Yezekel kitabındakı xəbərdarlıq mesajı “mühasirənin əlaməti”dir. Mühasirə başladıqda, Yezekelin arvadı öldü və Yezekelə onun ölümünə yas tutmamaq əmr olundu. Onun ölümü və Yezekelin bu ölümə yas tutmaması birlikdə mühasirəni və Yerusəlimin yaxınlaşan məhvini simvolizə edirdi. Onun hərəkətləri və arvadının ölümü bir xəbərdarlıq əlamətini təmsil edir; bu da İsanın “viranəlik iyrəncliyi” olaraq irəli sürdüyü gələcək bir xəbərdarlıq əlamətinin timsalıdır.

Buna görə də, Daniel peyğəmbər vasitəsilə deyilmiş viranəlik iyrəncliyini müqəddəs yerdə durmuş gördüyünüz zaman, (oxuyan anlasın). Matta 24:15.

Roma bayraqları məbədin hüdudları daxilinə yerləşdirildikdə, Yerusəlimdəki məsihçilər şəhərdən qaçmalı idilər. Yerusəlimin məhvinin əlaməti barədə iki şahid, mühasirədən əvvəl bu “əlamət”in tanınmasının ciddiliyini vurğulayır və ilham daha sonra həmin iki şahidin öz “daha birbaşa tətbiq”ini axır günlərdə tapdığını müəyyən edir. Məsihin Yerusəlimin məhvi ilə bağlı xəbərdarlığından, Yezekel və Yəhyanın məbəd görüntüsündə olmaları ilə əlaqədar danışaraq, Bacı Uayt belə yazmışdır:

“Bu peyğəmbərliklər Yerusəlimin dağıdılması zamanı qismən yerinə yetmiş olsalar da, onların daha birbaşa tətbiqi axır günlərə aiddir.

“Biz böyük və təntənəli hadisələrin astanasında dayanmışıq. Peyğəmbərlik sürətlə yerinə yetir. Rəbb qapıdadır. Tezliklə qarşımızda yaşayanların hamısı üçün son dərəcə mühüm bir dövr açılacaq. Keçmişin mübahisələri yenidən alovlanacaq; yeni mübahisələr meydana çıxacaq. Dünyamızda baş verəcək səhnələr hələ heç xəyal belə edilməmişdir.” Testimonies, 5-ci cild, 753.

Dördüncü fəsildə, Yezekelə “mühasirə əlaməti”ni vurğulayan bir məsəli canlandırmaq tapşırılmışdı. Yezekel kitabında beş dəfə bir məsəli canlandırdı, lakin onun qardaşları bunu görməkdən imtina etdilər. Yezekel beş dəfə qardaşlarına danışdı, lakin onlar eşitməkdən imtina etdilər. Onun canlandırdığı məsəllər və verdiyi xəbərlər, onun məsəlləri və sözləri ilə əlaqəli olan “bilik” artımını qəbul etməkdən imtina edən ağılsız bakirələrin beşqat sinfini təsvir edir. Həmin sözlər və məsəllər birbaşa Yerusəlimin dağıdılması ilə bağlı idi ki, bunun da “son günlərə daha birbaşa tətbiqi” vardır.

Sən də, ey bəşər oğlu, bir kərpic götür, onu önünə qoy və üzərində şəhəri, yəni Yerusəlimi təsvir et. Ona qarşı mühasirə qur, ona qarşı istehkam tik, ona qarşı torpaq səddi qaldır; həmçinin ona qarşı ordugah qur və hər tərəfdən ona qarşı divardöyənlər qoy. Sonra özün üçün bir dəmir tava götür və onu özünlə şəhər arasında dəmir divar kimi qoy; üzünü ona tərəf çevir, o da mühasirədə olacaq və sən ona qarşı mühasirə quracaqsan. Bu, İsrail evi üçün bir əlamət olacaq.

Sən də sol böyrün üstə uzan və İsrail evinin təqsirini onun üzərinə qoy; üzərində uzanacağın günlərin sayına görə onların təqsirini daşıyacaqsan. Çünki Mən onların təqsir illərini, günlərin sayına görə, sənin üzərinə qoydum: üç yüz doxsan gün; beləliklə, İsrail evinin təqsirini daşıyacaqsan. Bunları tamam etdikdən sonra yenə sağ böyrün üstə uzan və Yəhuda evinin təqsirini qırx gün daşı; Mən sənə hər günü bir il təyin etdim. Buna görə də üzünü Yerusəlimin mühasirəsinə tərəf çevir, qolun açıq olsun və ona qarşı peyğəmbərlik et. Və budur, Mən sənin üstünə bağlar qoyacağam və sən mühasirənin günlərini başa vurana qədər bir böyründən o biri böyrünə dönməyəcəksən. Hizqiyal 4:1–8.

İşarə

“Əlamət” sözü Yezekel kitabında doqquz dəfə işlənir. Dördüncü fəsildə Yerusəlimin mühasirəsi İsrail evi üçün “əlamət”dir. On ikinci fəsildə isə Yezekel yenidən Yerusəlimin mühasirəsini və dağıdılmasını göstərən bir “əlamət”dir.

Ey bəşər oğlu, sən üsyankar bir nəslin ortasında yaşayırsan; onların görməyə gözləri var, lakin görmürlər; eşitməyə qulaqları var, lakin eşitmirlər; çünki onlar üsyankar bir nəsildir. Buna görə, ey bəşər oğlu, köç üçün əşyalarını hazırla və gündüz onların gözü qabağında köç et; onların gözü qabağında öz yerindən başqa bir yerə köçəcəksən: bəlkə düşünərlər, baxmayaraq ki, onlar üsyankar bir nəsildir. Sonra köç əşyalarını gündüz onların gözü qabağına çıxar, köç üçün olan əşyalar kimi; və axşam vaxtı onların gözü qabağında çıx, sürgünə gedənlər kimi. Onların gözü qabağında divarı deş və əşyalarını oradan çıxar. Onların gözü qabağında onu çiynində daşı və alaqaranlıqda çıxar; üzünü ört ki, yeri görməyəsən; çünki Mən səni İsrail nəslinə əlamət qoymuşam. Yezekel 12:2–6.

Üsyankar ev bu hərəkətlə canlandırılmış məsəli görəndə onun nə məna daşıdığını bilmədi; buna görə də Hizqiyaldan onu izah etməsini xahiş etdi.

İnsan oğlu, məgər İsrail nəsli, o asi nəsil, sənə deməyibmi: “Nə edirsən?” Onlara de: Xudavənd Rəbb belə deyir: Bu hökm Yerusəlimdəki hökmdara və onların arasında olan bütün İsrail nəslinə aiddir. De: Mən sizin nişanənizəm; necə ki mən etdim, onlara da eləcə ediləcək; onlar köçürüləcək və əsirliyə aparılacaqlar. Hezekiel 12:9–11.

Qüdsün mühasirəsi axır günlərdə Allahın xalqı üçün bir əlamətdir.

