Ìfihàn Jésù Kristi — Nọ́mbà Mẹ́rìndínlógún

A ti ń ṣàlàyé ìtẹ̀lé àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ tí ìtàn ìkọ̀kọ̀ àwọn àrá méje, gẹ́gẹ́ bí a ṣe ṣàfihàn rẹ̀ nínú Ìfihàn orí kẹ́tàlá sí kẹtàlá, ti fi hàn. A kò tíì dé ibi náà nínú ìdàgbàsókè àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ wọ̀nyí níbi tí a ó ti fi ìtàn ìwo Protestanti àti ìwo Repọ́búlíkání bo ara wọn. Bákan náà, a kò tíì tún pèsè ìpìlẹ̀ ìmọ̀kan láti fi tọ́ka gbangba sí ipa Islam nínú ìránṣẹ́ Ẹkún Òru Àárín. Síbẹ̀, òtítọ́ pàtàkì kan wà tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ wọ̀nyí, tí ó sì ń tọ́ka sí ohun tí ènìyàn gbọ́dọ̀ ṣe nígbà tí wọ́n bá lóye àwọn òtítọ́ tí a ń tú ìdì rẹ̀ sílẹ̀. Ìbùkún Ìfihàn ní nínú ara rẹ̀ ojúṣe “pípamọ́” àwọn nǹkan wọ̀nyí tí a kọ sílẹ̀.

Ìlà ìtàn tí a ń tú ìdì rẹ̀ sílẹ̀ ń gbé agbára ẹ̀dá Ọlọ́run lọ sọ́dọ̀ àwọn tí yóò gbọ́, tí yóò kà, tí yóò sì pa àwọn nǹkan wọ̀nyí mọ́ tí a kọ sínú rẹ̀. Nítorí náà, ó ti tó àkókò láti yà kúrò nínú àyẹ̀wò wa lórí ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ ìkẹyìn Isaiah, àti Ìfihàn orí kọkànlá títí dé kẹtàlá, kí a lè fi ìtumọ̀ pàtàkì “ọjọ́ mẹ́ta àti ààbọ̀” tí Elijah àti Moses fi kú ní ojú pópó títóbi jùlọ ti ìròyìn, tí ń gba àárín àfonífojì àwọn egungun gbígbẹ tí ó ti kú kọjá, múlẹ̀. Ohun tí a óò dá mọ̀ nísinsin yìí ni ààmì aṣojú ti “aginjù.”

Nínú àpilẹ̀kọ tó kọjá a dá mẹ́rin lára àwọn ẹlẹ́rìí àsọtẹ́lẹ̀ mọ̀ nípa ìtòlẹ́sẹẹsẹ àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ìtàn ìkọ̀kọ̀ ti ààrá méje fi múlẹ̀. Ìlà àwòrán Kristi, ìlà àwọn ẹlẹ́rìí méjì, ìlà àwòrán ẹranko náà, àti ìlà ọba àríwá èké.

Ìdajì kejì ìlà ọba àríwá èké náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú fífi agbára fún ipò póòpù ní ọdún 538. Lẹ́yìn náà, ipò póòpù, ọba àríwá èké ti ẹ̀mí, tẹ Jerusalẹmu ti ẹ̀mí àti Israẹli ti ẹ̀mí mọ́lẹ̀ fún ẹgbẹ̀rún ọdún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, àti ọgọ́ta ọdún.

A sọ fún Johanu pé kí ó wọn mejeeji ibi mímọ́ náà àti ogun náà, ṣùgbọ́n a tún sọ fún un pé kí ó fi àgbàlá náà sílẹ̀, nítorí a ti fi í fún àwọn orílẹ̀-èdè fún ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, àti ọdún mẹ́rìndínlọ́gọ́ta.

Johanu àti Luku jẹ́rìí pé àwọn Kèfèrí ń “tẹ̀ mọ́lẹ̀” “Jerusalẹmu,” fún “oṣù mẹ́rìnlélógójì.” Johanu ń tọ́ka sí gígùn àkókò náà, Luku sì ń fi òpin ìtàn náà hàn. Àwọn ẹlẹ́rìí méjèèjì wọ̀nyí ń sọ̀rọ̀ nípa ìbéèrè tó wà nínú Danieli orí kẹjọ, ẹsẹ̀ kẹtàlá.

