlọ́wọ́ Oluwa, sí ìrànlọ́wọ́ Oluwa lòdì sí àwọn alágbára.’” Testimonies, volume 8, 41.
Àsíá tí a fi ẹ̀jẹ̀ ṣe àmì ni agbo míràn ti Ọlọ́run gbọ́dọ̀ rí ní àkókò ìpọnjú òfin ọjọ́ Àìkú. Àsíá náà jẹ́ ìmọ́lẹ̀ tí ń yọ̀ sókè tí ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ń gbé. Àsìá náà jẹ́ pupa ní àwọ̀, nítorí pé àsíá tí a fi ẹ̀jẹ̀ ṣe àmì ni. A ti ṣàpẹẹrẹ àsíá náà nínú ogun Jéríkò, nígbà tí Ráhábù gba àwọn amí wọlé, tí ó sì dáàbò bo wọ́n, lẹ́yìn náà ó sì jẹ́wọ́ ìtẹríba rẹ̀ sí ogun Jóṣúà nípa fífi òwú pupa kan jáde ní ferese rẹ̀. Ráhábù dúró fún àwọn ọmọ àkọ́bí kejì ti Ọlọ́run nínú ìpọnjú òfin ọjọ́ Àìkú, àwọn tí ó rí tí wọ́n sì gba àmì pupa náà, tí wọ́n sì wá sínú ìgbọràn sí ogun Jóṣúà. Òwú pupa tí Ráhábù lò jẹ́ àmì fún ogun Jóṣúà pé kí wọn má bàa pa ilé Ráhábù run.
Rahabu dúró fún àwọn tí wọ́n ṣì wà ní Bábílónì ní àkókò ìṣòro òfin Ọjọ́-Àìkú, àti ogun Jóṣúà dúró fún àwọn àkọ́bí nínú ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún. Òwú pupa jẹ́ àmì ìṣàpẹẹrẹ Sábáàtì Ọlọ́run. Òwú pupa náà ni àṣẹ àwọn amíṣọ̀kan fún Rahabu, tí ó gbọ́dọ̀ tẹ̀lé bí ó bá fẹ́ rí ààbò Ọlọ́run gbà.
Wò ó, nígbà tí àwa bá wọ ilẹ̀ náà, ìwọ yóò dì òwú pupa yìí mọ́ fèrèsé tí ìwọ fi sọ wá kalẹ̀; ìwọ yóò sì kó baba rẹ, àti ìyá rẹ, àti àwọn arákùnrin rẹ, àti gbogbo ará ilé baba rẹ wá sí ilé rẹ. Joshua 2:8.
Àmì tí àwọn tí wọ́n ṣì wà ní Bábílónì gbọ́dọ̀ rí ni a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípa okùn àlùkò, èyí tí í ṣe Sábáàtì, ṣùgbọ́n tí ó tún ń fi ìyàtọ̀ tí ó wà láàrín àwọn ìbejì méjèèjì hàn. Ìbejì àkọ́bí ni ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì, nítorí wọ́n gbé àsíà tí ẹ̀jẹ̀ ti bà jẹ́ ti Ọmọ-ọba Emmanuel ní ọwọ́ wọn.
Yóò sì gbé àsíá kalẹ̀ fún àwọn orílẹ̀-èdè, yóò sì kó àwọn àtìpó ilẹ̀ Ísráẹ́lì jọ, yóò sì kó àwọn tí a tú ká ti Júdà jọ láti igun mẹ́rin ayé. Ìlara Éfúrémù náà yóò kúrò, a ó sì gé àwọn ọ̀tá Júdà kúrò: Éfúrémù kì yóò ṣe ilára Júdà mọ́, Júdà kì yóò sì yọ Éfúrémù lẹ́nu mọ́. Ṣùgbọ́n wọn yóò fò lé èjìká àwọn Filistini sí ìwọ̀-oòrùn; wọn yóò kó ohun ìní àwọn ti ìlà-oòrùn pọ̀; wọn yóò na ọwọ́ wọn lé Edomu àti Móábù; àwọn ọmọ Ámónì yóò sì ṣe ìgbọràn sí wọn. Isaiah 11:12–14.
