መጽሐፈ ዳንኤል - ቁጥር ሠላሳ አንድ

እግዚአብሔርም እነዚህን ሁሉ ቃላት ተናገረ፥ እንዲህም አለ፤ እኔ ከግብጽ ምድር፥ ከባርነት ቤት ያወጣሁህ አምላክህ እግዚአብሔር ነኝ። ከእኔ በቀር ሌሎች አማልክት አይኑሩልህ። በላይ በሰማይ ካለው፥ በታችም በምድር ካለው፥ ከምድርም በታች በውኃ ካለው ነገር ሁሉ አምሳል ወይም የተቀረጸ ምስል ለራስህ አታድርግ። ለእነርሱ አትስገድ፥ አታመልክታቸውም፤ እኔ እግዚአብሔር አምላክህ ቀናተኛ አምላክ ነኝና፤ የሚጠሉኝን የአባቶችን ኃጢአት እስከ ሦስተኛና አራተኛ ትውልድ በልጆች ላይ እጎበኛለሁ፤ እኔንም ለሚወዱኝና ትእዛዜን ለሚጠብቁ እስከ ሺህ ትውልድ ምሕረትን አደርጋለሁ። ዘፀአት 20፥1።

እናንተ የእባብ ውሉዶች፥ ክፉዎች ስትሆኑ መልካም ነገር እንዴት ልትናገሩ ትችላላችሁ? አፍ ከልብ ሞልቶ የተረፈውን ይናገራልና። መልካም ሰው ከልቡ መልካም መዝገብ መልካም ነገሮችን ያወጣል፤ ክፉ ሰውም ከክፉ መዝገብ ክፉ ነገሮችን ያወጣል። እኔ ግን እላችኋለሁ፥ ሰዎች የሚናገሩትን ከንቱ ቃል ሁሉ በፍርድ ቀን ስለ እርሱ ሒሳብ ይሰጣሉ። በቃልህ ትጸድቃለህና፥ በቃልህም ትኰነናለህ። ማቴዎስ 12፥34–37።

መመካታችሁ መልካም አይደለም። ትንሽ እርሾ ሙሉውን ሊጥ እንዲቦካ አታውቁምን? እንግዲህ አዲስ ሊጥ እንድትሆኑ፥ እንደ እርሾ የሌላችሁ ስለሆናችሁ፥ አሮጌውን እርሾ አስወግዱ። ፋሲካችን የሆነ ክርስቶስ ስለ እኛ ተሠውቶአልና፤ ስለዚህ በቅንነትና በእውነት ቂጣ እንጂ፥ በአሮጌ እርሾ ወይም በክፋትና በተንኮል እርሾ ሳይሆን፥ በዓሉን እንጠብቅ። 1 ቆሮንቶስ 5፥6–8።

በዚያ ጊዜ ስፍር የሌለው ሕዝብ እርስ በርሱ እስኪረጋገጥ ድረስ ተሰብስቦ ሳለ፣ እርሱ በመጀመሪያ ለደቀ መዛሙርቱ፦ እርሱም ግብዝነት የሆነውን የፈሪሳውያንን እርሾ ተጠንቀቁ ማለት ጀመረ። ሉቃስ 12፥1።

ስለ አንተም ትርጓሜ ማድረግ እንደምትችልና ጥርጣሬንም መፍታት እንደምትችል ሰምቼአለሁ፤ አሁንም ይህን ጽሕፈት ማንበብና ትርጓሜውን ለእኔ ማሳወቅ ብትችል፥ ቀይ ልብስ ትለብሳለህ፥ በአንገትህም ዙሪያ የወርቅ ሰንሰለት ይደረግልሃል፥ በመንግሥቱም ሦስተኛ ገዥ ትሆናለህ። ከዚያም ዳንኤል በንጉሡ ፊት መልሶ እንዲህ አለ፤ ስጦታዎችህ ለራስህ ይሁኑ፥ ዋጋዎችህንም ለሌላ ስጥ፤ ነገር ግን ጽሕፈቱን ለንጉሡ አነባለሁ፥ ትርጓሜውንም አሳውቀዋለሁ።

