The Book of Daniel - Number Three | English and Azerbaijani Stacked

We are currently addressing the “seven times” of Leviticus twenty-six in the book of Daniel. It is hidden to those who have chosen to close their eyes, but it is there for those who wish to see. We will begin in Daniel chapter eight, and verse thirteen.

Hazırda Daniel kitabında Levililər iyirmi altıncı fəsildəki “yeddi vaxt” məsələsinə toxunuruq. Gözlərini yummağı seçənlər üçün bu gizlidir, lakin görmək istəyənlər üçün oradadır. Daniel kitabının səkkizinci fəslindən, on üçüncü ayədən başlayacağıq.

Then I heard one saint speaking, and another saint said unto that certain saint which spake, How long shall be the vision concerning the daily sacrifice, and the transgression of desolation, to give both the sanctuary and the host to be trodden under foot? Daniel 8:13.

Sonra bir müqəddəsin danışdığını eşitdim və danışan həmin müəyyən müqəddəsə başqa bir müqəddəs dedi: Gündəlik qurban, viranəlik gətirən günah və həm müqəddəs məkanın, həm də ordunun ayaq altına salınmasına dair bu görüntü nə vaxta qədər davam edəcək? Daniel 8:13.

The verse begins with the word “then,” and is making a distinction between the vision of prophetic history Daniel has just seen in the previous ten verses. Verse one and two of the chapter, identify the year when Daniel received the vision and also that he received it by the Ulai river. From verse three to verse twelve, he “sees” the vision of prophetic history. “Then” he “hears” a heavenly dialogue consisting of a question and an answer. In verse fifteen, he begins to seek what the vision of prophetic history that he had just “seen” represented. It is essential to recognize the distinction between the vision that Daniel “saw” in verses three through twelve, and the heavenly dialogue, which he “heard”—for they are two different visions.

Ayə “sonra” sözü ilə başlayır və Danielin bundan əvvəlki on ayədə yenicə gördüyü peyğəmbərlik tarixinin görüntüsündən bir fərqləndirmə aparır. Fəslin birinci və ikinci ayələri Danielin görüntünü hansı ildə aldığını, həmçinin onu Ulay çayı yanında aldığını müəyyən edir. Üçüncü ayədən on ikinci ayəyə qədər o, peyğəmbərlik tarixinin görüntüsünü “görür”. “Sonra” o, sual və cavabdan ibarət olan səmavi bir dialoqu “eşidir”. On beşinci ayədə isə yenicə “gördüyü” peyğəmbərlik tarixi görüntüsünün nəyi təmsil etdiyini araşdırmağa başlayır. Danielin üçüncü ayədən on ikinci ayəyə qədər “gördüyü” görüntü ilə onun “eşitdiyi” səmavi dialoq arasındakı fərqi tanımaq zəruridir — çünki bunlar iki ayrı görüntüdür.

But blessed are your eyes, for they see: and your ears, for they hear. Matthew 13:16.

Lakin gözləriniz nə bəxtiyardır, çünki görür; qulaqlarınız da, çünki eşidir. Matta 13:16.

The question in verse thirteen is, “How long shall be the vision,” and the word translated as “vision” is a different Hebrew word than the word translated as “vision” in verse sixteen.

On üçüncü ayədə verilən sual budur: “Görüntü nə vaxta qədər davam edəcək?” və “görüntü” kimi tərcümə olunan söz, on altıncı ayədə “görüntü” kimi tərcümə olunan sözdən fərqli bir ivrit sözüdür.

And I heard a man’s voice between the banks of Ulai, which called, and said, Gabriel, make this man to understand the vision. Daniel 8:16.

Mən Ulai çayının sahilləri arasında bir insan səsi eşitdim; o səslənib dedi: Cəbrayıl, bu adama görüntünü başa sal. Daniel 8:16.

By translating two different Hebrew words into the English word “vision,” the “seven times” of Leviticus twenty-six, became “hidden in plain sight”. Biblical students who are satisfied to simply skim the surface consider these two different Hebrew words as the same word, but they do so at their own peril.

İki müxtəlif ivrit sözünü ingilis dilində “vision” sözü ilə tərcümə etməklə, Levililər iyirmi altıdakı “yeddi zaman” “hamının gözü önündə gizlədilmiş” oldu. Müqəddəs Kitabı öyrənənlərdən sadəcə səthi bir baxışla kifayətlənənlər bu iki müxtəlif ivrit sözünü eyni söz hesab edirlər, lakin bunu öz təhlükələri bahasına edirlər.

“To skim over the surface will do little good. Thoughtful investigation and earnest, taxing study are required to comprehend it. There are truths in the word which are like veins of precious ore concealed beneath the surface. By digging for them, as the man digs for gold and silver, the hidden treasures are discovered. Be sure that the evidence of truth is in the Scripture itself. One scripture is the key to unlock other scriptures. The rich and hidden meaning is unfolded by the Holy Spirit of God, making plain the word to our understanding: ‘The entrance of Thy words giveth light; it giveth understanding unto the simple.’” Fundamentals of Christian Education, 390.

“Yalnız səthi gözdən keçirmək çox az fayda verər. Onu dərk etmək üçün düşüncəli araşdırma və ciddi, yorucu tədqiqat tələb olunur. Kəlamda elə həqiqətlər vardır ki, onlar səthin altında gizlənmiş qiymətli filiz damarları kimidir. İnsan qızıl və gümüş axtarmaq üçün necə qazırsa, onları da o cür axtardıqda gizli xəzinələr aşkara çıxarılır. Əmin olun ki, həqiqətin dəlili Müqəddəs Yazının özündədir. Bir ayə digər ayələri açan açardır. Zəngin və gizli məna Allahın Müqəddəs Ruhu tərəfindən açılır, Kəlamı idrakımıza aydın edir: ‘Sənin sözlərinin girişi nur verir; sadələrə anlayış bəxş edir.’” Fundamentals of Christian Education, 390.

We are informed that “every fact has its bearing” in the Word of God, and if we choose to ignore the fact there are two different Hebrew words translated as “vision” in chapter eight, we are responsible for inflicting Laodicean blindness upon ourselves. The old adage is, “there are none so blind as those who will not see.”

Bizə bildirilir ki, Allahın Kəlamında “hər bir faktın öz əhəmiyyəti vardır”, və əgər biz səkkizinci fəsildə “görü” kimi tərcümə edilmiş iki müxtəlif ibrani sözünün mövcudluğu faktını görməməzliyə vurmağı seçsək, Laodikeya korluğunu öz üzərimizə gətirməyin məsuliyyəti bizə aid olar. Köhnə məsəldə deyilir: “görmək istəməyən qədər kor olan yoxdur.”

“The Bible contains all the principles that men need to understand in order to be fitted either for this life or for the life to come. And these principles may be understood by all. No one with a spirit to appreciate its teaching can read a single passage from the Bible without gaining from it some helpful thought. But the most valuable teaching of the Bible is not to be gained by occasional or disconnected study. Its great system of truth is not so presented as to be discerned by the hasty or careless reader. Many of its treasures lie far beneath the surface, and can be obtained only by diligent research and continuous effort. The truths that go to make up the great whole must be searched out and gathered up, ‘here a little, and there a little.’ Isaiah 28:10.

“Müqəddəs Kitab insanlara istər bu həyat, istərsə də gələcək həyat üçün yararlı olmaqdan ötrü anlamalı olduqları bütün prinsipləri ehtiva edir. Və bu prinsiplər hamı tərəfindən başa düşülə bilər. Onun təlimini dəyərləndirməyə meyilli bir ruha malik olan heç kəs Müqəddəs Kitabdan bircə parçanı oxuyub ondan müəyyən faydalı bir fikir qazanmamış qalmaz. Lakin Müqəddəs Kitabın ən qiymətli təlimi arabir və ya əlaqəsiz öyrənmə yolu ilə əldə edilmir. Onun həqiqətin böyük sistemi tələsik və ya diqqətsiz oxucu tərəfindən dərk ediləcək şəkildə təqdim olunmamışdır. Onun bir çox xəzinələri səthin çox dərinliklərində yerləşir və yalnız səylə araşdırma və davamlı əmək sayəsində əldə oluna bilər. Böyük bütünü təşkil edən həqiqətlər axtarılıb tapılmalı və toplanmalıdır, ‘orada bir az, burada bir az.’ Yeşaya 28:10.”

