Daniel cöörüñe, 2-nci baptağı metallardan tüzülgen heýkelden başlap 11-nci baptağı patyşalar arasındaki çetin qaqtışlarğa çenli öz keşenelerinde ötüp barýan “gaýtalap we giňeldip açmak” prinsipini örüp, ajaýyp pygamberlik beýanatyny ýazýar. Şu çarçuwa içinde täsirli bir delil ýüze çykýar: b. e. öň 31-nji ýyldaky Aktium söweşi, b. e. öň 30-njy ýylda Müsüriň ýykylmagy bilen jemlenip, Daniel 11:25, 26-nyň aýgytly berjaý boluşy hökmünde durýar hem-de butparaz Rimiň 360 ýyllyk agalygynyň daňyny alamatlandyrýar.

ዳንኤል 11 ከእ.ኤ.አ. 323 ዓ.ም. በታላቁ እስክንድር ሞት በኋላ የተነሱና የወደቁ መንግሥታትን በመግለጽ ይጀምራል። ነገር ግን በቁጥር 14 ላይ ለውጥ ይከሰታል። ከእ.ኤ.አ. 200 ዓ.ም. አካባቢ፣ አንቲዮክስ ሦስተኛ (ማግኑስ) ከሕፃኑ ንጉሥ ጶሎሜዎስ አምስተኛ ጋር ለፓኒየም ጦርነት ሲዘጋጅ፣ ሮማ እንደ “የሕዝብህ አጥፊዎች” ገብታለች እንጂ እንደ ተራ ተመልካች አልነበረችም። ሮማ በሄለናዊ ሁከት መካከል የግብፅን የስንዴ አቅርቦት ለማረጋገጥ በመጨነቅ፣ በሁለተኛው የመቄዶንያ ጦርነት (እ.ኤ.አ. 200–197 ዓ.ም.) ዘመን ተጽእኖዋን አሳይታ ለትንቢታዊ ሚናዋ መድረኩን አዘጋጀች።

Rim du yahûdiyan serwerî kirin

63 q.y. yılına gəlib çatdıqda, 16-cı ayə Pompeyin Qüdsə hücum edib Ən Müqəddəs Məqama daxil olması və “gözəl diyara” Roma hakimiyyətini bərqərar etməsi ilə yerinə yetir. Buradan etibarən 17-dən 22-yə qədər olan ayələr Roma şəxsiyyətlərinin ardıcıllığını izləyir: Pompeyin şərq yürüşləri, Yuli Sezarın fəthləri və q.y. 44-cü ildə sui-qəsd nəticəsində öldürülməsi, Avqust Sezarın vergi toplama ilə səciyyələnən hakimiyyəti (Luka 2:1-də qeyd olunduğu kimi) və bunun b.e. 14-cü ildə sona çatması, eləcə də “əhdin hökmdarı”nın sındırıldığı b.e. 31-ci ildə Məsihin çarmıxa çəkilməsinə nəzarət edən Tiberi. Qüdsdəki Pompeydən b.e. 70-ci ildə Qüdsdəki Titə qədər uzanan peyğəmbərlik xətti, Romanın Allahın xalqı üzərində hökmranlıq xəttini ortaya qoyur.

