Miqueas profetax taripäwi amuytʼañ tuqit mä jisktʼa luri.
Nayasti saraktwa: Ist'apxita, achikt'apxsma, Jacobun p'iqt'irinakapasa, Israelan utapan jilïr apnaqirinakapasa; ¿janit jumanakax kunatï chiqapäki uk yatipxañamäki? Miqueas 3:1.
Jaysäwix akawa: Diosan markapax taripäw uñtʼañapawa. Diosax taripäwip qalltkani uka pachan utjatapwa jupanakax amuyapxañapa.
Jach'a arumpi akham sasa: Diosar axsarapjjam, juparusti jach'añchapjjam; taripäwipan horasapax purinxiwa: alaxpachsa, uraqsa, qutsa, uma jalsunaksa luririru yupaychapjjam. Apocalipsis 14:7.
Taripäwi tuqitjja Diosan Arupanjja qalltat tukuykamaw parlasi, ukampis taripäwin kunayman tuqinakapajj jilapachajj pantjat amuytʼatawa, janirakiw yäqatäkiti, “saräwinakampi costumbrenakampi” allintatawa; ukanakasti Diosan chiqa yatichäwinakap imantañatak Satanasajj apnaqki uka jilïr yänakat maynïriwa.
Jumasti, ¿kunatsa jilamar juchañchta? Jan ukax ¿kunatsa jilamar jisk'achta? Kunattix taqiniw Criston taripañ qunuñap nayraqatapan sayt'asiñäni. Kunattix akham qillqatawa: Nayax jakaskirïtaj laykuw juramento lurta, siw Tatituxa, taqi qunquriw nayar alt'asini, taqi laxrarakiw Diosar arsusini. Ukhamasti, jiwasanakat sapa mayniw jupa pachpat Diosar cuenta churani. Romanos 14:10–12.
Mä “hora” sasin uñachtʼayat pachaw utji, uka pachanwa taqeni taripäwin saytʼasiñäni. Laodiceankir Paqallqu Urunkir Adventista iglesiax 1844 maran octubre phaxsin 22 urupan, Cristox alaxpachankir santuarion Qullan Chiqapan luräwip tukuykäna ukapachan, taripäwin qalltatap sum yati; ukampis taripäwix taripäwin wali suma tʼaqanuqat, mayat mayat nayrar sarantäwipwa uñachtʼayi uk uñjañ janiw munapkiti. Cristox 1844 maran Taqit Sipans Jukʼamp Qullan Chiqapar mantasin taripäw qalltkäna ukhaxa, Criston iyawsäwipan jiwapkäna ukanakamp qalltatap amuyapxi. Taripäwin saräwipax Adanampiw qalltäna, ukat Adanat aksar jaqi kastan sarnaqäwip qillqatanakap tayp jukʼat jukʼat nayrar sarantäna, uk amuyapxiwa. Cristox jiwatanakar taripañ tukuykani, ukatsti uka pachan jakasipkani ukanakar taripañ luräwip qalltkani uka pachan utjatap yatipxiwa. Ukhamäkchisa, “saräwinakampi ukat costumbrenakampi” juykhaptayatäpxiwa.
“‘Ukat wiñay jakañax akawa: Jumar, sapa chiqpach Diosaru, ukhamarak Jumax khitankta uka Jesucristoru uñtʼapxañapa.’ Dios chuyma jakapxtwa sapki uka chachanakatakisa warminakatakisa Qullan Qillqatanak amuytʼañax kunja wakiskirisa. Uka tuqiw jupanakax kʼumara yatichäwimpi chʼamañchatäpxi, kunatix chiqäki ukan saphintapxi ukat suma uttʼayatäpxi, Jesucristor uñtʼañan thurtʼayatäpxi. Ukampis janiw jaqinakan saräwinakapasa costumbrenakapasa qhanstayat qullan chiqa yatichäwinakampi chʼaxluntañäkiti. Ukham lurapkäna ukanakaruw Cristox akham säna: ‘Wali sumpunwa Diosan kamachinakap apanukupxtaxa, jumanakan pachpa saräwinakam phuqañataki.’ Cristox aka uraqinkkäna, apanukutäkäna ukat cruzar chʼakkatatäkäna uka pachanjamaw jichhas ukax chiqäskakiwa.
“‘Qullan Qillqatanak sum yatxatapjjam.’ Yatxatapjjam, mayisipjjam, iyawsapjjam. Jan kuns nayratpach amtasisa, altʼat chuymampi, yatichayasiñatak wakichtʼat chuymampi Biblia aptasipjjam, ukat Diosan Ajayupan amuytʼayäwinakap katuqañatak amuyunakamax jistʼaratäkipana, Biblian iyawsayir chʼamapax jakäwinakamsa conciencianakamsa mayjtʼaypan. Jichhüruxa, Calvariot jutir arux khuyaptʼayasiñ arumpiw sapa almar parlaski. Jupanakan mä sapa suytʼäwipax iyawsir taqinir qhispiyañatak Diosan chʼamapäki uka chiqa aru istʼañana, katuqañana, ukamp kusisiñankatap taqinis amuyapxpan.” Bible Echo, 1895 marana septiembre phaxsin 2 urupa.