Ìbéèrè nípa àkókò ìpẹ́ tí a ó fi tẹ ibi mímọ́ àti ogun náà mọ́lẹ̀ fi hàn pé agbára ìparun méjì wà tí yóò ṣe iṣẹ́ títẹ Jerúsálẹ́mù mọ́lẹ̀, èyí tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú Dáníẹ́lì gẹ́gẹ́ bí “ibi mímọ́” àti pẹ̀lú gẹ́gẹ́ bí “ogun.” Òye ìpilẹ̀ tó tọ́ nípa ẹsẹ̀ yìí, gẹ́gẹ́ bí J. N. Andrews ti sọ ọ́, ni pé ẹsẹ̀ náà ń tọ́ka sí agbára ìparun méjì, tí wọ́n tẹ ibi mímọ́ àti ogun náà mọ́lẹ̀. Agbára ìparun àkọ́kọ́ tí a tọ́ka sí nínú ẹsẹ̀ náà ni ẹ̀sìn keferi, èkejì sì ni ẹ̀sìn póòpù. Ọ̀rọ̀ náà “ogun” ni ọ̀nà tí Dáníẹ́lì fi ń ṣàlàyé ohun tí Jòhánù pè ní “àwọn olùjọsìn” nínú tẹ́ńpìlì, ìyẹn ní Jerúsálẹ́mù.

Nínú ìmúṣẹ “ìgbà méje” ti Lefitiku ogún-dín-lọ́gbọ̀n, ìbọ̀rìṣà tẹ ibi mímọ́ àti ogun-ogun náà mọ́lẹ̀ fún ọdún ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì àti ọgọ́ta, lẹ́yìn náà ẹ̀sìn póòpù sì ṣe iṣẹ́ kan náà fún àfikún ọdún ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì àti ọgọ́ta. Ìjọ Póòpù ti tẹ Jerusalẹmu mọ́lẹ̀ fún ọdún ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì àti ọgọ́ta gẹ́gẹ́ bí Luku àti Johanu, títí di ìgbà tí ìjọ póòpù gba ọgbẹ́ ikú rẹ̀ ní 1798. Nípa yíyọ ọdún ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì àti ọgọ́ta kúrò nínú 1798, a dé 538. Nípa yíyọ ọdún ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì àti ọgọ́ta kúrò nínú 538, a dé 723 ṣáájú Kristi, nígbà tí Ásíríà, ọba àríwá gidi ní àkókò náà, kó ìjọba àríwá Ísírẹ́lì lọ sí ìgbèkùn.

Jòhánù tọ́ka sí ẹgbẹ̀rún méjìlélọ́gọ́rin àti ọgọ́ta ọdún nìkan tí ìjọba póòpù tẹ ilé-mímọ́ àti ogun náà mọ́lẹ̀, ṣùgbọ́n Lúùkù sọ̀rọ̀ nípa àkókò méjèèjì ti ẹgbẹ̀rún méjìlélọ́gọ́rin àti ọgọ́ta ọdún tí ẹ̀sìn kèfèrí àti ẹ̀sìn póòpù fi tẹ Jerúsálẹ́mù mọ́lẹ̀, nítorí ó sọ pé, “títí àkókò àwọn aláìkọlà yóò fi pé.” Lúùkù fi hàn pé títẹ Jerúsálẹ́mù mọ́lẹ̀ ju “àkókò” kan ṣoṣo lọ, nítorí ó pè é ní ìmúṣẹ “àwọn àkókò” àwọn aláìkọlà.

Dájúdájú, ní ọdún 1856, Àdífẹnítì Mílàrà di ti Laodíkíà, àti ọdún méje lẹ́yìn náà wọ́n kọ òtítọ́ “àkókò méje” inú Léfítíkù orí kẹrìndínlọ́gbọ̀n, nítorí náà kò ṣeé ṣe fún Àdífẹnítì láti rí àwọn òtítọ́ Bíbélì rọrùn wọ̀nyí. Òtítọ́ tí mo ń tọ́ka sí ni pé ìtàn ìkọ̀kọ̀ ti ààrá méje, èyí tí ń fi àmì ọ̀nà mẹ́ta hàn, àti àkókò kan láàárín àmì ọ̀nà kìíní àti èkejì, lẹ́yìn náà sì tún jẹ́ àkókò kejì láàárín àmì ọ̀nà èkejì àti ẹ̀kẹta, ni a ṣojú fún nínú ìlà àsọtẹ́lẹ̀ ọba àríwá èké náà.