የጀመረው አንድ ሮማዊ ጄኔራል መቅደሱን በማርከስ ሲሆን፣ የተፈጸመውም ሌላ ሮማዊ ጄኔራል መቅደሱን በማጥፋት ነው፤ ይህም የአልፋና ኦሜጋ ፊርማ ይሰጣል። በመርከስ ጀምሮ በጥፋት የሚያበቃው ታሪካዊ መስመር፣ ስለ ራሱ “ይህን ቤተ መቅደስ አፍርሱት፣ በሦስት ቀንም አቆመዋለሁ” ያለውን አንዱን የተረከሰውንና የተጠፋውን ደግሞ ይዟል። እውነት ከዕብራይስጥ ፊደላት የመጀመሪያው፣ የአሥራ ሦስተኛው እና የመጨረሻው ፊደል የተሠራች ናት፤ ከPompey ጀምሮ በTitus የሚያበቃው መስመርም፣ ክርስቶስ ኪዳኑን ሊያጸና በመጣበት ሳምንት በትክክለኛው መካከል በተተከሉት ሦስት መስቀሎች መካከል ባለው መካከለኛው መስቀል የሚወከል መካከለኛ የቤተ መቅደስ ጥፋት ያካትታል። ከአሥራ ስድስት እስከ ሀያ ሁለት ያሉት ጥቅሶች የእውነትን ፊርማ የተሸከመ ትንቢታዊ መስመር ይወክላሉ። በእነዚህ ጥቅሶች የተወከለው ታሪክ ውስጥ ጥቂት አስፈላጊ ትንቢታዊ መስመሮች ቢኖሩም፣ የመስመሩ ዋና ጭብጥ በአይሁድ ላይ የሮም በላይነት ነው።

اتحادن ۽ معاھدن

23-րդ համարը «կրկնում և ընդարձակում է»՝ վերադառնալով մ.թ.ա. 161–158 թվականներին, երբ հրեաները, Հուդա Մակաբեոսի առաջնորդությամբ, դաշինք կնքեցին Հռոմի հետ (Ա Մակաբայեցիներ 8)։ Սա ընդգծում է Հռոմի կայսրաշինության առանձնահատուկ ռազմավարությունը՝ նվաճում պայմանագրերի և դաշինքների միջոցով, մի մեթոդ, որ տարբերվում էր նրա նախորդներից։ 24-րդ համարը եզրափակում է այս փուլը՝ նշելով, որ Հռոմը «իր հնարքները կանխամտածելու էր ամրոցների դեմ, մինչև մի ժամանակ»։

ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱹᱛᱟᱢ ᱚᱱᱟᱠᱚ ᱥᱟᱶ ᱦᱚᱪ ᱠᱟᱛᱮ, ᱚᱱᱟ ᱠᱟᱯᱚᱴ ᱛᱮ ᱠᱟᱹᱢᱤᱭᱟ; ᱚᱠᱟᱛᱮ ᱚᱱᱟ ᱩᱯᱟᱨ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ, ᱟᱨ ᱠᱟᱴᱤᱡ ᱦᱚᱲ ᱛᱮ ᱵᱟᱹᱲᱛᱤ ᱦᱩᱭᱩᱜᱼᱟ। ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱱᱛᱤ ᱛᱮ ᱯᱨᱚᱵᱤᱱᱥ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱥᱟᱨᱣᱟᱨᱛᱟ ᱡᱟᱭᱜᱟ ᱨᱮᱦᱚᱸ ᱥᱮᱱ ᱟᱸᱜᱟ; ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱚᱱᱟ ᱠᱟᱢ ᱠᱚ ᱠᱟᱢᱤᱭᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱚᱱᱟ ᱟᱯᱩᱠᱚ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱹᱢᱤ ᱠᱟᱫᱟ, ᱱᱟᱦᱚᱸᱜ ᱚᱱᱟ ᱟᱯᱩᱼᱦᱟᱨᱟᱢ ᱠᱚ; ᱚᱱᱟ ᱩᱫᱽᱨᱟᱹᱣ, ᱞᱩᱴ, ᱟᱨ ᱫᱷᱚᱱ ᱚᱱᱟᱠᱚ ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱪᱷᱤᱱᱫᱟᱹᱣᱼᱟ; ᱦᱮᱸ, ᱚᱱᱟ ᱫᱲᱮ ᱠᱤᱞᱞᱟ ᱠᱚ ᱵᱤᱨᱩᱫᱷᱨᱮ ᱟᱯᱱᱟᱨ ᱡᱚᱡᱚᱢ ᱠᱚ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱠᱟᱱᱟ, ᱢᱤᱫ ᱚᱠᱛᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ। Daniel 11:23, 24.

