መጽሐፈ ዳንኤል - ቁጥር ሰባት

ሰባቱ ነጐድጓዶች ከ1798 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ ጥቅምት 22፣ 1844 ድረስ ያለውን ታሪክ ይወክላሉ። ያ ታሪክ ከ677 ዓ.ዓ. በምናሴ ጀምሮ እስከ 586 ዓ.ዓ. በሴዴቅያስ ድረስ ባሉት የይሁዳ መንግሥት የመጨረሻ ሰባት ነገሥታት በኩል ተመስሏል።

በቅዱሳን የተሐድሶ መስመሮች ውስጥ፣ የመጀመሪያውን መልአክ ማበረታታት የሚገልጽ አንድ ባሕርይ፣ ዓለም አቀፋዊ የሆነ ነገርን የሚለይ ምልክት ነው። እ.ኤ.አ. ኦገስት 11, 1840 በመጀመሪያው መልአክ መልእክት ላይ ኃይል ተሰጠው፣ ከዚያም መልእክቱ በዓለም ውስጥ ወዳለ እያንዳንዱ የሚስዮን ጣቢያ ተወሰደ።

በትንቢታዊ መልኩ በዚያን ጊዜ፣ የራእይ 10 መልአክ ወረደ፥ አንድ እግሩንም በምድር ላይ ሌላውንም በባሕር ላይ አኖረ። እህት ዋይት ይህን የመልእክቱ ዓለም አቀፋዊ ስፋት የሚያመለክት ምልክት መሆኑን ለይታ አሳየች።

የቂሮስ የመጀመሪያው አዋጅ አዋጅ የዓለም አቀፍ አዋጅ ነበር።

ልክ መጀመሪያው መልአክ በ1840 ዓ.ም. ኦገስት 11 ቀን ወደ ዓለም ሁሉ የተልእኮ ጣቢያ እንደ ተሸከመ ሁሉ፣ ቂሮስም የመጀመሪያውን አዋጅ ሲያውጅ ራሱን “በምድር ላይ ያሉ መንግሥታት ሁሉ” ንጉሥ መሆኑን ያስታውቃል። እህት ኋይት “ከኢየሱስ ክርስቶስ ያነሰ ማንነት ያልሆነ” ብላ የምትለየው የራእይ አሥር መልአክ መውረድ፣ ከራእይ አሥራ ስምንት ኃያል መልአክ ጋር ተመሳሳይ ትንቢታዊ ባሕርያትን ይዞአል። እህት ኋይት የመጀመሪያው መልአክ ዓላማ ከራእይ አሥራ ስምንት መልአክ ዓላማ ጋር አንድ እንደ ሆነ ታስረዳለች።

የመጀመሪያው መልአክ ኃይል መቀበሉ ዓለም አቀፍ ክፍልን የሚያጎላ ምልክት ነው። በክርስቶስ ዘመን የነበረው የመጀመሪያው መልእክት በክርስቶስ ጥምቀት ጊዜ ኃይል ተሰጥቶት ነበር። መጻሕፍት ቅዱሳን እስራኤል ሁሉ የዮሐንስን መልእክት ለመስማት ወደ ምድረ በዳ እንደወጣ ያሳያሉ።

ክርስቶስ ያደረገው አገልግሎት ወደ ጥንታዊቷ እስራኤል የተመራ ነበር፤ እናም በዚያ ትንቢታዊ አመለካከት መሠረት ዓለም ሁሉ ወደ ዮርዳኖስ፣ ወደ ክርስቶስ የተጠመቀበት ስፍራ ተሳበ። ሆኖም የጥምቀት ሥርዓቱ፣ እና ክርስቶስ በተጠመቀ ጊዜ የወከለው ነገር፣ ወደ ዓለም ሁሉ የተመራ ነበር።

የዮአቂም ስም “እግዚአብሔር ይነሣል” ማለት ነው፤ በክርስቶስም ጥምቀት ጊዜ፥ ዮሐንስ ክርስቶስን ከውኃው ከፍ ሲያደርገው፥ ከውኃማ መቃብር “መነሣት” የሚለው ምልክት የዚያ ኃይል መስጠት አካል ሆነ። አስቀድመን በጠቀስናቸው በዕዝራ የመጀመሪያዎቹ አራት ቁጥሮች ውስጥ፥ ቁጥር አምስት አዋጁን የሰሙ ሰዎች ምላሽ እንዲህ በሚሉት ቃላት ይለያል፤ “ከዚያም የይሁዳና የብንያም አባቶች አለቆች፥ ካህናቱና ሌዋውያኑ፥ እግዚአብሔርም መንፈሳቸውን ያነሣላቸው ሁሉ፥ በኢየሩሳሌም ያለውን የእግዚአብሔርን ቤት ለመሥራት ወደ ላይ ተነሡ።” የመጀመሪያው መልእክት ኃይል በሚቀበልበት ጊዜ፥ በዮአቂም ስም እንደተወከለው መነሣት ይኖራል።