“When thus searched out and brought together, they will be found to be perfectly fitted to one another. Each Gospel is a supplement to the others, every prophecy an explanation of another, every truth a development of some other truth. The types of the Jewish economy are made plain by the gospel. Every principle in the word of God has its place, every fact its bearing. And the complete structure, in design and execution, bears testimony to its Author. Such a structure no mind but that of the Infinite could conceive or fashion.” Education, 123.

“Beləliklə araşdırılıb bir araya gətirildikdə, onların bir-birinə mükəmməl surətdə uyğunlaşdırılmış olduğu görünəcəkdir. Hər bir Müjdə digərlərinə bir tamamlayıcıdır, hər bir peyğəmbərlik başqa birinin izahıdır, hər bir həqiqət isə başqa bir həqiqətin inkişafıdır. Yəhudi nizamının timsalları Müjdə vasitəsilə aydınlaşdırılır. Allahın Kəlamındakı hər bir prinsipin öz yeri, hər bir faktın isə öz əhəmiyyəti vardır. Və tam quruluş, həm niyyətində, həm də icrasında, Öz Müəllifinə şəhadət edir. Belə bir quruluşu Sonsuz Olandan başqa heç bir ağıl nə təsəvvür edə, nə də yarada bilərdi.” Education, 123.

The word “vision” occurs ten times in Daniel chapter eight, but those ten times consist of two different Hebrew words, and the meanings of those words are not the same. If they meant the same thing, Daniel would have only used one of those words in each of the ten occurrences. Daniel wrote two words, for each of those two words possess their own meanings, and one represents a vision Daniel “saw”, and the other a vision he “heard”. In verse thirteen, the word translated as “vision” is châzôn, and it means “a sight”, or “a vision”, “a dream” or “an oracle”. I call it the “vision of prophetic history” based upon its definition and on how Daniel employs it.

“Görmə” sözü Daniel kitabının səkkizinci fəslində on dəfə keçir, lakin bu on hal iki müxtəlif ivrit sözündən ibarətdir və həmin sözlərin mənaları eyni deyildir. Əgər onlar eyni mənanı daşısaydı, Daniel bu on işlənmənin hər birində həmin sözlərdən yalnız birini işlədərdi. Daniel iki söz yazmışdır, çünki bu iki sözün hər biri özünəməxsus mənaya malikdir; onlardan biri Danielin “gördüyü” bir görməni, digəri isə onun “eşitdiyi” bir görməni ifadə edir. On üçüncü ayədə “görmə” kimi tərcümə edilən söz châzôn-dur və “bir mənzərə”, yaxud “bir görmə”, “bir yuxu” və ya “bir vəhy” mənasını daşıyır. Mən onun tərifi və Danielin onu işlətmə tərzi əsasında bunu “peyğəmbərlik tarixinin görməsi” adlandırıram.

In verse one, of Daniel chapter eight, Daniel says “a vision appeared unto me,” and in verse two he twice states that he “saw in a vision.” Then in verse thirteen, the question is raised of “how long shall be the vision.” All of those usages are the Hebrew word “châzôn.” Then in verse fifteen, we come to perhaps the most important time Daniel used that very same word, for he says, “when I”…“had seen the vision and sought for the meaning.” After Daniel had seen the châzôn vision, he wanted to understand what it meant. This is a fact that has great bearing on the hiding of the “seven times” of Leviticus twenty-six in the chapter.

Danielın səkkizinci fəslinin birinci ayəsində Daniel deyir: “mənə bir görüntü göründü”, ikinci ayədə isə iki dəfə “mən görüntüdə gördüm” deyə bildirir. Sonra on üçüncü ayədə “görüntü nə vaxta qədər olacaq” sualı qaldırılır. Bu işlənmələrin hamısı ibrani dilindəki “châzôn” sözüdür. Sonra on beşinci ayədə Danielın məhz həmin eyni sözü işlətməsinin bəlkə də ən mühüm məqamına gəlirik; çünki o deyir: “mən”…“görüntünü gördükdən və onun mənasını axtardıqdan sonra.” Daniel châzôn görüntüsünü gördükdən sonra onun nə demək istədiyini anlamaq istəyirdi. Bu, fəslin daxilində Levililər iyirmi altıdakı “yeddi vaxt”ın gizlədilməsi ilə bağlı çox böyük əhəmiyyət daşıyan bir həqiqətdir.

He also uses the word châzôn in verses seventeen and twenty-six. The word “vision” appears ten times in Daniel chapter eight, and the word châzôn represents seven of those occurrences. Daniel uses the other Hebrew word that is translated as “vision” four times. The other Hebrew word is mar’eh, and means “appearance”.

O, on yeddinci və iyirmi altıncı ayələrdə də châzôn sözünü işlədir. “Görüm” sözü Danielin səkkizinci fəslində on dəfə işlənir və châzôn sözü həmin işlənmələrin yeddisini ifadə edir. Daniel “görüm” kimi tərcümə olunan digər ivrit sözünü dörd dəfə işlədir. Həmin digər ivrit sözü mar’eh-dir və “görünüş” mənasını daşıyır.

Châzôn is found seven times in Daniel chapter eight, and mar’eh is found four times, and together they represent the ten times the English word “vision” occurs in Daniel chapter eight. Seven plus four is eleven, for one of the times Daniel employed the word mar’eh, it was translated just as it is defined, for in verse fifteen, when Daniel “sought for the meaning” of the châzôn vision of prophetic history, there “stood before” him “as the appearance of a man.” The word “appearance” is mar’eh. Therefore, mar’eh is used by Daniel four times in Daniel eight, and it is translated once in agreement with its primary definition of “appearance,” and the other three times it is translated as “vision.”

Châzôn Daniel kitabının səkkizinci fəslində yeddi dəfə, mar’eh isə dörd dəfə işlənir və birlikdə onlar Daniel kitabının səkkizinci fəslində ingiliscə “vision” sözünün rast gəldiyi on halı ifadə edirlər. Yeddi üstəgəl dörd on bir edir, çünki Danielin mar’eh sözünü işlətdiyi hallardan birində bu söz məhz öz tərifinə uyğun şəkildə tərcümə edilmişdir; belə ki, on beşinci ayədə, Daniel peyğəmbərlik tarixinin châzôn görüntüsünün “mənasını axtardığı” zaman onun qarşısında “bir insan surətinə bənzər” biri “dayandı”. “Surət” sözü mar’eh-dir. Buna görə də, mar’eh Daniel tərəfindən Daniel 8-də dörd dəfə işlədilir və bir dəfə onun “surət” kimi əsas tərifinə uyğun olaraq tərcümə edilir, qalan üç halda isə “vision” kimi tərcümə olunur.

I am not suggesting any criticism of the men who translated the King James Bible. It needs to be noted though, that in verse thirteen, is found the only added word in the King James Bible (sacrifice), that inspiration states definitively, “does not belong to the text.” Inspiration further states that the added word had been “added by human wisdom.” In the very same chapter, two different Hebrew words are both translated as the same English word. The reason it is essential to recognize the distinction between these two words is profoundly important.

Mən Kral Ceyms Müqəddəs Kitabını tərcümə etmiş kişilər haqqında hər hansı bir tənqid irəli sürdüyümü demirəm. Bununla belə, qeyd edilməlidir ki, on üçüncü ayədə Kral Ceyms Müqəddəs Kitabında əlavə edilmiş yeganə sözə (qurban) rast gəlinir; ilham isə qəti şəkildə bildirir ki, bu söz “mətinə aid deyildir.” İlham həmçinin bildirir ki, həmin əlavə söz “insani hikmət tərəfindən əlavə edilmişdi.” Elə həmin fəsildə iki müxtəlif ivrit sözü eyni ingilis sözü kimi tərcümə edilmişdir. Bu iki söz arasındakı fərqi tanımağın nə üçün zəruri olması son dərəcə mühüm əhəmiyyət daşıyır.