Ìlà yẹn bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 723 ṣáájú Kristi, nígbà tí ìjọba àríwá Israẹli lọ sínú ìgbèkùn ní ọwọ́ ọba Ásíríà, ọba àríwá gidi kan. Lẹ́yìn náà, ní ọdún 538, a fi agbára fún ọba àríwá ti ẹ̀mí, ó sì tẹ Jerusalẹmu ti ẹ̀mí mọ́lẹ̀ fún ọdún ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, àti ọgọ́ta mìíràn, títí di ìgbà tí ó fi gba ọgbẹ́ ikú kan ní ọdún 1798. Láti ọdún 723 ṣáájú Kristi títí dé 538, àwọn agbára tí ń pa Israẹli mọ́ lábẹ́ ìṣàkóso nígbà gbogbo jẹ́ agbára keferi.

Lẹ́yìn ìran Kristi ń tọ́ka sí ìfìyàsímímọ́ ọba àríwá tòótọ́ ní ìgbà ìbatisí Rẹ̀ ní ọdún 27, àti lẹ́yìn ọjọ́ àsọtẹ́lẹ̀ ẹgbẹ̀rún kan igba méjìlélọ́gọ́ta, a kàn án mọ́ àgbélébùú. Lẹ́yìn náà ni a fún àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Rẹ̀ ní agbára láti gbé ìhìnrere ọba àríwá tòótọ́ kalẹ̀, títí di ìsòkúta Stéfánù ní ọdún 34. Àkókò kan ṣoṣo tí Kristi kò rìn ní gbogbo ọjọ́ ẹgbẹ̀rún kan igba méjìlélọ́gọ́ta iṣẹ́-ìránṣẹ́ Rẹ̀ ni nígbà tí ó gun wọ Jerúsálẹ́mù nínú ìwọlé ìṣegun. Nítorí náà, ó tẹ Jerúsálẹ́mù mọ́lẹ̀ fún ọjọ́ ẹgbẹ̀rún kan igba méjìlélọ́gọ́ta, gẹ́gẹ́ bí àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Rẹ̀ náà ṣe ṣe lẹ́yìn àgbélébùú. Àwọn ìlà méjèèjì, ọba àríwá èké àti Kristi, ọba àríwá tòótọ́, tẹ Jerúsálẹ́mù àti ogun náà mọ́lẹ̀ fún ọjọ́ ẹgbẹ̀rún kan igba méjìlélọ́gọ́ta.

Ẹ̀sìn keferi jẹ́ àfàwọ́kọ ètò ìjọsìn iṣẹ́ ibi mímọ́ ayé ti àwọn Júù gidi, àti pé ẹ̀sìn póòpù jẹ́ àfàwọ́kọ iṣẹ́ ibi mímọ́ ọ̀run ti àwọn Júù ti ẹ̀mí. Ẹgbẹ̀rún kan ọdún méjìdínlọ́gọ́ta ti ẹ̀sìn keferi bá ọjọ́ ẹgbẹ̀rún kan ọgọ́rùn-ún méjìdínlọ́gọ́ta ti Kristi lọ ní ìbámu, àti pé ẹgbẹ̀rún kan ọdún méjìdínlọ́gọ́ta ti ẹ̀sìn póòpù bá ọjọ́ ẹgbẹ̀rún kan ọgọ́rùn-ún méjìdínlọ́gọ́ta ti àwọn ọmọ-ẹ̀yìn lọ ní ìbámu.