አንተ ንጉሥ ሆይ፣ ልዑል አምላክ ለአባትህ ለናቡከደነፆር መንግሥትን፣ ታላቅነትን፣ ክብርንና ማዕረግን ሰጠው። እርሱም በሰጠው ታላቅነት ምክንያት፣ ወገኖች ሁሉ፣ አሕዛብም ሁሉ፣ ልሳኖችም ሁሉ በፊቱ ይንቀጠቀጡና ይፈሩ ነበር፤ የፈቀደውን ይገድል ነበር፣ የፈቀደውንም በሕይወት ያኖር ነበር፤ የፈቀደውንም ከፍ ከፍ ያደርግ ነበር፣ የፈቀደውንም ዝቅ ያደርግ ነበር። ነገር ግን ልቡ በኵራት ከፍ ባለ ጊዜ፣ አሳቡም በትዕቢት በጸና ጊዜ፣ ከንጉሣዊ ዙፋኑ ተወረደ፤ ክብሩንም ከእርሱ ወሰዱ። ከሰው ልጆችም መካከል ተሰደደ፤ ልቡም እንደ አውሬ ሆነ፥ መኖሪያውም ከምድረ በዳ አህዮች ጋር ሆነ፤ እንደ በሬም ሣር አበሉት፥ ሥጋውም በሰማይ ጠል ረጠበ፤ ይህም ሁሉ ልዑል አምላክ በሰው መንግሥት ላይ እንዲገዛ፣ በእርስዋም ላይ የሚፈቅደውን እንዲሾም እስኪያውቅ ድረስ ሆነ።

አንተም ልጁ ብልጣሶር ሆይ፥ ይህን ሁሉ ስታውቅ ልብህን አላዋረድህም፤ ነገር ግን በሰማይ ጌታ ላይ ራስህን ከፍ አደረግህ፤ የቤቱንም ዕቃዎች ወደ ፊትህ አመጡ፥ አንተም አለቆችህም ሚስቶችህም ቁባቶችህም በእነርሱ ውስጥ የወይን ጠጅ ጠጣችሁ፤ የማያዩና የማይሰሙ የማያውቁም የብርና የወርቅ የናስም የብረትም የእንጨትም የድንጋይም አማልክትን አመሰገንህ፤ ነገር ግን እስትንፋስህ በእጁ ያለችውን መንገዶችህም ሁሉ የእርሱ የሆኑትን አምላክ አላከበርኸውም። ስለዚህ የእጁ ጣቶች ከእርሱ ዘንድ ተላኩ፥ ይህም ጽሕፈት ተጻፈ። የተጻፈውም ጽሕፈት ይህ ነው፤ ሜኔ፥ ሜኔ፥ ቴቄል፥ ኡፋርሲን። የነገሩም ትርጓሜ ይህ ነው፤ ሜኔ፤ እግዚአብሔር መንግሥትህን ቈጥሮ ፈጽሞታል። ቴቄል፤ በሚዛን ተመዝነሃል፥ ጎድለህም ተገኝተሃል። ፈሬስ፤ መንግሥትህ ተከፍሎ ለሜዶንና ለፋርሳውያን ተሰጥቷል።

በዚያን ጊዜም ብልሻጽር አዘዘ፥ ዳንኤልንም ቀይ ሐምራዊ ልብስ አለበሱት፥ በአንገቱም የወርቅ ሰንሰለት አኖሩበት፥ በመንግሥቱም ሦስተኛ ገዥ እንዲሆን ስለ እርሱ አዋጅ አሰሙ። በዚያች ሌሊትም የከለዳውያን ንጉሥ ብልሻጽር ተገደለ። ሜዶናዊውም ዳርዮስ ወደ ስድሳ ሁለት ዓመት የሚጠጋ ሰው ሆኖ መንግሥቱን ተቀበለ። ዳንኤል 5፥16–31።

ስለ አሞራውያን ጌታ እንዲህ አለ፦ “በአራተኛውም ትውልድ ወደዚህ ይመለሳሉ፤ የአሞራውያን ኃጢአት ገና አልሞላምና።” ይህ ሕዝብ በጣዖት አምልኮውና በሙስናው በግልጽ ሁኔታ ቢታወቅም፣ የኃጢአቱን ጽዋ ገና አልሞላም ነበር፤ እግዚአብሔርም ፍጹም ጥፋቱን የሚያዝዝ ትእዛዝ አይሰጥም ነበር። ሕዝቡ መለኮታዊ ኃይል በተለየ ሁኔታ እንደሚገለጥ ሊያዩ ነበር፥ ይህም ያለ ምክንያት እንዳይቀሩ ነበር። ርኅሩኁ ፈጣሪ እስከ አራተኛው ትውልድ ድረስ ኃጢአታቸውን ሊታገሥ ፈቃደኛ ነበር። ከዚያም፣ ወደ በጎ ነገር የሚያመራ ለውጥ ካልታየ፣ ፍርዶቹ በእነርሱ ላይ ይወርዱ ነበር።