And it came to pass, when I, even I Daniel, had seen the vision, and sought for the meaning, then, behold, there stood before me as the appearance of a man. And I heard a man’s voice between the banks of Ulai, which called, and said, Gabriel, make this man to understand the vision. Daniel 8:15, 16.

Belə oldu ki, mən, yəni mən Daniyel, görüntünü gördükdən sonra onun mənasını anlamağa çalışarkən, budur, qarşımda insan görkəmində biri dayanmışdı. Və Ulayın sahilləri arasından bir insan səsi eşitdim; o çağırıb dedi: Cəbrayıl, bu adama görüntünü başa sal. Daniyel 8:15, 16.

As Daniel “sought for the meaning” of the “châzôn vision” which he had just “seen,” Christ informs Gabriel to “make” Daniel to understand the “mar’eh vision” which he had just “heard”. Daniel wanted to understand the vision of prophetic history, but Christ, who had been identified in verse thirteen as Palmoni (that certain saint which spake), instructed Gabriel to make Daniel understand the “mar’eh vision”, not the “châzôn vision”. In verses fifteen and sixteen, the stated purpose for Gabriel is that he is to make Daniel understand the “mar’eh vision”, which is the word translated as “vision” which means “appearance,” not the vision of prophetic history which Daniel wanted to understand. Without recognizing Gabriel’s job assignment, the “seven times” of Leviticus twenty-six is hidden in plain sight.

Daniel indicə “gördüyü” “châzôn görüntüsünün” “mənasını axtararkən”, Məsih Cəbrayıla indicə “eşitdiyi” “mar’eh görüntüsünü” Daniyala başa salmağı xəbər verir. Daniel peyğəmbərlik tarixinin görüntüsünü anlamaq istəyirdi, lakin on üçüncü ayədə Palmoni (danışan o müəyyən müqəddəs) kimi tanıdılmış olan Məsih, Cəbrayıla Daniyala “châzôn görüntüsünü” deyil, “mar’eh görüntüsünü” başa salmağı tapşırdı. On beşinci və on altıncı ayələrdə Cəbrayıl üçün bəyan edilən məqsəd bundan ibarətdir ki, o, Daniyala “mar’eh görüntüsünü” başa salsın; bu isə “görünüş” mənasını verən və “görüntü” kimi tərcümə olunan sözdür, Danielin anlamaq istədiyi peyğəmbərlik tarixinin görüntüsü deyil. Cəbrayılın vəzifə təyinatı dərk edilmədən, Levililər iyirmi altıdakı “yeddi dəfə” göz önündə gizli qalır.

In verse twenty-six both Hebrew words that are translated as “vision” are located in the same verse, and the verse becomes one of the primary keys to opening the truth of Daniel’s testimony of the “seven times.”

İyirmi altıncı ayədə “görmə” kimi tərcümə olunan hər iki ivrit sözü eyni ayədə yer alır və bu ayə Danielin “yeddi vaxt” barədə şəhadətinin həqiqətini açmaq üçün əsas açarlardan birinə çevrilir.

And the vision of the evening and the morning which was told is true: wherefore shut thou up the vision; for it shall be for many days. Daniel 8:26.

Və deyilən axşam və səhər görüntüsü həqiqidir; buna görə görüntünü möhürlə, çünki o, çox günlər üçün olacaqdır. Daniel 8:26.

In verse twenty-six, the “vision of the evening and mornings” is the mar’eh vision, meaning “appearance”, but the vision that was to be “shut up,” is the châzôn vision of prophetic history. The expression “evening and mornings” is what isolates and identifies the distinction between the two visions. It does so with another illustration of the human factor in producing the Bible. The human factor consisted of both the prophets that recorded the words of the Bible, but also of those that translated the Bible. The Bible, as with Christ, represents a combination of divinity and humanity. That humanity descended down through history, from Adam after he sinned to those who recorded and translated the Bible. Christ and the Bible are both the Word of God, and the Word of God’s is pure, for the divinity of the combination always overruled any limitations that existed in the flesh.

İyirmi altıncı ayədə “axşamlar və səhərlər barəsində olan görüntü” mar’eh görüntüsüdür, yəni “görünüş” deməkdir; lakin “möhürlənməli” olan görüntü isə peyğəmbərlik tarixinin châzôn görüntüsüdür. “Axşamlar və səhərlər” ifadəsi iki görüntü arasındakı fərqi ayırd edən və müəyyənləşdirən cəhətdir. Bu, Müqəddəs Kitabın meydana gəlməsində insan amilinə dair başqa bir nümunə ilə bunu edir. İnsan amili həm Müqəddəs Kitabın sözlərini qeydə alan peyğəmbərlərdən, həm də Müqəddəs Kitabı tərcümə edənlərdən ibarət idi. Müqəddəs Kitab, Məsihdə olduğu kimi, ilahiliklə bəşəriliyin birləşməsini təmsil edir. Həmin bəşərilik tarix boyunca, Adəmin günah işlətməsindən sonra başlayaraq, Müqəddəs Kitabı qeydə alan və tərcümə edənlərə qədər nəsildən-nəslə enib çatmışdır. Məsih də, Müqəddəs Kitab da Allahın Kəlamıdır və Allahın Kəlamı pakdır, çünki bu birləşmədə ilahilik həmişə cisddə mövcud olan hər cür məhdudiyyətə üstün gəlmişdir.

Paul, a servant of Jesus Christ, called to be an apostle, separated unto the gospel of God, (Which he had promised afore by his prophets in the holy scriptures,) Concerning his Son Jesus Christ our Lord, which was made of the seed of David according to the flesh. Romans 1:1–3.

İsa Məsihin qulu, həvari olmağa çağırılmış, Allahın Müjdəsi üçün ayrılmış Paul, (Allahın müqəddəs Yazılarda Öz peyğəmbərləri vasitəsilə öncədən vəd etdiyi Müjdə,) bədənə görə Davudun nəslindən olan Öz Oğlu Rəbbimiz İsa Məsih haqqında yazır. Romalılara 1:1–3.

The expression “evening and morning” is found repeatedly in God’s Word, and it is always translated as “evening and morning,” as it is in verse twenty-six, and as it is so often translated in the creation story in Genesis that repeatedly states, “and the evening and the morning were….” In fact, and every fact has its bearing (and this fact is essential to understand), the only place in the Bible that the expression “evening and morning” is not translated as “evening and morning” (as it is in verse twenty-six), is in verse fourteen of Daniel eight. There, and only there in God’s Word the phrase “evening and morning” is translated as simply “days.”

“Axşam və səhər” ifadəsi Allahın Kəlamında dəfələrlə rast gəlinir və iyirmi altıncı ayədə olduğu kimi, həmişə “axşam və səhər” kimi tərcümə olunur; eləcə də Yaradılış kitabındakı yaradılış hekayəsində dönə-dönə “və axşam oldu, və səhər oldu...” deyə bəyan edilən yerlərdə də bu ifadə çox vaxt belə tərcümə edilmişdir. Həqiqətən də, hər bir faktın öz əhəmiyyəti vardır (və bu faktı anlamaq zəruridir); Müqəddəs Kitabda “axşam və səhər” ifadəsinin “axşam və səhər” kimi deyil (iyirmi altıncı ayədə olduğu kimi), başqa cür tərcümə edildiyi yeganə yer Daniel kitabının səkkizinci fəslinin on dördüncü ayəsidir. Orada və yalnız orada, Allahın Kəlamında “axşam və səhər” ifadəsi sadəcə “günlər” kimi tərcümə edilmişdir.

And he said unto me, Unto two thousand and three hundred days; then shall the sanctuary be cleansed. Daniel 8:14.

Mənə dedi: “İki min üç yüz axşam-səhərə qədər; sonra müqəddəs məkan təmizlənəcəkdir.” Daniel 8:14.

Twelve verses later, in the same chapter of Daniel, the Hebrew phrase “evening and morning” is translated as it always is; but in the verse that is the central pillar and foundation of Adventism, the phrase is simply translated as “days.” What influence led the translators of the King James Bible to make such a glaring contradiction? They had translated the phrase in verse twenty-six in agreement with every other occurrence of the phrase in the rest of the Bible. But twelve verses before verse twenty-six, in verse fourteen, their humanity placed a special distinction upon the answer to the question of verse thirteen. And the question of verse thirteen, included the one word (sacrifice), that was not to be added to the Bible. God wanted verse fourteen, to stand out in a very profound and distinctive way. In doing so, he also identified what Gabriel was instructed to make Daniel understand.