“Qədim peyğəmbərlərin hər biri daha çox öz dövrləri üçün deyil, bizim dövrümüz üçün danışmışdır; buna görə də onların peyğəmbərliyi bizim üçün qüvvədədir. ‘Bütün bu şeylər onlara ibrət olsun deyə baş verdi; və əsrlərin sonuna çatmış bizə öyüd-nəsihət üçün yazıldı.’ 1 Korinflilərə 10:11. ‘Onlara aşkar olundu ki, onlar bu şeylərdə özlərinə deyil, sizə xidmət edirdilər; bu şeylər indi sizə göydən göndərilmiş Müqəddəs Ruh vasitəsilə sizə Müjdəni təbliğ etmiş olanlar tərəfindən bildirildi; mələklər də bu şeylərə nəzər salmağı arzulayırlar.’ 1 Peter 1:12....”

“Müqəddəs Kitab öz xəzinələrini bu son nəsil üçün toplayıb bir yerə cəmləmişdir. Əhdi-Ətiq tarixinin bütün böyük hadisələri və ciddi əhəmiyyət daşıyan gedişatları bu son günlərdə kilsədə təkrarlanmışdır və təkrarlanmaqdadır.” Selected Messages, book 3, 338, 339.

Məhz Həmin Gün

Hizqiyal “Yerusəlimin mühasirəsi və məhvi” ilə bağlı canlandırılmış məsəldə axır günlərdə Allahın xalqı üçün bir əlamətdir.

Yenə doqquzuncu ildə, onuncu ayda, ayın onuncu günündə, Rəbbin sözü mənə nazil olub dedi: «Ey bəşər oğlu, bu günün adını, məhz elə bu günün adını yaz; Babil padşahı elə bu gün Yerusəlimə qarşı mövqe tutdu.»

Və üsyankar evə bir məsəl söylə və onlara de: Xudavənd Rəbb belə deyir: Qazanı qoy, onu qoy, içinə də su tök. Onun tikələrini içinə yığ, hər yaxşı tikəni, budu və çiyni; onu seçmə sümüklərlə doldur. Sürünün ən yaxşısını götür, onun altında sümükləri də yandır, onu yaxşıca qaynat və qoy onun sümükləri də onun içində bişsin. Buna görə Xudavənd Rəbb belə deyir: Vay qanlı şəhərin halına, o qazan ki, pası onun içindədir və pası ondan çıxmamışdır! Onu tikə-tikə çıxar; onun üçün püşk atılmasın. Çünki onun qanı öz ortasındadır; onu qayalığın başına qoydu; onu torpaq üstünə tökmədi ki, tozla örtülsün; Qəzəbi oyatmaq, intiqam almaq üçün Mən onun qanını qayalığın başına qoydum ki, örtülməsin.

Buna görə də Xudavənd Rəbb belə deyir: Vay o qanlı şəhərin halına! Mən odda yandırılacaq yığını da böyük edəcəyəm. Odun yığın, odu alışdırın, əti bişirib tükədin, onu yaxşıca ədviyyatlayın, sümüklər də yansın. Sonra onu boş halda öz kömürlərinin üstünə qoyun ki, onun tuncu qızsın və yansın, içindəki murdarlıq ərisin və pası yox olub getsin. O, yalanları ilə özünü yordu, amma böyük pası ondan çıxmadı; onun pası odda qalacaq. Sənin murdarlığında əxlaqsızlıq var; çünki Mən səni təmizlədim, amma sən təmizlənmədin, buna görə də qəzəbimi sənin üzərinə yatırtmayınca, sən bir daha murdarlığından təmizlənməyəcəksən. Mən, Rəbb, bunu dedim: bu baş verəcək və Mən bunu edəcəyəm; Mən geri dönməyəcəyəm, nə əsirgəyəcəyəm, nə də peşman olacağam; sənin yollarına və əməllərinə görə sənə hökm verəcəklər, — deyir Xudavənd Rəbb.

Yenə Rəbbin sözü mənə nazil olub dedi: “Ey bəşər oğlu, budur, Mən bir zərbə ilə gözlərinin arzusunu səndən alıram; ancaq nə matəm edəcəksən, nə ağlayacaqsan, nə də göz yaşların axacaq. Ah-vay etməkdən çəkin, ölən üçün matəm qurma, baş sarığını başına bağla, ayaqqabılarını ayaqlarına geyin, bığını örtmə və adamların çörəyini yemə.” Beləcə, mən səhər xalqa danışdım; axşam isə arvadım öldü; mən də səhər mənə əmr olunduğu kimi etdim. Xalq mənə dedi: “Etdiyin bu işlərin bizim üçün nə demək olduğunu bizə bildirməyəcəksənmi?”

O zaman onlara cavab verdim: Rəbbin sözü mənə nazil olub dedi: İsrail evinə söylə: Xudavənd Rəbb belə deyir: Budur, Mən Öz müqəddəs məkanımı, qüdrətinizin iftixarını, gözlərinizin arzusunu və canınızın əsirgədiyini murdar edəcəyəm; geridə qoyduğunuz oğullarınız və qızlarınız qılıncdan keçəcəklər. Siz də mənim etdiyim kimi edəcəksiniz: bığlarınızı örtməyəcək, başqalarının çörəyini yeməyəcəksiniz. Sarıqlarınız başınızda, ayaqqabılarınız ayaqlarınızda olacaq; nə matəm tutacaq, nə də ağlayacaqsınız; əksinə, öz təqsirləriniz içində əriyib gedəcək və bir-birinizə qarşı ah-nalə edəcəksiniz. Beləcə Hizqiyal sizin üçün bir əlamət olacaq: onun etdiyi hər şeyə görə siz də edəcəksiniz; və bu baş verəndə biləcəksiniz ki, Mən Xudavənd Rəbbəm. Hizqiyal 24:1–24.

Yezekel Yerusəlimin ilkin mühasirəsini və sonrakı məhvinin başlanğıcını, habelə bundan sonra Laodikiyalı Yeddinci Gün Adventist Kilsəsinin üzvlərinin əsarətə aparılmasını müəyyən edən bir əlamətdir.

“Məsih Zeytun dağının zirvəsindən aşağı baxanda, hər bir kilsədə mövcud olan bu vəziyyəti gördü. Xəbərdarlıqlar, bu qədər böyük işığa malik olmuş Yerusəlim xalqının izi ilə gedənlərin hamısına yönəlir. Bu xalq qarşımızda bir xəbərdarlıq kimi durur. Bu günümüzdə Allahın xəbərdarlıqlarını rədd etməklə insanlar Yerusəlimin günahını təkrarlayırlar. Rəbb insan vasitəçinin görmədiyini və görməyəcəyini—Battle Creekdə bütün bəşəri tədbirlərin nəticəsini—görür. O, Allah olaraq edə biləcəyi hər şeyi etmişdir. O, xalqın gözləri önündə işıq parlatmışdır ki, onların günahları tövbənin artıq hiss edilə bilməyəcəyi həddə çatmasın. Lakin ədalətli və saleh prinsiplərdən uzunmüddətli uzaqlaşma prosesi nəticəsində insanlar özlərini elə bir yerə qoymuşlar ki, orada işıq və həqiqət, ədalət və mərhəmət artıq ayırd edilmir. Bu yol onların lap təbiətinin bir hissəsinə çevrilmişdir.” Testimonies, cild 8, 68.

