እውነት ምንድን ነው? - ቁጥር አራት

በ1798 የሚለራዊት ታሪክ መጀመሪያ ላይ፣ በዳንኤል መጽሐፍ ውስጥ ያለው የኡላይ ወንዝ ራእይ ተፈትቶ ነበር፤ ይህም እውቀት እንዲጨምር በማድረግ ሁለት የአምልኮ ሰጪዎች ወገኖችን ፈትኖ ገለጠ። የኡላይ ራእይ በራእይ መጽሐፍ ምዕራፍ ሁለትና ሦስት በተወከሉት ሰባቱ ቤተ ክርስቲያናት እንደተመለከቱት ለእግዚአብሔር ሕዝብ የሆነውን ውስጣዊ መልእክት ይወክላል። በ1798 የተጀመረው ትንቢታዊ ታሪክ መጨረሻ ላይ፣ ከኦገስት 12–17፣ 1844 በተካሄደው የኤክሴተር የሰፈር ስብሰባ ላይ፣ የእኩለ ሌሊት ጩኸት መልእክት ከይሁዳ ነገድ አንበሳ እጁን ከተሰወረ እውነት በማንሣቱ ተፈትቶ ነበር፤ ይህም እውቀት እንዲጨምር በማድረግ ሁለት የአምልኮ ሰጪዎች ወገኖችን ፈትኖ ገለጠ።

በ1989 ዓ.ም.፣ በዳንኤል 11፥40 እንደተገለጸው፣ የቀድሞውን ሶቪየት ህብረት የሚወክሉ አገሮች በጳጳሳዊ ሥርዓትና በአሜሪካ በተጠረጉ ጊዜ፣ በዳንኤል መጽሐፍ ውስጥ ያለው የሂዴቅል ወንዝ ራእይ ተፈታ፤ ይህም ዕውቀትን የሚያበዛ ሆኖ ሁለት ዓይነት አምላኪዎችን የፈተነና የገለጠ ሆነ። የሂዴቅል ራእይ በራእይ መጽሐፍ ውስጥ ባሉት ሰባቱ ማኅተሞች እንደተወከለው የእግዚአብሔር ሕዝብ ጠላቶች ውጫዊ መልእክትን ይወክላል። በ1989 የጀመረው ትንቢታዊ ታሪክ በሚያበቃበት ጊዜ፣ ከ2023 የሐምሌ ወር የመጨረሻ ሁለት ሳምንታት ጀምሮ፣ የይሁዳ ነገድ አንበሳ እጁን ከተሰወረ እውነት በማንሣት የእኩለ ሌሊት ጩኸት መልእክትን የመፍታት ሂደት ጀመረ፤ ይህም ዕውቀትን የሚያበዛ ሆኖ በእግዚአብሔር ሕዝብ መካከል ሁለት ዓይነት አምላኪዎችን እየፈተነ ያለና በመጨረሻም የሚገልጥ ነው።

በዮሐንስ ምዕራፍ አሥራ አራት በመጀመሪያው ቁጥር፣ ክርስቶስ ደቀ መዛሙርቱን ልባቸው እንዳይታወክ ያበረታታቸዋል።

በጥቂት ሰዓታት ውስጥ ክርስቶስ ተያዘ፤ ከዚያም ብዙም ሳይቆይ ተሰቀለ፣ ተቀበረ፣ ከሙታንም ተነሣ። ወደ አብ ካረገ በኋላ ወደ ደቀ መዛሙርቱ ተመለሰ።

በአንድ የተሐድሶ መስመር ውስጥ የመጀመሪያው ቅሬታ የሚከሰተው የእግዚአብሔር ሕዝብ ከዚህ ቀደም የተገለጠን እውነት ሲረሳ ነው። ደቀ መዛሙርቱ ፍርሃታቸውና ቅሬታቸው በመስቀሉ ቀውስ ላይ ከመገለጡ ከአንድ ሳምንት ያነሰ ጊዜ በፊት ኢየሱስ የነገራቸውን ረስተው ነበር። የመጀመሪያውን ቅሬታ የሚከተለው የመቆየት ጊዜ ነው፥ ይህም በአሥሩ ደናግል ምሳሌ ውስጥ ሙሽራው በመቅረቱ የተወከለ ነው። ኢየሱስ ወደ አባቱ እንደሚሄድ ነገር ግን እንደሚመለስ በቀጥታ ለደቀ መዛሙርቱ ነግሯቸው ነበር። ለደቀ መዛሙርቱ የሰጣቸው አስቀድሞ እውቀት በቀውሱ ምክንያት እንዳይዋጡ አላስቻላቸውም። በአሥሩ ደናግል ምሳሌ አውድ ውስጥ ቀውስ ማለት ባሕርይ የሚገለጥበት እንጂ የማይለማመድበት ሁኔታ ነው። ኢየሱስ ደቀ መዛሙርቱን መርጦ ሾሞአቸው ነበር፥ ያንንም እውነት ከቀውሱ በፊት ነግሯቸው ነበር።

ሆኖም ምንም እንኳ የተመረጡ ቢሆኑም፣ ይህ በችግሩ እንዳይሸነፉ አላገዳቸውም።

በራእይ መጽሐፍ የመጀመሪያ ቁጥሮች ውስጥ የተገለጠው የኢየሱስ ክርስቶስ ራእይ ለቤተ ክርስቲያን የመጨረሻው የማስጠንቀቂያ መልእክት ሲሆን፣ ከዚያም በኋላ ለዓለም ነው። ያ ራእይ የተታተመውን መጽሐፍ ሊከፍት የሚገባው ብቸኛው እርሱ መሆኑ በራእይ ምዕራፍ አምስት የተገለጠው ከይሁዳ ነገድ አንበሳ በምሕረት ዘመን ከመዘጋቱ ጥቂት ቀደም ብሎ ይፈታል።