በሴፕቴምበር 11፣ 2001 ዓ.ም.፣ የሦስተኛው መልአክ ታላቅ እንቅስቃሴ የመጀመሪያው መልእክት፣ የመጀመሪያው መልአክ ታላቅ እንቅስቃሴ የመጀመሪያው መልእክት እንደ ተበረታታው አምሳል ኃይል ተሰጥቶት ነበር። ሲስተር ዋይት በዚያ ቀን ስለ መንታ ማማዎቹ ጥፋት ትናገራለች።

በመቶ አርባ አራት ሺህ ታሪክ ውስጥ የመጀመሪያው መልእክት ኃይል በተሰጠው ጊዜ፣ ጌታ “ምድርን እጅግ ለማናወጥ” “ተነሣ”። የ“ዮአቄም” ስም የመጀመሪያውን መልእክት ኃይል መሰጠት ያመለክታል። እ.ኤ.አ. ነሐሴ 11, 1840 ጌታ ከዙፋኑ ተነሥቶ ወደ ምድር ወረደ፣ በምድርና በባሕርም ላይ ቆመ። በቂሮስ የመጀመሪያው አዋጅ ጊዜ ታማኞቹ ተነሡ። ዮአቄም የመጀመሪያው መልአክ መምጣት ብቻ ሳይሆን፣ የመጀመሪያውን መልአክ ኃይል መሰጠትም ይወክላል።

ዮአቄም ከመጨረሻዎቹ ሦስት ነገሥታት የመጀመሪያውን ይወክላል፤ ነገር ግን ደግሞ ወደ ኢየሩሳሌም ጥፋት የሚመሩትን ሰባቱን ነገሥታት መካከል አምስተኛውን ይወክላል። የእነዚያ ሰባት ነገሥታት ስሞች እጅግ መረጃ ሰጪ ናቸው። እነዚያም ሰባቱ ነገሥታት ምናሴ፣ አሞን፣ ኢዮስያስ፣ ዮአካዝ፣ ዮአቄም፣ ዮአኪን እና ሴዴቅያስ ነበሩ።

በሚለራውያን ታሪክ ውስጥ ምናሴ በ1798 ዓ.ም. የመጨረሻውን ዘመን ይወክላል። ምናሴ ማለት “እንዲረሳ ማድረግ” ማለት ነው፤ በ1798 ዓ.ም.ም የጢሮስ ጋለሞታ ሰባ ዓመት ተረስታ ትቆያለች። ምናሴ ከእጅግ ክፉ ነገሥታት አንዱ ነበር፥ ሊታሰቡ የሚገቡ ትንቢታዊ ባህርያትንም ይዟል።

የይሁዳ የመጨረሻዎቹ ሰባት ነገሥታት ከ1798 ጀምሮ እስከ ጥቅምት 22፣ 1844 ድረስ ያሉትን የሰባቱ ነጐድጓዶች ታሪክ ይወክላሉ። ምናሴ ከእነዚህ ሰባቱ ነገሥታት መጀመሪያው ነበር፤ እንደ ሰባቱ መጀመሪያ ንጉሥም የሰባቱ የመጨረሻ ንጉሥ የሆነውን ሴዴቅያስን በምሳሌ አመለከተ። ኢየሱስ ሁልጊዜ መጨረሻውን ከመጀመሪያው ጋር ያያይዛል። ሴዴቅያስ፣ ከሰባቱ የመጨረሻው ንጉሥ፣ ወደ ባቢሎን ምርኮ ባርነት ተወሰደ። ከእነዚህ ሰባቱ የመጨረሻ ነገሥታት መካከል የመጀመሪያው ንጉሥ ደግሞ ወደ ባቢሎን ምርኮ ተወሰደ፤ ይህም የመጨረሻው ንጉሥ ወደ ባቢሎን ምርኮ መወሰዱን በምሳሌ ያመለክታል።

