Izinyanga Ezinhlanu Ezifihliwe

Umyalezo wobuSulumane, njengoba ufanekiselwa evesini leshumi, wethulwa nguJosiah Litch ngo-1838 uhlotshaniswa nesikhathi esishiwo evesini leshumi nanhlanu. Ngaleso sikhathi kwakunezingxenye zesiprofetho ezazifihlekile kuLitch. Kwathi kufika umhla lu-1 kuNcwaba 1840, uLitch wayeseshicilele isethulo esiningiliziwe ngokwengeziwe, esasisekelwe kulokho ayekwambulelwe ngemva kuka-1838 emyalezweni othi “izinyanga ezinhlanu.” Ngo-1838, ingxenye yomyalezo othi “izinyanga ezinhlanu” osesahlukweni sesishiyagalolunye seSambulo yayifihlekile kuLitch. Ingxenye eyayifihlekile yesiprofetho sezinyanga ezinhlanu yavulelwa uLitch ngokususwa kophawu ngaphambi kuka-1840, futhi lokho kususwa kophawu kwabangela ukubonakaliswa kwamandla kaNkulunkulu kusukela ngo-1840 kuya ku-1844.

Izinyanga ezinhlanu zevesi lesihlanu zazifihliwe kwaze kwaba ngu-2026. Lapho u-Elisabethe ephuma ekucasheni kwakhe kwezinyanga ezinhlanu, uMariya weza waba naye. UMariya uqondanisa izinyanga ezinhlanu zokucasha nomfanekiso wezintombi eziyishumi, ngoba, ngokungafani no-Elisabethe, uMariya wayeyintombi ekhulelwe, kanti u-Elisabethe wayengowesifazane okhulelwe owayeseweqile iminyaka yokuzala abantwana. Kokubili lokhu kuzalwa kwakuyisimangaliso, ngakunye ngendlela ehlukile, kodwa uMariya wayeyintombi. Bonke abaprofethi bakhuluma ngokuphela kwezwe, futhi izintombi ezimelelwa nguMariya ezinsukwini zokugcina ziyizintombi ezinhlanu ezihlakaniphile ezakha inhlangano yaseFiladelfiya yengelosi yesithathu, ezibalwa ziyizinkulungwane eziyikhulu namashumi amane nane. U-Elisabethe noMariya bahlangana ngenyanga yesithupha ngemva kwezinyanga ezinhlanu zokucasha kuka-Elisabethe. Izinyanga ezinhlanu zevesi lesihlanu zazifihliwe kwaze kwaba ngu-2026.

Lapho uJohane ezalwa, uMariya wabuyela eNazaretha, futhi uZakariya wayengasesona isimungulu. UMariya wayeno-Elisabethe kwaze kwavalwa umnyango ngesikhathi somthetho weSonto, lapho isiprofetho sikhuluma khona. UZakariya uwuphawu lwendlela lwe-alfa olwenziwa isimungulu, futhi uwuphawu lwendlela lwe-omega olukhuluma lapho kuzalwa indodana yakhe. UZakariya usekuqaleni nasekupheleni, emele kokubili ingelosi yokuqala nengelosi yesithathu. U-Elisabethe uyisigijimi sengelosi yesibili, kanti uMariya uyisigijimi sokumemeza kwaphakathi kwamabili esihlangana no-Elisabethe ekupheleni kwezinyanga ezinhlanu zokucasha.

Umndeni kaNowa, owawunabantu abayisishiyagalombili, wawufihlwe emkhunjini izinyanga ezinhlanu, kwase kuthi umkhumbi wahlala eNtabeni i-Ararati. Isimemezelo saphakathi kobusuku sahlangana nengelosi yesibili e-Exeter futhi saqhubeka kwaze kwaba yilapho umnyango uvalwa mhla zingama-22 kuMfumfu 1844, kugcwaliseka umfanekiso wezintombi eziyishumi. UMariya wahlangana no-Elisabethe e-Exeter futhi waqhubeka kwaze kwaba sekuzalweni kukaJohane.