የይሁዳ ነገድ አንበሳ እንዲሁም “የዳዊት ሥር” ነው፤ እርሱም እንዲሁ “የዳዊት ልጅ” ነው፥ እርሱም ደግሞ የዳዊት ጌታ ነው። በይሁዳ ነገድ አንበሳ የተወከለው ግንኙነት፣ የይሁዳ ነገድ አንበሳ አንድን እውነት በሚያትም ወይም በሚፈታ ጊዜ፣ “የመጀመሪያ መጠቀስ መርህ” በመጠቀም እንደሚያደርገው ያመለክታል፤ ይህም በኢየሱስ እንደ “የዳዊት ሥር” በተወከለው መሠረት የአንድን ነገር መጨረሻ በመጀመሪያው የሚለይ ነው። አንድ እውነት በፍጻሜ ዘመን ‘በአንድ’ ጊዜ ሲፈታ፣ በዳንኤል አሥራ ሁለት እንደተወከለው የመንጻት ሂደት ይጀመራል።

የይሁዳ ነገድ አንበሳ እንደ ሆነ የኢየሱስ ሥራ ወሰን የሌለው አስፈላጊነት ያለው ነው፤ ነገር ግን “ከኃጢአተኞች” “አንዳቸውም ሥራውን ወይም የተፈታውን መልእክት አያስተውሉም።”

የፈተናው ሂደት በሦስት ደረጃዎች ተወክሎ ይታያል፤ “የነጹ፣ ነጭ የሆኑ፣ የተፈተኑ።” እነዚህ ሦስቱ ደረጃዎች የ“ዘላለማዊውን ወንጌል” ሦስቱን ደረጃዎች ይወክላሉ፤ እነርሱም በመጀመሪያው የመልአኩ መልእክት ውስጥ እግዚአብሔርን ፍሩ (የነጹ)፣ ክብርን ስጡት (ነጭ የሆኑ)፣ የፍርዱ ሰዓት መጥቶአልና (የተፈተኑ) ተብሎ የተወከለ ነው። እነዚያ ሦስቱ ደረጃዎች ‘እውነት’ ናቸው፤ ይህም በዕብራይስጥ ፊደላት አንደኛው፣ አሥራ ሦስተኛው እና የመጨረሻው ፊደል የተወከለ ሲሆን፣ እነዚያ ፊደላት በዚያ ቅደም ተከተል በአንድ ላይ ሲመጡ፣ የዕብራይስጥ “እውነት” የሚለው ቃል ይፈጠራል።

እነዚያ ሦስት ደረጃዎች “መንገዱ” ናቸው፤ ምክንያቱም እንደ አሳፍ በመዝሙር 77፡13 የተናገረው፣ የእግዚአብሔር መንገድ በመቅደሱ ውስጥ ነው፤ በዚያም በአደባባዩ ኃጢአተኛ በደም መፍሰስ ይነጻል። ከዚያ በኋላ ደሙ ወደ ቅዱስ ስፍራ ይገባል፤ ይህም “ነጭ መደረግ” የሆነውን ሂደት ማለትም መቀደስን ይወክላል።

የተጸደቀውና የተቀደሰው ኃጢአተኛ ከዚያም በእጅግ ቅዱስ ስፍራ የተወከለው ፍርድ ውስጥ “ለመፈተን” ይዘጋጃል። ኢየሱስ “መንገድ”፣ “እውነት” እና “ሕይወት” ነው። መንገዱ መጀመሪያ ነው፣ እውነቱ መካከል ነው፣ ሕይወቱም ፍጻሜ ነው። በመጀመሪያው እርምጃ ብንነጻ እኛ በመንገድ ላይ ነን፤ ይህም የተጸደቁት መንገድ ነው።

ሁለተኛው እርምጃ ጽድቅ በእውነቱ የሚገለጥበት መገለጥ ነው፤ ቃሉ እውነት ስለሆነ።

የጸደቁት በመጀመሪያው ደረጃ ይወከላሉ፤ የተቀደሱትም በሁለተኛው ደረጃ ይወከላሉ። የመጀመሪያዎቹ ሁለት ደረጃዎች የጸደቁትንና የተቀደሱትን ወደ ፍርድ ለመግባትና የዘላለምን ሕይወት ለመቀበል ያዘጋጃሉ። ኢየሱስ መንገድ፣ እውነትና ሕይወት ነው።

ከዮሐንስ ምዕራፍ አሥራ አራት እስከ ምዕራፍ አሥራ ሰባት ድረስ በተደጋጋሚ የሚነሱት ጉዳዮች፣ ክርስቶስ እነርሱን ትቶ ወደ አባቱ ሲሄድ የደቀ መዛሙርቱ ምላሽ ምን እንደሚሆን ነው። እርሱ እንደሚመለስ ተስፋ ሰጠ፤ እንዲሁም በቅርቡ የሚመጣው ቀውስ ጥልቅ ተስፋ መቁረጥ እንደሚያመጣ ተረድቶ ነበር (ምንም እንኳ ደቀ መዛሙርቱ ይህን አልተረዱም ነበር)። በእነዚህ አራት ምዕራፎች ውስጥ የተሰፋፋው የመንፈስ ቅዱስ እንደ “አጽናኝ” መለየትና መግለጽ ነው። በዮሐንስ ወንጌል ውስጥ መንፈስ ቅዱስ አራት ጊዜ “አጽናኝ” ተብሎ ተለይቶ ተጠርቶአል፤ በአንደኛ ዮሐንስ ደግሞ አንድ ጊዜ ይገኛል፣ ነገር ግን በዚያ ቃሉ “ጠበቃ” ተብሎ ተተርጉሟል። ይህ ቃል በአዲስ ኪዳን ሌላ ስፍራ አይገኝም።

በብሉይ ኪዳን ውስጥ በመክብብ 4፥1 እና በሰቆቃወ ኤርምያስ 1፥9 እና 16 ውስጥ “አጽናኝ” ተብሎ የተተረጎመ አንድ የዕብራይስጥ ቃል አለ። እነዚያ ሦስቱ ማጣቀሻዎች ሁሉ ጨቋኞች የእግዚአብሔርን ሕዝብ እንዳስጨነቁ እና እነርሱም በተገኙበት መከራና ተስፋ መቁረጥ ውስጥ የሚደግፋቸው አጽናኝ እንደሌላቸው ያመለክታሉ።