ምናሴ ጌታ እግዚአብሔር መሆኑን ያወቀበት ልምድ፣ ከመንግሥቱ ተወግዶ ከዚያም ወደ መንግሥቱ በመመለሱ ተፈጸመ። ናቡከደነፆርም፣ እንደ ምናሴ ሁሉ፣ ከመንግሥቱ ተወግዶ ከዚያ በኋላ ወደ መንግሥቱ በተመለሰ ጊዜ ጌታን አወቀ።

የምናሴ ልምምድ በናቡከደነፆር ላይ ተፈጸመ። ምናሴ በመጨረሻዎቹ ሦስት የይሁዳ ነገሥታት ታሪክ ውስጥ “የፍጻሜ ዘመን” ይወክላል፣ እንዲሁም የሰባ ዓመት ምርኮ ትንቢት መድረሱን ይወክላል። ናቡከደነፆር በሦስቱ አዋጆች ታሪክ ውስጥ “የፍጻሜ ዘመን” ይወክላል፤ እንዲሁም 1798 በሰባቱ ነጐድጓዶች ታሪክ ውስጥ “የፍጻሜ ዘመን” እንደነበረ በእኩል መልኩ። አሁን ተጠቀሱት በእነዚያ ጥቅሶች ውስጥ የናቡከደነፆር ማስተዋል “በዘመኑ ፍጻሜ” ወደ እርሱ ተመለሰ። “የዘመኑ ፍጻሜ” የሚለው ሐረግ በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ ሁለት ውስጥም ይጠቀሳል።

በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ ሁለት የተጠቀሰው “የዘመናት ፍጻሜ” ማለት “የፍጻሜው ዘመን” ነው፤ ለዳንኤልም “እስከ ፍጻሜው ድረስ” እንዲሄድ ተነግሮት ነበር። በዚያ ጊዜ ዳንኤል “በዕጣው ይቆማል።” “በዕጣው መቆም” ማለት ዓላማውን መፈጸም ማለት ነው፤ ይህንም ዳንኤል መጽሐፉ በዘመናት ፍጻሜ፣ እርሱም “የፍጻሜው ዘመን” በሆነው ጊዜ በተገለጠ ጊዜ አደረገው። በዚያ ጊዜ ጥበበኞች የሚያስተውሉት “የእውቀት መጨመር” ይኖራል። በናቡከደነፆር ዘመናት ፍጻሜ ላይ “ማስተዋሉ” ወደ እርሱ ተመለሰ።

ምናሴ በይሁዳ የመጨረሻዎቹ ሦስት ነገሥታት ታሪክ ውስጥ “የፍጻሜ ዘመንን” ይወክላል፤ ናቡከደነፆርም በሦስቱ አዋጆች ውስጥ “የፍጻሜ ዘመንን” ይወክላል። ምናሴንም ልጁ አሞን ተከተለው።

አሞን ማለት “ሥልጠና” ማለት ሲሆን፣ ያልታተመው መልእክት በተከፈተበት ጊዜ “ጥበበኞችን” ያሠለጥን ዘንድ “የእውቀት መጨመር” የነበረበትን የጊዜ ዘመን ይወክላል። ከዚያም አሞንን ተከትሎ ኢዮስያስ መጣ፤ እርሱም ከሰባቱ ነገሥታት መካከል በአንጻራዊነት መልካም ቢሆንም፣ የተወሳሰበ ትንቢታዊ ታሪክ ያለው ብቸኛው ንጉሥ ነው።

ኢዮስያስ ማለት “የእግዚአብሔር መሠረት” ማለት ሲሆን፣ በ“መጨረሻው ዘመን” ያልታተመው የነበረው እውነቶች መመሥረታቸውን ይወክላል። በአሞን የተወከለው የእውቀት መጨመር፣ በገብርኤልና በሌሎች ቅዱሳን መላእክት መሪነት፣ በዊሊያም ሚለር ተሰብስቦ ተዋቀረ። የሚለር ሥራ በኢዮስያስ ስም ይወከላል፥ ምክንያቱም እርሱ የእንቅስቃሴውን መሠረቶች አጸና ነበርና። ስለ ኢዮስያስ ለመለየት የሚገባ ብዙ ነገር አለ፤ ነገር ግን ወደ ልጁ ወደ ኢዮአካዝ እንሸጋገራለን።