የማይሳሳት ትክክለኝነት ባለው ሁኔታ የማይገደብ አምላክ ከሕዝቦች ሁሉ ጋር እስካሁን ድረስ ሂሳብ ይዞ አለ። ምሕረቱ ለንስሐ ጥሪዎች ጋር እየቀረበ ሳለ፣ ይህ ሂሳብ ክፍት ሆኖ ይቆያል፤ ነገር ግን ቁጥሮቹ እግዚአብሔር የወሰነውን መጠን ሲደርሱ፣ የቍጣው አገልግሎት ይጀምራል። ሂሳቡ ይዘጋል። መለኮታዊ ትዕግሥት ያበቃል። ስለ እነርሱ ምሕረት የሚለምን ልመና ከእንግዲህ ወዲህ አይኖርም።

“ነቢዩ በዘመናት ርዝመት እየተመለከተ ሳለ፣ ይህ ዘመን በራእዩ ፊት ቀርቦለት ነበር። የዚህ ዘመን አሕዛብ ከዚህ በፊት ያልታወቁ ምሕረቶችን ተቀባዮች ሆነዋል። ከሰማይ በረከቶች ሁሉ የተመረጡት ተሰጥተዋቸዋል፤ ነገር ግን የጨመረ ትዕቢት፣ ገንዘብ መውደድ፣ ጣዖት አምልኮ፣ ለእግዚአብሔር ንቀት፣ እና ዝቅተኛ የሆነ አመስጋኝነት በእነርሱ ላይ ተጽፎባቸዋል። ሒሳባቸውን ከእግዚአብሔር ጋር በፍጥነት እየዘጉ ነው።”

“ነገር ግን እንዳንቀጠቀጥ የሚያደርገኝ ይህ ነው፤ ከሁሉ የላቀ ብርሃንና መብቶች የተሰጣቸው ሰዎች በዙሪያቸው በስፋት በሚነግሠው ኃጢአት እንደተበከሉ የሚታየው እውነታ ነው። በዙሪያቸው ባሉት ዓመፀኞች ተጽዕኖ ሥር ብዙዎች፣ እውነትን እንደሚናገሩ ከሚመሰክሩትም መካከል እንኳ፣ ቀዝቃዛ ሆነዋል፤ በክፋትም ኃይለኛ ፍሰት ተሸክመው ወደ ታች እየተገፉ ነው። በእውነተኛ አምልኮና ቅድስና ላይ የሚጣለው ሁሉን የሚያካትት ንቀት፣ ከእግዚአብሔር ጋር በቅርብ ያልተቆራኙ ሰዎች ለሕጉ የነበራቸውን ክብር እንዲያጡ ያደርጋቸዋል። ብርሃኑን እየተከተሉና እውነትን ከልባቸው እየታዘዙ ቢሆን ኖሮ፣ ይህ ቅዱስ ሕግ እንዲህ ሲናቅና ሲወገድ ለእነርሱ ይበልጥ ውድ ሆኖ በታየ ነበር። ለእግዚአብሔር ሕግ የሚታየው ንቀት እየገለጠ በሄደ መጠን፣ ሕጉን በሚጠብቁት እና በዓለም መካከል ያለው የመለያ መስመር ይበልጥ ግልጽ ይሆናል። በአንድ ወገን ላሉ ሰዎች ለመለኮታዊ ትእዛዛት ያላቸው ፍቅር በሌላው ወገን ያለው ለእነርሱ ንቀት እየጨመረ በሄደ መጠን ይጨምራል።”