መንፈስ ቅዱስን “መጽናኛ” በማለት መለየቱ የተቀመጠው፣ ኢየሱስ ደቀ መዛሙርቱን ጥቂት ሰዓታት ብቻ በፊታቸው ለሚገኘው ታላቅ ተስፋ መቁረጥ ለማዘጋጀት በሚፈልግበት ክፍል ውስጥ ነው። በዚያ አውድ ውስጥ፣ እርሱ በአካል ባይኖርም እንኳ መንፈስ ቅዱስ ለእነርሱ መጽናናትን ለመስጠት እንደሚገኝ ያጠናክራል። መንፈስ ቅዱስን በመጽናኛነት አውድ ውስጥ ሲለይ፣ ኢየሱስ መጽናኛው የሚፈጽመውን ሥራ ባሕርያት ይገልጻል።

ኢየሱስ ስለ መሄዱና ስለ መመለሱ ደጋግሞ ያደረጋቸው መጠቀሶች፣ ያንኑ ርዕሰ ጉዳይ ከዚህ ክፍል ዋና ጭብጥ አንፃር በቀዳሚነት ዝርዝሩ ራስ ላይ ያስቀምጡታል።

ዮሐንስ 14:2–4, 18, 19, 28፣ 16:5–7, 10, 28፣ 17:11–13 በአሥሩ ደናግል ምሳሌ ውስጥ ስለ መዘግየት ጊዜ በቀጥታ የሚናገሩ ቁጥሮች ናቸው። ከቀደሙት ቁጥሮች ጋር የሚካተተው የሚከተለው ክፍል ደግሞ በመደጋገም ስለ መዘግየት ጊዜ አጽንኦት ይሰጣል፤ ምክንያቱም “ጌታ ታላቅ አስፈላጊነት የሌላቸውን ነገሮች አይደግምምና።”

ቢያንስ በምዕራፍ አሥራ አራት እስከ ምዕራፍ አሥራ ሰባት ድረስ ያሉ ሃያ አንድ ጥቅሶች ደቀ መዛሙርቱ ክርስቶስ እስኪመለስ ድረስ መጠበቅ የነበረባቸውን የጊዜ ወቅት ያመለክታሉ። ያ የጊዜ ወቅት በክርስቶስ ሞት ይጀምርና ከአባቱ ዘንድ እስኪመለስ ድረስ ይቀጥላል። ለመመለሱ ሊጠብቁት የነበረው ጊዜ በአሥሩ ደናግል ምሳሌ ውስጥ ያለውን የመዘግየት ጊዜ ይወክላል። እንደ ሉቃስ ስለ ኤማሁስ ደቀ መዛሙርት በጻፈው ታሪክ ሁሉ፣ የመስቀሉ ተስፋ መቁረጥ ከመጀመሪያው ተስፋ መቁረጥ በኋላ የሚከተለውን የመዘግየት ጊዜ በትንቢታዊ ምሳሌነት ያመለክታል።

በመጽሐፍ ቅዱስ የመጀመሪያው መጽሐፍ የመጀመሪያ ክፍል ውስጥ የፍጥረትን ታሪክ እናገኛለን፣ እናም የሰማያዊውን ሦስትነት ሦስቱን አካላት እናስተውላለን። በመጽሐፍ ቅዱስ የመጨረሻው መጽሐፍ የመጀመሪያ ክፍል ውስጥ የሰማያዊውን ሦስትነት ሦስቱን አካላት እናገኛለን። እየመረመርናቸው ባሉት እነዚህ አራት ምዕራፎች ውስጥም የሰማያዊውን ሦስትነት ሦስቱን አካላት እናገኛለን። ይህን እውነታ መገንዘባችን የዮሐንስን አራቱን ምዕራፎች በዘፍጥረት ምዕራፍ አንድ ቁጥር አንድ እስከ ምዕራፍ ሁለት ቁጥር ሦስት ድረስ ባለው ትንቢታዊ መስመር ላይ፣ እንዲሁም በራእይ ምዕራፍ አንድ ቁጥር አንድ እስከ አስራ አንድ ባለው ላይ እንድናኖራቸው ያስችለናል።

በዚህ ክፍል ኢየሱስ ለቶማስ፣ አንድ ሰው ኢየሱስን ካየ አብን አይቶአል ይላል። ይህ ክፍል ደግሞ ክርስቶስ በመገኘቱ ደቀ መዛሙርቱን ያጽናና የነበረ እርሱ መሆኑን ያመለክታል፤ ነገር ግን ሲሄድ “ሌላ” “አጽናኝ” እንደሚልክ ይገልጻል። መንፈስ ቅዱስ አጽናኙ ነው፣ ነገር ግን ክርስቶስ ደግሞ አጽናኙ ነበር።

ቶማስ በአድቬንቲዝም ውስጥ ያሉ እነዚያን ሰዎች ይወክላል፤ እነርሱም ምናልባት ያንን እውነት የሚደግፉትን ምስክርነቶች ደጋግመው ቢያነቡም እንኳ፣ ስለ ሰማያዊው ሶስት አካላት ግንኙነት የሚሰጠውን ምስክርነት ለማየት እምቢ ይላሉ።

ኢየሱስን ካየን፣ አብን አይተናል። ኢየሱስ “አጽናኝ” ነው፣ መንፈስ ቅዱስም “ሌላ አጽናኝ” ነው። ኢየሱስን ካየን፣ አብን አይተናል፤ አጽናኙንም አይተናል። በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ “አጽናኝ” የሚለው ቃል አምስት ጊዜ ተጠቅሟል፤ እነዚህም ሁሉ በሐዋርያው ዮሐንስ ተጠቅመዋል። በአምስተኛው ማጣቀሻ ላይ ይህ ቃል “ጠበቃ” ተብሎ ተተርጉሟል።

ማንም ሰው ቢያጠፋ፣ ከአብ ዘንድ ጻድቁ ኢየሱስ ክርስቶስ መካከለኛ አለን። ጠበቃ ማለት ስለ ኃጢአተኛው በእርሱ ፋንታ የሚማልድ ነው። ጳውሎስ የኢየሱስን ሥራ እንደ ጠበቃችን ይገልጻል።

