የአርባኛው ቁጥር ስውር ታሪክ - ሃያኛው ቁጥር

በመክፈቻ ቃላቱ ውስጥ ነቢዩ ሕዝቅኤል ሠላሳ ዓመት ዕድሜ እንዳለው መለየት ተቀባይነት ያለው መጽሐፍ ቅዱሳዊ ግንዛቤ ነው።

አንዳንዶች “ሠላሳኛው ዓመት” በተወሰነ የኢዮቤልዩ ዑደት ላይ የተመሠረተ መሆኑን ያምናሉ፤ ይህም በንጉሥ ኢዮስያስ የጀመረ ሲሆን በምዕራፍ አርባ ቁጥር አንድ ላይ ተፈጸመ።

የመጽሐፍ ቅዱስ የዘመን ተደራራቢዎች የአርባኛው ምዕራፍ የመጀመሪያውን ቁጥር እንደ 573 ዓ.ዓ. ሚያዝያ 28 ወይም ጥቅምት 22 ይቀናጁታል። ነቢያት ሁሉ የኋለኛውን ዘመን ስለሚለዩ፣ ስለዚህ የ573 ዓ.ዓ. ጥቅምት 22 የውድቀት ቀን ከዚያ በፊት በሃምሳ ዓመት በ622 ዓ.ዓ. ግንቦት 5 “የኢዮስያስ ታላቅ ፋሲካ” ተብሎ በሚጠራው የተጀመረ መስመር የኦሜጋ ቀን ነው።

ቍጥር ሠላሳ አገልግሎታቸውን ሲጀምሩ ዕድሜያቸው ሠላሳ ዓመት መሆን የነበረባቸውን ካህናት የሚወክል ምልክት ነው። በሕዝቅኤል አንድ ቁጥር አንድ እስከ ሦስት ያለው ክፍል የሕዝቅኤልን ዕድሜ ሠላሳ እንደሆነ እየለየ ነው ወይስ በቀላሉ እርሱን ደግሞ እንደ ካህን ምልክት እያመለከተ ነው ብንል፣ እርሱም ሠላሳ ዓመት ዕድሜ ያለው እንደሆነ ተወክሎ ይቀርባል። የቁጥር አንድ ሠላሳ ዓመታት ሌሎች እንደሚያምኑት፣ በ622 ዓ.ዓ.በ. ከኢዮስያስ ታላቁ ፋሲካ ጀምሮ ያለውን ሠላሳኛውን ዓመት የሚወክል ከሆነ፣ ትንቢታዊ አንድምታዎቹ አሁንም እንደዚያው ናቸው።

ኢዮስያስ ማለት “መሠረት” ማለት ነው፥ ታላቁም ፋሲካው በክ.ል. 573 በስርየት ቀን ጥቅምት 22 የተፈጸመ የኢዮቤልዩ ዘመን ጀመረ። ከኢዮስያስ እስከ ጥቅምት 22 ያለው “የኢዮቤልዩ መስመር” ከ1840 እስከ 1844 ያለውን ታሪክ ይጣጣማል። የ1840 መሠረቶች በንጉሥ ኢዮስያስ የተወከሉ ነበሩ፥ እንዲሁም በዮስያስ ሊች። ጥቅምት 22 ደግሞ የኢዮቤልዩ መለከት ቀንድ ከስርየት ቀን ቀንድ ጋር በአንድነት ሲነፋ ተወክሎ ነበር።

ሕዝቅኤል ከንጉሥ ኢዮስያስ እስከ ጥቅምት 22 ድረስ ባለው የኢዮቤልዩ መስመር ውስጥ ተቀምጧል፤ ይህም መስመር ከ1840 እስከ 1844 ድረስ ያሉትን የራእይ አሥር የመጀመሪያውንና የሁለተኛውን መላእክት ይወክላል። ሕዝቅኤል የመጀመሪያውንና የሁለተኛውን መላእክት ሚለራውያን እና የሦስተኛውን መላእክ መቶ አርባ አራት ሺህ ይወክላል። ሕዝቅኤል የመቶ አርባ አራት ሺሁን ክህነት ይወክላል፤ ነገር ግን ዋና ትንቢታዊ ባሕርዩ ነቢይ መሆኑ ነው።