Ọ̀kọ̀ọ̀kan nínú àwọn ìlà méjèèjì náà ní ìtòlẹ́sẹẹsẹ àsọtẹ́lẹ̀ kan náà pátápátá ti ìtàn ìkọ̀kọ̀ ti ààrá méje, tí a bẹ̀rẹ̀ sí í tú síta ní gbangba ní Oṣù Keje, 2023. A ṣe ìtúsílẹ̀ náà lápá kan nípasẹ̀ ìmòye ìdánimọ̀ ìbànújẹ àkọ́kọ́ ti ìṣísẹ̀ Millerite. Ìbànújẹ àkọ́kọ́ wọn mú àkókò kan wọlé, tí a pè ní “àkókò ìdádúró” nínú òwe àwọn wúńdíá mẹ́wàá. “Àkókò ìdádúró” náà parí ní ìpàdé àgọ́ Exeter, New Hampshire, nígbà tí a ti fi ìránṣẹ́ Ẹkún Àárín Òru múlẹ̀ ní kíkún. Ìpàdé àgọ́ Exeter di àmì ọ̀nà kejì, èyí tí ó sì tún mú àkókò kan wọlé nínú èyí tí a ti ń kéde ìránṣẹ́ Ẹkún Àárín Òru, títí àmì ọ̀nà kẹta ti ìdájọ́ àti ìbànújẹ ìkẹyìn fi dé.

Àwọn àmì-ọ̀nà mẹ́ta náà ni ìdààmú àkọ́kọ́, ìránṣẹ́ Ìkígbe Lọ́gàn-Òru, àti ìdààmú ìkẹyìn. Àwọn àmì-ọ̀nà mẹ́ta wọ̀nyí bá ọ̀rọ̀ Hébérù náà “òtítọ́” mu, èyí tí ó dúró fún lẹ́tà àkọ́kọ́, lẹ́tà kẹtàlá, àti lẹ́tà ìkẹyìn nínú álífábẹ́ẹ̀tì Hébérù. Ìbẹ̀rẹ̀ àti ìkẹyìn, tí àwọn méjèèjì jẹ́ ìdààmú, ń ṣàfihàn ààmì ìdánimọ̀ Alfa àti Omega.

Kò sí àfihàn tààrà kan ti ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, àti ọgọ́ta ọjọ́ nínú ìtàn àwọn Millerite, síbẹ̀ ìtàn àwọn Millerite ni ìtàn ìṣísẹ̀ àkọ́kọ́, nítorí náà ó jẹ́ àpẹẹrẹ ìṣísẹ̀ ìkẹyìn. Ìtàn ìdààmú àkọ́kọ́ nínú ìṣísẹ̀ ìkẹyìn bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù Keje, ọdún 2020, a sì ṣàpèjúwe rẹ̀ nínú Ìfihàn orí kọkànlá. Nínú Ìfihàn orí kọkànlá, wọ́n pa àwọn ẹlẹ́rìí méjì, èyí sì samisi ìdààmú àkọ́kọ́ nínú ìṣísẹ̀ ìkẹyìn, èyí tí a fi ìṣísẹ̀ àkọ́kọ́ ṣe àpẹẹrẹ rẹ̀.

Nínú Ìfihàn mọ́kànlá, ìdààmú náà mú àkókò ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì àti ọgọ́ta ọjọ́ wá, nígbà tí òkú wọn wà ní òpópónà; báyìí ni ó ṣe samí àkókò ìdádúró nínú àkàwé náà. Ní àjíǹde wọn, a gbé wọn sókè gẹ́gẹ́ bí àsíá ní wákàtí kan náà pẹ̀lú ìdájọ́ òfin Ọjọ́ Àìkú. Ìtàn àwọn ẹlẹ́rìí méjèèjì náà ní àkókò ààmì ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì àti ọgọ́ta ọjọ́ nínú.

Àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀ ìṣísẹ̀ angẹli kẹta nínú ìtàn ìkọ̀kọ̀ ti ààrá méje ń pèsè ìtọ́kasí pàtó púpọ̀ ju àwọn ìlà afiwéra mìíràn lọ, ṣùgbọ́n ìlà angẹli kẹta, ìlà ọba àríwá tòótọ́, àti ìlà ọba àríwá èké, gbogbo wọn ní àwọn àbùdá àsọtẹ́lẹ̀ kan náà: ibi ìbẹ̀rẹ̀ kan, tí àkókò kan ń tẹ̀ lé e tí ó dé ibi àárín kan, tí àkókò mìíràn sì ń tẹ̀ lé e tí ó dé ìdájọ́ ní ibi ìparí.

Ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì lé ọgọ́ta ọjọ́ jẹ́ apá pàtàkì nínú ìtàn ìkọ̀kọ̀ ti àwọn àrá méje. Ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì lé ọgọ́ta ọjọ́ ni a fi ṣe àpẹẹrẹ gẹ́gẹ́ bí “aginjù” nínú Ìfihàn orí kejìlá.