لأجلِ وقتٍ

ᱚᱱᱚᱞ “against” ᱨᱮ ᱟᱱᱩᱣᱟᱹᱫ ᱟᱠᱟᱱ ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱠᱚ “from” ᱟᱹᱲᱟᱹ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮᱦᱚ ᱵᱩᱡᱷᱟᱹᱣ ᱮᱢᱟᱜᱼᱟ। Rome ᱟᱡᱟᱜ ᱡᱚᱱᱛᱨᱚᱠᱚ “from” ᱠᱷᱚᱱ ᱟᱹᱭᱩᱨ ᱮᱫᱟᱭ। ᱚᱱᱚᱞ ᱨᱮ “from” ᱟᱹᱲᱟᱹᱫᱚ Rome ᱱᱟᱜᱟᱨ—ᱚᱱᱟ ᱥᱟᱢᱨᱟᱡᱽᱭᱚᱨ ᱨᱟᱡᱱᱚᱭᱛᱤᱠ ᱟᱨ ᱥᱟᱹᱢᱨᱤᱠ ᱦᱤᱭᱟᱹ—ᱠᱚ ᱟᱡᱟᱜ ᱠᱚᱥᱚᱞᱠᱚᱨ ᱵᱮᱥ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱩᱫᱩᱜ ᱮᱫᱟ। “time” ᱫᱚ ᱵᱷᱟᱵᱤᱥᱭᱚᱫᱽᱵᱟᱱᱤ ᱨᱮ 360 ᱵᱚᱪᱷᱚᱨ ᱦᱚᱭᱟ, 30 BC ᱨᱮ Actium ᱛᱟᱭᱚᱢ Egypt ᱩᱭᱩᱨ ᱠᱷᱟᱱ ᱮᱦᱚᱵᱚᱜᱼᱟ, ᱟᱨ 330 ᱥᱟᱞ ᱨᱮ Constantine Rome ᱛᱟᱭᱚᱢ Constantinople ᱥᱟᱠᱟᱢ ᱠᱷᱟᱱ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱯᱩᱨᱟᱹᱣᱟ។

25 ńú 26-le ẹsẹ̀ náà tọ́ka sí Actium fúnra rẹ̀.

Ka kay bagnosenna ti pannakabalinna ken ti kinaturnosna a maibusor iti ari ti abagatan agraman ti maysa a dakkel nga armada; ket ti ari ti abagatan mabagnosto met a maikabil iti gubat agraman ti maysa a naindaklan unay ken napigsa nga armada; ngem saanto a makatakder: ta agpanunotda iti maibusor kenkuana a panangallilaw. Wen, dagidiay mangan iti bingay ti taraonna isu ti mangdadael kenkuana, ket ti armadana aglaylayabanto: ket adu ti matnag a napapatay. Daniel 11:25, 26.

31 BC 日亞，羅馬之「北方王」之代表屋大維，會聚其軍勢，攻擊埃及之「南方王」革流巴大拉，於一場空前之海戰中交鋒。安多尼與革流巴大拉之「極大極強之軍」遂告挫敗，為謀略之「機關」（亞基帕之戰術）及背叛所敗壞——安多尼盟友之離叛，並革流巴大拉於戰中之退走。至 30 BC，埃及成為羅馬一省，遂開啟異教羅馬無可爭衡之統治。自 30 BC 至 330，此三百六十年之時期，與羅馬之霸權相符，其中心立於本來之保障之地，直到君士坦丁之遷移「使保障之地傾倒」，正如但以理書 8:11 所預言。

Ari, na magnifikana ho amin’ny Andrianan’ny tafika aza izy, ary taminy no nanesorana ny fanatitra isan’andro, ary narodana ny toerana misy ny fitoeram-pahamasinany. Daniela 8:11.