ከሠላሳ ዓመት ዕድሜ ጀምረው አገልግሎት የጀመሩ ሦስት መጽሐፍ ቅዱሳዊ ሰዎች አሉ። ከሕዝቅኤል ጋር ዳዊትና ዮሴፍ ነበሩ። ሁሉም በሠላሳ ዓመት ዕድሜ አገልግሎት ስለ ጀመሩ፣ ሁሉም ካህናት ናቸው። በነቢይ፣ በካህንና በንጉሥ የሚቆም በዚያ ባለሦስት ገጽታ የክብር መንግሥት ውስጥ፣ ዳዊት የንጉሥ ምልክት ነው፣ ዮሴፍ የካህኑ ነው፣ ሕዝቅኤልም የነቢዩ ነው።

ነቢዩ ሕዝቅኤልን እንደ ምልክት በምንም መንገድ ብንተግብረው፣ እርሱ ካህን ነው፤ እናም ከኢዮስያስ እስከ ጥቅምት 22 በሚዘረጋው የኢዮቤልዩ መስመር ላይ ሲተገበር፣ ሕዝቅኤል በ1840 እስከ 1844 ታሪክ እና ከንጉሥ ኢዮስያስ እስከ 573 ዓ.ዓ. ጥቅምት 22 በተመሰለው መሠረት፣ የመቶ አርባ አራት ሺህ የማተም ዘመን ውስጥ ካህንን የሚወክል ካህን ይሆናል።

መጽሐፍ ቅዱስ ሕዝቅኤል ለሀያ ሁለት ዓመታት እንዳገለገለ በግልጽ ያስተምራል። “ሀያ ሁለት” መለኮትነት ከሰብአዊነት ጋር ተዋህዶ የተገለጠባቸው የአንድ መቶ አርባ አራት ሺህ ሰዎች ምልክት ነው። ከኢዮስያስ ፋሲካ ጀምሮ እስከ ምዕራፍ አርባ ድረስ በተወከለው ታሪክ ውስጥ፣ የጥቅምት 22 የኢዮቤልዩ በዓል ክብረ በዓል ድረስ፣ የኢዮስያስ ፋሲካ በ1838 እና በ1840 የዮስያስ ሊች ሥራን አምሳል ነበር። ያ ሥራ የመጀመሪያውንና የሁለተኛውን ወዮታዎች የጊዜ ትንቢቶች ማቅረብ ነበር። አሁን ግን የመጀመሪያውና የሁለተኛው ወዮታዎች ትንቢት ከአቅኚዎቹ ያወቁት ይልቅ እጅግ የሰፋ መሆኑ ሊታይ ይችላል።

ሕዝቅኤል እንደ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ነቢይ በጽሑፎቹ ውስጥ ከማንኛውም ሌላ የመጽሐፍ ቅዱስ ጸሐፊ ይልቅ የበለጠ የተለዩ ቀኖችን ይጠቅሳል።

ሕዝቅኤል በመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ውስጥ የ“አንድ ቀን ከአንድ ዓመት ጋር እኩል ነው” መርህ ኦሜጋ ነው። በዘኍልቍ መጽሐፍ ውስጥ፣ የቀን-ዓመት መርህ የመጀመሪያው ወይም አልፋ መጠቀስ በቃዴስ በተፈጠረው የመጀመሪያ ዓመፅ ተመስሏል፤ ይህም አርባ ዓመት በምድረ በዳ መንከራተትን አስከተለ። የመጨረሻው ወይም ኦሜጋ ዓመፅ ደግሞ ኢየሩሳሌም ስትጠፋ በሕዝቅኤል መጽሐፍ ምዕራፍ 4 ውስጥ ተወክሏል።

ቃዴስና የኢየሩሳሌም ጥፋት የአልፋና የኦሜጋ ዓመፅን ይወክላሉ፤ ይህም “ቀን ለዓመት” መርህን ይወክላል። “ቀን ለዓመት መርህ” በሚለራውያን ዘንድ ዋነኛው መመሪያ ነበር፤ እንዲሁም በ1840 እስከ 1844 ባለው ታሪክ ውስጥ፣ በንጉሥ ኢዮስያስ የኢዮቤልዩ መስመር እስከ ጥቅምት 22 ድረስ እንደ ምሳሌ ቀርቦአል። ሕዝቅኤል ከማንኛውም ሌላ ነቢይ ይልቅ የተዘገቡ ቀኖችን ያቀርባል። በሕዝቅኤል የቀን መወሰኛ ውስጥ የኢዮቤልዩ መስመር ተለይቶ ይታወቃል፤ ይህም የሕዝቅኤልን ምስክርነት በቀጥታ ከመጀመሪያውና ከሁለተኛው መላእክት ታሪክ ጋር፣ ከዚያም በኋላ ከሦስተኛው መልአክ ታሪክ ጋር ያስተሳስራል።