Alfa və Omeqanın İki Şahidi

Yezekiel fövqəltəbii surətdə lal edilmişdi və ona bildirildi ki, Yerusəlim yıxıldıqda yenidən danışa biləcək və o zaman bir “əlamət” olacaqdır. Yezekielin arvadının ölümü üçün yas tutmaması mühasirənin əvvəlində alfa əlamətini göstərirdi, Yerusəlim yıxıldıqda Yezekielin ağzının açılması isə omeqa əlaməti idi. Məhvə qədər davam edən mühasirə başlanğıcda və sonda bir əlamətlə nişanlanmışdır. Eyni təsvir daxilində alfa və omeqa əlamətinə dair ikinci bir şahid belə təqdim olunur: “Yezekielin gözlərinin arzusu”nun ölümü alfa, xalqın “gözlərinin arzusu”nun ölümü isə həmin dövrün omeqa əlamətidir. Bir il yarımlıq dövr alfa və omeqaya dair iki şahid daşıyır. Yezekielin arvadının ölümü ordunun əsarətə aparılmasını və tapdalanmasını təmsil edirdi, Yerusəlimin omeqa ölümü isə məbədin tapdalanmasını təmsil edirdi.

Beləcə, Yezekel sizin üçün bir əlamətdir: onun etdiyi hər şeyə görə siz də edəcəksiniz; və bu baş verdikdə biləcəksiniz ki, Mən Xudavənd Rəbbəm. Ey bəşər oğlu, Mən onların qüvvətini, izzətlərinin sevincini, gözlərinin arzusunu və könül bağladıqları şeyi, oğullarını və qızlarını onlardan aldığım gün, məgər elə olmayacaqmı ki, o gündə xilas olan biri sənə gəlib bunu öz qulaqlarınla eşitdirsin? O gündə ağzın xilas olub gələnə açılacaq, sən danışacaqsan və artıq lal olmayacaqsan; sən onlar üçün bir əlamət olacaqsan; və onlar biləcəklər ki, Mən Rəbbəm. Yezekel 24:24–27.

Altı Ölüm

Yezekelin arvadının ölümü mühasirənin başlanğıcını və peyğəmbərlik baxımından Məsihin gəlini olan Yerusəlimin ölümünü bildirir və mühasirə ilə təmsil olunan bir dövrün qabaqladığı, tezliklə gələcək bazar qanununu nümayiş etdirir. Mühasirə dövrü ilə məhvetmə bir-biri ilə birbaşa bağlı olmaqla yanaşı, iki fərqli nişangahdır. Mühasirə bir zaman dövrüdür, məhvetmə isə zamanda bir nöqtədir. Məhvetmə, vəhşi heyvanın surətinin formalaşdırılması dövrünün qabaqladığı bazar qanunudur. Vəhşi heyvanın surəti dövrü vəhşi heyvanın nişanı ilə yekunlaşır. İsa Matta iyirmi dörddə Yerusəlimin məhvinin əlamətini müəyyənləşdirəndə, Nuhun günlərinə də istinad etdi.

Lakin Nuhun günlərində necə idisə, İnsan Oğlunun gəlişi də elə olacaqdır. Çünki tufandan əvvəlki günlərdə onlar yeyib-içir, evlənir və ərə verirdilər, ta Nuhun gəmiyə girdiyi günə qədər. Və tufan gəlib hamısını aparana qədər anlamadılar; İnsan Oğlunun gəlişi də elə olacaqdır. Matta 24:37–39.

Nuhun günlərində möhlət qapısı bağlandı; beləliklə bu, yaxın gələcəkdə qəbul ediləcək bazar günü qanununu, həmçinin 22 oktyabr 1844-cü ildə qapının bağlanması ilə təmsil olunan hadisəni öncədən simvolizə edirdi. 1844-cü ildə 12–17 avqust tarixlərində keçirilən Exeter düşərgə toplantısından başlayan dövr, qapının bağlanmasına aparan peyğəmbərlik dövrünü təmsil edir.

Nuhun günlərində Nuh üçüncü mələyi təmsil edirdi və üçüncü mələk 22 oktyabr 1844-cü ilin bağlı qapısına yetişdi. Nuhun günlərində — İsanın dediyinə görə bu günlər “Bəşər Oğlunun gəlişi” kimi olacaqdı — Vəhy kitabının on dördüncü fəslindəki üç mələk bağlı qapıya aparırdı. Uilyam Miller birinci mələyin ismarıcını təmsil edirdi və Nuhun günlərində Xanokla timsal olunmuşdu. Yəhuda Xanokun ismarıcını Millerin ismarıcına paralel olaraq müəyyən edir.

Adəmdən sonra yeddinci olan Xanox da bunlar haqqında peyğəmbərlik edərək dedi: “Budur, Rəbb Öz müqəddəslərinin on minlərləsi ilə gəlir ki, hamının üzərinə hökm icra etsin və aralarındakı bütün allahsızları etdikləri bütün allahsız əməllərə görə, allahsızcasına törətdikləri bütün işlərə görə və allahsız günahkarların Ona qarşı söylədikləri bütün sərt sözlərə görə məhkum etsin.” Yəhuda 1:14, 15.

Millerin birinci mələyinin xəbəri “mühakimə”ni Xanokun xəbəri ilə simvollaşdırıldığı kimi elan edirdi. Xanokun başlanğıcı onun “Adəmdən etibarən yeddinci” olması ilə qeyd olunur. Millerin xəbəri şimal padşahlığına qarşı olan “yeddi zaman”ın gəlişi ilə başladı və başa çatdı; qırx altı il sonra isə cənub padşahlığına qarşı olan “yeddi zaman” tamamlandığı vaxt, 22 oktyabr 1844-cü ildə üçüncü mələk zühur etdi. Həm Xanok, həm də mühakimə saatının elçiləri olan Miller, yeddi rəqəminin müəyyənləşdirilməsi ilə başladılar. Xanokla, yeddinci ilə başlayan dövr, heyvanların gəmiyə daxil olub qapının fövqəltəbii şəkildə bağlanmasına qədər keçən yeddi günlə sona çatdı. İsa sonu həmişə başlanğıcla təsvir edir.

Hanox Metuşelahı doğdu; Metuşelah da öz növbəsində Lamexi doğdu. Lamex və Metuşelah ikinci mələyin xəbərini, habelə gecəyarısı fəryadının xəbərini təmsil edirlər. Gecəyarısı fəryadı bağlı qapıyadək irəlilədi və buna görə də daşqın ilində ölən Metuşelah ilə təmsil olunur. Lamex ikinci mələyin xəbərini təmsil edirdi və Lamex daşqından beş il əvvəl öldü. Lamexin ölümündən qapının bağlandığı vaxt Metuşelahın ölümünədək keçən beş il, Məsihin gəlini olan və Metuşelah ilə təmsil edilən gəlinin ölümünə aparan dövrün başlanğıcını işarələyən Yezekelin gəlininin ölümünü əvvəlcədən göstərirdi.