Laodiceankir Paqallqïr Uru Adventistanakaxa mä waktʼayata “urasa” purinitapsa, uka urasaxa 1844 maran octubre phaxsin 22 urupan jiwatanakar taripañ qalltäwi uñachtʼayatapsa uñjapxi; ukampisa, Cristox jakirinakar taripañ qalltkäna uka pacha utjatap uñjañxa janiw munapkiti. Kunjamtï jiwatanakar taripañ qalltäwix uñachtʼayatäkixa, ukhamarakiw jakirinakar taripañax Jupan profecía arupan uñachtʼayataraki. Pedrox uka pach qhanañchi, “taqi kunanak wasitat uttʼayañ pachanaka” sasaw uka pachar uñtʼayaraki.
Ukhamasti, arrepentisipxam, Diosar kuttʼxapxam, ukhamat Tatitun nayraqatapat samartʼañ pachanakax jutkani ukkhax juchanakamax chhaqtayatäñapataki; Ukat jupax nayratpach jumanakar yatiyatäkän uka Jesucristoruw khitanini. Apostolonakan luräwinakapa 3:19, 20.
Taripäwinxa juchanakaxa chhaqtayatawa, ukampisa jiwasatï lurawayktan uka juchanaka arsusisa jaytanukuwaytan ukhakikiwa. Uka juchanaka jan arsusisa janiraki jaytanukuwaytan ukaxa, sutinakasawa chhaqtayata. Taripäwinxa Cristor iyawsapxatap arsuwayapki ukanakana sutinakapani mä libro utji, ukhamaraki lurawayktan uka sapa juchasa qillqantatäki uka yaqha libro utjaraki. Amtañatakixa mä libro utjarakiwa.
Nayasti trononakan uskutäñapkamaw uñch'ukiskayäta, ukatsti Nayra Urunakanix qunt'asïna. Isipasti khunjam janq'önwa, p'iqipan ñik'utapasti q'uma t'arwar uñtatänwa; tronopasti nina laqhar uñtatänwa, ruedanakapasti aqkiri ninar uñtatänwa. Jupa nayraqatatsti mä nina jawiraw mistusin sarawayäna; waranqa waranqanakaw jupar luqtapxäna, tunka waranqa kuti tunka waranqanakasti jupa nayraqatan sayt'atäpxänwa. Taripäwix utt'ayasïna, libronakasti jist'arasïna. Daniel 7:9, 10.
Apocalipsis libronjja, chhaqhat jaqenakan taripäwipajj Criston payïr kuti jutañapat qhepatwa apasi, ukampis qhespiyat jaqenakan taripäwipajj Criston payïr kuti jutañapat nayraw apasi.
Ukatsti Diosan nayraqatapan saytʼatäsipkäna uka jiwatanakaruw uñjta, jiskʼanakarusa jachʼanakarusa; libronakasti jistʼaratänwa: yaqha librosa jistʼaratänwa, ukasti jakañ librowa: jiwatanakasti luratanakaparjamaw taripatäpxäna, libronakan qillqatäkäna ukanakarjama. Apocalipsis 20:12.
Taripäwinxa kimsa librow utji: jakañ libro, juchanakan libropa ukat mä amtañ libro.
Ukatsti Tatitur axsartapkäna ukanakax jupanakkamaw sapa kuti parlt'asipxäna; Tatitusti isch'ukïnwa, ukat ist'arakïnwa; jupa nayraqatapansti Tatitur axsartapkäna, sutipat lup'ipkäna ukanakatakix mä amtasiñ pankaw qillqasïna. Ukat nayax wali chanini qalanakaj apthapkä uka urunxa jupanakax nayankapxaniwa, sasaw Ejercitonakan Tatitupax siwa; nayasti jupanakar khuyapt'ayäwa, kunjamtï mä jaqix jupar luqtiri pachpa yuqapar khuyapt'ayki ukhama. Ukatsti jumanakax kutt'anipxäta, ukat aski jaqimpi ñanqha jaqimpi, Diosar luqtirimpi jupar jan luqtirimpi utjki uka mayjt'äw amuyapxäta. Malaquías 3:16–18.
Alaxpachankir kimsa qillqatanak imir libronakarjamaxa, taripäwix qhispiyatanakaruw chhaqhatanakat jalji. Malaquíasan qhanañchataparjamaxa, qhispiyatanakax “Tatitur ajjsarapkäna” ukanakawa. Pedrox jaqinakax jakasipki, arrepentisipjjaspa ukat Diosar kutikipstapjjarakispa uka pacha uñachtʼayi. Arrepentisiñatakixa, mä almax jakaskañapawa. Pedron arsutaparjamaxa, jakirinakar taripañ urasax “samartʼañ pachanakawa”. 2001 maran septiembre phaxsin 11 urupanxa, 1844 maran octubre phaxsin 22 urupan qalltkäna uka taripäw saräwix tukusxänwa, ukatsti Jupax jakirinakar taripañ luräwip qalltäna. 1844 maranxa, jukʼat jukʼat nayrar sartir mä taripäw saräwiw qalltawayäna: uka saräwix jakañ libron sutinakapax qillqantatäkäna uka jiwatanakampiw qalltäna.