ከ“ኢዮቤልዩ መስመር” ጋር ተያይዞ ሕዝቅኤል ሦስት መቶ ዘጠና ቀን በጎኑ ተኛ፥ ከዚያም አርባ ቀን በሌላው ጎኑ ተኛ። “አራት መቶ ሠላሳ” የአሮጌውና የአዲሱ ኪዳናት ምልክት ነው፤ ምክንያቱም ለአብራም ስለ ግብፅ ባርነት የተሰጠው የአራት መቶ ዓመት የኪዳን ተስፋ በሐዋርያው ጳውሎስ ዘንድ የሠላሳ ዓመት ሁለተኛ ምስክርነትን አገኘ። አብራም፥ (በኋላ አብርሃም) የ‘አሮጌው’ እና ሳውል፥ (በኋላ ጳውሎስ) የ‘አዲሱ’ ምስክሮቻቸውን በአንድ ላይ አድርገው አራት መቶ ሠላሳ ዓመትን የዘላለም ኪዳን ምልክት እንዲሆን አቋቋሙ። “ሦስት መቶ ዘጠና ቀን” “የእስራኤልን ቤት ኃጢአት ትሸከማለህ።” “እና” “የይሁዳን ቤት ኃጢአት አርባ ቀን ትሸከማለህ።” በአንድነት ሲታዩ የቀኝ ጎንና የግራ ጎን ከአብራምና ከጳውሎስ ጋር እኩል ናቸው።

ቃል ኪዳኑ ሁልጊዜ በመታዘዝ ወይም በመታዘዘ አለመሆን—ሕይወት ወይም ሞት—ላይ የተመሠረተ ነበር። በሚለራይት ታሪክ ውስጥ የዓመት-ቀን መርህ የሕይወት ወይም የሞት ጉዳይ ነበር፣ እናም ያ ታሪክ በመጀመሪያው መልአክ እንደ ዘላለማዊው ወንጌል ታውጆ ነበር። “ወንጌል” የሕይወት ወይም የሞት ጉዳይ ነው፣ እናም በሚለራይት ታሪክ ውስጥ የሕይወት ወይም የሞት ፈተና ጉዳይ አንድ ቀን ከአንድ ዓመት ጋር እኩል የሚሆንበት መርህ ውስጥ ተቀምጦ ነበር። የመጀመሪያውን መልአክ መልእክት ኃይል የሰጠው ትንቢት የሁለተኛው ወዮ ሦስት መቶ ዘጠና አንድ ዓመታትና አሥራ አምስት ቀናት ትንቢት ነበር። ሕዝቅኤል በግራ ጎኑ ላይ ተኝቶ ያሳለፈው ሦስት መቶ ዘጠና ቀናት ውስጥ፣ የሁለተኛው ወዮ ሦስት መቶ ዘጠና አንድ ዓመታትና አሥራ አምስት ቀናት የጊዜ ትንቢት ምሳሌ ይገኛል። ትንቢቱን በትክክል ለመከፋፈል ትንቢታዊ ልብ አያስፈልጋል፣ ነገር ግን ይህ ከይሁዳ ነገድ አንበሳ የእኩለ ሌሊትን ጩኸት መልእክት ማህተም በመፍታት የሚቀጥለው ሥራ ከሆነ በታች አይደለም።

እኔ ሕዝቅኤል የመቶ አርባ አራት ሺህ ምልክት ሆኖ መወሰድ እንዳለበት እናገራለሁ፤ ነገር ግን በቀዳሚነት የትንቢት መንፈስ ስጦታ ምልክት እንደሆነ መታየት ይገባዋል፥ ይህም የመጨረሻ ዘመን ነቢይ መገለጫ ሆኖ ቢወከልም ሆነ፥ ወይም የመስመር በላይ መስመር ዘዴ መርህን የሚረዱ የቃል ኪዳኑ ሕዝቦች መገለጫ ሆኖ ቢወከልም።