Ìbejì àkọ́bí ní àmì elése pupa, èyí tí í ṣe òwú elése pupa tí ń samisi àkọ́bí. Ìbejì àkọ́bí náà ni Sára, èkejì tí a bí sì ni Fárésì.
Ó sì ṣẹ ní àkókò ìroró ìbí rẹ̀ pé, kíyèsi i, ìbejì wà nínú ilé-ọmọ rẹ̀. Ó sì ṣẹ nígbà tí ó wà nínú ìroró ìbí pé, ọ̀kan nínú wọn na ọwọ́ rẹ̀ jáde; agbẹbí sì mú un, ó sì di òwú pupa sí ọwọ́ rẹ̀, ní wí pé, “Èyí ni ó kọ́kọ́ jáde.” Ó sì ṣẹ bí ó ti fa ọwọ́ rẹ̀ padà, pé, kíyèsi i, arákùnrin rẹ̀ jáde: obìnrin náà sì wí pé, “Báwo ni ìwọ ṣe ya ọ̀nà sílẹ̀ fún ara rẹ? Ìfọ̀ yìí wà lórí rẹ.” Nítorí náà ni a ṣe pè orúkọ rẹ̀ ní Fáresi. Lẹ́yìn náà ni arákùnrin rẹ̀ náà jáde, ẹni tí òwú pupa náà wà lórí ọwọ́ rẹ̀: a sì pè orúkọ rẹ̀ ní Séra. Jẹ́nẹ́sísì 38:27–30.
Zarah túmọ̀ sí ìmọ́lẹ̀ tí ń yọ̀ sókè, Pharez sì túmọ̀ sí láti jáde lọ́nà ìfọ̀rọ̀. Nígbà tí ìbejì náà, Pharez, rí ìmọ́lẹ̀ tí ń yọ̀ sókè ti àmì òwú pupa lórí ọwọ́ ìbejì arákùnrin rẹ̀, Zarah, ó “jáde,” tàbí ó wá jáde kúrò ní Babeli. Ìmọ̀ Zarah nípa ìmọ́lẹ̀ tí ń yọ̀ sókè ti òwú pupa náà fi hàn ìtẹríba ìbejì tí a bí gbẹ̀yìn sí ìbejì àkọ́bí.
Wọn yóò sì ti ìlà-oòrùn, àti ti ìwọ̀-oòrùn, àti ti àríwá, àti ti gúúsù wá, wọn yóò sì jókòó nínú ìjọba Ọlọ́run. Kíyèsi i, àwọn tí ó ṣe ìkẹyìn wà tí yóò di àkọ́kọ́, àwọn tí ó sì ṣe àkọ́kọ́ wà tí yóò di ìkẹyìn. Luku 13:29, 30.
Ìtàn ìkọ̀kọ̀ ti ààrá méje náà ń fi àmì ọ̀nà mẹ́ta hàn. Àmì ọ̀nà àkọ́kọ́ àti èyí ìkẹyìn jẹ́ àwọn ìdàmú-ọkàn. Àkókò tí ó wà láàárín ìdàmú-ọkàn àkọ́kọ́ àti ìránṣẹ́ Ẹkún Ọ̀gànjọ́ ni àkókò ìdádúró. Láti ìgbà Ẹkún Ọ̀gànjọ́, èyí tí í ṣe àmì ọ̀nà kejì, àkókò náà ni àkókò ìdìmọ̀. Àkókò tí í ṣe àkókò ìdìmọ̀ náà parí ní ìdàmú-ọkàn ìkẹyìn.