ኢየሱስ የኃጢአተኛው አማላጅ ነው፤ ይህም እርሱ አጽናኝ መሆኑን ያካትታል። በዚያው ምዕራፍ ውስጥ ጳውሎስ ቀደም ሲል መንፈስ ቅዱስ ደግሞ ስለ እኛ እንደሚማልድ አስረድቶ ነበር።

ኢየሱስና መንፈስ ቅዱስ ሁለቱም መጽናኛ እንደሆኑ ተለይተው ይጠቀሳሉ፤ ስለዚህም ስለ እኛ ምልጃ የሚያቀርቡ ሁለቱም ጠበቃዎች ናቸው። እየተመለከትነው ባለው የዮሐንስ ክፍል ውስጥ የሰማያዊው ሦስትነት ሦስቱ አካላት ሁሉ ተወክለው ይገኛሉ፤ እነዚህም ከመጽሐፍ ቅዱስ የመጀመሪያው መጽሐፍ የመጀመሪያ ምስክርነትና ከመጽሐፍ ቅዱስ የመጨረሻው መጽሐፍ የመጀመሪያ ምስክርነት ጋር በአንድነት ሲያቀርቡ ስለ መለኮት ሦስቱ አካላት ግንኙነትና ሥራ ያለው ብርሃን ይበልጥ ይገለጣል።

ከሰማያዊው ሦስትነት ሥራና ግንኙነት ላይ ከተጨመረው ብርሃን በላይ፣ በእባቡ ውስጥ ያለው የሰማያዊው ሦስትነት መለየት እነዚህ አራት ምዕራፎች አሁን በይሁዳ ነገድ አንበሳ እየተፈታ ካለው መልእክት ጋር ሊጣጣሙ እንደሚገባቸው ምስክርነት ይሰጣል።

በኤማሁስ ደቀ መዛሙርት ታሪክ ውስጥ ያለው ምስክርነት፣ ከመስቀሉ በኋላ የተከተሉት የተስፋ መቁረጥና የመዘግየት ዘመናት ከመጀመሪያው የተስፋ መቁረጥ በኋላ የሚከተሉትን የተስፋ መቁረጥና የመዘግየት ዘመናት እንደሚወክሉ የሚለዩ ሦስት ምስክርነቶችን ይወክላል። በዮሐንስ አራቱ ምዕራፎች የተመሰለው ታሪክ የመጀመሪያውን የተስፋ መቁረጥ ሁኔታዎች እንደሚወክል የሚያጸና ሌላ ምስክርም አለ።

በእግዚአብሔር ቃል ውስጥ የተጠቀሰው የመጀመሪያው እውነት የሆነው የፍጥረት ታሪክ የመጨረሻ ቁጥር በሦስት ቃላት ይጠናቀቃል፤ እያንዳንዱም ከእነዚያ ቃላት እውነት የሚለውን ቃል ከሚፈጥሩት ሦስት ፊደላት አንዱን በመጀመሪያ ይይዛል፣ እነርሱም ይህን በትክክለኛው ቅደም ተከተል ያደርጋሉ። በዘፍጥረት ያለው የፍጥረት ታሪክ “በመጀመሪያ” በሚሉት ቃላት ይጀምራል፣ በ“እግዚአብሔር ፈጠረና ሠራ” በሚሉትም ሦስት ቃላት ይፈጸማል።

የእነዚያ ሶስት ቃላት የመጀመሪያ ፊደል ተዋህዶ ሲደርስ እውነት የሚለውን ቃል ይፈጥራል። የፍጥረት ታሪክ በ“መጀመሪያ” ይጀምራል፤ እንዲሁም በአልፋና ኦሜጋን የሚወክሉ ፊደላት በምልክት ተወክሎ በሚገለጽ ቃል ይደመደማል። እንዲሁም በመጽሐፍ ቅዱስ የመጨረሻው መጽሐፍ የመክፈቻ ክፍል ውስጥ ኢየሱስ ሁለት ጊዜ አልፋና ኦሜጋ፣ መጀመሪያና ፍጻሜ፣ ፊተኛና ኋለኛ ተብሎ ይለያል። አልፋና ኦሜጋን የሚወክሉት እነዚያ ሶስት ፊደላት በዮሐንስ ያለው ክፍል ከዘፍጥረት መጀመሪያ ያለው ትንቢታዊ መስመር እና ከራእይ መጀመሪያ ያለው ትንቢታዊ መስመር ጋር መጣመር እንዳለበት ሌላ ምስክርነት ይሰጣሉ። ይህ ምስክርነት በአጽናኙ ሥራ መግለጫ ውስጥ ይታወቃል። የአጽናኙ ሥራ በእነዚያው ሶስት ዕብራይስጥ ፊደላት የተወከለው ሦስት-ደረጃ ሥራ ነው። የአልፋና ኦሜጋ ፊርማ እነዚህን አራት ምዕራፎች ምሕረት የሚቆረጥበት ጊዜ ከመድረሱ ጥቂት በፊት የሚፈታው የኢየሱስ ክርስቶስ ራእይ መልእክት አውድ ውስጥ እንድናኖራቸው ያስችለናል።

ሰባቱ ነጎድጓዶች አራት የተወሰኑ የመንገድ ምልክቶችን (የጊዜ ነጥቦችን) እና ሦስት የተወሰኑ የጊዜ ዘመኖችን ይወክላሉ፤ እነዚህም በክብሩ ምድርን ሊያበራ የሚወርድ መልአክ የመውረድ የመንገድ ምልክት ይጀምራሉ። ያ የመንገድ ምልክት የጊዜ ነጥብ ነበር። ሁለተኛው የመንገድ ምልክት (የጊዜ ነጥብ) የመጀመሪያው ተስፋ መቁረጥ ሲሆን፣ እርሱም የመዘግየትን ጊዜ ዘመን ያስገባል። የመዘግየት ጊዜው ወደ ሦስተኛው የመንገድ ምልክት (የጊዜ ነጥብ) ይመራል፤ በዚያም አንድ እውነት ይፈታል እና ይህም አንድ እንቅስቃሴ ያፈራል። ይህ እንቅስቃሴ ፍርድ ተብሎ በተወከለው አራተኛ የመንገድ ምልክት (የጊዜ ነጥብ) ላይ ይፈጸማል። እነዚህ አራቱ የመንገድ ምልክቶች እና ሦስቱ የጊዜ ዘመኖች እያንዳንዳቸው አንድ ነጎድጓድን ይወክላሉ፤ በአጠቃላይም ሰባት ነጎድጓዶች ይሆናሉ። እነርሱም ደግሞ የአራት-ሦስት ጥምረትን ይወክላሉ።