عندما تخلّى قسطنطين عن مدينة روما لصالح مدينة القسطنطينية، ترك فراغًا في السلطة في مدينة روما، مما أتاح للكنيسة البابوية أن تتبوأ كرسي السلطة الذي تمثله مدينة روما. وقد حقق ذلك الفعل ما ورد في الآية الثانية من رؤيا 13.

Y la bestia que vi era semejante a un leopardo, y sus pies, como pies de oso, y su boca, como boca de león; y el dragón le dio su poder, y su trono, y grande autoridad. Apocalipsis 13:2.

دانیال ۸دە، دوو وشەی جیاوازی عیبری، کە هەردووکیان بە «پیرۆزگا» وەرگێڕدراون، چیرۆکی پیرۆزگا لە پەرتووکی دانیالدا لە یەکدی جیا دەکەن. پەرتووکی دانیال شەڕێک لەنێوان مەسیح و شەیتان نیشان دەدات، وەک لە نوێنەرانی زەویینەی مەسیح و شەیتاندا وێنا کراوە. بابڵ، نوێنەری زەویینەی شەیتان، لە دەستپێکی دانیالدا ئۆرشەلیم دەبەزێنێت، و ئۆرشەلیم لە ئایەتی چل و پێنجی بەشی یانزەدا بابڵ دەبەزێنێت. ئەو شانشینانەی کە بە شارەکانی ئۆرشەلیم و بابڵ نوێنەرایەتی دەکرێن، «پیرۆزگاکانی هێز»ن. هەردوو شارەکانی بابڵ و ئۆرشەلیم پیرۆزگای هێزن، و هەریەکەیان خاوەنی پەرستگای خۆیەتی لە ناو شارەکەدا. پەرستگای پانتھیۆن لە شاری ڕۆم دایە، و پەرستگاکەی ئۆرشەلیم هاوتای ئەوەیە لە گێڕانەوەی پێشبینییەکەدا. بابڵ و شاری ڕۆم ساختەی ئۆرشەلیمن.

Sa Daniel 8, an dua a Hebreo a balikas ket “miqdash” iti bersikulo 11, a sadino ti bassit a sara (pagano a Roma) ket ipababa na ti “disso ti santuario na” (ti ili ti Roma), idi inakar ni Constantine iti sabali a pagtaengan idi 330. Ti sabali a balikas ket “qodesh” iti bersikulo 13, 14, a sadino ti santuario ti Dios ket urayenna ti pannakadalusna kalpasan ti 2300 nga aldaw. Uray no agpadada a naipatarus a kas santuario, ti “miqdash” ket mabalin a mangibagi wenno mangirepresentar iti kuta ti Dios wenno iti pagano a kuta, ngem ti “qodesh” ket mausar laeng iti Biblia a mangibagi iti santuario ti Dios.

丹以理书 11:31 中所说的“保障的圣所”（罗马城）被玷污了，因为蛮族和汪达尔人把战争带到了罗马城。这节经文中的“军兵”始于 496 年的克洛维，并持续发展，直到 538 年教皇罗马完全兴起，那时东哥特人被逐出该城。