On iki ayə sonra, Danielin həmin fəslində, ibrani “axşam və səhər” ifadəsi həmişə olduğu kimi tərcümə edilmişdir; lakin Adventizmin mərkəzi sütunu və təməli olan ayədə bu ifadə sadəcə “günlər” kimi tərcümə edilmişdir. King James Müqəddəs Kitabının tərcüməçilərini belə aşkar bir ziddiyyətə sövq edən hansı təsir idi? Onlar bu ifadəni iyirmi altıncı ayədə Müqəddəs Kitabın qalan hissəsində ifadənin bütün digər işlənmələri ilə uyğun şəkildə tərcümə etmişdilər. Lakin iyirmi altıncı ayədən on iki ayə əvvəl, on dördüncü ayədə, onların bəşəriyyəti on üçüncü ayənin sualındakı cavabın üzərinə xüsusi bir fərq qoydu. Və on üçüncü ayənin sualına, Müqəddəs Kitaba əlavə edilməməli olan bir söz (qurban) daxil edilmişdi. Allah istəyirdi ki, on dördüncü ayə çox dərin və fərqləndirici bir şəkildə önə çıxsın. Bunu etməklə, O həm də Cəbrayılın Danielə anlatmaq üçün göstəriş aldığı şeyi müəyyən etdi.

In verse sixteen, Jesus commanded Gabriel to make Daniel understand the mar’eh vision, in spite of the fact that Daniel was seeking to understand the châzôn vision of prophetic history. Verse twenty-six says the “vision of the evenings and mornings which was told” was “true.” The châzôn vision had been a prophetic “sight”, but the mar’eh vision was “told,” for it had been spoken. It had been spoken in verse fourteen when Palmoni said “unto two thousand and three hundred evenings and mornings; then shall the sanctuary be cleansed.” Verse twenty-six, employs the expression “evening and mornings,” as it identifies it as the vision that had been “spoken” to identify the distinction between the two visions in Daniel chapter eight. The vision of prophetic history that Daniel had “seen”, and that Daniel wished to understand, was different from the vision that was “spoken” which Daniel had “heard”. More importantly, the vision that Daniel “heard” was the vision that Gabriel was to give Daniel understanding of.

On altıncı ayədə İsa Cəbrailə əmr etdi ki, Danielə mar’eh görüntüsünü başa salsın; halbuki Daniel peyğəmbərlik tarixinin châzôn görüntüsünü anlamağa çalışırdı. İyirmi altıncı ayə deyir ki, “deyilmiş axşamlar və səhərlər görüntüsü” “həqiqi” idi. Châzôn görüntüsü peyğəmbərlik “mənzərəsi” olmuşdu, lakin mar’eh görüntüsü “deyilmişdi”, çünki o, dilə gətirilmişdi. O, on dördüncü ayədə Palmoninin “iki min üç yüz axşam və səhərə qədər; sonra məbəd təmizlənəcək” dediyi zaman dilə gətirilmişdi. İyirmi altıncı ayə “axşamlar və səhərlər” ifadəsini işlədərək bunu “deyilmiş” görüntü kimi təqdim edir ki, Danielin səkkizinci fəslindəki iki görüntü arasındakı fərqi müəyyən etsin. Danielin “gördüyü” və anlamaq istədiyi peyğəmbərlik tarixinin görüntüsü, Danielin “eşitdiyi” və “deyilmiş” olan görüntüdən fərqli idi. Daha mühümü isə budur ki, Danielin “eşitdiyi” görüntü Cəbrailin Danielə başa salmalı olduğu görüntü idi.

The humanity that participated in creating the Holy Bible recorded the word “vision” ten times in Daniel chapter eight, and in so doing it hid the distinction of a vision that was “seen” and another vision that was “heard”. In doing so, it obscured the emphasis that identifies that Christ’s intent was for Daniel to understand the vision he had “heard”, above understanding the vision he had “seen”. We can now consider what Gabriel does in order to fulfill his job assignment.

Müqəddəs Kitabın yaradılmasında iştirak etmiş bəşəri ünsür Daniel kitabının səkkizinci fəslində “görmə” sözünü on dəfə qeyd etmiş və bununla “görülmüş” bir görmə ilə “eşidilmiş” başqa bir görmə arasındakı fərqi gizlətmişdir. Bununla da Məsihin niyyətinin, Danielin “gördüyü” görməni anlamağından daha artıq, onun “eşitdiyi” görməni anlaması olduğunu müəyyənləşdirən vurğunu ört-basdır etmişdir. İndi Cəbrayılın ona tapşırılmış vəzifəni yerinə yetirmək üçün nə etdiyini nəzərdən keçirə bilərik.

So he came near where I stood: and when he came, I was afraid, and fell upon my face: but he said unto me, Understand, O son of man: for at the time of the end shall be the vision. Now as he was speaking with me, I was in a deep sleep on my face toward the ground: but he touched me, and set me upright. And he said, Behold, I will make thee know what shall be in the last end of the indignation: for at the time appointed the end shall be. Daniel 8:17–19.

Beləcə o, mənim durduğum yerə yaxınlaşdı; və o yaxınlaşanda mən qorxdum və üzüstə yerə yıxıldım. Lakin o mənə dedi: “Anla, ey insan oğlu; çünki görüntü axır zaman üçündür”. O mənimlə danışarkən mən üzüm yerə tərəf dərin yuxuya getmişdim; lakin o mənə toxundu və məni ayaq üstə dikəltdi. Və dedi: “Budur, qəzəbin son dövründə nə olacağını sənə bildirəcəyəm; çünki son təyin olunmuş vaxtda gələcək”. Daniel 8:17–19.

Gabriel now begins his work of making Daniel to understand the vision of the twenty-three hundred evenings and mornings, which is true. He first informs him that the vision of prophetic history, the châzôn vision, would be at the “time of the end.” Then, while Daniel was in a prophetic sleep, Gabriel touched Daniel and set him upright. He informs him “I will make thee know.”

İndi Cəbrayıl Danielə doğru olan iki min üç yüz axşam və səhərlər haqqında görüntünü anlamaq işində başlayır. Əvvəlcə ona xəbər verir ki, peyğəmbərlik tarixinə dair görüntü, châzôn görüntüsü, “axır zaman”da olacaqdır. Sonra Daniel peyğəmbərlik yuxusunda ikən, Cəbrayıl Danielə toxundu və onu dik qaldırdı. Ona xəbər verir: “Sənə bildirməyə gəlmişəm.”

That is what Palmoni (Christ), had told Gabriel to do, when he said, “Gabriel, make this man to understand the mar’eh vision” of the evening and mornings. Gabriel says that he will make Daniel “know what shall be in the last end of the indignation.” There it is! There is the “seven times” of Leviticus twenty-six! It is hidden by the very prophetic technique which Gabriel had led the prophets repeatedly to testify to and employ in their writings! That technique is “line upon line, here a little and there a little”.

Axşamlar və səhərlər barədə olan mar’eh görüntüsünü bu adama anlatdırmaq üçün “Cəbrail, bu adama mar’eh görüntüsünü anlat” dedikdə, Palmоni (Məsih) Cəbrailə məhz bunu etməyi buyurmuşdu. Cəbrail deyir ki, Danielə “qəzəbin son vaxtında nə olacağını” bildirəcək. Budur! Levililər iyirmi altıdakı “yeddi vaxt” buradadır! O, məhz Cəbrailin peyğəmbərləri dönə-dönə şəhadət etməyə yönəltdiyi və yazılarında işlətməyə sövq etdiyi peyğəmbərlik üsulu ilə gizlədilmişdir! Həmin üsul budur: “sətir üstünə sətir, burada bir az və orada bir az”.