Ìjọ sá lọ sínú aginjù láti bọ́ lọ́wọ́ títẹ̀ mọ́lẹ̀ agbára póòpù fún ẹgbẹ̀rún ọdún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, àti ọgọ́ta ọdún. Ẹsẹ̀ kẹrìnlá pèsè ẹlẹ́rìí mìíràn.

Ìjọ sá kúrò nínú inúnibíni ejò náà àti ti àga póòpù fún ẹgbẹ̀rún kan, igba méjìlá, àti ọgọ́ta ọdún; nítorí náà, “aginjù” jẹ́ àmì àpẹẹrẹ àwọn ọjọ́ ẹgbẹ̀rún kan, igba méjìlá, àti ọgọ́ta náà. Nọ́mbà yẹn farahàn ní tààrà ní ìgbà méje nínú àwọn ìwé Dáníẹ́lì àti Ìfihàn, ṣùgbọ́n a tún ṣojú rẹ̀ ní ọ̀nà mìíràn púpọ̀ nínú Ìwé Mímọ́. Nínú ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan, ó ń ṣàpẹẹrẹ “ìgbà méje” ti Léfítíkù ogún-ún àti mẹ́fà.

Bóyá ìjọsìn òrìṣà ni ó ń tẹ ibi-mímọ́ àti ogun náà mọ́lẹ̀ láti ọdún 723 BC títí dé ọdún 538, tàbí pépàsí ni ó ń tẹ Jerusalẹmu ti ẹ̀mí àti àwọn olùjọsìn inú rẹ̀ mọ́lẹ̀, ó jẹ́ àpèjúwe ìtúká àwọn ènìyàn Ọlọ́run, èyí tí ó wáyé nítorí pé àwọn ènìyàn Ọlọ́run fọ májẹ̀mú “àwọn ìsinmi ilẹ̀” gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ nínú Lefitiku orí kẹẹ́dógún àti kẹrìndínlọ́gbọ̀n. Nínú orí kẹrìndínlọ́gbọ̀n a pè é ní ìjà májẹ̀mú Ọlọ́run.

Ìṣọ̀tẹ̀ sí májẹ̀mú Ọlọ́run mú ìránṣẹ́ àti ìtúká tí ó bá àwọn ènìyàn Ọlọ́run, èyí tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí “ìjà májẹ̀mú mi.” Láìní òye nípa ìyà náà, èyí tí Dáníẹ́lì ń pè ní “èébú” àti “ìbúra” Mósè, tí a sì tún ń pè ní “ìjà májẹ̀mú mi,” ń fòjú ènìyàn, kí ó má bàa rí ìtumọ̀ jinlẹ̀ iṣẹ́ Kristi gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú orí kẹ́sàn-án Dáníẹ́lì. Àyẹ̀wò tí ó ní ìṣọ̀kan nípa àwọn ènìyàn Ọlọ́run tí wọ́n wà nínú ìfòjú Laodíkea nínú àwọn ìkọ̀wé Ellen White ni pé wọn kò lè “ronú láti ìdí, sí àbájáde.” O lè jẹ́wọ́ pé o lóye ẹgbẹ̀rún ọdún kan àti ọgọ́ta ọdún ti Àwọn Àkókò Òkùnkùn, ṣùgbọ́n bí o kò bá mọ “ìdí” ìtẹ̀ mọ́lẹ̀ yẹn, afọ́jú ni ọ.

Ìmúdájú Kristi sí májẹ̀mú náà ní ìbáṣepọ̀ tààrà pẹ̀lú “ìjà májẹ̀mú Rẹ̀.” Àkókò “èébú” náà jẹ́ ẹgbẹ̀rún méjì, ọgọ́rùn-ún márùn-ún àti ogún ọdún, àti àkókò tí Kristi fi ń múdájú májẹ̀mú kan náà náà jẹ́ ẹgbẹ̀rún méjì, ọgọ́rùn-ún márùn-ún àti ogún ọjọ́. Ní ìbámu pẹ̀lú ọ̀rọ̀ Heberu náà “òtítọ́” tí ń pèsè ètò ìpilẹ̀ ìtàn aṣírí ti ààrá méje, ọ̀sẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ tí Kristi yóò fi múdájú májẹ̀mú Rẹ̀ ní àmì ọ̀nà mẹ́ta tí a ṣojú fún nípasẹ̀ lẹ́tà àkọ́kọ́, ẹ̀ẹ̀kànlá-dín-lógún, àti lẹ́tà ìkẹyìn nínú alfabẹ́ẹ̀tì Heberu.