ᎠᎦᏙᎯᏳᎯ ᎤᏪᏥᏍᏗ ᎠᎦᏃᎮᏍᏗ ᎠᎧᏟᎶᏍᏔᏅᎢ ᎠᎦᏟᎶᏍᏔᏅᎢ 330 ᎤᏍᏗᏱ ᎠᏍᏆᎸᎢᏍᎬ ᎤᏪᏯᏔᏅᎯ ᎤᏪᏥ. ᎬᏩᏍᏗ 30 ᎤᏪᏥᏍᏗᎢ ᎨᏥᏍᏛ “ᏥᏗᎻ ᎤᏣᏤᎵ ᏥᎦᏥᎳ” ᎬᏂᎨᏒ ᏩᏂᏓᎵᏍ ᎨᏂᏏᎵᎦ ᎠᏂᎾᏝᎢ, 455 ᎤᏕᏘᏴᏛ ᏣᎳᎩ ᎶᎻ ᎤᏂᏍᎦᏅᎢ, ᎾᏍᎩ ᎤᏙᎴᎰᏒ ᎤᎦᏙᎯᏳᎯ ᏭᏕᏘᏴᎲ ᏭᎦᏙᎯᏳᎯ ᏭᏍᏆᎸᎢ ᏭᏕᏘᏴᎲ ᏧᏜᏏᏕᏫ ᎶᎻ. ᎿᎭᏉ ᏆᏆᎵ ᎶᎻ ᎤᎴᎯᏌᏅ, 538 ᎤᏕᏘᏴᏛ 1798 ᎤᏍᏗᏱ ᎤᏤᎵᎬ ᎤᏭᎪᏔᏅ; 1260 ᎢᏳᏕᏘᏴᏛ ᎬᏗᏍᎬ ᎾᎯᏳ ᏂᏆᎵᏯᏂ ᎠᏥᎦᏔᎲᎯ ᎠᏂᏍᎦᏯ ᏇᎵᏓᎢᏯ ᏈᏯᏍ VI ᎤᏂᏴᎲᎢ ᎠᎴ ᎤᏲᎱᏍᏗ ᎤᏁᎳᎩ ᎠᏥᏁᎸᎢ “ᎠᎩᎾᏫᏍᎩ ᎤᎵᏍᏓᏴᏗ.” 30 BC ᎠᏓᏰᎸ 330 ᎤᏍᏗᏱ ᎬᏗ 360 ᎢᏳᏕᏘᏴᏛ ᏆᎦᏂ ᎶᎻ, 1260 ᎢᏳᏕᏘᏴᏛ ᏆᏆᎵ ᎶᎻ ᎠᏎ ᎤᏠᏯᏍᏗ ᎤᏰᎸᏛᎢ; ᎠᏂᏔᎵᎯ ᎢᏳᏓᎴᎩ ᎤᎾጀመᎢᏍᏗᎭ ᎠᏎ ᏦᎢᏁ ᎠᏍᏓᏱ ᎤᏓᏅᏖᎸᎯ ᎤᏮᏔᏅ ᎿᎭᏉ (ᎢᏥᏈᏱ, ᎠᏍᏘᎪᏥ).

Ñemburuvicha pyahu “yvate guigua mburuvicha” osẽ pe ayvu 40-pe. Ary 1989-pe, papakuéra rendota, oñembojoajúva kañyhápe Reagan rembiapo Estados Unidos ndive (oñembojoguáva kárro ñorairõrã, ygára ha kavaju ári oĩva kuéra rehe), omboguejy Unión Soviética-pe, “yvy gotyo guigua mburuvicha”-pe (ateísmo/komunismo). Ayvu 41 ohechauka papakuéra rendota ogana hag̃ua pe “yvy porãite” — ombohasávo protestante Estados Unidos-pe católico Estados Unidos-rã — ha ayvukuéra 42 ha 43 ohechauka Naciones Unidas, Egipto rupive oñerrepresentáva, oñemoĩha peteĩ joaju mbohapyetévape poguýpe, oguerekóva Naciones Unidas-pe (dragón), Vaticano-pe (mymba ñarõ), ha Estados Unidos-pe (maranduhára japu), omboguatáva ko yvy ape ári Armagedón gotyo. Ayvu 45 opredise ko pu’aka paha, “avave pytyvõ’ỹre”, iñembyai ojekuera jeyva’ekue ayvu 41-pe, ha upéicharõ jepe, ipaha oñembotyma ayvu 45-pe.