“ቀውሱ በፍጥነት እየቀረበ ነው። በፍጥነት እየጨመሩ ያሉት ቁጥሮች የእግዚአብሔር ጉብኝት ጊዜ በጣም እንደቀረበ ያሳያሉ። ምንም እንኳ ለመቅጣት የማይወድ ቢሆንም፣ ነገር ግን ይቀጣል፤ ይህንም በፍጥነት ያደርገዋል። በብርሃን የሚመላለሱ ሰዎች የሚቀርበውን አደጋ ምልክቶች ያያሉ፤ ነገር ግን እግዚአብሔር በጉብኝት ቀን ሕዝቡን እንደሚጋርድ በማመን ራሳቸውን እያጽናኑ ዝም ብለው በግዴለሽነት የጥፋቱን መምጣት እየጠበቁ መቀመጥ የለባቸውም። ከዚህ በጣም የራቀ ነው። በጠንካራ እምነት ለእርዳታ ወደ እግዚአብሔር እየተመለከቱ ሌሎችን ለማዳን በትጋት መሥራት ኃላፊነታቸው መሆኑን ሊገነዘቡ ይገባል። ‘የጻድቅ ሰው ጽኑና ትጉህ ጸሎት እጅግ ይጠቅማል።’”

“የእግዚአብሔርነት እርሾ ኃይሉን ፈጽሞ አልጣለም። የቤተ ክርስቲያን አደጋና ጭንቀት ከሁሉ በላይ በሚበዛበት ጊዜ፣ በብርሃን ውስጥ የቆሙት ትንሹ መንጋ በምድሪቱ ውስጥ ስለሚደረጉት አስጸያፊ ነገሮች እያለቀሱና እያቃሰቱ ይሆናሉ። ነገር ግን ከሁሉ በላይ ጸሎታቸው ስለ ቤተ ክርስቲያን ይወጣል፤ ምክንያቱም አባላቷ እንደ ዓለም ልማድ እያደረጉ ነውና።”

የዚህ ታማኝ ጥቂቶች በቅን ልብ የሚያቀርቡት ጸሎት ከንቱ አይሆንም። ጌታ እንደ በቀለኛ ሲወጣ፣ እምነቱን በንጽሕናው የጠበቁና ራሳቸውን ከዓለም ነውር ያልተበከሉ ሁሉ ጠባቂ ሆኖ ይመጣል። በዚህ ጊዜ ነው እግዚአብሔር፣ ቀንና ሌሊት ወደ እርሱ ለሚጮኹ ምርጦቹ፣ ምንም እንኳ ረጅም ጊዜ ቢታገሣቸው፣ ፍርድ እንዲያደርግላቸው የተስፋ ቃል የሰጠው።

ትእዛዙ እንዲህ ነው፦ “በከተማይቱ መካከል፥ በኢየሩሳሌም መካከል እለፍ፤ በውስጧም ለሚደረጉት አስጸያፊ ነገሮች ሁሉ ስለሚቃትቱና ስለሚያለቅሱ ሰዎች ግንባር ላይ ምልክት አድርግ።” እነዚህ የሚቃትቱና የሚያለቅሱ ሰዎች የሕይወትን ቃል ሲያቀርቡ ነበር፤ ይገሥጹ፥ ይመክሩ፥ ይለምኑም ነበር። አንዳንዶችም እግዚአብሔርን ሲያነውሩ የነበሩ ንስሐ ገብተው ልባቸውን በፊቱ አዋርደዋል። ነገር ግን የጌታ ክብር ከእስራኤል ርቆ ነበር፤ ምንም እንኳ ብዙዎች የሃይማኖትን ሥርዓት ገና ቢቀጥሉም፥ ኃይሉና ህልውናው ጎድሎ ነበር።” Testimonies, volume 5, 208–210.

እነዚህ ከሴቶች ጋር ያልረከሱ ናቸው፤ ድንግሎች ናቸውና። እነዚህ በግ ወደሚሄድበት ስፍራ ሁሉ የሚከተሉት ናቸው። እነዚህ ለእግዚአብሔርና ለበጉ በኩራት ሆነው ከሰዎች መካከል የተዋጁ ናቸው። ራእይ 14፥4።

እርስዋም ስትወልድ ሳለች አንዱ እጁን አወጣ፤ አዋላጅይቱም ያዘችው በእጁም ላይ ቀይ ክር አሰረች፥ “ይህ ቀድሞ ወጣ” ብላ። እጁንም እንደ ገና በሳበ ጊዜ፥ እነሆ፥ ወንድሙ ወጣ፤ እርስዋም፥ “እንዴት መንገድን ሰብረህ ወጣህ? ይህ ስብራት በአንተ ላይ ይሁን” አለች፤ ስሙም ፋሬስ ተባለ። ከዚያም በኋላ በእጁ ላይ ቀይ ክር ያለው ወንድሙ ወጣ፤ ስሙም ዛራ ተባለ። ዘፍጥረት 38፥28–30።