Àmì àkọ́kọ́ ọ̀sẹ̀ náà ni ìrìbọmi Rẹ̀, àmì kejì ni àgbélébùú, èyí ìkẹyìn sì ni ikú Stéfánù. Láti kọ̀ láti rí “àkókò méje” inú Lefitiku ogún-ún lé mẹ́fà, gẹ́gẹ́ bí àwọn áńgẹ́lì ọ̀run ti darí William Miller láti rí “àkókò méje,” ń yọ agbára kúrò láti rí ní kíkún àsọtẹ́lẹ̀ gan-an náà níbi tí Kristi ti ta ẹ̀jẹ̀ Rẹ̀ sílẹ̀, tí Ó sì fi jẹ́rìí májẹ̀mú gan-an náà tí àwọn ènìyàn Rẹ̀ àtijọ́ gidi ti kọ̀. Gbogbo ẹni tí yóò gbàlà ní ìkẹyìn yóò ní ìmọ̀ “òtítọ́” tí kò pé, tí kò sì kún. Ṣùgbọ́n kò sí ẹni tí a gbàlà tí ó mọ̀ọ́mọ̀ kọ̀ láti rí “òtítọ́.” Ọ̀nà kan ṣoṣo ni ó wà sí ọ̀dọ̀ Baba, èyí náà sì ni nípasẹ̀ Jésù, Jésù sì ni “òtítọ́.”

Èyí jẹ́ ìmòye tí ó yẹ kí a fara balẹ̀ ronú lé lórí, nítorí pé ó ń sọ̀rọ̀ nípa májẹ̀mú Lefitiku ogún-ún márùn-ún àti ogún-ún mẹ́fà. “Ègún” “àkókò méje” náà ni a mú wá sórí Ísírẹ́lì gidi ìgbàanì nípasẹ̀ àìfẹ́ wọn láti mú àwọn ìlànà tí ń jẹ́ kí ilẹ̀ sinmi ṣẹ, àti láti mú àwọn ìtọ́nisọ́nà Jùbílì ṣẹ. Ẹ̀ṣẹ̀ àìṣe ni ó jẹ́. A mú ègún náà wá sórí wọn nítorí pé wọn kọ iṣẹ́ kan sílẹ̀ tí a pàṣẹ fún wọn láti ṣe, kì í ṣe nítorí pé wọn ti ta òfin kan ní tààràtà, bíi pé ìwọ kì yóò pani tàbí ìwọ kì yóò jalè. Wọ́n kàn ṣàìka àwọn ìlànà tí ó ní í ṣe pẹ̀lú jíjẹ́ kí ilẹ̀ sinmi. Àwọn Adventist tí wọn kàn kò gba “àkókò méje” náà (èyí tí àwọn angẹli darí William Miller láti ṣàwárí) nítorí ìdí aláìyàsọ́tọ̀kànwákíkankí, kàn kò tíì gba àkókò láti ṣe ìwádìí òtítọ́ náà ní tòótọ́, wọ́n sì ń ṣe irú ọ̀tẹ̀ àìṣe kan náà nípa ṣíṣàìka sí ìtàn májẹ̀mú kan náà gan-an tí Ísírẹ́lì gidi ìgbàanì ṣàìka sí. Ìbẹ̀rẹ̀ ń fi òpin hàn.

Ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, ọgọ́ta ọjọ́ wọ̀nyí nínú Ìfihàn orí kejìlá, tí a mọ̀ sí “aginjù,” jẹ́ àmì ìṣàpẹẹrẹ “ìgbà méje.” Mejeeji ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, ọgọ́ta ọjọ́ iṣẹ́-ìránṣẹ́ Kristi, àti ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, ọgọ́ta ọjọ́ iṣẹ́-ìránṣẹ́ ọmọ-ẹ̀yìn náà, dúró fún gbogbo ọ̀sẹ̀ náà nígbà tí a ń fi májẹ̀mú náà múlẹ̀. Bákan náà, mejeeji ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, ọgọ́ta ọdún tí ẹ̀sìn keferi fi tẹ àwọn ènìyàn Ọlọ́run mọ́lẹ̀, àti ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, ọgọ́ta ọdún tí ẹ̀sìn papalì fi tẹ àwọn ènìyàn Ọlọ́run mọ́lẹ̀, dúró fún gbogbo “ìgbà méje” ègún Mose.