Enox 1798-ci ildə gələn birinci mələyi təmsil edirdi, Lamek 19 aprel 1844-cü ildə gələn ikinci mələyi təmsil edirdi və Metuşelah Nuh tərəfindən təmsil olunan 22 oktyabr 1844-cü il qapalı qapısınadək Exeterdən yüksələn gecə yarısı fəryadını təmsil edirdi. Lamekin ölümündən Metuşelahın ölümünədək olan beş il e.ə. 587-ci ildən e.ə. 586-cı ilədək olan bir il yarımı təmsil edirdi. Lamekdən Metuşelaha qədər olan həmin beş il 1448-ci ildən 1453-cü ilədək olan beş ili təmsil edir.

1448-ci il oktyabrın 31-də İohann Palaioloq vəfat etdi və onun qardaşı, Konstantin on birinci (sonuncu Konstantin), Şərqi Romanın taxtına çıxmaq üçün İslam türk hakimiyyətindən icazə istədi. Onun 1299-cu il iyulun 27-də göstərdiyi tabeçilik Vəhyin doqquzuncu fəslinin onuncu ayəsində bəyan edilən ikinci yüz əlli ili yerinə yetirdi. İohann Palaioloqun ölümündən beş il sonra onun qardaşı Konstantin on birinci Konstantinopolun divarları üzərində həlak oldu; həmin vaxt II Mehmed Şərqi Romanın Bizans imperiyasını fəth edirdi. Mehmed, Məhəmməd adının türk törəməsidir; beləliklə, 632-ci ildə ilk Məhəmmədin ölümü Vəhyin doqquzuncu fəslinin (beşinci ayədə yerləşən) ilk yüz əlli illik peyğəmbərliyini başlatmışdı və bu peyğəmbərlik səkkiz yüz iyirmi bir il sonra “ikinci Məhəmməd”in əli ilə sonuncu Konstantinin ölümü ilə başa çatdı. Ölümündən beş il əvvəl Məhəmməd Romanın süqutunu əvvəlcədən bildirmişdi və bu, ikinci Məhəmməd adlı türk tərəfindən həyata keçirildi.

Sonuncu Konstantin, on birinci, Konstantinopol döyüşündə öldü; beləliklə, qardaşı Yəhyanın ölümündən öz ölümünədək keçən beş ili müəyyənləşdirmiş oldu. Həmin beş il, oğul Ləmekin ölümündən beş il sonra, gəminin qapısı onun üzərinə bağlananda ata Metuşelahın ölümünə qədər keçən beş illə timsal olunmuşdu. Beləliklə, Yezekelin gəlininin ölümü Ləmekin ölümü ilə timsal olunmuşdu və onlar birlikdə 1448-ci ildə İohann Palaioloqun ölümünə şəhadət verir. Sonrakı Metuşelahın ölümü Məsihin gəlininin ölümü və e.ə. 586-cı ildə Yerusəlimin məhvi ilə uyğun gəlir; bunlar da birlikdə on birinci Konstantinin ölümü ilə uyğunlaşır.

Ölümlə başlayıb ölümlə başa çatan peyğəmbərlik dövrünün üç şahidi, vəhşinin nişanı ilə yekunlaşan vəhşi surətinin formalaşması dövrünü təsvir edir; bu, Millerçi tarixdə gecəyarısı fəryadının elan olunması ilə, həmçinin bizim indiki tariximizdə vəhşinin nişanı ilə yekunlaşan vəhşi surətinin formalaşması ilə uzlaşır. Tezliklə gələcək bazar günü qanununda vəhşinin nişanı yerinə yetirildikdə, peyğəmbərlikdəki “danışmaq” Yerusəlimin məhv edildiyi zaman Yezekelin öz iradəsi ilə “danışa” bilməsi ilə uyğunluq içində gerçəkləşir.

Danışmaq

Qüdsün məhv edilməsi ilə tipikləşdirilən bazar günü qanunu zamanı, Birləşmiş Ştatların peyğəmbərcə danışması, yalançı peyğəmbərin əjdaha kimi danışdığı vaxtda müəyyən olunur.

Və mən yer üzündən çıxan başqa bir vəhşi heyvan gördüm; onun quzu kimi iki buynuzu var idi, lakin əjdaha kimi danışırdı. Vəhy 13:11.

Bazar günü qanunu zamanı, Balam öz eşşəyini üçüncü dəfə vurur və eşşək o zaman danışır.

Və Rəbb eşşəyin ağzını açdı və o, Bilama dedi: “Sənə nə etmişəm ki, məni bu üç dəfə vurmuşsan?” Bilam isə eşşəyə dedi: “Çünki mənə istehza etmisən; kaş əlimdə qılınc olaydı, indi səni öldürərdim.” Eşşək də Bilama dedi: “Mən bu günədək sənə məxsus olduğum vaxtdan bəri həmişə mindiyin sənin eşşəyin deyiləmmi? Mən heç vaxt sənə qarşı belə etməyə adət etmişdimmi?” O da dedi: “Xeyr.” Saylar 22:28–30.

Yalançı peyğəmbər Bazar günü qanunu zamanı danışır və İslam da Bazar günü qanunu zamanı danışır. Hər ikisi peyğəmbərlik baxımından yalançı peyğəmbərlərdir. Bazar günü qanunu zamanı Habakkukun gecikən “görməsi” danışır.

Çünki vəhy hələ təyin olunmuş bir vaxt üçündür; lakin sonunda danışacaq və yalan deməyəcək; gecikərsə də, onu gözlə; çünki o, mütləq gələcək, gecikməyəcək. Habakkuk 2:3.

Habaqquq yalançı peyğəmbərlərlə ziddiyyət içində danışan həqiqi peyğəmbərdir. Habaqququn “görümü” əvvəllər lal olan, sonra isə ağzı açılan Yezekelin ağzı ilə danışır. Allahın ağzı olmaq vədi Yeremyaya verilmişdi.

Nə üçün ağrım daimidir, yaram isə sağalmazdır, sağalmağı rədd edir? Məgər Sən mənim üçün yalancı kimi, quruyan sular kimi olacaqsan? Buna görə Rəbb belə deyir: Əgər qayıtsan, səni yenidən geri gətirəcəyəm və sən Mənim hüzurumda duracaqsan; əgər qiymətlini dəyərsizdən ayırıb çıxarsan, ağzım kimi olacaqsan; qoy onlar sənə tərəf qayıtsınlar, amma sən onlara tərəf qayıtma. Yeremya 15:18, 19.

Bazar günü qanunu zamanı, Zəkəriyyanın doqquz aylıq dinməzliyi o, danışıb oğlunun adının Yəhya olmalı olduğunu təsdiq etdikdə sona çatdı. Zəkəriyya üçüncü mələyin sözünə iman etməyən rəhbərliyi təmsil edirdi, Yəhya isə İlyas hərəkatını, Məsihin İkinci Gəlişinə yol açacaq olan kilsəni təmsil edirdi.