Ìtàn ìkọ̀kọ̀ ti ààrá méje náà ń tọ́ka sí àmì ọ̀nà mẹ́ta. Àmì ọ̀nà àkọ́kọ́ àti ti ìkẹyìn ni ṣíṣí àwọn ibojì nígbà ìmìtìtì ilẹ̀. Àkókò tí ó wà láàárín ṣíṣí ibojì àkọ́kọ́ àti ìránṣẹ́ Ẹkún Àárín Òru ni àkókò ìdádúró. Láti inú Ẹkún Àárín Òru, èyí tí í ṣe àmì ọ̀nà kejì, àkókò náà ni àkókò ìdìdì. Àkókò tí í ṣe àkókò ìdìdì náà parí nígbà ṣíṣí ibojì ìkẹyìn.
Àwọn ẹlẹ́rìí méjì wọ̀nyí ti àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta ti ìtàn ìkọ̀kọ̀ ti ààrá méje ni a tún jẹ́rìí sí nípasẹ̀ ikú àti àjíǹde Kristi. Ìṣípayá àkọ́kọ́ ibojì ni a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ pẹ̀lú ìrìbọmi Kristi sínú ibojì omi, ibojì ìkẹyìn sì ni àgbélébùú. Láàárín ìrìbọmi Kristi àti àgbélébùú, Kristi kéde ìránṣẹ́ Rẹ̀, èyí tí ó jẹ́ àpẹẹrẹ Igbẹ́ Kígbe Òru. Ó mú ìkéde náà ṣẹ ní ọjọ́ ẹgbẹ̀rún kan, àádọ́ta, àti ọgọ́ta. Lẹ́yìn àgbélébùú, nínú ẹ̀dá àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Rẹ̀, a tún ìránṣẹ́ Igbẹ́ Kígbe Òru náà ṣe fún ọjọ́ ẹgbẹ̀rún kan, àádọ́ta, àti ọgọ́ta títí di ikú Stéfánù.
Àwọn ẹlẹ́rìí méjì ti Ìfihàn orí kọkànlá ni a fún ní agbára láti fi ìhìnrere Igbe Àárín Òru hàn fún ẹgbẹ̀rún kan ó lé ọgọ́ta ọjọ́. Lẹ́yìn náà, a pa wọ́n, a sì fi wọ́n sí ojú pópó fún ẹgbẹ̀rún kan ó lé ọgọ́ta ọjọ́, títí a fi mú wọn padà wá sí ìyè, tí a sì tún fún wọn ní agbára.
A ó máa tẹ̀síwájú láti ṣàwádìí àwọn òtítọ́ wọ̀nyí nínú àpilẹ̀kọ tí ó tẹ̀lé.
“Àfi bí ìyípadà ọkàn tòótọ́ bá wà sí ọ̀dọ̀ Ọlọ́run; àfi bí ẹ̀mí ìyè Ọlọ́run bá sọ ọkàn di alààyè sí ìyè ẹ̀mí; àfi bí àwọn tí ń jẹ́wọ́ òtítọ́ bá jẹ́ ẹni tí ìlànà tí a bí láti ọ̀run ń darí, a kò tíì bí wọn nípa irúgbìn àìbàjẹ́ tí ń yè, tí ó sì ń dúró títí láé. Àfi bí wọ́n bá gbẹ́kẹ̀lé òdodo Kristi gẹ́gẹ́ bí ààbò wọn kan ṣoṣo; àfi bí wọ́n bá fara wé ìwà Rẹ̀, tí wọ́n sì ń ṣiṣẹ́ nínú ẹ̀mí Rẹ̀, wọ́n wà ní ìhòòhò, wọn kò wọ aṣọ òdodo Rẹ̀. Ní ọ̀pọ̀ ìgbà ni a máa ń mú òkú kọjá gẹ́gẹ́ bí alààyè; nítorí àwọn tí ń ṣiṣẹ́ ohun tí wọ́n ń pè ní ìgbàlà gẹ́gẹ́ bí èrò tiwọn, Ọlọ́run kò ṣiṣẹ́ nínú wọn láti fẹ́ àti láti ṣe gẹ́gẹ́ bí ìfẹ́ rere Rẹ̀.”
“Àwùjọ yìí ni a ṣàfihàn dáadáa nípasẹ̀ àfonífojì egungun gbígbẹ tí Hesekieli rí nínú ìran.” Review and Herald, January 17, 1893.