अक्तियम सन् 31 ईसा पूर्व में पद 25, 26 का केंद्र है, जो अपने पवित्रस्थान-गढ़ से रोम के 360-वर्षीय राज्य का आरम्भ करता है। पद चौदह को एक सावधानीसूचक टिप्पणी के रूप में रखते हुए, पद सोलह से लेकर पद इकतीस में पोपीय रोम की ओर संक्रमण तक मूर्तिपूजक रोम की कथा, मूर्तिपूजक रोम की पूर्ण रेखा है। वह रेखा तीन भागों में विभाजित है। पद सोलह से बाईस तक प्राचीन इस्राएल पर रोम के प्रभुत्व की रेखा है। पद तेईस और चौबीस उस साम्राज्य-निर्माण के कार्य की पहचान करते हैं, जिसका उपयोग रोम ने अपनी सैन्य शक्ति के साथ-साथ संघों और सन्धियों के माध्यम से विजय प्राप्त करते समय किया। पद चौबीस से लेकर पद इकतीस की अंतिम अभिव्यक्ति तक एक द्विभागीय रेखा है, जो उस काल का प्रतिनिधित्व करती है जब रोम ने स्वयं को ऊँचा उठाया, और उसके पश्चात् पतन हुआ।

“Haŋẖáŋna iháŋyaŋpi” wašteglake kta kiŋ hé owáŋna 360 wičháȟpi owáŋyaŋg yuhá yel year 330 ektá. Wólak̇a kin ektá verse twenty-seven heháŋ verse thirty-one oyáteẖaŋka él last phrase kiŋ hé, papal power kiŋ, abomination that maketh desolate eyápi na 538 ektá throne él oúŋspe kte šniyela, hé pagan Rome kiŋ ówičhake na itȟókaǧapi he, three hundred and sixty years of supreme rule kiŋ owáŋna él, na heháŋ two hundred and eight years of a progressive fall kiŋ él iyáye.

لەبەر ئەوە «کات»ی ئایەتی بیست و چوار لە ساڵی 31 پ.ز دەست پێ دەکات بە زیادبوونی پاشای باشوور بۆ ناو دەسەڵاتی پاشای باکوور، و لە ساڵی 330دا کۆتایی دێت بە دابەشبوونی پاشای باکوور بۆ ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا. لە 330 هەتا 538 ڕۆمای بەتپەرست بە شێوەیەکی پێشکەوتوو هەڵدەوەشێتەوە. ئەو ناساندنە پێشبینییانەی پەیوەست بە هەنگاوە جیاوازەکانی ڕووخانی ڕۆمای بەتپەرست، ئەو لەنگەرە پێشبینییانەن کە خوێندکاری پێشبینی لە ڕێگەی ئەوانەوە دەتوانێت وشەی پێشبینیی خودا بناسێت. بە تەواوبوونی ئایەتی چواردەی دانیال یازدە، ڕۆما بینینەکە دادەمەزرێنێت، و یەکێک لەو ڕێگایانەی کە بەم شێوەیە ئەو کارە دەکات، لە ڕێگەی ڕووخانەوەی خۆیەتی. ئایەتەکە دەڵێت: «هەروەها تاڵانکەرانی گەلەکەت بەرز دەبنەوە بۆ ئەوەی بینینەکە دابمەزرێنن؛ بەڵام دەکەون.»

Uqrom echanekwa nezvikepe zveChittimu, uye mushure maizvozvo ikarwisa zasi, zvakanga zvisina kufanana nezvakare kana nezvakazotevera, nokuti kubva pano zvichienda mberi kudonha kwesimba reUqrom ndiko kuri kuratidzwa. Matarumbeta mana okutanga ematarumbeta manomwe eZvakazarurwa anowanikwa muchitsauko chechisere anotsanangura zvakananga masimba mana makuru akazopedzisira aunza Uqrom hweKumadokero kumagumo pakasvika 476. Chiono chinosimbiswa apo makororo avanhu vako vanozvikudza vozowira pasi. Chiono chechiporofita chinoratidzwa pamusoro pehurongwa hwekudonha kweUqrom. Uqrom hwechihedheni hweKumadokero hwakawa kubva muna 330 kusvika muna 538. Uqrom hwePapa hwakawa muna 1798. Munhoroondo yetarumbeta rechishanu nerechitanhatu, Uqrom hweKumabvazuva hwakawira kuvaTuruki veOttoman muna 1453. Kudonha kutatu ikoko chikamu chechiono chinosimbiswa nemakororo avanhu vako.