9/11 urunxa, Cristox taripäwin jutïr jaljap qalltañatakiw saytʼasïna. Jakirinakan taripäwipanxa, Jupax jaqinakarux “achiktʼasirakiñapänwa”. Cristox janiw jiwatanakarux achiktʼaskiti, kunattix jiwatanakax janiw kunsa yatipkiti, kunattix, kunjamtï Jesusax Martana, Maríana ukat Lázarona sarnaqäwipan qhanañchkäna ukhama, jiwañax ikiñawa.
Taqi jakirinakamp mayachatäki ukatakix suytʼäwix utjaskiwa: kunattix jakaskir anux jiwat leónat sipanx jukʼamp askiwa. Jakirinakax jiwañapäpxatap yatipxiwa: ukampis jiwatanakax janiw kuns yatipkiti, janirakiw jupanakatakix kuna paylläwis utjxiti; kunattix jupanakat amtasiñax armatäxiwa. Ukhamaraki, jupanakan munasiñapasa, uñisiñapasa, envidiasiñapasa jichhax chhaqhatäxiwa; janirakiw inti manqhan kunatï luraski ukanakanx wiñayatakix kuna chikañchäwipas utjxiti. Eclesiastés 9:4–6.
Jesusan jaqinakar achiktʼañapatakixa, jaqinakax jakaskapxañapawa.
Ukanak arsusinsti, jupanakarux sänwa: Jiwasan masis Lázarox ikiskiwa; ukampis nayax jupar ikit sartayiriw sarä. Ukatsti yatiqirinakapax sapxänwa: Tatitu, ikiskchi ukaxa, waliptaniwa. Ukampis Jesusax jupan jiwatapatwa parlaskäna; jupanakasti ikisin samartʼañat parlaskatapwa amuyapxäna. Ukatsti Jesusax jupanakarux qhan sänwa: Lázarox jiwatawa. Juan 11:11–14.
Pedroxa “samarañ pachanaka” satäki ukaxa jakirinakaru taripaña qalltkki uka “hora” ukawa sasawa qhanañchi, uka pachanxa Jesusaxa khitanitawa, Jupasti purinisinxa “saytʼi” ukatxa “arxati”.
Tatitux juchañchañatakiw sayt'asi, markar taripañatakiw sayt'araki. Tatitux markapan jilïrinakapampi, p'iqt'irinakapampiw taripäwir mantani: kunattix jumanakaw uvas yapu manq'antapxtaxa; pisinkirinakat lunthatat yänakax utanakaman utji. Isaías 3:13, 14.
Ellen Whiteax Tatitun kunapachas “sartaski” uk qhanañchi, jan ukax Isaíasax siski ukhamarjama, “Tatitux saytʼasiwa” “arsusiñataki” ukat “jaqinakar taripañataki”.
“¿Jichhax nayax New York markarux lamar qotat jutir mä jachʼa mathapiw qʼal apasini sasaw yatiyawayta sasati yatiyapxi? Ukhamxa janipuniw nayax sawaykti. Ukan jachʼa utanak mä pisut yaqha pisuru saytʼayasipkäna uk uñjasax akham sawaytwa: ‘¡Tatitux uraqir wali chʼamampi khathatiyañatak sartkani ukkhax kunja axsarkañanakakis uñjasini! Ukhaw Apocalipsis 18:1–3 ukan arunakapax phuqasini.’ Apocalipsis libron tunka kimsaqallqunïr jaljap taqpachax kuntï aka uraqir jutkani uka tuqit amuyasiñatak mä yatiyäwiwa. Ukampis New York markar kunas jutani ukxatpunxa janiw nayarux qhana churatäkiti; mä urux ukankir jachʼa utanakax Diosan chʼamapan muytʼayäwipampi jaqukipäwipampiw liwirtayatäni, ukak yattha. Nayar churatäki uka qhanarjamaxa, akapachan tʼunjäwi utjatap yattha. Tatitun mä arupampiki, jupan wali jachʼa chʼamapan mä llamktʼäwipampikixa, aka wali jachʼa saytʼayatanakax liwirtaniwa. Uñjaskani ukanakax kunja axsarkañänisa ukxa janiw amuytʼañasjamäkiti.” Review and Herald, 1906 maran julio phaxsin 5 urupa.
White kullakaxa, Apocalipsis libron tunka jaljapan amparapan mä jisk'a jist'arata libro apt'asis saraqankäna uka angelaxa Jesucristo pachpänwa sasaw qhanancharaki.
“Juanar yatichkäna uka wali chʼamani angelax Jesucristo pachpänwa. Kupi kayup lamar quta patxaru, chʼeqa kayupsti waña uraqir uchatapaxa, Satanasampi utjki uka jachʼa chʼaxwäwin tukuyañ uñachtʼäwinakapan Jupax kuna luräwsa phuqaski ukwa uñachtʼayi. Ukham saytʼatätapax taqpach uraqxar Jupan taqit sipan jilïr chʼamanïtapampi munañanïtapampwa uñachtʼayi.” Paqallqu Uru Adventistanakan Bibliat Qhanañchäwipa, 7ïr tomo, 971.
Jesusax “tukuya uñachtʼäwinakan phuqhaski” uka luräwipax alaxpachankir jilïr sacerdotjam irnaqäwipwa uñachtʼayi.
Ukhamasti, qullan jilatanaka, alaxpachankir jawsäwin chikanchasirinaka, jiwasan uñtʼayat iyawsäwisan Apóstolaparu ukhamarak Jilïr Sacerdoteparu, Cristo Jesusar amuytʼapjjam. Hebreos 3:1.