በቀደሙት ጽሑፎች ውስጥ የአቅኚዎች ስለ ሰባቱ ቤተ ክርስቲያናት፣ ሰባቱ ማኅተሞች እና ሰባቱ መለከቶች ያላቸው ግንዛቤ “የአራት-ሦስት ጥምረት” እንደሚያውቅ አስመልክተን ለይተናል። የመጀመሪያዎቹ አራት ቤተ ክርስቲያናት፣ ማኅተሞች እና መለከቶች ከመጨረሻዎቹ ሦስት ቤተ ክርስቲያናት፣ ማኅተሞች እና መለከቶች የተለዩ ናቸው። ሰባቱ ነጐድጓዶች አራት መለያ ምልክቶችን ይወክላሉ፤ ነገር ግን በእነዚያ አራት መለያ ምልክቶች ውስጥ ሦስት የጊዜ ዘመናት አሉ። በራእይ መጽሐፍ ውስጥ በሦስት ምስክሮች (ቤተ ክርስቲያናት፣ ማኅተሞች እና መለከቶች) ላይ የተመሠረተው መለኮታዊ “የአራትና የሦስት” ጥምረት፣ እነዚህም ምስክሮች የራእይ መጽሐፉ ሰባት ነጐድጓዶች ያላቸውን “የአራትና የሦስት” ጥምረት ትክክለኛነት ይመሰክራሉ።

ነገር ግን በሰባቱ ነጐድጓዶች የተወከለው የታሪክ መስመር ውስጥ፣ ከሰባቱ ነጐድጓዶች ምልክት የተለየ ሦስት ምልክቶች ያሉት ሌላ የተሰወረና የተለየ የትንቢት መስመር ተካትቶ ይገኛል። ስለዚህ፣ ሰባቱ ነጐድጓዶች ከአሁን በመፈታት ላይ ካለው የተሰወረ ታሪክ ጋር ያላቸውን የትንቢታዊ ግንኙነት ስንመለከት፣ ሰባቱ ነጐድጓዶች አራት ምልክቶችን (የጊዜ ነጥቦችን) እንደሚያቀርቡ እና የተሰወረው ታሪክ ደግሞ ሦስት ምልክቶችን (የጊዜ ነጥቦችን) እንደሚያቀርብ እናገኛለን። እንደ አብያተ ክርስቲያናት፣ ማኅተሞች፣ መለከቶች እና ነጐድጓዶች ሁሉ፣ የተሰወረው ታሪክ ከሰባቱ ነጐድጓዶች አራት ምልክቶች ጋር የተገናኙ ሦስት ምልክቶችን ይወክላል። የተሰወረው ታሪክም ደግሞ የሦስት-አራት ጥምረት አለው።

በሰባቱ ነጐድጓዶች ውስጥ ተሰውሮ በተካተተው ታሪክ ውስጥ፣ እያንዳንዳቸው ‘የጊዜ ነጥብ’ የሆኑ ሶስት የተለዩ ምልክቶች አሉ፤ ከእነዚያም ሶስቱ ምልክቶች ውስጥ የመጀመሪያውና የመጨረሻው ተስፋ መቁረጥን ይወክላሉ። በመጀመሪያውና በሁለተኛው ምልክት መካከል የተለየ ‘የጊዜ ዘመን’ አለ፣ እንዲሁም በሁለተኛውና በሶስተኛው የጊዜ ነጥቦች መካከል ደግሞ የተለየ ‘የጊዜ ዘመን’ አለ። “ተስፋ መቁረጥ” የሚለው ቃል ከቀጠሮ መቅረት ጽንሰ-ሐሳብ የተሻሻለ ሲሆን፣ በትርጓሜውም ውስጥ የጊዜ ነጥብ አፅንኦትን ይይዛል። እኩለ ሌሊት ደግሞ የተወሰነ ጊዜ ነው። ይህ ተሰውሮ ያለው ታሪክ በሁለት የጊዜ ዘመናት፣ ማለትም በመዘግየቱ ዘመንና በሰባተኛው ወር እንቅስቃሴ፣ የተለዩ ሶስት የጊዜ ነጥቦች እንደሚያሳዩት ተገልጿል።

የተሰወረው ታሪክ የመጀመሪያው የመንገድ ምልክት ተስፋ መቁረጥን ይለያል፤ የመጨረሻው የመንገድ ምልክትም እንዲሁ ተስፋ መቁረጥን ይለያል። ስለዚህ ከመጀመሪያው ተስፋ መቁረጥ እስከ መጨረሻው ተስፋ መቁረጥ ድረስ፣ እንደ ሁሉም የተሐድሶ መስመሮች ተመሳሳይ ሦስት እርምጃዎችን የያዘ የተሰወረ የትንቢት መስመር አለ። እንዲሁም የአልፋና የኦሜጋ ፊርማን ይይዛል፤ ምክንያቱም “እውነት”ን የሚፈጥሩት ሦስቱ ፊደላት በተስፋ መቁረጥ የሚጀምሩና የሚያበቁትን ሦስቱን የመንገድ ምልክቶች ይመሳሰላሉና። በሰባቱ ነጎድጓዶች ውስጥ ያለው ያ የተሰወረ ታሪክ፣ ከይሁዳ ነገድ የሆነው አንበሳ አሁን እየፈታው ያለው እውነት ነው።