In the book “Thoughts on Daniel and the Revelation”, by Uriah Smith (which all Adventists, and even their neighbors, should be familiar with), Smith comments on verses seventeen to nineteen of Daniel chapter eight:

“Daniel və Vəhy haqqında Düşüncələr” kitabında Uriah Smith (bütün Adventistlərin, hətta onların qonşularının belə, tanış olmalı olduqları) Daniel kitabının səkkizinci fəslinin on yeddinci ayəsindən on doqquzuncu ayəsinə qədər olan hissə barədə belə şərh edir:

“With a general statement that at the time appointed the end shall be, and that he will make him to know what shall be in the last end of the indignation, he enters upon an interpretation of the vision. The indignation must be understood to cover a period of time. What time? God told his people Israel that he would pour upon them his indignation for their wickedness; and thus he gave directions concerning the ‘profane wicked prince of Israel:’ ‘Remove the diadem, and take off the crown. . . . I will overturn, overturn, overturn it: and it shall be no more, until he come whose right it is; and I will give it him.’ Ezekiel 21:25–27, 31.

“O, təyin olunmuş vaxtda sonun olacağını və qəzəbin son vaxtında baş verəcək şeyləri ona bildirəcəyini ümumi bir ifadə ilə bəyan etdikdən sonra, görüntünün yozumuna keçir. Qəzəb müəyyən bir zaman dövrünü əhatə edən bir şey kimi başa düşülməlidir. Hansı zaman? Allah Öz xalqı İsrailə bildirdi ki, onların pisliyi üzündən Öz qəzəbini onların üzərinə tökəcək; və bununla O, «İsrailin murdar pis hökmdarı» haqqında belə göstəriş verdi: «Sarığı çıxar və tacı götür.... Mən onu alt-üst edəcəyəm, alt-üst edəcəyəm, alt-üst edəcəyəm; və o artıq olmayacaq, ta haqqı olana qədər; və Mən onu ona verəcəyəm». Yezekel 21:25–27, 31.”

“Here is the period of God’s indignation against his covenant people; the period during which the sanctuary and host are to be trodden under foot. The diadem was removed, and the crown taken off, when Israel was subjected to the kingdom of Babylon. It was overturned again by the Medes and Persians, again by the Grecians, again by the Romans, corresponding to the three times the word is repeated by the prophet. The Jews then, having rejected Christ, were soon scattered abroad over the face of the earth; and spiritual Israel has taken the place of the literal seed; but they are in subjection to earthly powers, and will be till the throne of David is again set up,—till He who is its rightful heir, the Messiah, the Prince of peace, shall come, and then it will be given him. Then the indignation will have ceased. What shall take place in the last end of this period, the angel is now to make known to Daniel.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 201, 202.

“Budur Allahın Öz əhd xalqına qarşı qəzəb dövrü; müqəddəs məkanın və ordunun ayaqlar altına salınacağı dövr. İsrail Babil padşahlığının hakimiyyəti altına düşdükdə, sarıq çıxarıldı, tac götürüldü. Bu, peyğəmbərin sözü üç dəfə təkrar etməsinə uyğun olaraq, əvvəl Midiyalılar və Farslar tərəfindən, sonra Yunanlar tərəfindən, sonra da Romalılar tərəfindən yenidən alt-üst edildi. Bundan sonra Yəhudilər, Məsihi rədd etmiş olduqlarına görə, tezliklə yer üzünün hər tərəfinə səpələndilər; və ruhani İsrail cismani nəslin yerini aldı; lakin onlar yer üzünün hakim qüvvələrinə tabe vəziyyətdədirlər və Davudun taxtı yenidən bərqərar edilənədək,—taxtın qanuni varisi olan, Məsih, Sülh Şahzadəsi gələnədək, belə qalacaqlar; və o zaman taxt Ona veriləcək. Onda qəzəb başa çatmış olacaq. Bu dövrün son sonunda nə baş verəcəyini mələk indi Danielə bildirməlidir.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 201, 202.

The “indignation” that Smith is identifying, began when Manasseh was carried to Babylon by the Assyrians in 677 BC. Unfortunately, Smith takes Zedekiah’s overthrow in 586 BC and assigns that as the starting point of the period of the “indignation” of verse nineteen. Smith simply does not address what it means that the verse states “the last end of the indignation.” He treats it as simply “indignation,” though if there is a “last end” of the indignation, grammar and logic demand that there is also at minimum a “first end” of the indignation. Smith knew the seventy years of captivity began with the first attack of Nebuchadnezzar against Jehoiakim in 606 BC, but determined the starting for the period of the indignation was the third of Nebuchadnezzar’s attacks, which was carried out against Zedekiah, the last Judean king.

Smitin müəyyən etdiyi “qəzəb” e.ə. 677-ci ildə Mənəşşə assurlular tərəfindən Babilə aparıldığı zaman başladı. Təəssüf ki, Smit e.ə. 586-cı ildə Sidqiyanın devrilməsini götürür və bunu on doqquzuncu ayədəki “qəzəb” dövrünün başlanğıc nöqtəsi kimi təyin edir. Smit ayədə “qəzəbin sonu” ifadəsinin nə demək olduğunu sadəcə olaraq müzakirə etmir. O, buna sadəcə “qəzəb” kimi yanaşır; halbuki əgər qəzəbin bir “sonu” varsa, qrammatika və məntiq tələb edir ki, ən azı qəzəbin bir “başlanğıcı” da olsun. Smit bilirdi ki, yetmiş illik əsarət e.ə. 606-cı ildə Navuxodonosorun Yehoyaqimə qarşı ilk hücumu ilə başlamışdı, lakin qəzəb dövrünün başlanğıcını Navuxodonosorun hücumlarının üçüncüsünə, yəni son Yəhuda padşahı Sidqiyaya qarşı həyata keçirilən hücuma aid etmişdi.

“Though we have a more minute account of his [Daniel’s] early life than is recorded of that of any other prophet, yet his birth and lineage are left in complete obscurity, except that he was of the royal line, probably of the house of David, which had at this time become very numerous. He first appears as one of the noble captives of Judah, in the first year of Nebuchadnezzar, king of Babylon, at the commencement of the seventy years’ captivity, BC 606. Jeremiah and Habakkuk were yet uttering their prophecies. Ezekiel commenced soon after, and a little later, Obadiah; but both these finished their work years before the close of the long and brilliant career of Daniel. Three prophets only succeeded him, Haggai and Zechariah, who exercised the prophetic office for a brief period contemporaneously, BC 520–518, and Malachi, the last of the Old Testament prophets, who flourished a little season about BC 397.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 19.

“Onun [Danielin] erkən həyatı barədə hər hansı digər peyğəmbər haqqında qeydə alınandan daha müfəssəl məlumatımız olsa da, onun doğumu və nəsil-kökü tam bir qaranlıq içində qalır; yalnız bu məlumdur ki, o, padşah nəslindən idi, ehtimal ki, həmin dövrdə çoxalmış olan Davud evindən. O, ilk dəfə Yəhudanın əsir düşmüş zadəganlarından biri kimi, Babil padşahı Navuxodonosorun hakimiyyətinin birinci ilində, yetmiş illik əsarətin başlanğıcında, e.ə. 606-cı ildə görünür. Yeremya və Habaqquq hələ öz peyğəmbərliklərini söyləyirdilər. Yezekel az sonra, bir qədər sonra isə Ovadya fəaliyyətə başladı; lakin bunların hər ikisi Danielin uzun və parlaq fəaliyyət yolunun başa çatmasından illər əvvəl öz işlərini tamamladılar. Ondan sonra yalnız üç peyğəmbər gəldi: e.ə. 520–518-ci illərdə qısa bir müddət ərzində eyni zamanda peyğəmbərlik vəzifəsini icra etmiş Haqqay və Zəkəriyyə, həmçinin e.ə. təxminən 397-ci ildə qısa bir dövr parlamış, Əhdi-Ətiq peyğəmbərlərinin sonuncusu Malaki.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 19.

Smith correctly identified the “indignation” of verse nineteen as a period of time. He correctly identified the period as the treading down of the sanctuary and host in agreement with Daniel chapter eight verse thirteen, and he correctly identified the ending point as October 22, 1844.