White kullakaxa janiwa Apocalipsis tunka jaljankiri angelaruki Cristot uñtʼaykiti, jan ukasti Apocalipsis tunka pusini jaljankiri kimsa angelanakarusa Criston chimpunakapjamawa uñtʼayi, kunattixa millerista sarnaqäwina protestantenakaxa kimsa yatiyäwinakarwa cruzaru chʼakkatapxäna, kunjamtixa judionakaxa Cristoru cruzaru chʼakkatapkäna ukhama, sasawa jupaxa qhanañchi.
“Waljanakawa judionakax Cristor jan katuqasa cruzar chʼakkatas kunjamsa sarnaqapxäna uk uñjasax wal mulljasipxi; ukatsti, Jupar pʼinqachjasa tʼaqhisiyapkäna uka sarnaqäwi liytʼasaxa, Jupar munasipjjatapwa amuyapxi, ukhamarak jupanakax Pedrojam Jupar jan uñtʼir tukupkaspa, jan ukax judionakjam cruzar chʼakkatapkaspa sasax janiw amuyapkiti. Ukampis taqinin chuymanakap uñtʼiri Diosaxa, Jesusar munasipjjatapa sapkäna uka munasiñwa yantʼar uchawayi. Taqpach alaxpachankirinakawa nayrïr angelan yatiyäwipax kunjam katuqatänsa uk wali chuymampi uñchʼukipxäna. Ukampis Jesusar munasipjjatapa sapkäna, cruz tuqit sarnaqäwi liytʼas jachapkäna uka waljanakaxa, Jupan jutañapat suma yatiyäwit phiskasipxäna. Uka yatiyäwi kusisiñampi katuqañat sipansa, sallqjäwiwa sasaw sapxäna. Jupan uñstañap munapkäna ukanakarux uñisipxänwa, tamanakat jaqunukupxarakïnwa. Nayrïr yatiyäwi jan katuqapkäna ukanakax janiw payïr yatiyäwit askinak katuqapkaspänti; janirakiw chika aruman arnaqäwipat askinak katuqapkänti, uka arnaqäwix Jesusamp chika, iyawsäwi tuqi, alaxpachankir qullan utan wali qullan chiqaparu mantapjjañapataki jupanakar wakichtʼañatakïnwa. Uka pä nayrïr yatiyäwinak jan katuqasasti, amuyunakap sinti chʼamaktʼayapxi; ukhamatwa wali qullan chiqäru mantañ thakhi uñachtʼayir kimsïr angelan yatiyäwipan janiw kuna qhansa uñjapkiti. Judionakax Jesusar cruzar chʼakkatapkäna ukhampachaw, sutimpiki iglesia sat tamanakax uka yatiyäwinak cruzar chʼakkatapxatap uñjtwa; ukhamasti wali qullan chiqäru mantañ thakhi janiw uñtʼapkiti, janirakiw ukan Jesusan jupanak layku achiktʼäwipat askinak katuqapkaspati. Inamay sacrificionak luqtapkäna uka judionakjamaxa, jupanakax qullan utan Jesusax jaytawayki uka chiqäruw inamay mayisiñanakap luqtapxi; Satanasasti, uka sallqjäwit kusisita, Diosar yupaychiri tukusaw uñstaski, ukatsti cristianöpjjatapa arsupki ukanakan amuyunakap jupa pachpa tuqiruw irpi, jupanakar sipitapar chʼantʼañataki chʼamapampi, unañchanakapampi ukhamarak kʼari milagronakapampi irnaqasa.” Nayrïr Qillqatanaka, 259–261.
Apocalipsis libron angelanakapax Jesucristo pachparuw uñachtʼayapxi, ukat 2001 maran septiembre phaxsin 11 urupan New York markan jachʼa utanakapax Diosan mä llamktʼäwipampi tʼunthapitäpkäna ukapachan saraqanir Apocalipsis tunka kimsaqallquni jaljan angelapax Cristönwa. Pedrox jakasipkirinakar taripañax qalltkani ukapachax Diosax Jesusar khitanini sasaw qhanañchäna; uka pacharux “chʼamañchtʼäwi pachanaka” sasaw uñtʼayäna. Pedrox “chʼamañchtʼäwi” siski ukax qhipa jalluwa, ukat uka jallux Apocalipsis tunka kimsaqallquni jaljan angelapax saraqanki ukapachanwa puri sasaw uñtʼayasi.
“Qhipa jallux Diosan markaparuw purini. Mä wali chʼamani angelaw alaxpachat saraqanini, ukat taqpach uraqix jupan jachʼa kankañapampiw qhantʼayatäni.” Review and Herald, 1891 maran qasawi phaxsin 21 uru.
9/11 urunjja, Jesusajj aka oraq wali ajjsarkañjam khathatiyañataki, jakasirinakan taripäwip qalltañataki ukhamarak markapampi “jucha tuqit aruskipañatakiw” saytʼasïna. Jupajj profecía Arup taypiw jucha tuqit aruskipi. Ukampis Laodiceankir Paqallqüri Urun Adventista iglesiajj taripäwix jukʼat jukʼat nayrar sarantirïtap yatkchisa, New York markankir jachʼa utanakajj tinkupkäna ukhatpach taripatäñ qalltatap janiw yatkiti.