እኔ የምከራከረው ሕዝቅኤል ስለ ሦስት መቶ ዘጠና አንድ ዓመታትና አሥራ አምስት ቀናት ትንቢት የሰጠው ብርሃን፣ የትቢያ መጥረጊያው ሰው ጌጦቹን ወደ ትልቁ ሣጥን ከመጣሉ ጋር እንደሚስማማ ነው።

እኔ እንደምከራከርው፣ ቤተ መቅደሱ በሚጠናቀቅበት ጊዜ ከሕዝቅኤል የሚወጣው ብርሃን የመደምደሚያው መልእክት አስፈላጊ ክፍል ነው።

ሕዝቅኤል በአርባኛው ምዕራፍ በመጀመሪያው ቁጥር ላይ በጥቅምት 22 ይገኛል፤ በዚያም የወደፊቱ ቤተ መቅደስ ራእይ ለሕዝቅኤል ይሰጠዋል። ያ ቤተ መቅደስ የአንድ መቶ አርባ አራት ሺህ ቤተ መቅደስ ነው፤ ሕዝቅኤልም የዚያ ቁጥር ምልክት ነው። ያ ቡድን ወደ ሦስተኛውና ወሳኙ ፈተና ከመድረሱ በፊት ሁለት ፈተናዎችን አልፎ ይሆናል። ሕዝቅኤል ብርሃኑን በቤተ መቅደስ ውስጥ እንደሚቀበል ተስሎ ይቀርባል፤ ስለዚህም እርሱ እንደ ምልክት የሚያመነጨው ብርሃን ከዳንኤል ምዕራፍ አሥር ጋር በመስማማት የእግዚአብሔር ሕዝብ ወደ ቅድስተ ቅዱሳን ሲገባ የሚመጣውን ብርሃን ይወክላል።

የተከፈተው የኢየሱስ ክርስቶስ ራእይ ብርሃን፣ የምሕረት ዘመን ከመዘጋቱ ጥቂት ቀደም ብሎ ይከፈታል።

በአሥራ አንደኛው ቁጥር የተጠቀሰው የፈተና ጊዜ ከመዘጋቱ በፊት “ጊዜው ቀርቦአል”፤ ስለዚህም የኢየሱስ ክርስቶስ ራእይ በዚያን ጊዜ ይፈታል፥ ምክንያቱም “ጊዜው ቀርቦአል”።

ለሎዲቅያ ሰባተኛው ቀን አድቬንቲዝም የምሕረት ዘመን በእሁድ ሕግ ጊዜ ይዘጋል፣ እናም አድቬንቲዝም በሕዝቅኤል ምዕራፍ ዘጠኝ እንደ ኢየሩሳሌም ተወክሎ ይቀርባል። በዚያም በምድርና በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ስለሚፈጸሙት አስጸያፊ ነገሮች የሚቃተቱና የሚያለቅሱ ሰዎች ማኅተሙን ይቀበላሉ። ማኅተም መቀበሉ የሚፈጸመው የምሥራቅ ነፋሳት የሆነው እስልምና አሕዛብን በሚያስቆጣበት ጊዜ፣ የምሕረት ዘመን ሊዘጋ ከሚልበት ጥቂት ቀደም ብሎ ነው። በሕዝቅኤል ምዕራፍ ስምንት ውስጥ አራቱ ትውልዶች የአድቬንቲዝም ዘመናት ሲሆኑ፣ አራተኛው ትውልድ ለፀሐይ ሲሰግዱ በተመሰሉት ሃያ አምስቱ መሪዎች ይወከላል።

ያ ራእይ በምሳሌያዊ መንገድ ከእሑድ ሕግ አንድ ቀን በፊት፣ ወይም ስድስት፣ ስድስት፣ ስድስት በሚወክለው የምሕረት ዘመን መዘጋት ቀደም ብሎ ተሰጠ።

የስድስተኛው ዓመት፣ ስድስተኛው ወር፣ አምስተኛውም ቀን ራእይ፣ ለሎዶቅያዊ አድቬንቲዝም የምሕረት ዘመን በሚዘጋበት ጊዜ፣ የእሑድ ሕግ ምልክት ከሆነው “666” በፊት በቅርብ መጣ። ያ ራእይ ሕዝቅኤል “በሜዳ ያየውን ራእይ እንደሚመስል” ነበር። በሜዳ ያየው ራእይ ከዚያ ቀድሞ፣ በምዕራፍ ሦስት ውስጥ ይገኛል።