Nínú Ìfihàn orí kọkànlá, lẹ́yìn ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì àti ọgọ́ta ọjọ́, a mú àwọn egungun tí ó kú padà wá sí ìyè kí wọ́n lè wọ inú májẹ̀mú gẹ́gẹ́ bí ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì. Ṣùgbọ́n kí wọ́n lè mú àjọṣe májẹ̀mú náà ṣẹ, a béèrè pé kí wọ́n mú àwọn ọ̀rọ̀ májẹ̀mú náà ṣẹ, gẹ́gẹ́ bí Dáníẹ́lì ti ṣe nínú orí kẹsàn-án. Àwọn ọ̀rọ̀ májẹ̀mú “àkókò méje” náà ní àwọn ìtọ́ni pàtó fún àwọn tí wọ́n bá rí ara wọn ní ilẹ̀ ọ̀tá. Nígbà tí àwọn tí wọ́n jí sí òtítọ́ pé a ti tú wọn ká bá fẹ́ padà sọ́dọ̀ Olúwa, Lefitiku ogún àti mẹ́fà pèsè ìtọ́ni nípa bí wọ́n ṣe yẹ kí wọ́n padà.

Ọ̀rọ̀ náà “ṣubú tán” nínú Ìwé Mímọ́ túmọ̀ sí láti tú ká, láti bàjẹ́, àti láti jẹ tán kúrò. Láti ṣubú tán ni láti rẹ̀ sí ipò egungun gbígbẹ tí ó ti kú. Àti pé ìtọ́nisọ́nà náà ń tọ́ka sí ikú, nítorí ó ṣojú àwọn tí wọ́n jí sí mímọ̀ ipò wọn gẹ́gẹ́ bí ẹni pé wọ́n wà “ní ilẹ̀ àwọn ọ̀tá yín.”

Ní ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù Keje, ọdún 2020, ìdààmú àkọ́kọ́ nínú ìrìnàjò áńgẹ́lì kẹta ṣẹlẹ̀. A ti fi í ṣe àpẹẹrẹ nípasẹ̀ gbogbo àwọn ìdààmú àkọ́kọ́ mìíràn nínú àwọn ìlà àtúnṣe àsọtẹ́lẹ̀ mímọ́. Ìwé Hesekieli orí kẹtàdínlọ́gbọ̀n ṣàfihàn àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn gẹ́gẹ́ bí àwọn tí a ti tú ká, tí a ti bàjẹ́, tí a sì ti jẹ tán, títí wọn fi di àfonífojì egungun gbígbẹ kú lásán. Wọ́n wà ní ilẹ̀ ọ̀tá, èyí tí í ṣe ilẹ̀ ikú. Nínú Ìfihàn orí kọkànlá, a pa àwọn ẹlẹ́rìí méjì náà, a sì fi wọ́n sílẹ̀ ní òpópónà. Gbogbo àwọn wòlíì fara mọ́ ara wọn. Ní bẹ̀ẹ̀ ni Mose ń bá àwọn tí ó kú ní òpópónà tí ó gba àfonífojì Hesekieli sọ̀rọ̀. Nínú ipò ìdààmú wọn, a fi ìtọ́nisọ́nà fún wọn nípasẹ̀ Jeremiah.

A sọ fún Jeremiah pé bí ó bá fẹ́ sọ̀rọ̀ fún Ọlọ́run, ó gbọdọ̀ padà; àti ní ṣíṣe bẹ́ẹ̀, ó gbọdọ̀ yà ohun iyebíye kúrò nínú ohun ìkà. Àyíká ọ̀rọ̀ náà fi hàn pé àwọn ìkà náà ni àwọn tí kò gbọ́dọ̀ padà tọ̀ sí. Nígbà tí a ṣe àfihàn rẹ̀ nínú ọ̀rọ̀ náà gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó wà nínú ipò ìbànújẹ́ ìrẹ̀wẹ̀sì rẹ̀, ó sọ pé òun wà nìkan.