Jïsa, alaxpachankir cigüeña jamach'ix utt'ayat pachanakap yatiwa; tórtola, grulla, golondrina jamach'inakasti puriniñ pachanakap phuqhapxiwa; ukampis markaxax janiw Tatitun taripäwip yatkiti. ¿Kunjamatsa jumanakax «Jiwasax yatiñanïtanwa, Tatitun kamachipasti jiwasampiwa» sasin sapxtaxa? Uñtapxam, chiqpachansa jupax inamayakiw uk luräna; qillqirinakan qillqañapax inamayakiwa. Yatiñan jaqinakax p'inqachatäpxiwa, axsaratäpxiwa, katuntatäpxarakiwa: uñtapxam, Tatitun arupwa apanukupxi; ¿kuna yatiñarak jupanakan utjasti? Jeremías 8:7–9.
Cristox 9/11 urun achiktʼasiñatak saytʼkäna ukhaxa, markaparux Jeremiasan “nayra thakhinakapa” thaqhañapatakiw jawsäna.
“Uñisirixa jilat kullakanakasan amuyunakapxa aka qhipa urunakan chʼullqhi saytʼasiñapataki mä markar wakichtʼañ luräwitxa maysar irpañwa thaqaski. Jupan sallqjiri amuytʼäwinakapaxa amuyunakaruxa aka pachan utjki uka jan waltʼäwinakatsa phuqhañanakatsa jayarstʼayañataki wakichtʼatawa. Jupanakaxa, Cristoxa markapataki Juanar churañataki alaxpachat jutkäna uka qhanxa jukʼa chaninïkaspas ukhamwa uñjapxi. Jupanakaxa, kunanakatï nayraqatasan niya paskani ukanakaxa janiw jukʼamp amuyump yäqatäñatakix ukchʼa wakiskirïkiti sasaw yatichapxi. Jupanakaxa alaxpachat jutki uka chiqa yatichäwxa inamayar tukuyapxi, ukatxa Diosan markaparuxa nayra experienciapxa aparapxi, uk lanti mä kʼari ciencia churasina. ‘Tatituxa akham siwa: Thakhinakan saytʼasipxam, uñtapxam, nayra thakhinakat suma thakix kawkhankis uk jisktʼapxam, uka thakhnam sarapxam.’ [Jeremías 6:16.]
“Jan khitis iyawsäwisan cimientonakap apaqañ yantʼpanti,—uka cimientonakax irnaqäwisan qalltanwa Diosan Arupat mayisis yatxatañampi ukhamarak qhanañchäwimpi uttʼayasïna. Aka cimientonak patxaruw phisqa tunka marat jila utachasktanxa. Jaqinakax mä machaq thakhi jikxatapxatapsa, uttʼayatäki uka cimientot sipans jukʼamp chʼullqhi cimiento uchirjamäpxatapsa amuyapxaspawa; ukampis ukax mä jachʼa sallqjäwiwa. ‘Janiw khitis uttʼayatäki uka cimientot sipan yaqha cimiento uchkaspati.’ [1 Corintios 3:11.] Nayra tiemponakanx waljaniw mä machaq iyawsäwi utachañsa, machaq principionak uttʼayañsa qalltapxäna; ukampis ¿qhawqha tiempos utachäwipax saytʼatäna? Jankʼakiw tinküna; kunattix janiw Qarqa patxar uttʼayatäkänti.” Qhanañchäwinaka, 8ïr tomo, 296, 297.
Laodiceankir Paqallqïr Uru Adventista iglesian Milleritanakan sarnaqäwipan uttʼayata chiqäwinakar kuttʼañ jan munatapaw jupanakarux Diosan “thakipat” apsuwayi, ukatsti jupanakax “saräwinakana ukhamarak costumbrenakana” ina chʼusa arsutanakapampi katxaruta mä machaq thak ajllisipxäna.
Jerusalén markan kallinakap taypin aksar uksar t'ijnaqapxam, jichhax uñjapxam, jach'a plazanakapan thaqhapxam; mä jaqir jikxatapxasmat janicha, chiqapar taripiri, chiqakankañ thaqhiri maynis utjiti janicha uk yatipxam; nayasti uka markarux pampachäwa. Jupanakax «Tatitux jakaskiwa» sapkchisa, chiqpachansa k'arisaw juramento lurapxi. Tatituy, ¿janit nayranakamax chiqakankañar uñch'ukkiti? Jumax jupanakarux jawq'jtawa, ukampis janiw llakisipkiti; jupanakarux tukjtawa, ukampis janiw chiqañchäwi katuqañ munapkiti; ajanunakapxa qalat sipansa juk'amp ch'ullqiptayapxi; janiw kutt'añ munapkiti. Ukatwa nayax akham sista: Chiqpachansa, aka jaqinakax pisinkirinakawa; janiw amuyt'anïpkiti, kunattix Tatitun thakipsa, Diosapan taripäwipsa janiw uñt'apkiti. Jilïr jaqinakan ukaruw sarä, jupanakampiw parlä; kunattix jupanakax Tatitun thakipsa, Diosapan taripäwipsa uñt'apxiwa; ukampis jupanakax taqiniw yukxa p'akjapxi, chinuñanaksa t'aqjapxi. Jeremías 5:1–5.