ይሆአሐዝ ማለት “ይሖዋ ያዘ” ማለት ነው፤ እርሱም በፈርዖን-ኔካዖ ተያዘ። የኢዮስያስ ልጅ ይሆአሐዝ በፈርዖን-ኔካዖ ተይዞ በወንድሙ ኤልያቄም፣ ማለትም “የማስነሣት አምላክ” በሚል ትርጉም ተተካ። ከዚያም ፈርዖን-ኔካዖ የኤልያቄምን ስም ወደ ዮአቄም ለወጠው፤ ይህም “እግዚአብሔር ይነሣል” ማለት ነው። የስም መለወጥ የቃል ኪዳን ግንኙነት ምልክት ነው፤ እንዲሁም በመጀመሪያው መልእክት ማበርታት ጊዜ እግዚአብሔር በተመሳሳይ ጊዜ ከቀድሞ የቃል ኪዳን ሕዝብ እያለፈ ከአንድ ሕዝብ ጋር ወደ ቃል ኪዳን ይገባል።

እ.ኤ.አ. በነሐሴ 11 ቀን 1840፣ ለሦስት መቶ ዘጠና አንድ ዓመታትና ለአሥራ አምስት ቀናት የተፈቱ አራት ነፋሳት በመሆን የተወከለው የኦቶማን ኢምፓየር ተገደበ፤ ወይም የዮአካዝ ስም እንደሚያመለክተው፣ “ተያዙ”። በዚያው ጊዜ ኤልያቄም ንጉሥ ሆነ፣ ስሙም ዮአቄም ተብሎ ተለወጠ፤ ትርጉሙም “እግዚአብሔር ይነሣል” ማለት ነው። ከዮአቄምም በኋላ ሦስት ስሞች በቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ ያሉት ልጁ ዮአኪን ተከተለው።

የይሆያኪን ስም ትርጉሙ “ጌታ ያቆማልና ያጸናል” ማለት ነው። እርሱ የይሆያቄም ልጅ ነበር፥ እግዚአብሔርም አዲሱን፣ እውነተኛውን፣ ፕሮቴስታንታዊውን ቀንድ “አቆሞ አጸና” በሚለው ሁኔታ በ1844 የጸደይ ወቅት ሁለተኛው መልአክ መምጣቱን ይወክላል። የሁለተኛው መልአክ መልእክት በእኩለ ሌሊት ጩኸት መልእክት ኃይል ተሰጥቶት ነበር፥ የይኮንያና የቆንያም ስሞች ትርጉማቸው “እግዚአብሔር ያጸናል” ማለት ነው። እያንዳንዳቸው ተመሳሳይ ትርጉም ያላቸው እነዚህ ሦስት ስሞች፥ የእኩለ ሌሊት ጩኸት ከሁለተኛው መልአክ መልእክት ጋር መተባበሩን ይወክላሉ። በታላቁ ጩኸት ወቅት በሚሆነው የመንፈስ ቅዱስ የመጨረሻ መፍሰስ ውስጥ አንድ መቶ አርባ አራት ሺህ ይታተማሉ። የአንድ መቶ አርባ አራት ሺህ መታተም በሚለራውያን ንቅናቄ የእኩለ ሌሊት ጩኸት ውስጥ በምሳሌ ቀርቦ ነበር፥ ይሆያኪንም፣ ይኮንያ እና ቆንያ ተብሎ ደግሞ የሚጠራው፥ የመታተም ምልክት ነው።

ዮአኪን፥ ዮኮንያንና ኮንያ ሁለተኛው መልአክ ከእኩለ ሌሊት ጩኸት መልእክት ጋር በሚያበረታታበት ጊዜ የማተም ዘመንን ይወክላሉ። እርሱ የሞኞችን የማተም ዘመን ይወክላል። ያ ክፉ ንጉሥ በማተም ዘመን ከጌታ አፍ ለዘላለም የሚተፉ እና የአውሬውን ምልክት ለመቀበል የተወሰነባቸው ሞኞች የሎዶቅያ ድንግልናትን ይወክላል።

ከአንድ መቶ አርባ አራት ሺህ መታተም ጊዜ በእግዚአብሔር ቀኝ እጅ ያለው የማኅተም ቀለበት ማኅተሙ ነው፤ በዚያም ጊዜ ከጌታ አፍ የሚተፉ ሰዎች፣ በእጁ “ሰባት ጊዜ” የሚለውን የመለኪያ ገመድ የያዘው ሰው ዘሩባቤል ጋር በተቃራኒው ይቀርባሉ።