Zəkəriyyə mələyə dedi: “Bunu nədən bilim? Çünki mən qoca bir adamam, arvadım da yaşca çox irəliləmişdir.” Mələk cavab verib ona dedi: “Mən Allahın hüzurunda duran Cəbrailəm; səninlə danışmaq və bu müjdəni sənə bildirmək üçün göndərilmişəm. Və budur, bu şeylər yerinə yetəcəyi günə qədər sən lal qalacaqsan və danışa bilməyəcəksən; çünki mənim sözlərimə inanmadın, halbuki onlar öz vaxtında yerinə yetəcəkdir.”

Xalq Zəkəriyyanı gözləyirdi və onun məbəddə belə çox ləngiməsinə heyrət edirdi. O isə bayıra çıxanda onlarla danışa bilmədi; onlar anladılar ki, o, məbəddə bir görüntü görmüşdür; çünki onlara işarə edirdi və dilsiz qalmışdı. Luka 1:18–22.

Zəkəriyyə kahinlərin səkkizinci növbəsindən idi.

Yəhudeya padşahı Hirodun günlərində Abiya növbəsindən olan Zəkəriyya adlı bir kahin var idi; onun arvadı da Harunun qızlarından idi və adı Elizabet idi. Onların hər ikisi Allahın önündə saleh idilər, Rəbbin bütün əmrləri və qaydaları üzrə qüsursuz yeriyirdilər. Onların övladı yox idi, çünki Elizabet sonsuz idi; hər ikisi də artıq xeyli yaşa dolmuşdu. Və belə oldu ki, o, öz növbəsinin qaydası üzrə Allahın hüzurunda kahinlik xidməti icra edərkən, kahinlik adətinə görə, püşk ona düşdü ki, Rəbbin məbədinə girib buxur yandırsın. Xalqın bütün çoxluğu isə buxur yandırılan vaxt çöldə dua edirdi. Luka 1:5–10.

Bütün peyğəmbərlər axır günləri təmsil edir və Zəkəriya da, Yezekel kimi, məbədə daxil oldu. O, kahinlərin səkkizinci növbəsindən idi; bu isə Nuhun gəmisində köhnə dünyadan yeni dünyaya keçən səkkiz canın rəmzini göstərirdi. Həm o, həm də arvadı qüsursuz idilər, lakin Zəkəriya Cəbrayılın sözlərinə şübhə edəcəkdi. Millerçi hərəkat Filadelfiyalılar (qüsursuzlar) kimi başladı, lakin 1856-cı ildə Laodikiyalılara çevrildi. Axır günlərdə mələyin xəbəri üçüncü mələyin xəbəridir və Cəbrayılın Zəkəriyaya verdiyi xəbər, Vəftizçi Yəhya ilə təmsil olunduğu kimi, üçüncü mələyin xəbərini, eləcə də İlyas xəbərini təmsil edir.

Və Rəbbin bir mələyi ona görünərək buxur qurbangahının sağ tərəfində durmuşdu. Zəkəriyyə onu görəndə təşvişə düşdü və üzərinə qorxu çökdü. Lakin mələk ona dedi: Qorxma, Zəkəriyyə, çünki duan eşidilmişdir; arvadın Elizabet sənə bir oğul doğacaq və onun adını Yəhya qoyacaqsan. Sən sevinc və şadlıq tapacaqsan; və çoxları onun doğulduğuna görə sevinəcək. Çünki o, Rəbbin gözündə böyük olacaq, nə şərab, nə də sərxoşedici içki içəcək; və hələ anasının bətnindən etibarən Müqəddəs Ruhla dolu olacaq. O, İsrail övladlarının çoxunu onların Allahı olan Rəbbə döndərəcək. Və ataların ürəklərini övladlara, itaətsizləri salehlərin hikmətinə çevirmək üçün, Rəbb üçün hazırlanmış bir xalq hazırlamaq məqsədilə, İlyasın ruhu və qüdrəti ilə Onun önündə gedəcək. Zəkəriyyə isə mələyə dedi: Bunu necə bilim? Çünki mən qoca bir adamam, arvadım da yaşa dolmuşdur. Mələk cavab verib ona dedi: Mən Cəbrayılam, Allahın hüzurunda duran; sənə danışmaq və bu müjdəni sənə bildirmək üçün göndərilmişəm. Luka 1:11–19.

Zəkəriyya gələcək olan İlyas haqqında verilən xəbərin yerinə yetəcəyinə şübhə etdi.

Budur, Rəbbin böyük və dəhşətli günü gəlməzdən əvvəl Mən sizə peyğəmbər İlyası göndərəcəyəm; və o, ataların ürəyini övladlara, övladların ürəyini isə atalarına döndərəcək ki, Mən gəlib yeri lənətlə vurmayım. Malaki 4:5, 6.

Bacı Uayt, Hezekelin doqquzuncu fəslindəki möhürləmə kontekstində, Laodikiyadakı Yeddinci Gün Adventist kilsəsinin rəhbərliyinin nə üçün Zəkəriyyanın imansızlığı ilə timsallaşdırıldığını müəyyən edir.

Öz ruhani tənəzzüllərinə görə kədərlənməyən, başqalarının günahları üçün də yas tutmayan sinif Allahın möhürü olmadan qalacaq. Rəbb Öz elçilərinə, əllərində qırğın silahları olan adamlara belə əmr verir: “Onun ardınca şəhərin içindən keçin və vurun; gözünüz əsirgəməsin, heç acımayın: qocaları da, cavanları da, qızları da, körpələri də, qadınları da tamamilə öldürün; lakin üzərində nişan olan heç bir adama yaxınlaşmayın; və Mənim məbədimdən başlayın. Sonra onlar evin önündə olan qocalardan başladılar.”

“Burada görürük ki, Allahın qəzəbinin zərbəsini ilk hiss edən kilsə — Rəbbin müqəddəs məkanı — oldu. Allahın böyük nur verdiyi və xalqın ruhani mənafelərinin keşiyində duran qədim kişilər etibar edilmiş məsuliyyətə xəyanət etdilər. Onlar belə bir mövqe tutdular ki, əvvəlki günlərdə olduğu kimi, möcüzələri və Allahın qüdrətinin aşkar təzahürünü gözləməyə ehtiyac yoxdur. Zamanlar dəyişib. Bu sözlər onların imansızlığını möhkəmləndirir və onlar deyirlər: Rəbb nə yaxşılıq edəcək, nə də pislik. O, Öz xalqını mühakimə ilə cəzalandırmaq üçün həddindən artıq mərhəmətlidir. Beləliklə, “Sülh və əmin-amanlıq” Allahın xalqına itaətsizliklərini və Yaqub evinə günahlarını göstərmək üçün bir daha heç vaxt səslərini şeypur kimi ucaldırmayacaq adamların hayqırtısıdır. Hürməyən bu lal itlər, məhz onlar təhqir olunmuş Allahın ədalətli qisasını hiss edənlərdir. Kişilər, qızlar və kiçik uşaqlar hamısı birlikdə həlak olurlar.” Testimonies, 5-ci cild, 211.