Paqallqïr Urun Adventistanakaxa, Diosan profecía arupan uñachtʼayatäki ukarjam taripäwin saräwip uñjañ jan munapxatapatxa, cuenta churapxañapaw wakisini. Ellen White jupaxa, Apocalipsis libron paqallqïr jaljapan sellompi chimpuntatäpki ukanakaxa, Ezequiel libron llätunkïr jaljapan sellompi chimpuntatäpki uka pachpa jaqinakätapwa qhanpach uñachtʼayi.
“Diosan servirinakapan aka sellompi chimpuntatäwipaxa Ezequielar mä visionan uñachtʼayatäkän uka pachpawa.” Diosan Luqtirinakapatak Qhanañchäwinaka, 445.
Ezequiel libron llätunkïr jaljapanjja, Jerusalén markajj Paqallqïr Uru Adventista iglesiaruw uñachtʼayi.
“Akanxa iglesia —Tatitun qullan utapa— ukax Diosan colerasiwipampi nayraqat jawq'jatätapwa uñjtanxa. Diosax jach'a qhana churkäna uka chuyman jaqinakaxa, markan ajay tuqit askïñap uñjirinakjam sayt'apkäna ukanakaxa, jupanakar katuyatäkäna uka luräwirux aljantapxänwa. Jupanakax nayra urunakanjam milagronaksa, Diosan ch'amapan qhan uñstaniñapsa janiw suyañas wakiskiti sasaw amuyunakap sayt'ayapxäna. Pachanakax mayjt'xiwa. Uka arunakax jan iyawsäwip ch'amañchi, ukat jupanakax sapxiwa: Tatitux janiw askinak lurkaniti, janirakiw jan walinak lurkaniti. Jupax sinti khuyapt'ayasirïtap laykux janiw markapar taripkaniti. Ukhamatwa, Diosan markapar kamachinak p'akintatanakap uñacht'ayañataki, Jacobun utaparusti juchanakap uñacht'ayañatak janipuni mayampis trompetjam arup jach'aptayapkani uka jaqinakax ‘Sumankaña ukat jan kuna axsaraña’ sas arnaqapxi. Awuqiñ jan munapkäna uka amutu anunakaw chuym ust'ayat Diosan chiqap phuqsusiwip katuqapxi. Chachanakasa, tawaqunakasa, jisk'a wawanakasa taqiniw mayaki jiwarapxi.” Qhanañchäwinaka, 5ïr tomo, 211.
2001 maran septiembre phaxsin 11 urupanxa, jakirinakar taripañax qalltäna. Uka taripäwix Diosan markapäpxtwa sasin sapki ukanakampiw qalltäna, ukatsti irpirinakat qalltasin jan irpirïpki uka iglesiankirinakkamaw sarantäna. Diosan iglesiapar taripañax tukusini ukhaxa, uka taripäwix Diosan markapäpxtwa sasin sapki ukanakat anqankir jaqinakaruw sarantani.
Kunattix Diosan utapan taripäwi qalltañapäki uka pachax purinxiwa: ukat jiwasanakat nayraqat qallti ukhaxa, ¿Diosan suma yatiyäwipar jan istʼirinakan tukusiñapax kunjamänisa? 1 Pedro 4:17.
Jan ist'atäki uka “suma yatiyäwixa”, Apocalipsis libron tunka pusini jaljapan nayrïr angelapax yatiyki uka “wiñay suma yatiyäwiwa”; uka angelasti janiw Diosan taripäwipan “horapa” yatiyañak lurkiti, jan ukasti jaqinakarux “Diosar axsarapxam” sasaw mayiraki. Malaquías libronxa, Diosar axsarapki ukanakaw amtasiñ libron qillqatäpxi.
Jach'a arumpi akham sasa: Diosar axsarapjjam, juparusti jach'añchapjjam; taripäwipan horasapax purinxiwa: alaxpachsa, uraqsa, qutsa, uma jalsunaksa luririru yupaychapjjam. Apocalipsis 14:7.
Taripañ luräwix Diosamp arust'at markapatwa qallti, ukat 1844 maranx Tatitux nayra arust'at markaparuw jaytawayäna, ukatsti millerita sartäwimpiw arust'asïna. Tatitux mä machaq arust'at marka ajllkäna ukhaxa, uka sarnaqäwinkir protestantenakax jaytatäpxänwa, kunjamtï Moisés, Josué ukat Caleb chachanakan sarnaqäwipanx Egiptot Wila Qutnam mistunipkäna ukanakamp lurkäna ukhama. Israelan tukusiwipanx uka pachpa luräwiw uñacht'ayasïna, kunapachatï Diosax nayra Israel markamp jaqichasïwip tukjkäna ukat machaq warmipampi—cristiano tamampi—arust'askäna ukhaxa. Uka tamax papan ch'amakapan 1,260 maranak esclavot jakañaruw mantäna, kunjamtï nayra Israel markan Egipton 430 maranak ch'amakan jakatapax nayratpach uka tuqit uñacht'aykäna ukhama. 1798 maran cristiano tamax papan ch'amakapat mistunkäna ukhaxa, ukapachax protestante cristianonakäpxänwa. Uka qhipatxa, 1844 maran jupanakax yant'atäpxänwa ukat jaytatäpxarakïnwa, Arsuta Uraqiru janïr mantkas wasaran jiwapkäna ukanakjama, ukhamarak Cristox cristiano warmipamp jaqichaskäna ukhax jaqichasïwip tukjat judionakjama. 9/11 urunx Moisesan, Criston ukat 1844 maran yant'añ luräwipax mayampiw lurasïna.