Umlayezo owawufihlelwe uLitch ngo-1838 wawungumlayezo “wezinyanga ezinhlanu.” Ukufihlwa kwezinyanga ezinhlanu kufanekiselwa ngabantu abayisishiyagalombili abasemkhunjini; kungukuzifihla kuka-Elisabeth phakathi nezinyanga ezinhlanu zokuqala zokukhulelwa kwakhe. KwakuyiNkosi eyayibeke isandla saYo phezu kwezinyanga ezinhlanu ngo-1838, yaze yasisusa isandla saYo kulezo zinyanga ezinhlanu, ivumela uLitch ukuba ashicilele usuku kusasele izinsuku eziyishumi ngaphambi kokugcwaliseka kwalo. Lapho kuphulwa uphawu lomlayezo wezinyanga ezinhlanu ezinsukwini zokugcina, njengoba wethulwa manje, usuke usezinsukwini eziyisithupha zomhlangano wamatende wase-Exeter, kusukela mhla ziyi-12 kuya mhla ziyi-17 kuNcwaba, 1844, ezalandelwa yizinsuku ezingamashumi ayisithupha nesithupha kwaze kwaba semnyango ovaliwe wangomhla zingama-22 kuMfumfu, 1844. Kwakunezinsuku ezingamashumi ayisikhombisa nambili, kodwa lapho zibekwa emgqeni wesiprofetho bese izimpawu zendlela zihlukaniswa, kungabonakala ukuthi isibonakaliso sokuvinjezelwa esasifanekiselwa ngumhlangano wamatende wase-Exeter sasiyizinsuku eziyisithupha ezalandelwa yizinsuku ezingamashumi ayisithupha nesithupha kwaze kwaba semnyango ovaliwe. Ngokwesiprofetho le nkathi ivezwa ngokuthi 6 6 6.

Umlando wokuvinjezelwa njengoba ufanekiselwa yi-Exeter kuze kube ngumhla zingama-22 kuMfumfu ufanekiselwa nguLameki, owesizukulwane sesithupha sikaKayini. Umnyango uyavalwa ngemva nje kokuba isiprofetho sezinyanga ezinhlanu sesivulwe uphawu. Uvaleka kancane kancane, kodwa le nqubo yokuvaleka kubu-Adventist yaqala ngo-9/11, futhi iphela ekuvinjezelweni. Lapho ukuvinjezelwa kufika, uyobonakalisa isimilo sikaLameki wozalo lukaKayini noma esikaLameki wozalo lukaSeti. Inombolo yalowo mlando ngokuqondene noLameki wozalo lukaKayini ingu-6 6 6, kanti inombolo kaLameki wozalo lukaSeti neyebandla elinqobile ingu-7 7 7.

Ukubonakaliswa kwezimilo ezimbili ezimelelwa ngoLameki ababili nangezinombolo ezithi 666 noma 777 kuqala ngezenzakalo ezidonsela ukunaka komphakathi ebu-Adventist, njengoba kuphakama umbuzo wokuthi kungani ama-Adventist ayethule ngesixwayiso esimayelana namabhola omlilo aseNashville. Impikiswano ekhula ngamandla iba yisiboniso esibonakalayo esandulela umnyango ovaliwe womthetho wangeSonto ozofika maduze, owafanekiselwa yizilwane ezazikhuphuka ngerempu zingena emkhunjini. Lesi sixwayiso esibonakalayo esikhula ngamandla safanekiselwa futhi yilokho u-Eliya abhekana nakho eNtabeni iKarmeli nayinhlangano yabalandeli bakaMiller yango-1844.

Isakhiwo Esingokwesiprofetho Sokuvinjezelwa

Uhlaka lwesiprofetho lokuvinjezelwa okuphela lapho kubhujiswa umuzi lumelela inkathi yesikhathi eqala ngesibonakaliso futhi iphele ngesibonakaliso. Lumelela inkathi yesikhathi kanye nesikhathi esithile esiqondile. Inkathi yokwakhiwa komfanekiso imelelwa ngezindlela ezihlukahlukene. Uhlaka ngalunye lwesiprofetho lwalolu hlobo olusebufakazini obuphefumulelwe lufanekisela isikhathi sokuvivinywa ngomfanekiso wesilo esifinyelela umvuthwandaba ngophawu lwesilo.

“‘Umfanekiso wesilo’ umelela lolo hlobo lobuProthestani obuhlubukile oluyokwakheka lapho amabandla obuProthestani eyofuna usizo lombuso ukuze aphoqelele izimfundiso zawo. ‘Uphawu lwesilo’ lusadinga ukuchazwa.” The Great Controversy, 445.