Zəkəriyya üçüncü mələyin, yəni həm Vəftizçi Yəhyanın tarixini, həm də William Millerin tarixini təkrarlayan İlyas xəbərinin ismarıcına şübhə ilə yanaşdı.

Beş Ay

Elisabeth hamiləliyini beş ay gizlətdi.

Və o günlərdən sonra onun arvadı Elizabet hamilə qaldı və beş ay gizləndi, deyərək: “Rəbb mənə belə rəftar etdi; insanların arasında mənim rüsvayçılığımı götürmək üçün mənə nəzər saldığı günlərdə belə etdi.” Altıncı ayda isə mələk Cəbrayıl Allah tərəfindən Qalileyanın Nazaret adlı bir şəhərinə göndərildi. Luka 1:24–26.

Zəkəriyya kahinlərin səkkizinci növbəsinə mənsub idi; bu, oğlu Yəhyanın səkkizinci gündə sünnət olunması ilə uyğun gəlir; həmin vaxt Zəkəriyya yenidən danışacaqdı. O və oğlu Yəhya, Nuhun gəmisində olan səkkiz canı təmsil edirlər; onlar tufan sularının gətirdiyi ölümdən beş ay, yaxud yüz əlli gün ərzində gizlədilmişdilər. Hamiləliyin yüz əlli günü ilə tufan suları, Vəhy kitabının doqquzuncu fəslindəki iki beş aylıq dövr ilə uyğunluq təşkil edir.

Zəkəriyya və onun oğlu Yəhya da yeddinci Laodikiya kilsəsinin səkkizinci Filadelfiya kilsəsinə keçdiyi vaxtı təmsil edirlər. Zəkəriyyanın səkkizinci növbə zamanı xidməti ilə oğlu Yəhyanın səkkizinci gündə sünnət olunmasına qədər olan müddət, səkkiz rəqəminin başlanğıcı və sonu müəyyən etdiyi peyğəmbərlik dövrünü təmsil edir. Həmin peyğəmbərlik dövrünün daxilində gizlənmə müddətini təmsil edən beş aylıq bir dövr vardır.

Peyğəmbərliyin “danışması” tezliklə gələcək bazar günü qanununu müəyyən edir; buna görə də Zəkəriyyə, oğlu sünnət əməli ilə təmsil olunan möhürlənməni aldığı zaman, bazar günü qanunu vaxtında danışır. Həmin tarixdə, Zəkəriyyənin danışdığı bazar günü qanunundan əvvəl, beş ayın sonunda, altıncı ayda Məryəm Elizabeti ziyarət edir və Müqəddəs Ruh Elizabeti məsh edir; Elizabet isə bir qadın olaraq, tezliklə gələcək bazar günü qanunundan dörd ay əvvəl Allahın kilsəsinin məsh olunmasını təmsil edir.

Məryəm o günlərdə qalxıb tələsik dağlıq ölkəyə, Yəhudanın bir şəhərinə getdi; Zəkəriyyanın evinə girib Elizabetə salam verdi. Və belə oldu ki, Elizabet Məryəmin salamını eşidəndə uşaq onun bətnində sıçradı; Elizabet Müqəddəs Ruhla doldu; uca səslə dedi: “Qadınlar arasında sən mübarəksən və bətninin bəhrəsi mübarəkdir. Və bu mənə haradandır ki, Rəbbimin anası yanıma gəlsin? Çünki bax, salamının səsi qulaqlarıma çatan kimi, uşaq bətnimdə sevincdən sıçradı. İman edən qadın nə bəxtiyardır! Çünki Rəbb tərəfindən ona deyilənlərin yerinə yetəcəyi var.” Luka 1:39–45.

Beş ayın sonunda Elizabet Məryəmə “uca səslə” xitab edərək, Məryəmin Cəbrayılın xəbərinə imanını təriflədi; bu xəbər axır günlərdə üçüncü mələyin xəbəridir. Elizabetin əri Zəkəriyyə iman etməmişdi, lakin Məryəm etmişdi. Məryəm Cəbrayılın xəbərini Zəkəriyyədən beş ay sonra eşitdi; buna görə də onun üçüncü mələyə iman etməsi, beş ayın gizli xəbərinin aşkar edilməsindən sonra gəlib çatmış kimi işarələnir. Axır günlərdə beş ayın gizli xəbəri Vəhy doqquzuncu fəslin beşinci ayəsinin ilk beş ayıdır. Məryəm axır günlərin üçüncü mələyin xəbərini qəbul edən kilsəsini təmsil edir; bu xəbər, çox keçmədən təxminən dörd ay sonra gələcək bazar qanununun elanından bir qədər əvvəl, beş ayın xüsusi bir açılmasını da əhatə edir.

Məryəmin ziyarətinin yol nişanələrində, Zəkəriyyə və Elizabet tərəfindən təmsil olunan birinci və ikinci mələklərin hərəkatı, Məryəm və Yusif tərəfindən təmsil olunan üçüncü mələyin hərəkatı ilə birləşir. Zəkəriyyə, üçüncü mələyin xəbərinə iman etməyən bir kilsənin rəsmi nümayəndəsini təmsil edir və dülgər Yusif özünü təmin edən işlə təmsil olunan bir hərəkatı təmsil edir. Adventizm necə başlamışdısa, eləcə də sona çatır; və o, təşkilatlanmış kilsə quruluşu kimi deyil, bir hərəkat kimi başlamışdı. Yusif, Məryəm və Məsih tərəfindən təmsil olunan yüz qırx dörd minlərin hərəkatı, Zəkəriyyə, Elizabet və Yəhya tərəfindən təmsil olunan Millerçi hərəkatın birbaşa qohumlarıdır və 1863-cü ilin imansızlığı Zəkəriyyə ilə təmsil olunur. 1863 birinci və ikinci mələklərin xəbərlərinə qarşı imansızlığı təmsil edir və üçüncü mələyin hərəkatı Məryəmin imanını təmsil edir.

“Mələklər göydən gələn qüdrətli mələyə kömək etmək üçün göndərilmişdi və mən hər yerdən gəlirmiş kimi səslənən səslər eşitdim: “Ey Mənim xalqım, ondan çıxın ki, onun günahlarına şərik olmayasınız və onun bəlalarından nəsib almayasınız. Çünki onun günahları göyə qədər yetişmişdir və Allah onun haqsızlıqlarını xatırlamışdır.” Bu xəbərdarlıq 1844-cü ildə gecəyarısı fəryadının ikinci mələyin xəbərinə qoşulduğu kimi, üçüncü xəbərə əlavə olunaraq ona birləşirmiş kimi görünürdü. Allahın izzəti səbirli, gözləyən müqəddəslərin üzərində idi və onlar qorxmadan son ciddi xəbərdarlığı verdilər, Babilin süqutunu bəyan etdilər və Allahın xalqını ondan çıxmağa çağırdılar ki, onun dəhşətli aqibətindən xilas ola bilsinlər.” Early Writings, 277.