Jesucristojja masürusa, jichhürusa, wiñayatakisa pachpakiwa. Hebreonaka 13:8.
Ellen White jupax aka principio uñt'ayarakiwa:
“Diosan aka uraqin luräwipaxa, mä pachat yaqha pacharu, sapa jach'a askichäwina jan ukaxa yupaychäwi tuqit sartäwina, muspharkañ uñtasïwi uñacht'ayi. Diosaxa jaqinakampixa pachpa principionakarjamapuniwa apasi. Jichha pachan utjki uka wakiskir sartäwinakaxa nayra pachanakan utjkäna uka sartäwinakampi uñtasipxiwa, ukatxa iglesiaxa nayra pachanakan kuntï jakawayki ukanxa jiwasan pachasatakixa wali askïki uka yatichäwinakawa utji.” Jach'a Ch'axwäwi, 343.
Wila Qutan qhispiyäwi utjkäna ukapachaw Cristox mä ajllit markampi nayrïr kut arust'äwir mantäna. Abrahaman profecía arup phuqasaw ukham luräna; uka profeciax Diosan markapan Egipton esclavot jakasiñapwa qhanañchäna, ukax papan apnaqäwipankir Ch'amak Pachanakan ajay tuqit Israel markan esclavot jakasiñap nayratpach uñacht'ayi. Egipton katuntatäñax janiw Ch'amak Pachanakan katuntatäñak nayratpach uñacht'aykänti, jan ukasti nayra Israel markan Babilonian katuntatäñapsa uñacht'ayarakïnwa.
“Aka uraqinkir Diosan iglesiapaxa, jan samartʼayir arknaqäwix utjkäna uka jaya pachanxa, kunjamtï Israelan wawanakapaxa markapat apatäpkäna uka pachan Babilonian katuntat jakasipkänxa, ukhamarakiw chiqpachansa katuntat jakasïna.” Profetanaka ukat Reyinaka, 714.
Abrahaman profeciap phuqir Egipton esclavöñax Diosan markapax esclavöpkäna uka tiempon kawkïr markantï jakapkäna uka markas taripatäñapäna ukwa uñachtʼayaraki.
Ukatsti Abramurux sänwa: Sum yatim, jumat jutir wawanakamax jan jupanakankir mä uraqinwa yaqha markankir jaqinakjam jakapxani, ukan jakirinakaruw servipxani; uka jaqinakasti pusi pataka maranakaw jupanakar t'aqhisiyapxani; ukhamaraki, kawkïr markarutix servipkani uka markarux nayaw taripä: ukat qhipatsti walja yänakampiw mistunipxani. Génesis 15:13, 14.
Ajllit markaxa Egiptot mistkäna ukhaxa, Egipto markaxa Wila Lamar Qutana umanakapanwa taripäwipa katuqäna. Babilonia markana paqallqu tunka mara katuntat jakasïwit qhipatxa, Babilonia markaxa Media ukhamarak Persia markanakan imperiopampiwa atipjatäna. Ch'amaka Pachankir protestantenakaxa papan arknaqatäñ pachat mistxapkäna ukhaxa, Napoleonan Berthier generalapaxa paparuw katuntäna, ukatsti mä mara qhipatxa anticristoxa markapat alisnukut jakaskasawa jiwäna.
Mä jaqix Diosan taripäwipan horap uñtʼayir yatiyäwir jan yäqañatakix kuna saräwin jan ukax costumbren qhipäxaparus imantasiskpan, ukax janiw kuns mayjtʼaykiti; iglesiasa estadusa taripäw luräwir katuyatäpxiwa. 2001 maran septiembre phaxsin 11 urupanxa, Cristox aka uraq wali axsarkañjam khathatiyañataki ukat iglesiapar nayra thakhinakar kuttʼañapatak achiktʼañataki saytʼkäna ukhaxa, jakaskirinakan taripäwipaw qalltäna, ukat Laodiceankir Paqallqïr Urun Adventista iglesiax taripatäñ pachapwa qalltäna. Uka iglesiax maysar jaytatäskir nayra arustʼäwinkir markawa, ukat Criston achiktʼäwipar jaysasin nayra thakhinakar kuttʼañ ajllisipkäna ukanakax uka qhipat taripatäpxañapänwa. Nayra arustʼäwinkir markan taripäwipampi machaq arustʼäwinkir markan taripäwipamp jaljir qurpax 2020 maränwa. Nayra arustʼäwinkir markax kawkïr markantï qalltan uttʼayatäkäna, uka markax uka pachpa taripäw luräwir katuyatarakïnwa. Uka markan taripäwipax 1861 maran Marka Manqhan Chʼaxwäwimpiw qalltäna.
9/11 urunxa, Apocalipsis libron uraqit misturi ajjsarkañ animalan Republicano waxrap uttʼayir pä tʼaqanakat nayrïrixa, Laodiceankir Paqallqïr Uru Adventista iglesiampi chikaw taripatäñ qalltäna. Republicano waxran uka tʼaqapax Demócrata partidönwa, ukasti 2020 maran Joe Bidenan lunthatat ajllïwipampiw tukusirakïna.