እኛ እየተመለከትነው ያለው በዮሐንስ ውስጥ ያለው ክፍል በቀደመው ምዕራፍ በመጨረሻው እራት ይገባል፤ ይህም የእነዚህ አራት ምዕራፎች መልእክት ሊበላ እንዳለበት ያጎላል። እነዚያ አራቱ ምዕራፎች ወደ ጌተሰማኔ በሚደረገው ጉዞ ይፈጸማሉ። ትረካው የሚከናወነው ከመብላቱ ጀምሮ የመስቀሉ ቀውስ እስኪጀምር ድረስ ባለው እንቅስቃሴ ውስጥ ነው። በትንቢታዊ መልኩ የእነዚህ አራቱ ምዕራፎች አውድ ከፍርድ በፊት ሊበላ የሚገባውን የመጨረሻ መልእክት ይገልጻል። ወደ ፍርድ መዘጋት የሚመራው መልእክት፣ ፍርድ ከመዘጋቱ ትንሽ ቀደም ብሎ በራእይ መጽሐፍ ውስጥ የሚፈታው መልእክት ነው።

ደቀ መዛሙርቱና ኢየሱስ በትንቢታዊ ታሪክ ውስጥ ስለ መቆየት ዘመን የሚነገራቸው በሆነው ነጥብ ላይ ናቸው። በሚለራዊ ታሪክ ውስጥ ጌታ የእኩለ ሌሊት ጩኸትን መልእክት የሚያስገኝ መረዳት እንዲፈጠር እጁን አነሣ፤ ነገር ግን የሳሙኤል ስኖውን መልእክት ያስገኘው ያ መረዳት ሚለራውያኑ በአሥሩ ደናግል መቆየት ዘመን ውስጥ እንዳሉ ደግሞ አሳወቃቸው። ደቀ መዛሙርቱ አሁን የመጨረሻውን እራት በልተው ነበር፤ መልእክቱንም እየዋሃዱ ሳሉ ክርስቶስ በዮሐንስ አራቱ ምዕራፎች ውስጥ ስለ መቆየት ዘመን ገለጸ።

የሳሙኤል ስኖው ግንዛቤ በ“እኩለ ሌሊት ጩኸት” መልእክት ተወክሎ የተገለጸውን የመጨረሻ ግንዛቤ ያበረታቱ ተከታታይ ጽሑፎች እንደነበሩ ሊመዘገብ ይችላል። መልእክቱ እየተገነባ ባለበት ጊዜም፣ በተከታታይ የካምፕ ስብሰባዎች ላይ ይህን መልእክት አቀረበ። ወደ ካምፕ ስብሰባዎቹ የመሩት እነዚያ ተከታታይ ጽሑፎች በመጨረሻ ስድስት ቀናት ወደቆየው ወደ ኤክሰተር የካምፕ ስብሰባ አደረሱት። በትንቢታዊ መልኩ የ“እኩለ ሌሊት ጩኸት” መልእክት በየደረጃው በጊዜ ርዝመት ላይ እየተገነባ ይሄዳል። በዮሐንስ ውስጥ ያሉት አራቱ ምዕራፎች መልእክቱ እየተገነባ ባለበት ትንቢታዊ ታሪክ ውስጥ ይከናወናሉ።

በዮሐንስ አራቱ ምዕራፎች ውስጥ የመንፈስ ቅዱስ ሥራ በሦስት ደረጃዎች ተገልጿል፤ ስለ ኃጢአት መውቀስ፣ ስለ ጽድቅ፣ እና ስለ ፍርድ። እነዚህ ሦስቱ ደረጃዎች ደግሞ በሰባቱ ነጐድጓዶች ውስጥ ተሰውሮ የተካተተው የተሰወረ ታሪክ ሦስቱ የመንገድ ምልክቶች ናቸው።

በሚለራይት ታሪክ ውስጥ፣ ኢየሱስ በእኩለ ሌሊት ጩኸት ጊዜ የመዘግየቱን ዘመን ለማብቃት አልተመለሰም። እጁን አነሣ፥ መንፈስ ቅዱስንም አፈሰሰ ወይም ላከ። መጽናኛው ተብሎ የተወከለው መንፈስ ቅዱስ ተስፋ መቁረጡን ለማስወገድ መጣ። እርሱ ለተመረጡት፣ ነገር ግን በከንቱ ትንቢት ምክንያት በተፈጠረው ተስፋ መቁረጥ ግራ ለተጋቡት ማጽናናትን ለመስጠት መጣ።

ከዚህ ቀደም ሐዋርያው ዮሐንስ፣ ሕዝቅኤልና ኤርምያስ በአፍ እንደ ማር የሚጣፍጥባቸውን ትንሹን መጽሐፍ ሲበሉ እንደተሳሉ ጠቁመን ነበር። ብዙ ጊዜ የሚታለፍ በእነዚያ ሦስት ነቢያት መካከል ያለ ሆን ተብሎ የተደረገ ልዩነት አለ።

ሕዝቅኤል ትንሹን መጽሐፍ የበሉትን እና ወደ እግዚአብሔር ከሃዲት ቤተ ክርስቲያን ሊወስዱት የተሰጣቸውን መልእክት ለማብራራት ተጠቅሞበታል። ሕዝቅኤል የተበላው መጽሐፍ ከዚያ በኋላ ሊፈጸም ያለውን ሥራ እንደሚለይ ያመለክታል። እርሱ ለቀድሞው የእግዚአብሔር ምርጥ ሕዝብ የተሰጠውን መልእክት ይወክላል። የእርሱ መልእክት ቀድሞ የተመረጡትን ሕዝብ ለእሳት የተዘጋጁ እስራቶች አድርጎ የሚያስር ነው። በዮሐንስ አራት ምዕራፎች ውስጥ ኢየሱስ የሕዝቅኤል ሥራ ዓላማ ይገልጣል።

የሕዝቅኤል ሥራ፣ መጽሐፉን በበላ ጊዜ የተጀመረው፣ የሚጣል መልእክት መቅረብን ይወክላል፤ ነገር ግን ያ መጣል እግዚአብሔርን እንደሚጠሉ እና የምሕረት ጊዜያቸውን ጽዋ ፈጽሞ እንደሞሉ ማስረጃ ነው።