Smith on doqquzuncu ayədəki “qəzəb”i düzgün olaraq bir zaman dövrü kimi müəyyən etmişdir. O, bu dövrü Daniel kitabının səkkizinci fəslinin on üçüncü ayəsinə uyğun olaraq müqəddəs məkanın və ordunun tapdalanması kimi düzgün müəyyən etmiş, onun son nöqtəsini də 22 oktyabr 1844-cü il olaraq düzgün müəyyən etmişdir.

Smith was partially correct, but missed the truth by doing what was the characteristic of his prophetic applications. He allowed history to guide his interpretation of the prophetic word, instead of allowing the prophetic word to guide his understanding of history. If we allow the Bible to define prophetic history, we then have the correct information to approach history.

Smith qismən doğru idi, lakin peyğəmbərlik tətbiqlərinin səciyyəvi xüsusiyyəti olan şeyi etməklə həqiqəti gözdən qaçırdı. O, tarixə dair anlayışının peyğəmbərlik sözünü yönləndirməsinə imkan vermək əvəzinə, peyğəmbərlik sözünün şərhinə tarixin istiqamət verməsinə yol verdi. Əgər Müqəddəs Kitaba peyğəmbərlik tarixini müəyyən etməyə imkan versək, onda tarixə yanaşmaq üçün doğru məlumata malik olarıq.

The Bible teaches that by whom a man is overcome, he is that man’s servant.

Müqəddəs Kitab öyrədir ki, insan kim tərəfindən məğlub edilirsə, onun quludur.

While they promise them liberty, they themselves are the servants of corruption: for of whom a man is overcome, of the same is he brought in bondage. 2 Peter 2:19.

Onlara azadlıq vəd etdikləri halda, özləri pozğunluğun qullarıdırlar; çünki insan kim tərəfindən məğlub edilirsə, elə həminin əsarəti altına salınır. 2 Peter 2:19.

Manasseh was taken captive to Babylon in 677 BC. It is there that Judah was overcome and brought into bondage. This is the starting point that is represented on both the 1843 and the 1850 charts, which Sister White endorses as correct. Smith starts the treading down of Daniel chapter eight, and verse thirteen with Zedekiah, the last of Judah’s kings. Zedekiah was the end of a progressive judgment and not the beginning. Sister White identifies that Manasseh’s captivity in Babylon was an “earnest” of what was to come. An “earnest” is a down payment, and marks the beginning of a purchase that has other payments to follow.

Mənəssə e.ə. 677-ci ildə Babilə əsir aparıldı. Məhz orada Yəhuda məğlub edildi və əsarət altına salındı. Bu, Bacı Uaytın düzgün olduğunu təsdiq etdiyi həm 1843, həm də 1850 cədvəllərində təmsil olunan başlanğıc nöqtəsidir. Smit Daniel kitabının səkkizinci fəslinin on üçüncü ayəsindəki tapdalanmanın başlanğıcını Yəhudanın son padşahı Sidqiyyə ilə qoyur. Sidqiyyə tədrici bir hökmün sonu idi, başlanğıcı deyil. Bacı Uayt Mənəssənin Babil əsarətinin gələcək olanların “ilkin zəmanəti” olduğunu müəyyən edir. “İlkin zəmanət” ilkin ödənişdir və ardınca başqa ödənişlərin gələcəyi bir alışın başlanğıcını göstərir.

“Faithfully the prophets continued their warnings and their exhortations; fearlessly they spoke to Manasseh and to his people; but the messages were scorned; backsliding Judah would not heed. As an earnest of what would befall the people should they continue impenitent, the Lord permitted their king to be captured by a band of Assyrian soldiers, who ‘bound him with fetters, and carried him to Babylon,’ their temporary capital. This affliction brought the king to his senses; ‘he besought the Lord his God, and humbled himself greatly before the God of his fathers, and prayed unto Him: and He was entreated of him, and heard his supplication, and brought him again to Jerusalem into his kingdom. Then Manasseh knew that the Lord He was God.’ 2 Chronicles 33:11–13. But this repentance, remarkable though it was, came too late to save the kingdom from the corrupting influence of years of idolatrous practices. Many had stumbled and fallen, never again to rise.” Prophets and Kings, 382.

“Peyğəmbərlər sədaqətlə öz xəbərdarlıqlarını və nəsihətlərini davam etdirirdilər; qorxmadan Manaşşaya və onun xalqına danışırdılar; lakin xəbərlər nifrətlə rədd edilirdi; dönüklüyə qapılmış Yəhuda qulaq asmaq istəmirdi. Xalqın tövbəsizlikdə israr edəcəyi təqdirdə başına nə gələcəyinin ciddi bir nişanəsi olaraq, Rəbb onların padşahının assur əsgərlərindən ibarət bir dəstə tərəfindən əsir alınmasına izin verdi; onlar ‘onu zəncirlərlə bağlayıb Babilə apardılar’, özlərinin müvəqqəti paytaxtına. Bu müsibət padşahı özünə gətirdi; ‘o, Allahı Rəbbə yalvardı, atalarının Allahı qarşısında çox alçaldı və Ona dua etdi; O da onun yalvarışını qəbul etdi, duasını eşitdi və onu yenidən Yerusəlimə, öz padşahlığına qaytardı. O zaman Manaşşa bildi ki, Rəbb Allahdır.’ 2 Salnamələr 33:11–13. Lakin bu tövbə, hərçənd diqqətəlayiq idi, illərlə davam etmiş bütpərəst adətlərin pozucu təsirindən səltənəti xilas etmək üçün çox gec gəlmişdi. Çoxları büdrəmiş və yıxılmışdı, bir daha qalxmamaq üzrə.” Peyğəmbərlər və Padşahlar, 382.

Manasseh marked the “down payment” that began the “curse” of the “seven times,” which was the last “indignation,” for the “first indignation,” had already begun when the northern kingdom was taken into captivity in 723 BC. Then at Jehoiakim’s overthrow, when Daniel was carried into captivity, the seventy years of captivity that Jeremiah identified began in 606 BC. Two kings after Jehoiakim, Jerusalem was destroyed and the last Judean king, Zedekiah, watched as his sons were slain before him, then he had his eyes gouged out and was carried captive into Babylon.

Mənəssə “yeddi vaxt”ın “lənəti”ni başlatmış olan “ilk ödəniş”i qeyd etdi; bu isə son “qəzəb” idi, çünki “ilk qəzəb” artıq e.ə. 723-cü ildə şimal padşahlığı əsirliyə aparıldığı zaman başlamışdı. Sonra Yəhoyaqimin devrilməsi zamanı, Daniel əsirliyə aparılarkən, Yeremyanın göstərdiyi yetmiş illik əsirlik e.ə. 606-cı ildə başlandı. Yəhoyaqimdən iki padşah sonra Yerusəlim dağıdıldı və son Yəhuda padşahı Sidqiyyə oğullarının öz gözləri önündə öldürüldüyünü seyr etdi; bundan sonra onun gözləri oyuldu və o, Babilə əsir aparıldı.

Smith assigned the entire progressive judgment to Zedekiah and employed the judgment of Zedekiah as the proof text for his supposition. The judgment of Zedekiah, who was the “wicked and profane prince,” did identify that the crown of Judah was to be removed until Christ came to set up a kingdom. Smith said, “they are in subjection to earthly powers, and will be till the throne of David is again set up,—till He who is its rightful heir, the Messiah, the Prince of peace, shall come, and then it will be given him.” On October 22, 1844, in fulfillment of Daniel chapter seven, and verses thirteen and fourteen, Christ, represented as the Son of man, came before the Father to receive a kingdom.

Smit bütün mütərəqqi hökmü Sidqiyyaya aid etdi və öz fərziyyəsi üçün dəlil mətni kimi Sidqiyyanın hökmündən istifadə etdi. “Pis və murdar şahzadə” olan Sidqiyyanın hökmü həqiqətən də Məsih gəlib bir padşahlıq qurana qədər Yəhudanın tacının götürülməli olduğunu göstərirdi. Smit dedi: “onlar yer üzündəki hakimiyyətlərə tabedirlər və Davudun taxtı yenidən qurulana qədər, — onun qanuni varisi, Məsih, Sülh Rəbbi gəlib çıxana qədər, — belə də olacaq; və o zaman taxt ona veriləcək.” 22 oktyabr 1844-cü ildə, Daniel kitabının yeddinci fəslinin on üçüncü və on dördüncü ayələrinin yerinə yetməsi ilə, İnsan Oğlu kimi təmsil olunan Məsih bir padşahlıq almaq üçün Atanın hüzuruna gəldi.