İki xəbərin birləşməsi Məryəmin Elizabeti ziyarət etməsi ilə təmsil olunur və həmin məqam gizli olan beş ayın aşkar edildiyi vaxt yetişdi. Həmin məqam iki peyğəmbərliyin birləşdiyi və birlikdə bəyan edildiyi yerdir. Bunlardan biri Elizabet, digəri isə Məryəm tərəfindən bəyan edildi. İki xəbərin birləşməsi gecəyarısı fəryadının ikinci mələyin xəbərinə qoşulduğu vaxtı müəyyən edir və bu, Millerçi tarixində Exeter düşərgə toplantısında baş verdi.

Elisabetdən, sonra isə Məryəmdən gələn bəyanatlardan sonra, “Məryəm təxminən üç ay onun yanında qaldı və öz evinə qayıtdı.” Luka 1:56. Exetərdən 22 oktyabr 1844-cü ilədək olan altmış altı günlük dövr, Zəkəriyyənin danışdığı zaman, yəni tezliklə gələcək Bazar qanunu ilə başa çatan həmin dörd ayla təmsil olunur. Bu dörd ay, beş gizli ayın xəbərindən sonra gələn gecəyarısı fəryadı xəbərinin bəyanı dövrünü təmsil edir.

Millerçi tarixindəki iki xəbərdarlıq birinci və ikinci mələklər idi; birinci mələyin xəbəri isə, Yosiya Liçin irəli sürdüyü kimi, beş aylıq bir dövrlə başlayan və 1840-cı il 11 avqustda yerinə yetməsinə on gün qalana qədər qismən gizli qalan bir zaman peyğəmbərliyinin yerinə yetməsi ilə qüvvətləndirildi. İkinci mələyin xəbərinin qüvvətləndirilməsi isə, Samuel Snounun irəli sürdüyü kimi, 1843-cü ilə dair yanlış proqnozun düzəldilməsi idi; bu düzəliş Exeter düşərgə toplantısında baş verdi.

Gecəyarısı fəryadının ikili xəbərinin elan olunması qapının bağlanmasından əvvəlki qısa bir dövr kimi təsvir edilir; Nuhun hekayəsində isə bu, gəminin Ararat dağının zirvəsində dayanması ilə nəticələnən beş aylıq bir dövrü açmışdı. Gecəyarısı fəryadının elan olunması dövrü gizli beş ayın möhürünün açılmasından sonra gəlir; bu hadisə 11 avqust 1840-dan on gün əvvəl baş vermişdi və həmçinin Rəbbin 1843 cədvəli üzərində örtmüş olduğu fiqurların üzərindən əlini götürməsindən sonra gəlmişdi. Avqustun 1-dən 11-dək olan on gün, 1844-cü il 22 oktyabra qədər olan Exeterin altmış altı günü ilə uyğunluq təşkil edir və ikili şahid göstərir ki, ilk məyusluğu doğuran yanlış elanın düzəldilməsi ilə müşayiət olunan gizli beş ayın möhürünün açılması, Məryəmin altıncı ayda Elizabetlə qarşılaşıb onu salamladığı zaman baş verir.

Bazar qanunu zamanı Birləşmiş Ştatlar əjdaha kimi danışır, İslamın eşşəyi danışır və Habaqququn görüntüsü Yeremya, Zəkəriyyə və Yezekelin ağzı ilə danışır. Bazar qanunu zamanı Yezekel bir əlamətdir; beləliklə, o, Bazar qanunu zamanı qaldırılan bayrağı təmsil edir. Yezekeldə “əlamət” sözünün doqquz istinadından ikisi “Şənbələri” təqdisin əlaməti kimi müəyyən edir; bu isə İlahiliyin bəşəriyyətlə birləşməsini təmsil edir.

Lakin Öz adım naminə əməl etdim ki, onların arasında olduqları bütpərəst xalqların önündə adım murdarlanmasın; çünki onları Misir torpağından çıxararkən həmin xalqların gözləri önündə Özümü onlara tanıtmışdım. Buna görə də onları Misir torpağından çıxartdım və səhraya gətirdim. Onlara qaydalarımı verdim və hökmlərimi bildirdim; insan onlara əməl etsə, onlarda yaşayacaqdır.

Üstəlik, Mən də Öz şənbələrimi onlara verdim ki, Mənimlə onların arasında bir əlamət olsun və bilsinlər ki, onları təqdis edən Rəbb Mənəm. Lakin İsrail nəsli çöldə Mənə qarşı üsyan etdi: onlar Mənim qaydalarım ilə yerimədilər və hökmlərimi rədd etdilər; halbuki insan onları yerinə yetirsə, onlarla yaşayacaq; və Mənim şənbələrimi çox murdarladılar. O zaman dedim ki, çöldə Öz qəzəbimi onların üzərinə tökəcəyəm, onları məhv edəcəyəm. Lakin Mən Öz adım naminə hərəkət etdim ki, onları çıxardığım millətlərin gözü önündə adım murdarlanmasın. Yenə də çöldə onlara qarşı əlimi qaldırdım ki, onlara verdiyim, süd və bal axan, bütün ölkələrin zinəti olan torpağa onları aparmayacağam; çünki onlar Mənim hökmlərimi rədd etdilər, Mənim qaydalarım ilə yerimədilər və Mənim şənbələrimi murdarladılar; çünki ürəkləri öz bütlərinin ardınca getdi. Bununla belə, gözüm onlara yazığı gəldi, onları həlak etmədim və çöldə onlara son qoymadım. Lakin çöldə onların övladlarına dedim: Atalarınızın qaydaları ilə yeriməyin, onların hökmlərinə əməl etməyin və onların bütləri ilə özünüzü murdarlamayın. Mən sizin Allahınız Rəbbəm; Mənim qaydalarım ilə yeriyin, hökmlərimi qoruyub onlara əməl edin; və Mənim şənbələrimi müqəddəs sayın; onlar Mənimlə sizin aranızda bir əlamət olacaq ki, biləsiniz ki, sizin Allahınız Rəbb Mənəm. Yezekel 20:9–20.

Yezekel yüz qırx dörd minin bayrağını təmsil edir, və ilahiliyin bəşəriyyətlə birləşməsinin əlaməti Rəbbin “şənbətləridir”. Yezekel mühasirənin başlanğıcında əlamətdir və Yerusəlimin məhvi zamanı da, bayraq kimi ucaldıldığı vaxt, əlamətdir. Mühasirənin başlanğıcında isə görməkdən və eşitməkdən imtina edən, Onun “şənbətlərini” murdarlayanlar da bir əlamətdir.