Jeremiah kò jókòó nínú “àpéjọ àwọn ẹlẹ́yà,” nítorí ó jókòó nìkan. Kò gbọdọ̀ padà sọ́dọ̀ àwọn abùkù, tí wọ́n jẹ́ àpéjọ àwọn ẹlẹ́yà. Ní ọdún 1863, Ìjọ Adventist bẹ̀rẹ̀ ìpadà rẹ̀ sí “àpéjọ àwọn ẹlẹ́yà” nígbà tí ó padà sí ọ̀nà ìmúlò Bíbélì ti àwọn ọmọbìnrin Bábílónì láti lè kọ “àkókò méje” ti Mósè. Ṣùgbọ́n Jeremiah ń sọ ní pàtó jùlọ nípa àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ju ìtàn àwọn Millerite lọ. Nígbà tí àwọn tí ó wà nínú àfonífojì egungun òkú bá jí sí òtítọ́ pé wọ́n wà ní ilẹ̀ àwọn ọ̀tá, wọn kò gbọdọ̀ padà mọ́ sí ọ̀dọ̀ àwọn tí inú wọn dùn lórí ikú wọn ní òpópónà. Ẹgbẹ́ náà lè padà sọ́dọ̀ Jeremiah, ṣùgbọ́n òun kò lè padà sọ́dọ̀ wọn.

Ṣùgbọ́n bí wọ́n bá ní láti padà, wọ́n pẹ̀lú gbọ́dọ̀ mú àwọn ìtọ́nisọ́nà tí Mósè fi fún wọn ṣẹ, èyí tí ó ní ìbáṣepọ̀ tààrà pẹ̀lú “àkókò méje” náà. Àwọn tí ó kú ní ojú pópó nínú Ìṣípayá mọ́kànlá, wọ́n kú fún ọjọ́ mẹ́ta àtààbọ̀, èyí tí ó jẹ́ “aginjù” ní ìtumọ̀ àsọtẹ́lẹ̀.

Èyí ni ìdí tí jíjí àkọ́kọ́ ti òkú fi ń ṣẹ nípasẹ̀ ọ̀rọ̀ kan tí ó mú kí àwọn egungun darapọ̀, ṣùgbọ́n wọn kò tíì yè. Ó gba ọ̀rọ̀ àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin, èyí tí í ṣe ọ̀rọ̀ ìdìdì, láti sọ wọ́n di ogun alágbára. Ọ̀rọ̀ àkọ́kọ́ tí ó kó wọn jọ wá láti ọ̀dọ̀ “ohùn” kan.

Ohùn náà ń bọ láti inú aginjù, èyí tí ó jẹ́ ààmì ìtúká “ìgbà méje.” Ohùn náà wà nínú aginjù, nítorí a tún mú Hesekieli lọ sí àfonífojì àwọn egungun tí ó ti kú. Ó ń jẹ́rìí láti inú àfonífojì náà gan-an, kì í ṣe láti òkèèrè.

Àfonífojì ni aginjù ọjọ́ mẹ́ta àtààbọ̀. Ìlérí ohùn náà ni pé a ti dárí àìṣòdodo Jerúsálẹmu jì, àti pé ogun rẹ̀ ti parí. Ìlérí náà ń ṣojú fífìdìí ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún kan lé mẹ́rìnlélógójì ènìyàn tí a ń mú ṣẹ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Ṣùgbọ́n dídárí àìṣòdodo rẹ̀ jì ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú gbigba rẹ̀ “ìlọ́po méjì” nítorí gbogbo ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀. Ìtọ́jú tí Mósè gbé kalẹ̀ béèrè ìjẹ́wọ́ kì í ṣe ti àìṣòdodo wọn nìkan, bí kò ṣe ti àìṣòdodo àwọn baba wọn pẹ̀lú. Bí wọ́n bá mú àṣẹ náà ṣẹ, a ó dárí àìṣòdodo wọn jì.

A ó tẹ̀síwájú nínú àwọn òtítọ́ wọ̀nyí nínú àpilẹ̀kọ tí ó tẹ̀lé.