I saw in the night visions, and, behold, one like the Son of man came with the clouds of heaven, and came to the Ancient of days, and they brought him near before him. And there was given him dominion, and glory, and a kingdom, that all people, nations, and languages, should serve him: his dominion is an everlasting dominion, which shall not pass away, and his kingdom that which shall not be destroyed. Daniel 7:13, 14.

Mən gecə görüntülərində gördüm və budur, bəşər Oğluna bənzər Biri göylərin buludları ilə gəldi, Qədim Olanın yanına gəldi və Onu Onun hüzuruna yaxınlaşdırdılar. Ona hökmranlıq, izzət və padşahlıq verildi ki, bütün xalqlar, millətlər və dillər Ona qulluq etsinlər; Onun hökmranlığı əbədi bir hökmranlıqdır, yox olmayacaq, Onun padşahlığı isə məhv edilməyəcək olan padşahlıqdır. Daniel 7:13, 14.

Sister White confirms that Daniel chapter seven, and verses thirteen and fourteen were fulfilled on October 22, 1844.

Sister White təsdiq edir ki, Daniel kitabının yeddinci fəslinin on üçüncü və on dördüncü ayələri 22 oktyabr 1844-cü ildə yerinə yetdi.

“The coming of Christ as our high priest to the most holy place, for the cleansing of the sanctuary, brought to view in Daniel 8:14; the coming of the Son of man to the Ancient of Days, as presented in Daniel 7:13; and the coming of the Lord to His temple, foretold by Malachi, are descriptions of the same event; and this is also represented by the coming of the bridegroom to the marriage, described by Christ in the parable of the ten virgins, of Matthew 25.” The Great Controversy, 426.

“Daniel 8:14-də göstərildiyi kimi, məbədi təmizləmək üçün Məsihin bizim Baş Kahinimiz olaraq Ən Müqəddəs Yerə gəlişi; Daniel 7:13-də təqdim olunduğu kimi, Bəşər Oğlunun Qədim Günlər Olanın hüzuruna gəlişi; və Malakinin qabaqcadan bildirdiyi kimi, Rəbbin Öz məbədinə gəlişi — bunların hamısı eyni hadisənin təsvirləridir; və bu, həmçinin Məsihin Matta 25-də on qız məsəli ilə təsvir etdiyi bəyin toy məclisinə gəlişi ilə də təmsil olunur.” Böyük Mübarizə, 426.

Smith did not address the key element of the “last end of the indignation.” He avoided the biblical principle that identified that Judah was overcome in the time of Manasseh, and that the captivity which began two kings before Zedekiah, also represented that Judah was already in subjection to Babylon, before Zedekiah met his fate. With these blatant omissions, he still stated, “here is the period of God’s indignation against his covenant people; the period during which the sanctuary and host are to be trodden under foot.” He therefore, directly associates “the period of God’s indignation” with Daniel chapter eight, and verse thirteen’s question of “how long.” The answer in verse fourteen, was until October 22, 1844.

Smit “qəzəbin sonunun sonu”nun əsas ünsürünə toxunmadı. O, Yəhudanın Mənaşşenin zamanında məğlub edildiyini müəyyən edən Müqəddəs Kitab prinsipindən yan keçdi; həmçinin Sidqiyyadan iki padşah əvvəl başlayan əsarətin, Sidqiyya öz aqibəti ilə üzləşməzdən əvvəl Yəhudanın artıq Babilin tabeliyi altına düşdüyünü də göstərdiyini nəzərdən qaçırdı. Bu açıq-aşkar buraxılışlara baxmayaraq, yenə də belə dedi: “burada Allahın Öz əhd xalqına qarşı qəzəbinin dövrü var; müqəddəs məkanın və qoşunun ayaq altına salınmalı olduğu dövr.” Buna görə də o, “Allahın qəzəbinin dövrü”nü birbaşa Daniel kitabının səkkizinci fəslində, on üçüncü ayədəki “nə vaxta qədər” sualı ilə əlaqələndirir. On dördüncü ayədəki cavab isə 22 oktyabr 1844-cü ilə qədər idi.

The scattering into Babylonian slavery was a progressive history beginning in 677 BC, and continuing until 1844. That period equates to twenty-five hundred and twenty years, which is of course the “seven times” of Leviticus twenty-six. The end of that period of time on October 22, 1844 provided Daniel with a second witness to the “mar’eh vision” of the twenty-three hundred evening and mornings.

Babil əsarətinə səpələnmə e.ə. 677-ci ildə başlayan və 1844-cü ilə qədər davam edən mərhələli bir tarix idi. Bu dövr iki min beş yüz iyirmi ilə bərabərdir ki, bu da, əlbəttə, Levililər iyirmi altıdakı “yeddi vaxt”dır. Həmin zaman dövrünün 22 oktyabr 1844-cü ildə sona çatması Daniyyələ iyirmi üç yüz axşam-səhərin “mar’eh görüntüsü” üçün ikinci bir şahid təqdim etdi.

Gabriel was told to make Daniel understand that vision, and what Gabriel did was provide a second witness to the termination date of October 22, 1844. Not only did he provide a second witness to establish the date of the fulfillments of both time prophecies, but as Smith correctly pointed out, the period of time associated with the second witness to 1844, had been identified in verse thirteen, as the period that the sanctuary and host were to be trodden under foot. The question in verse thirteen is, “How long shall be the vision concerning the daily sacrifice, and the transgression of desolation, to give both the sanctuary and the host to be trodden under foot?” That period of time was the “seven times” of Leviticus twenty-six.

Cəbrayıla Danielə o görüntünü anlatması tapşırıldı və Cəbrayılın etdiyi şey 22 oktyabr 1844-cü il son tarixinin ikinci şahidini təqdim etmək oldu. O, yalnız hər iki zaman peyğəmbərliyinin yerinə yetmələrinin tarixini təsbit etmək üçün ikinci bir şahid təqdim etməklə qalmadı, həm də Smithin düzgün şəkildə qeyd etdiyi kimi, 1844-cü ilə dair ikinci şahidlə əlaqəli zaman dövrü on üçüncü ayədə məbədin və ordunun ayaq altına atılmalı olduğu dövr kimi müəyyən edilmişdi. On üçüncü ayədəki sual belədir: “Gündəlik qurban, viranəlik günahı, həm məbədi, həm də ordunu ayaq altına vermək barədə olan görüntü nə vaxta qədər davam edəcək?” Həmin zaman dövrü Levililər iyirmi altıdakı “yeddi vaxt” idi.

What Smith did not see, or avoided identifying, was that the “indignation” of verse nineteen, was the “last end” of that indignation. If there is a “last” then there is also a “first”, and Daniel identifies when the “first indignation” ended, in chapter eleven. He is identifying the papacy reigning during the Dark Ages, and he states that the papacy would prosper until the indignation was accomplished, or ended.

Smitin görmədiyi, yaxud müəyyənləşdirməkdən yayındığı şey bu idi ki, on doqquzuncu ayədəki “qəzəb” həmin qəzəbin “sonu” idi. Əgər bir “son” varsa, deməli bir “başlanğıc” da vardır və Daniel on birinci fəsildə “ilk qəzəbin” nə vaxt başa çatdığını göstərir. O, Qaranlıq Əsrlər dövründə hökm sürən papalığı müəyyən edir və bildirir ki, papalıq qəzəb tamamlanana, yaxud sona yetənədək tərəqqi edəcəkdi.

And the king shall do according to his will; and he shall exalt himself, and magnify himself above every god, and shall speak marvellous things against the God of gods, and shall prosper till the indignation be accomplished: for that that is determined shall be done. Daniel 11:36.

Padşah öz istəyinə görə hərəkət edəcək; özünü ucaldacaq və hər bir allahdan üstün tutacaq, allahlar Allahına qarşı heyrət doğuran sözlər söyləyəcək və qəzəb tamamlanana qədər müvəffəq olacaq; çünki qərara alınmış olan yerinə yetiriləcəkdir. Daniel 11:36.