የሕዝቅኤል ሥራ በቀድሞው ኪዳን ሕዝብ ላይ እንደ ምስክር ነበር፤ እንዲሁም ክርስቶስ ከክርክረኛ አይሁድ ጋር እንደ ነበረው፣ ስለዚህ የሕዝቅኤል መልእክት የቀድሞውን ኪዳን ሕዝብ እንደ እንክርዳድ በእስራት ታስሮ ለጥፋት እሳት የተወሰነ የመጨረሻ ማስጠንቀቂያ መልእክት ነው።

በእጁ ትንሽ መጽሐፍ ይዞ ኃያሉ መልአክ በሚወርድበት ጊዜ፣ ትንሹን መጽሐፍ በመብላት የተወከለው ሥራ ይጀምራል። በመጀመሪያው መልአክ ታሪክ ውስጥ ይህ ነገር በነሐሴ 11፣ 1840 ተፈጸመ፤ በሶስተኛውም መልአክ ታሪክ ውስጥ በመስከረም 11፣ 2001 ተፈጸመ። እነዚህ ሁለቱ ቀኖች እያንዳንዳቸው ከሁለተኛው ወዮ እስልምና ወይም ከሶስተኛው ወዮ እስልምና ጋር የተያያዙ ትንቢቶች ፍጻሜዎችን ይወክላሉ። ስለዚህ ኢሳይያስ በምዕራፍ ሀያ ሁለት፣ ለፊላዴልፊያውያንና ለሎዶቅያውያን በራእይ ሸለቆ ውስጥ ያለውን ቀውስ ሲገልጽ፣ በ1840 የፕሮቴስታንቲዝም የተመረጡ ሕዝቦች ነበሩ የሎዶቅያውያን፣ በ2001ም የተመረጡ ሕዝቦች የነበሩ አድቬንቲዝም እንደ “በቀስተኞች የታሰሩ” ይለያል። በመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ውስጥ ቀስተኞቹ እስልምና ናቸው፤ እና የእስልምና ራእይ በ1840 እና በ2001 በተፈጸመ ጊዜ፣ ቀድሞ የተመረጡት ሕዝቦች በሕዝቅኤል የተወከሉት ያቀረቡትን የእስልምና ትንቢት አልተቀበሉም። በዚያና በዚያን ጊዜ እንደ እንክርዳድ ታሰሩ። የሕዝቅኤል ሥራ፣ ኢየሱስ እንደ እግዚአብሔር ጥላቻ የሚወክለውን “ኃጢአታቸውን” የሚሸፍን “መጋረጃ” ማስወገድ ነበር።

ኤርምያስ ምድርን በክብሩ ሊያበራ የነበረው ኃያል መልአክ በወረደ ጊዜ መጽሐፉን የበሉትን፣ ነገር ግን የ1843 ያልተፈጸመው ትንቢት ምክንያት ያጋጠማቸውን ተስፋ መቁረጥ የተለማመዱትን ይወክላል። ኤርምያስ በትንቢታዊ መልኩ እግዚአብሔር እንደ ዋሸ ያስብ ነበር። ያ ማጣቀሻ ኤርምያስን ከዕንባቆም ምዕራፍ ሁለት ጋር ያገናኛል።

ዮሐንስ ጣፋጭነቱንና መራራውን ተስፋ መቁረጥ የተለማመዱትን ለመወከል ተጠቅሟል፤ ይህም ከ1840 ዓ.ም. ነሐሴ 11 ጀምሮ እስከ 1844 ዓ.ም. ጥቅምት 22 ድረስ ያለውን ሙሉ ታሪክ ይወክላል።

ሕዝቅኤል በነሐሴ 11፣ 1840 እና በመስከረም 11፣ 2001 መልአኩ በወረደ ጊዜ የተጀመረውን የቀድሞውን የተመረጠ ሕዝብ የሚያስቀር ትንቢታዊ መልእክት የማቅረብ ሥራ ይወክላል።

ኤርምያስ ከኦገስት 11, 1840 ጀምሮ እስከ እኩለ ሌሊት ጩኸት በፊት ድረስ ያለውን ታሪክ ይወክላል።

ኤርምያስ የአሁኑን ታሪካችንንና መልእክታችንን ይወክላል። የአሁኑ መልእክት የእኩለ ሌሊት ጩኸት መልእክት ነው፤ ይህም በእግዚአብሔር ሕዝብ በኤርምያስ በተወከሉበት ጊዜ “ሕመማቸው” “ዘላቂ” እንደሚሆንና “ቍስላቸውም የማይፈወስ” እንደሆነ፣ ፈጽሞም የማይፈወስ ቍስል እንደሆነ እያሰቡ በ“ቍጣ” “ተሞልተው” ባሉበት ነጥብ ላይ በቀስታ እየተገነባ የሚሄድ ነው። ከ“ፌዘኞች ማኅበር” ተለይተዋል። መጽሐፉን መጀመሪያ በበሉበት ጊዜ የ“ልባቸው ደስታ” ሆኖ እንደነበረው ከእንግዲህ “አይደሰቱም”።

ነገር ግን በዚያ ሁኔታ ውስጥ ላሉት ምክር አለ። “አንተ ብትመለስ” እንዲሁም “ከከንቱው የከበረውን ብታወጣ” እንግዲህ እግዚአብሔር ወደ እነርሱ ይመለሳል። በዚያ ክፍል ውስጥ በዕብራይስጥ “እመልስሃለሁ” የሚለው ማለት፣ እነርሱ ወደ እርሱ ቢመለሱ፣ እግዚአብሔርም ወደ እነርሱ ይመለሳል ማለት ነው።