“የሰናክል ድንጋይ” የሆነው “ሰባት ጊዜ” በዘሩባቤል እጅ ያለው “የልኬት ገመድ” ነው፤ እርሱም እግዚአብሔር አንድ መቶ አርባ አራት ሺህን ለማተም የሚጠቀምበት “የማኅተም ቀለበት” ሆኖ ተመስሎ ቀርቧል። የማኅተም ቀለበቱ፣ ወይም “ምልክቱ”፣ በኢየሩሳሌም ውስጥ ስለሚፈጸሙት አስጸያፊ ነገሮች “የሚቃትቱና የሚያለቅሱ” ሰዎች ላይ ይቀመጣል። መቃተትና ማልቀስ የታተሙትን ሰዎች ተሞክሮ ይለያል፤ መታተምም እና መቃተትና ማልቀስ ለ“ሰባት ጊዜ” መፍትሔ ያላቸው ውስጣዊ ምላሽ ምልክት ነው። ይህ ለኃጢአታቸውና ለአባቶቻቸው ኃጢአት የሚቀርብ ኑዛዜ ነው። ከ2020 ዓ.ም. ጁላይ 18 ጀምሮ ከዚያ ተስፋ መቁረጥ ጀምሮ ከእግዚአብሔር ጋር ሳይሄዱ እንደኖሩ፣ እግዚአብሔርም ከእነርሱ ጋር ሳይሄድ እንደኖረ እውቅና መስጠት ነው። ይህም በ1863፣ ፊላዴልፊያ ወደ ሎዶቅያ በሽግግር ላይ በነበረበት የጊዜ ዘመን የተወደቀው ፈተና ነው። ይህ በኮንያ የተወከሉት ሰዎች ለዘላለም ሰነፍ የሎዶቅያ ደናግል ሆነው የሚጸኑበትን፣ በዘሩባቤልም የተወከሉት ሰዎች ለዘላለም ጥበበኛ የፊላዴልፊያ ደናግል ሆነው የሚጸኑበትን የጊዜ ዘመን ያመለክት ነበር።

ኢዮአኪንን የተከተለው ከሰባቱ ነገሥታት የመጨረሻው ዘዴቅያስ ነበር። ምናሴ 1798ን እና “የመጨረሻውን ዘመን” እንደሚወክል ሁሉ፣ ዘዴቅያስም ራእዩ “ይናገራል እንጂ አይዋሽም” በተባለበት በ1844 ጥቅምት 22 መወከል አለበት። ዘዴቅያስ የሚለው ስም ከሁለት የዕብራይስጥ ቃላት ጥምረት የተሠራ ነው። አንደኛው ቃል “ይሖዋ” ሲሆን፣ በዳንኤል ምዕራፍ ስምንት ቁጥር አሥራ አራት “ይነጻ” ተብሎ ከተተረጎመው ቃል ጋር ተቀናጅቶአል። ዘዴቅያስ ማለት የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ መንጻት ማለት ነው፤ ይህም በ1844 ጥቅምት 22 የተጀመረ ነው።

የይሁዳ የመጨረሻ ሰባቱ ነገሥታት ከ1798 እስከ 1844 ጥቅምት 22 ድረስ ያለውን ተከታታይ ታሪክ ይወክላሉ። ዮአቄም የ1840 ነሐሴ 11 ምልክት ነው፣ ይህም በተራው የ2001 መስከረም 11ን ይወክላል። እርሱ የመጀመሪያው መልአክ መልእክት ኃይል መቀበሉ ምልክት ነው፣ እናም በዳንኤል ምዕራፍ አንድ የመጀመሪያው ቁጥር ውስጥ ይቀርባል። ስለዚህ የዳንኤል ምዕራፍ አንድ አቀማመጥና ዐውድ፣ በራእይ ምዕራፍ አሥር እንደተወከለው የመጀመሪያው መልአክ መልእክት ኃይል መቀበል ነው። በራእይ ምዕራፍ አሥር ክርስቶስ ዮሐንስ እንዲበላው የታዘዘውን ትንሽ መጽሐፍ በእጁ ይዞ ወረደ። ስለዚህ በዳንኤል መጽሐፍ ውስጥ ያለው የመጀመሪያው ፈተና ከመብላት ጋር የተያያዘ ነው።

እነዚህን ርእሶች በሚቀጥለው ጽሑፍ እንቀጥላለን።