እነሆ፥ ወደ ምድሪቱ በገባን ጊዜ፥ በሰገነቱ ከወረድንበት መስኮት ላይ ይህን ቀይ የክር ማሰሪያ ታስሪዋለሽ፤ አባትሽንም፥ እናትሽንም፥ ወንድሞችሽንም፥ የአባትሽንም ቤተሰብ ሁሉ ወደ ቤትሽ ታሰበስቢያለሽ። ከዚያም የሚሆነው፥ ከቤትሽ ደጅ ወደ ውጭ ወደ ጎዳና የሚወጣ ማንም ቢኖር፥ ደሙ በራሱ ላይ ይሆናል፥ እኛም ንጹሐን እንሆናለን፤ ከአንቺም ጋር በቤቱ ውስጥ የሚገኝ ማንም፥ እጅ ቢነሣበት፥ ደሙ በራሳችን ላይ ይሆናል። አንቺም ይህን ጉዳያችን ብትገልጪ፥ እኛን እንድንምል ካስማልሽን መሐላሽ ነጻ እንሆናለን። እርስዋም፥ እንደ ቃላችሁ ይሁን፥ አለች። እርስዋም ሄዱ ብላ ሰደደቻቸው፥ እነርሱም ሄዱ፤ እርስዋም ቀዩን ክር በመስኮቱ አሰረች። ኢያሱ 2፥18–21።

ከዚያም የገዢው ወታደሮች ኢየሱስን ወደ መንግሥት አዳራሽ ወሰዱት፥ የወታደሮቹንም ሰራዊት ሁሉ በእርሱ ላይ ሰበሰቡ። ልብሱንም ገፈፉት፥ ቀይ ልብስም አለበሱት። ማቴዎስ 27፥27፣ 28።

እንደስ ይበለን፥ ደስም ይለን፥ ክብርም ለእርሱ እንስጥ፤ የበጉ ሰርግ ደርሶአልና፥ ሚስቱም ራሷን አዘጋጅታለች። ጥሩ በፍታን ይለብስ ዘንድም፥ ንጹሕና ነጭ የሆነውን፥ ለእርስዋ ተሰጥቶአታል፤ ይህ ጥሩ በፍታ የቅዱሳን ጽድቅ ነውና። ራእይ 19፥7፣ 8።

ነገር ግን የመምጣቱን ቀን ማን ይቻለዋል? በሚገለጥም ጊዜ ማን ይቆማል? እርሱ እንደ አንጥረኛ እሳት ነውና፥ እንደ አጣቢዎችም ሳሙና፤ ብሩንም እንደሚያነጥርና እንደሚያጠራ ሰው ይቀመጣል፤ የሌዊንም ልጆች ያጠራቸዋል፥ እንደ ወርቅና ብርም ያነጥራቸዋል፥ ጽድቅ ያለበትንም መባ ለእግዚአብሔር እንዲያቀርቡ። ሚልክያስ 3፥2፣ 3።

እና ከኢየሱስ ክርስቶስ፣ ታማኝ ምስክር፣ ከሙታንም በኩር፣ የምድርም ነገሥታት አለቃ ከሆነው። ለወደደንና በራሱ ደም ከኃጢአታችን ላጠበን፣ ለእግዚአብሔርና ለአባቱም ነገሥታትና ካህናት ያደረገን፤ ለእርሱ ክብርና ግዛት ለዘላለም ይሁን። አሜን። ራእይ 1፥5፣ 6።

ፈርዖንም ዮሴፍን፦ እነሆ፥ በግብፅ ምድር ሁሉ ላይ ሾሜሃለሁ አለው። ፈርዖንም ቀለበቱን ከእጁ አውልቆ በዮሴፍ እጅ አኖረው፥ ቀጭን የተልባ ልብስም አለበሰው፥ በአንገቱም የወርቅ ሰንሰለት አደረገለት፤ በእርሱም ያለውን ሁለተኛ ሰረገላ አስቀምጦ አስጋለበው፤ በፊቱም፦ ስገዱ ብለው ጮኹ፤ እንዲሁም በግብፅ ምድር ሁሉ ላይ ሾመው። ፈርዖንም ቀለበቱን ከእጁ አውልቆ በዮሴፍ እጅ አኖረው፥ ቀጭን የተልባ ልብስም አለበሰው፥ በአንገቱም የወርቅ ሰንሰለት አደረገለት። ዘፍጥረት 41፥41–43።