እነርሱ ወደ እግዚአብሔር ቢቀርቡ፣ እርሱም ወደ እነርሱ ይቀርባል። እነዚህንም ነገሮች ቢያደርጉ፣ ከዚያ በኋላ በጌታ ፊት “ይቆማሉ” እና የእግዚአብሔር “አፍ” ይሆናሉ። ከዚህም በላይ ኤርምያስን (እኛን) ለ“ኃጥኣን” እንደ “የተመሸገ የናስ ቅጥር” እንደሚያደርግ ያስተምረዋል፤ ከዚያም በኋላ በኤርምያስ የተመለከቱትን ሰዎች ላይ “አስፈሪዎች” ጦርነት ሊያመጡ ነው። “ኃጥኣን” በዳንኤል የተወከሉት፣ በማቴዎስ የተገለጹትን ሞኞች ደናግል ይወክላሉ። “አስፈሪዎች” ደግሞ በእሑድ ሕግ ቀውስ ጊዜ የዘመናዊቱን ባቢሎን ሶስት-እጥፍ ኅብረት ይወክላሉ።

ሦስቱ ነቢያት የሰጡት ምስክርነት ሁሉ አንድን ተመሳሳይ ታሪክ ይመለከታል፤ ነገር ግን ያውኑ ታሪክ ሦስት የተለያዩ ገጽታዎችን ይዳስሳሉ። ኤርምያስ የመጀመሪያውን ቅስፈት አሁን የተለማመዱ ነገር ግን ገና ወደ እኩለ ሌሊት ጩኸት መለያ ምልክት ያልደረሱ ሰዎችን ይወክላል። ከ2020 ዓ.ም. ጁላይ 18 ጀምሮ እኛ ያለነው በዚህ ስፍራ ነው። ጥያቄው እንግዲህ እኛ እንመለስ እንደሆነ ነው። ብንመለስም፣ አሜሪካ እንደ ዘንዶ “በምትናገርበት” በዚያው ጊዜ እኛ ለጌታ “እንናገራለን።”

ኤርምያስ የሚያብራራው ታሪክ የእኛ የአሁኑ ታሪክ ነው፣ እንዲሁም በሰባቱ ነጎድጓዶች ውስጥ በተሰወሩት ሦስቱ የመንገድ ምልክቶች የተወከለው ታሪክ ነው። ደግሞም በዮሐንስ ውስጥ ያለው ክፍል በትንቢታዊ ሁኔታ የተቀመጠበት ታሪክ ይህ ነው፤ ምክንያቱም በዮሐንስ ውስጥ ያሉት አራቱ ምዕራፎች አፅንዖት የሚሰጡት፣ ውሸት አምኜ እንደሆነ እና እጅግ ጣፋጭ ብሎ የተቀበለው መልእክት በእርግጥ የሚያሳልፉ ውኃዎች እንደነበሩ እየጠየቀ ያለውን ኤርምያስን በማጽናናት የመንፈስ ቅዱስ ሥራ ላይ ነው።

ስለዚህ ኤርምያስ ከመስከረም 11፣ 2001 ጀምሮ እስከ ሐምሌ 18፣ 2020 ድረስ ያለውን ታሪክ ይወክላል፤ በዚያም ጊዜ የመዘግየት ዘመን ከዚያ በኋላ በተመሰሉት ሦስት ቀን ተኩል እንደሚወከል ጀመረ። “ተምሳሌታዊ” ስል የጊዜ ትንቢትን አልጠቅስም። ማለቴ ሐምሌ 18፣ 2020 ላይ ሁለቱ ምስክሮች፣ መጽሐፍ ቅዱስና የትንቢት መንፈስ ተገደሉ፤ ሙታን ሰውነታቸውም በራእይ አሥራ አንድ ውስጥ ለሦስት ቀን ተኩል በመንገድ ላይ ተተዉ ነበር።

በኤርምያስ ሁኔታ የቀረበው ምስክርነት ከተስፋ መቁረጥ በኋላ፣ ነገር ግን ከእኩለ ሌሊት ጩኸት በፊት ይገኛል። ኤርምያስ የእኩለ ሌሊት ጩኸት መልእክት ድምፅ ሊሆን ከመቻሉ በፊት መመለስ ያስፈልገው ነበር። ይህ ዛሬ ያለን ሁኔታ ነው። እንዲሁም እኛ እየመረመርን ያሉት በዮሐንስ ያሉት አራቱ ምዕራፎች የታሪክ መድረክ ነው፣ እንዲሁም በሰባቱ ነጐድጓዶች ውስጥ ባለው ስውር ታሪክ የተመሰለውም ይህ ታሪክ ነው።

ከዮሐንስ የአራት ምዕራፍ ምስክርነት ውስጥ ከ“አጽናኙ” ጋር የተያያዘውን ብርሃን ብንመለከት፣ ትረካው ስለ 2020 ዓ.ም. ጁላይ 18፣ ስለ ተስፋ መቁረጥና የመቆየት ዘመን፣ ስለ የተፈታው የእኩለ ሌሊት ጩኸት መልእክት፣ እና ስለ እሁድ ሕግ የሚመጣው ፍርድ መሆኑን ለመገንዘብ የበዛ ማስረጃ እናገኛለን። እነዚህ ምዕራፎች በተሰወረው ታሪክ ትንቢታዊ አወቃቀር ላይ እየተገነቡ ናቸው።

በቅርቡ በሚመጣው ችግር ጊዜ እንደ እግዚአብሔር አፍ ልንሆን ከሆነ፣ አሁን ሥራችን “የከበረውን ከነዋሪው ማለየት” መሆን አለበት፤ ወይም ያዕቆብ ይህንኑ ሥራ እንደሚገልጠው፣ “እናንተ ኃጢአተኞች ሆይ፥ እጆቻችሁን አንጹ፤ ሁለት ልብ ያላችሁ ሆይ፥ ልባችሁን አጥሩ። ተጨነቁ፥ አልቅሱም፥ እልልታችሁም ወደ ልቅሶ፥ ደስታችሁም ወደ ኀዘን ይለወጥ። በጌታ ፊት ራሳችሁን አዋርዱ፥ እርሱም” በእጅግ ቅርብ ወደሆነው ወደፊት እንደ ዓርማ ከፍ ያደርጋችኋል።

በሚቀጥለው ጽሑፍ ስለ እነዚህ አራት ምዕራፎች ያደረግነውን ምርመራ ወደ ፍጻሜ እናመጣለን።