Verse thirty-six is widely understood to be the verse the apostle Paul paraphrases in his second letter to the Thessalonians.

Otuz altıncı ayənin həvari Paulun Saloniklilərə yazdığı ikinci məktubunda parafraz etdiyi ayə olduğu geniş şəkildə qəbul edilir.

Let no man deceive you by any means: for that day shall not come, except there come a falling away first, and that man of sin be revealed, the son of perdition; Who opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, showing himself that he is God. 2 Thessalonians 2:3, 4.

Qoy heç kəs sizi heç bir yolla aldatmasın; çünki əvvəlcə imandan dönmə baş verməyincə və günah adamı, həlak oğulu zühur etməyincə o gün gəlməyəcəkdir; o elə bir kəsdir ki, Allah adlanan və ya ibadət edilən hər şeyə qarşı durur və özünü onların hamısından uca tutur; belə ki, özünü Allah kimi göstərərək Allahın məbədində oturur və özünün Allah olduğunu nümayiş etdirir. 2 Saloniklilərə 2:3, 4.

Paul’s “man of sin” who is also “the son of perdition,” who “opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped,” is also the “king” who “shall do according to his will; and he shall exalt himself, and magnify himself above every god.” Both passages refer to the pope of Rome. Daniel writes that the pope would prosper, which means push forward, until the “indignation be accomplished.” The indignation in verse thirty-six had been “determined.” The word “determined” means “to wound”.

Pavlusun həm “günah adamı”, həm də “həlak oğlu” adlandırdığı, “Allah adlanan və ya ibadət edilən hər şeyə qarşı durub özünü onların hamısından uca tutan” şəxs, həm də “öz iradəsinə görə davranacaq; özünü ucaldacaq və özünü hər bir allahdan üstün tutacaq” “padşah”dır. Hər iki mətn Romadakı papanı nəzərdə tutur. Daniel yazır ki, papa “qəzəb tamamlanana” qədər müvəffəq olacaq, yəni irəli gedəcək. Otuz altıncı ayədəki bu qəzəb “müəyyən edilmişdi.” “Müəyyən edilmiş” sözü “yaralamaq” mənasını verir.

The papacy received its “deadly wound” in 1798, and at that point the “first indignation” was accomplished or terminated. The word “accomplish” means to end or cease. The end of “the indignation” in chapter eight, and verse nineteen identified the end of the period that the sanctuary and host were to be trampled down. It ended in 1844, but the “first” indignation ended in 1798.

Papalıq 1798-ci ildə öz “öldürücü yarasını” aldı və həmin anda “birinci qəzəb” yerinə yetirilmiş, yaxud sona çatmış oldu. “Yerinə yetirmək” sözü bitirmək və ya dayandırmaq mənasını verir. Səkkizinci fəslin on doqquzuncu ayəsindəki “qəzəbin” sonu, məbədin və ordunun tapdalanmalı olduğu dövrün sonunu göstərirdi. Bu, 1844-cü ildə sona çatdı, lakin “birinci” qəzəb 1798-ci ildə sona çatdı.

The “last indignation” ended in 1844, twenty-five hundred and twenty years after king Manasseh was carried to Babylon by the Assyrians in 677 BC. The “first” indignation ended in 1798, twenty-five hundred and twenty years after the northern kingdom of Israel was carried into slavery by the Assyrians in 723 BC.

“Son qəzəb” miladdan əvvəl 677-ci ildə padşah Mənəşşənin assuriyalılar tərəfindən Babilə aparılmasından iki min beş yüz iyirmi il sonra, 1844-cü ildə sona çatdı. “Birinci” qəzəb isə miladdan əvvəl 723-cü ildə İsrailin şimal səltənətinin assuriyalılar tərəfindən əsarətə aparılmasından iki min beş yüz iyirmi il sonra, 1798-ci ildə sona çatdı.

There is more to say about the hidden “seven times” in the book of Daniel and we will address that in our next article.

Daniel kitabındakı gizli “yeddi vaxt” haqqında deyiləsi daha çox şey var və növbəti məqaləmizdə buna toxunacağıq.

“‘And unto the angel of the church of the Laodiceans write: These things saith the Amen, the faithful and true Witness, the beginning of the creation of God; I know thy works, that thou art neither cold nor hot: I would thou wert cold or hot. So then because thou art lukewarm, and neither cold nor hot, I will spew thee out of My mouth. Because thou sayest, I am rich, and increased with goods, and have need of nothing; and knowest not that thou art wretched, and miserable, and poor, and blind, and naked.’

“‘Laodikiyadakı kilsənin mələyinə yaz: Allahın xəlqinin başlanğıcı, sadiq və həqiqi Şahid olan Amin belə deyir: Sənin əməllərini bilirəm; sən nə soyuqsan, nə də isti. Kaş ki, ya soyuq olaydın, ya da isti. Beləliklə, ilıqsan, nə soyuqsan, nə də isti olduğun üçün səni Öz ağzımdan qusacağam. Çünki sən deyirsən: Mən varlıyam, sərvət toplamışam və heç nəyə ehtiyacım yoxdur; və bilmirsən ki, sən yazıq, bədbəxt, yoxsul, kor və çılpaqsan.’”

“The Lord here shows us that the message to be borne to His people by ministers whom He has called to warn the people is not a peace-and-safety message. It is not merely theoretical, but practical in every particular. The people of God are represented in the message to the Laodiceans as in a position of carnal security. They are at ease, believing themselves to be in an exalted condition of spiritual attainments. ‘Because thou sayest, I am rich, and increased with goods, and have need of nothing; and knowest not that thou art wretched, and miserable, and poor, and blind, and naked.’

“Rəbb burada bizə göstərir ki, Onun xalqını xəbərdar etmək üçün Özünün çağırdığı xidmətçilər vasitəsilə xalqına çatdırılmalı olan xəbər sülh və təhlükəsizlik xəbəri deyildir. O, sadəcə nəzəri deyil, hər bir cəhətdən praktikdir. Allahın xalqı Laodikeyalılara ünvanlanan xəbərdə cismani arxayınlıq mövqeyində təsvir olunur. Onlar rahatlıq içindədirlər, özlərini ruhani nailiyyətlər baxımından uca bir vəziyyətdə hesab edirlər. «Çünki deyirsən: Mən varlıyam, sərvət toplamışam və heç nəyə ehtiyacım yoxdur; və bilmirsən ki, sən yazıq, acınacaqlı, yoxsul, kor və çılpaqsan.»

“What greater deception can come upon human minds than a confidence that they are right when they are all wrong! The message of the True Witness finds the people of God in a sad deception, yet honest in that deception. They know not that their condition is deplorable in the sight of God. While those addressed are flattering themselves that they are in an exalted spiritual condition, the message of the True Witness breaks their security by the startling denunciation of their true condition of spiritual blindness, poverty, and wretchedness. The testimony, so cutting and severe, cannot be a mistake, for it is the True Witness who speaks, and His testimony must be correct.” Testimonies, volume 3, 252.

“İnsan zehninə bundan daha böyük hansı aldanma gələ bilər ki, tamamilə yanlış olduqları halda özlərinin haqlı olduqlarına güvənsinlər! Həqiqi Şahidin xəbəri Allahın xalqını acınacaqlı bir aldanma içində tapır, lakin onlar bu aldanma içində səmimidirlər. Onlar öz vəziyyətlərinin Allahın nəzərində nə qədər dəhşətli olduğunu bilmirlər. Müraciət edilənlər özlərini yüksək ruhani vəziyyətdə sayaraq öz-özlərini təriflədikləri halda, Həqiqi Şahidin xəbəri onların ruhani korluq, yoxsulluq və səfalət içində olan həqiqi vəziyyətlərini sarsıdıcı şəkildə ifşa edərək onların arxayınlığını darmadağın edir. Bu qədər kəsərli və sərt olan şəhadət yanlış ola bilməz, çünki danışan Həqiqi Şahiddir və Onun şəhadəti doğru olmalıdır.” Testimonies, 3-cü cild, 252.