ئایت دەڵێت: «هەروەها تاڵانکەرانی گەلەکەت خۆیان بەرز دەکەنەوە بۆ ئەوەی بینینەکە دابمەزرێنن؛ بەڵام دەکەون.» لە 31 پ.ز. تاکو 330 ڕۆمای بەت‌پەرست «خۆیان بەرز کردەوە» لە باڵادەستییان بەسەر جیهاندا. لە 330 تاکو 538 ڕۆمای بەت‌پەرست داکشا بۆ ئەوەی پیاوی گوناه لە پەرستگای خودا دابنیشێت و بانگەشەی ئەوە بکات کە خۆی خودایە. لە 538 تاکو 1798 هێزی پاپایەتی «خۆیان بەرز کردەوە»، و لە 1798 کەوتن. لە 31 پ.ز. تاکو 330 ڕۆمای ڕۆژئاوا «بەرز بووەوە» بەوەی ناوەندی ئیمپراتۆریەتی ڕۆمان بوو، و لە 330 تاکو 476 کەوت. لە 330 کۆنستانتین ئەوەی بەرز کردەوە کە قوستەنتینیە ناوەندی ڕۆمای ڕۆژهەڵاتە، و لە 1453 ڕۆمای ڕۆژهەڵات کەوت. ماوەکانی ئەو نوێنەرایەتییە جیاوازانەی ڕۆما، هەر یەکێکیان ماوەیەکی هەیە کە تێیدا ڕۆما خۆی بەرز دەکاتەوە، پاشان ماوەیەک دێت کە کەوتنی پیشان دەدات، چونکە «تاڵانکەرانی گەلەکەت خۆیان بەرز دەکەنەوە بۆ ئەوەی بینینەکە دابمەزرێنن؛ بەڵام دەکەون.»

יוברית ייִוואָרט, וואָס ווערט איבערגעזעצט ווי „גזלנים“, איז בעסער איבערצוזעצן ווי „דורכברעכער“, ווײַל דאָס שטימט נענטער מיטן עיקר־באַדײַט פֿון דעם שורש — דורכברעכן אָדער צעברעכן סדר — rather than strictly „גזלנים“ (וואָס מיינט גניבה). דער טערמין ווײַזט אָן אויף אַזעלכע וואָס צעברעכן גרענעצן, חוקים אָדער בּריתות, נישט נאָר אַזעלכע וואָס גנבֿענען סחורה. רוים איז דער דורכברעכער אין ביבלישער נבואה, כאָטש אין פסוק פערצן ווערט עס איבערגעזעצט ווי „גזלנים“. אין דניאל קאַפּיטל צוויי איז רוים דאָס אײַזערנע מלכות, און דערנאָך, אין קאַפּיטל זיבן, איז דאָס פערטע חיה אויך רוים.

Después de esto miré en las visiones de la noche, y he aquí una cuarta bestia, espantosa y terrible y en gran manera fuerte; la cual tenía unos dientes grandes de hierro: devoraba y desmenuzaba, y hollaba las sobras con sus pies; y era muy diferente de todas las bestias que fueron antes de ella; y tenía diez cuernos. Daniel 7:7.