ፈርዖንም ለዮሴፍ እንዲህ አለው፤ በሕልሜ እነሆ፥ በወንዙ ዳር ቆሜ ነበር፤ እነሆም፥ ከወንዙ ሰባት ወፍራም ሥጋ ያላቸውና መልከ መልካም ላሞች ወጡ፥ በሣር ሜዳም ተሰማሩ፤ እነሆም፥ ከእነርሱ በኋላ ሌሎች ሰባት ድሆችና እጅግ የከፉ መልክ ያላቸው ሥጋቸውም የቀጠነ ላሞች ወጡ፤ በክፋታቸውም እንደ እነርሱ ያሉ በግብፅ ምድር ሁሉ አላየሁም ነበር፤ ቀጭኖቹና የከፉ መልክ ያላቸው ላሞችም የመጀመሪያዎቹን ሰባቱን ወፍራሞች ላሞች በሉ፤ ከበሉአቸውም በኋላ እንደበሉአቸው ሊታወቅ አልቻለም፥ ነገር ግን እንደ መጀመሪያው አሁንም የከፉ መልክ ነበራቸው። ከዚያም ነቃሁ። በሕልሜም አየሁ፥ እነሆም፥ በአንድ ዛፍ ላይ ሰባት ሙሉና መልካም እሸቶች ወጡ፤ እነሆም፥ ከእነርሱ በኋላ ሰባት የደረቁና ቀጭኖች በምሥራቅ ነፋስም የተቃጠሉ እሸቶች በቀሉ፤ ቀጭኖቹም እሸቶች ሰባቱን መልካሞች እሸቶች ዋጧቸው፤ ይህንንም ለምትሐተኞች ነገርኋቸው፥ የሚተረጉምልኝ ግን አልተገኘም። ዮሴፍም ለፈርዖን እንዲህ አለው፤ የፈርዖን ሕልም አንድ ነው፤ እግዚአብሔርም ሊያደርገው ያለውን ለፈርዖን አሳይቶታል። ዘፍጥረት 41፥17–25።

ከዚያም ዓይኖቼን አነሣሁና አየሁ፤ እነሆም፥ በወንዙ ፊት ሁለት ቀንዶች ያሉት አንድ በግ ቆሞ ነበር፤ ሁለቱም ቀንዶች ከፍ ያሉ ነበሩ፥ ነገር ግን አንዱ ከሌላው ይልቅ ከፍ ያለ ነበር፤ ይልቁንም ከፍ ያለው በኋላ ወጣ። ዳንኤል 8፥3።

በዚያ የመጨረሻ ሌሊት እብድነት ውስጥ፣ ቤልሻጽርና መኳንንቱ የራሳቸውን በደል መጠን እንዲሁም የከለዳውያን መንግሥት በደል ፍጹም ሞልተው ነበር። ከዚያ በኋላ የእግዚአብሔር የሚከለክል እጁ የሚመጣውን ክፉ ነገር ከመከላከል አልቻለም። እግዚአብሔር በብዙ ብዙ የአምላካዊ አገዛዝ ሥራዎች አማካይነት ለሕጉ ክብር እንዲሰጡ ሊያስተምራቸው ፈልጎ ነበር። ፍርዳቸው እስከ ሰማይ የደረሰባቸውን እነዚያን በተመለከተ፣ “ባቢሎንን ልንፈውስ ሞክረን ነበር፣ እርስዋ ግን አልተፈወሰችም” ብሎ አውጇል። ኤርምያስ 51፥9። በሰው ልብ እንግዳ ጣልቃገብነት ምክንያት፣ እግዚአብሔር በመጨረሻ የማይሻር ፍርድ መፍረድ አስፈላጊ ሆኖበት ነበር። ቤልሻጽር ሊወድቅ የተወሰነ ነበር፣ መንግሥቱም ወደ ሌሎች እጆች ሊተላለፍ ነበር።” ነቢያትና ነገሥታት፣ 530።