Isikhathi simelela ukwakhiwa komfanekiso owenzelwa isilo nowesilo; uphawu lwesilo luphoqelelwa lapho umfanekiso obulokhu wakheka ufinyelela eqophelweni lokukwazi ukwenza umthetho weSonto ube khona ngokukhuluma. Uphawu lwegunya leRoma lwafanekiswa nguNebukadinesari lapho iJerusalema libhujiswa. Kungakhathaliseki ukuthi yiBhabhiloni noma yiRoma, ukwakheka kokuvinjezelwa kugcizelela inkosi yasenyakatho ezinsukwini zokugcina. Ukuvinjezelwa kuka-Orhan kusukela ngo-1333 kuze kube ngu-1337 kanye neminyaka emine kusukela mhla zingama-27 kuJulayi 1449 kuze kube sekuvinjezelweni kweConstantinople ngo-1453 akufanekiseli nje kuphela isikhathi esisukela mhla ziyi-11 ku-Agasti 1840 kuze kube mhla zingama-22 ku-Okthoba 1844, kodwa lokhu kuvinjezelwa kuphinde kugcizelele indima yobuSulumane njengabantwana bomoya wasempumalanga wesiprofetho seBhayibheli. Indikimba yenkosi yasenyakatho (iBhabhiloni noma iRoma) kanye nomoya wasempumalanga yile ethi “izindaba ezivela empumalanga nezivela enyakatho” kuDaniyeli 11:45.

Kepha imibiko evela empumalanga nasenyakatho iyakumkhathaza: ngakho uyakuphuma ngokufutheka okukhulu ukuze abhubhise futhi aqothule abaningi ngokuphelele. Daniyeli 11:44.

Iminyaka emine kusukela mhla zingama-27 kuJulayi 1449 kuze kube sekuvinjezelweni kweConstantinople ngo-1453 ayigcini nje ngokukhomba inkathi yeminyaka emine, kodwa uma ihlanganiswa nokufa kukaJohn Palaiologos ngo-1448, le nkathi ibuye imelelwe yiminyaka emihlanu.

Lolu hlaka lubonakala kuzo zombili izikhathi zokubhujiswa kweJerusalema nakuzamcolo kaNowa. Lukhona ePhasikeni lokuqala eGibhithe, lapho kwakudingeka khona ukuba ingelosi ebhubhisayo ibone uphawu lwegazi emnyango owaholela uFaro nebutho lakhe olwandle, kwaze kwaba yilapho kukhululwa imimoya yasempumalanga namanzi evala umnyango wokungena ezweni lesithembiso. Lolu hlaka lukhona emlandweni we-alfa webandla lasePhergamu kusukela ngonyaka ka-313 kuze kufike umthetho wokuqala weSonto wangonyaka ka-321, futhi lukhona emlandweni we-omega wasePhergamu kusukela esimemezelweni sikaJustinian sangonyaka ka-533 kuze kufike umthetho weSonto wangonyaka ka-538. Endabeni yePhergamu, uphawu luwumyalo osemthethweni noma isimemezelo, kodwa kokubili kuqalisa inkathi efinyelela emvuthwandaba wayo emthethweni weSonto.

Uhlaka lukaHezekeli lokuvinjezelwa nokubhujiswa kweJerusalema lwalusukela onyakeni ka-587 ngaphambi kukaKristu luze lufike onyakeni ka-586 ngaphambi kukaKristu: iminyaka emibili uma isikhathi sibalwa kuhlanganiswa isiqalo nesiphetho, nonyaka owodwa nengxenye uma sibalwa kungahlanganiswa isiqalo nesiphetho. Olunye uhlaka lwesiprofetho lokuvinjezelwa nalo lumelelwa yiminyaka emibili emkhankasweni wezempi wasePanium, owahlanganisa impi yasePanium ngo-200 ngaphambi kukaKristu kanye nokuvinjezelwa kweSidoni ngo-198 ngaphambi kukaKristu. Ukufa komkaHezekeli kuhambisana nokufa kukaLameka, ukufa kukaJohn Palaiologos kanye nempi yasePanium.