የ“ሜዳው” ራእይ፣ የስድስተኛው ዓመት፣ የስድስተኛው ወርና የአምስተኛው ቀን ራእይ የነበረው፣ ሕዝቅኤል ከዚህ ቀደም በኮባር ወንዝ ያየው ራእይ ነበር።

በኬባር ወንዝ አጠገብ ሕዝቅኤል “ያየው” “የእግዚአብሔር ራእይ” የሜዳው ራእይ ነበር፤ ይህም ደግሞ በሕዝቅኤል ምዕራፍ ስምንት እስከ አሥራ አንድ ያለው ራእይ ነበር። እነዚያ ራእዮች ሕዝቅኤል ወደ መቅደሱ እየተመለከተ ባለበት አውድ ቀርበው ነበር፤ በዚያም የምዕራፍ አሥር “ማራህ” የመመልከቻ መስታወት ራእይ ይፈጸማል። ሕዝቅኤል የምሕረት ዘመን ከመዘጋቱ ጥቂት ቀደም ብሎ የኢየሱስ ክርስቶስ ራእይ ሲገለጥ ከቅድስተ ቅዱሳን የሚፈነጥቀውን ትንቢታዊ ብርሃን የሚካፈሉትን ይወክላል።

በፋሲካ የሚጀምርና በጥቅምት 22 የሚያበቃውን የንጉሥ ኢዮስያስ የኢዮቤልዩ መስመር ስንለይ፣ በዘሌዋውያን ሃያ ሦስት ውስጥ እንደተቀመጠው የጸደይ በዓላትና የበልግ በዓላት ምልክትን እየለየን ነው። በዚያም የጸደይ በዓላትና የበልግ በዓላት እያንዳንዳቸው በሃያ ሁለት ቁጥሮች ተቀምጠዋል፤ ልክ የሕዝቅኤል አገልግሎት ለሃያ ሁለት ዓመታት እንደነበረው። ሕዝቅኤልን በኢዮቤልዩ መስመር ሠላሳኛው ዓመት ላይ ማስተካከል፣ የሕዝቅኤል ልደት ከኢዮስያስ ተሐድሶ ጋር እንዲገጥም ያስችላል። እርሱ በኢዮቤልዩ ዑደት ሠላሳኛው ዓመት ሠላሳ ዓመት ዕድሜ ከነበረ፣ እንግዲህ ሕዝቅኤል በኢዮስያስ ተሐድሶ ጊዜ ተወልዶ ይሆናል።

ሕዝቅኤል በእምነት ወደ ቅድስተ ቅዱሳን የሚገቡትን ሰዎች ምልክት ነው። ከዚያ በገቡ ጊዜ በሰው ግንኙነቶች ውስብስብ መስተጋብር የሚወክሉትን በመንኰራኵሮች ውስጥ ያሉ መንኰራኵሮች ያያሉ። በራእይ ምዕራፍ አሥር እንደሚታየው ከዮሐንስ ጋር በተመሳሳይ ሁኔታ፣ ሕዝቅኤል ሚለራውያንን ይወክላል፣ ነገር ግን በቀጥታ ይልቁንም መቶ አርባ አራቱን ሺህ ይወክላል። ተመሳሳይ የሆነው የሦስት መቶ ዘጠና አንድ ዓመትና የአሥራ አምስት ቀን የጊዜ ትንቢቱ የኢየሩሳሌም ጥፋትን ጋር በማያያዝ የሎዶቅያ አድቬንቲዝምን የመጨረሻ ፍርድ ያሳያል፣ እናም የሠላሳ ስምንትና የአርባ እንቆቅልሽን ያካትታል።

እርሱ የአራት መቶ ሠላሳ ዓመታትን ምሳሌያዊ ትርጉም ያካትታል።

እርሱ በ1333 እስከ 1337፣ 1449 እስከ 1453 እና 1840 እስከ 1844 የተወከለውን የአራት ዓመት ዘመን ያካትታል።

ስለዚህ እጅግ አስፈላጊ ርዕስ ያለንን ምርመራ በሚቀጥለው ጽሑፍ እንጀምራለን።