Sonra İsrail ağsaqqallarından bəziləri yanıma gəlib qarşımda oturdular. Və Rəbbin sözü mənə nazil olub dedi: Ey bəşər oğlu, bu adamlar öz bütlərini ürəklərində qurmuş, öz təqsirlərinin büdrəmə daşını üzləri önünə qoymuşlar; Mən onlara ümumiyyətlə cavab verimmi? Buna görə onlarla danış və onlara de: Xudavənd Rəbb belə deyir: İsrail nəslindən hər kəs ki, öz bütlərini ürəyində qurur, öz təqsirinin büdrəmə daşını üzləri önünə qoyur və peyğəmbərin yanına gəlir, Mən, Rəbb, yanına gələnə bütlərinin çoxluğuna görə cavab verəcəyəm; ta ki, İsrail nəslini öz ürəklərində yaxalayım, çünki onların hamısı bütləri vasitəsilə Məndən uzaq düşmüşdür.

Buna görə də İsrail evinə de: Xudavənd Rəbb belə deyir: Tövbə edin, bütlərinizdən dönün və bütün iyrəncliklərinizdən üzünüzü çevirin. Çünki İsrail evindən olan hər kəs, yaxud İsraildə məskən salan qərib, məndən ayrılıb ürəyində öz bütlərini quran, təqsirinin büdrəmə daşını öz üzünün önünə qoyan və mənim barəmdə ondan soruşmaq üçün bir peyğəmbərin yanına gələn hər kəsə Mən, Rəbb, Özüm cavab verəcəyəm. Və o adama qarşı üzümü çevirəcəyəm, onu bir əlamət və məsələ edəcəyəm, onu Öz xalqımın arasından kəsib atacağam; və biləcəksiniz ki, Mən Rəbbəm. Əgər peyğəmbər aldadılıb bir söz söyləyərsə, o peyğəmbəri aldadan Mən, Rəbb olmuşam; və əlimi onun üzərinə uzadacağam və onu xalqım İsrailin arasından məhv edəcəyəm. Onlar öz təqsirlərinin cəzasını daşıyacaqlar: peyğəmbərin cəzası ona müraciət edənin cəzası kimi olacaq; ta ki, İsrail evi artıq məndən uzaqlaşıb azmasın və bütün asi əməlləri ilə bir daha murdarlanmasın; əksinə, onlar Mənim xalqım olsunlar, Mən də onların Allahı olum, Xudavənd Rəbb belə deyir. Yezekel 14:1–11.

Neşvildə, Laodikiyaçı Yeddinci Gün Adventist kilsəsi daxilində Zəkəriyyə kimi iman etməyənlər; 1840-dan 1844-ə qədər olan dövrdə təmsil olunduğu kimi, “əvvəlki günlərdə olduğu tək möcüzələrə və Allahın qüdrətinin aşkar təzahürünə baxmağa ehtiyac yoxdur” mövqeyini tutmuş olanlar, nə üçün xəbərdarlıq etmədikləri barədə Adventizmdən kənarda olanlar tərəfindən üzləşdiriləcəklər. Onlar, Exeter düşərgə toplantısındakı bir-birinə qarşı duran iki çadırla təmsil olunduğu kimi, müdriklərlə ağılsızların ayrılmasını nişanlayan yalançı sülh və təhlükəsizlik xəbəri üçün “əlamət”ə çevrilirlər. Onlar bütpərəstliyin və üsyanın “əlamət”ini daşıyırlar, halbuki Hizqiyal həqiqi peyğəmbərlik xəbərdarlığı ismarıcını daşıyır. Mühasirənin sonunda, bazar qanununu təmsil edən Yerusəlim dağıdıldıqda, üsyanın əlaməti vəhşinin nişanı, itaətin əlaməti isə Allahın möhürüdür.

Sınaq müddəti Adventizm üçün Bazar günü qanunu ilə tamamilə bağlanır və orada salehlərlə pislərin üzərində qoyulan bir nişan vardır. Tezliklə gələcək Bazar günü qanununda sınaq müddətinin başa çatması, Mikail ayağa qalxdıqda sınaq müddətinin başa çatmasını tipləşdirir; və orada çoxluqların ölümünün əlaməti Qoq və Maqoq ilə təmsil olunur.

Ölkədən keçən yolçular oradan keçərkən, kim bir insan sümüyü görsə, onu Hamon-Qoq vadisində dəfn edənlər onu dəfn edənədək yanında bir nişan qoyacaq. Şəhərin adı da Hamona olacaq. Beləcə onlar ölkəni təmizləyəcəklər. Yezekel 39:15, 16.

Əhdin əlaməti Yezekelin otuz yeddinci fəslində müəyyən edilir; orada ölü sümüklər vadisinə həyat verilir və iki çubuq birləşdirilir. Sümüklərə İslam haqqında bir xəbər vasitəsilə həyat verilir; bu xəbər dörd küləklə təmsil olunur və beləliklə 11 avqust 1840-cı ili tipik olaraq göstərir. İki çubuq bir çubuqda birləşdirilir; bu isə ikinci mələyin xəbərinin gecəyarısı fəryadının xəbəri ilə birləşdirilməsini təmsil edir. Sümüklər birinci mələyin gücləndirilməsidir, iki çubuq isə ikinci mələyin gücləndirilməsidir. Bundan sonra Allahın xalqı Onun axır günlər üçün seçilmiş əhd xalqıdır; Yəhya ilə təmsil olunan bu xalq yüz qırx dörd min nəfərdir.

Bundan əlavə, onlarla sülh əhdi bağlayacağam; bu, onlarla əbədi bir əhd olacaq; və onları yerləşdirəcəyəm, onları çoxaldacağam və Öz məbədgahımı əbədi olaraq onların arasında qoyacağam. Mənim məskənim də onlarla olacaq; bəli, Mən onların Allahı olacağam, onlar da Mənim xalqım olacaqlar. Millətlər də biləcəklər ki, İsraili təqdis edən Rəbb Mənəm, o zaman ki, məbədgahım əbədi olaraq onların arasında olacaq. Yezekel 37:26–28.

İlahlıqla insanlığın birliyi Allahın Kəlamında müxtəlif yollarla təmsil olunur və bu təsvirlərdən biri də insanın ali təbiətində yerləşən “canın qalası”nın Allahın məbədinin qalasına birləşdirilməsidir. Allahın qalasını təmsil edən səmavi taxt otağı insanın ali təbiətinin qalası ilə birləşdirildikdə, Allahın xalqı “müqəddəs edilir” və O, “əbədilik onların arasında” məskən salır.

Otuz yeddinci fəsildən sonra Yezekel otuz səkkizinci və otuz doqquzuncu fəsilləri təqdim edir; burada o, Qoqu və Maqoqu Allahın seçilmiş əhd xalqından kənarda olan bəşəriyyət ittifaqının rəmzləri kimi nəzərdən keçirir. Qırxıncı fəsildə isə otuz yeddinci fəslin əhd xalqı bütün yer üzünü dolduran bir məbəd kimi təmsil olunur. Otuz səkkizinci fəsildən qırxıncı fəsilə qədər olan hissə, 38 və 40 rəqəmlərinin təmsil etdiyi kimi, axır günlərdə Allahın əhd xalqının yüksəlişini təsvir edir.

Bu mövzulara növbəti məqalədə davam edəcəyik.