Аԥшьбатәи ажәытәхьан—Римоу—«ахәҭа» зубқәа амоуп, избанзар иара ауп аҩбатәи ахыбзараҿы ахәҭа еиԥш иаарԥшыз уаԥшьтәи аҳра. Аиҳәамҭа хәбаҿы Римтәи аԥшьатәи ажәытәхьан «аиқәшәшәауеит», аиқәшәшәараан «иахьынхазгьы иашьапқәа рыла иԥсаҟоит». Римтәи ажәытәхьан ахәҭа аҳра ауп, аиқәшәшәарақәеи ихьынхаз аԥсаҟрақәеи рхазинеигьы рыҟазшьа аԥыжәара аус еиҿыркаауеит. Ажәытә Израиль иақәыргылоз аԥыжәара «дыргак»ын.

Zoram allin ñakay pacha kay maldicionkuna qampaq hamunqaku, qatiq sutin purinqaku, tariykusunkiku, tukusqa kanan kama; imaraykuchus mana uyarisqankichu Tayta Diosniykipa rimayninta, paypa kamachikuyninkunata, estatutonkuna ima qampaq kamachisqanta waqaychanaykipaq. Chaykunaqa qampi, hinallataq mirayniykipipas wiñaypaq señal hina, manchaypaq musphachiq hina kanqaku. Imaraykuchus mana sirvirqankichu Tayta Diosniykita kusikuyniyuqwan, sonqomanta kusisqa kaywan, llapa imakunapa achka kayninrayku; chayrayku servinkiku enemigosniykikunata, Tayta Diospa qampaq kachamusqankunata, yarqaypi, unuyaypi, q’ala karapi, llapa imapa pisiyninpi; paytaq fierro yugota kunkaykipi churapusunkiku, tukuchinankama. Tayta Diosqa karumanta qampaq suyu­ta apamunqa, kay pachapa tukukuyninmantapacha, anka phawarisqan hina usqhaylla hamuq; huk suyu, rimayninta mana entiendenaykipaq; sinchi uya­niyuq suyu, machu runata mana yupaychaq, wayna runatapas mana khuyapayakuq. Deuteronomio 28:45–50.

لعنت‌هایی که بر اسرائیلِ باستان به‌سبب عصیان ایشان وارد آمد، «آیتی و شگفتی، و بر ذریت تو تا ابد» است. مقدر بود که این لعنت به‌وسیلهٔ «امتی سخت‌چهره» بر ایشان آورده شود. آن وحشِ دندان‌آهنین که در فصل هفتم «خُرد می‌کند و باقی‌مانده را پایمال می‌سازد»، همان پادشاهیِ چهارم نیز هست که از تقسیم پادشاهیِ اسکندر پدید می‌آید؛ و همان‌گونه که در تثنیه نزد موسی آمده است، آن پادشاهی امتی است که زبانش برای اسرائیلِ باستان نامفهوم بود. پادشاهیِ روم در فصل هشتمِ دانیال، امتی سخت‌چهره و امتی با زبانی دیگر است.

Aya taş kırıldıktan sonra onun yerine dördünün çıkması, ulustan dört krallığın yükseleceği, fakat onun kudretiyle olmayacağı anlamına gelir. Ve onların krallığının son zamanında, suç işleyenler tam ölçüsüne eriştiğinde, çehresi sert, karanlık sözleri anlayan bir kral ortaya çıkacaktır. Daniel 8:22, 23.

“Ang mga tulisan (mga manlalabag) ng iyong bayan” ang nagpapatibay sa pangitain; itinataas nila ang kanilang sarili at sila’y nababagsak. Ang ikaapat na kahariang bakal ay ang paganong Roma na nagharing kataas-taasan nang itinataas nila ang kanilang sarili, ngunit ang kanilang pangwakas na pagbagsak ay naging isang makahulang katangiang nagpapatibay sa pangitain. Sila ay mga manlalabag sapagkat niyuyurakan nila ang bayan ng Diyos sa pamamagitan ng pag-uusig.

Yaticha kay yachachikuyta qatiq qillqapi rikuchisunchik.