2020 maratpachwa jakirinakan taripäwipax Republicano partidumpi uñachtʼayatäki uka Republicano waxran payïr chiqapar qalltäna. Nayrax Laodiceankir Paqallqïr Uru Adventista iglesiampi chiktʼatäpkäna ukanakarus uka taripäwix qalltarakïnwa. 2020 maran Demócrata partidutak tukuskäna uka taripäwix Demócrata partidu taypin walja jaljtäwinak utjayäna; taripäwix sarantaskakipanxa, uka jaljtäwinakax sarantaskakiwa. Demócrata partidux jichhax wilanakana (comunistanakana) ukhamarak chʼuxñanakan (islamistanakan) partidupawa. Republicano partidutak taripäwix 2026 maran noviembre phaxsin 3 urupanwa tukusïna, 1776 marat pä pataka phisqa tunka maranak qhipatxa. Demócrata partidur kunjamtï paskäna ukhamarakiw Republicano partidux jichhax wiñayatak jaljtatäxi ukat tʼaqanuqtatäxi, kunjamtï Demócrata partidux 2020 maran aynachtʼasin tʼaqanuqtkäna ukhama.
2020 maranxa, Apocalipsis 13 jaljankir uraqit mistunir axsarkañ animalan Republicano ukhamarak Protestante sat pä waxranakapan nayrïr tʼaqapatakiw punkuxa jistʼantasïna. 2026 maran noviembre phaxsin 3 urupanxa, Republicano waxran payïr tʼaqapatakiw punkuxa jistʼantasïna, ukat machaq arustʼäwinkir markatakixa punkuxa jistʼantasiñampïskiwa, mä arunxa, uraqit mistunir axsarkañ animalan Protestante waxrapan payïr tʼaqapataki. Uka punku jistʼantaskani ukhaxa, ukxaruxa yantʼäwi pachan punkupaxa uka pä waxra apir animalatakix jistʼantasiniwa. Jakirinakan taripäwipan jistʼantasiñatak qhiparaski uka pä punkuxa, arustʼäwinkir mä ajllit markan nayrïr sarnaqäwipampiw nayratpach uñachtʼayatäna; uka markaxa Abrahaman mä ajllit markat parlir profeciapan apnaqatänwa. Cristoxa tukuyäwxa sapa kutis qalltampiw uñachtʼayi. Hebreonakaxa nayrïr Pascuan punku sayanakapar wila uchapkäna ukhaxa, uka punkuxa jiwasan sarnaqäwisan jutïr punkuw uñachtʼayäna. Faraonaxa Wila Lamar Qutan umanakapan jiwkäna ukhaxa, uka sarnaqäwin payïr punkupaxa niya puriniñampïski uka domingo uru imañ kamachi uttʼayaskani ukapachan Estados Unidos markatak jistʼantatäni uka punku nayratpach uñachtʼayänwa.
Diosan markapaxa Diosan taripäwip jan amuytʼatapat Diosan Arupampi juchañchatawa, ukat Diosan iglesiapat anqankirinakaxa uka pachpa juchañchäwinkapxarakiwa. Diosan markapaxa Diosan profecía Arupan uñachtʼayat nayra thakhinakar kuttʼataparjamaw qhipa yantʼan atipjani jan ukax aynachtʼani. Nayrïr Pascuankir hebreonakaxa uraqit mistur ajjsarkañ animalan protestante wajjrapatak payïr jistʼantat punkuruw uñachtʼayapxi, ukat Wila Lamar Qutan tukusir Egiptoxa Apocalipsis tunka kimsani jaljankir uraqit mistur ajjsarkañ animalaruw uñachtʼayi. Estados Unidos markankir markachirinakaxa qullan nayra thakhinakap apanukupxatapat juchañchatapxarakiwa.
Estados Unidos markatakixa, taripäwin uka markar juchañchapkani uka nayra thakhinakaxa Independencian Yatiyäwipa ukat Tayka Kamachi sat pä qullan qillqatanakawa. Niya puriniñampïski uka domingo uru kamachi utt'ayatäkani ukapachaxa, aka markaxa uka pä qullan qillqatanakan uñacht'ayat qallta amuyunakaruw apanukuni; uka pä qullan qillqatanakaxa, Protestante waxrar juchañchapkani uka Biblia ukat Profecian Ajayupa tuqi uñacht'ayat pä qullan qhanañchäwinakampiw chikachasipxi.
“nayra saräwinakasa costumbrenakasa” mä almaru Nashville markankir nina muruqʼunakajj kunatsa ukhamarak kunsa uñachtʼayi uk amuytʼañapat jarkʼki ukhaman jikxatasiñajja, janiw Estados Unidos markan protestante waxrapatak punku jistʼantañakïkiti, jan ukasti Estados Unidos markar taripañaru irpir pachan purinitapsa uñachtʼayarakiwa, uka pachanjja, kunjamtï Ellen White qillqantkejja, “markan Diosat jithiqtañap qhepatjja markan tʼunjatäñapaw juti”.
Aka toqenakatjja jutïr yatichäwinwa parlaskakiñäni.