The church of Pergamos began at the Edict of Milan in 313, where the fourth treaty marriage of Daniel chapter eleven took place between Constantia and Licinius. Constantia was given as a treaty bride to Licinius, emperor of the east, by the western emperor Constantine the Great. Constantia was Constantine’s half-sister and her marriage took place in conjunction with the issuing of the Edict. The marriage treaty did not last and the civil war was thereafter re-engaged. Constantia stayed with Licinius throughout the civil war, and pled for Constantine to spare his life after he defeated Licinius in 324. Constantine initially spared Licinius, but later ordered his execution. Constantia herself then lived on at Constantine’s court until about 330.
Perqam kilsəsi öz başlanğıcını 313-cü ildə verilmiş Milan fərmanından götürdü; həmin vaxt Konstansiya ilə Lisini arasında Daniel kitabının on birinci fəslində bəhs olunan dördüncü müqavilə nikahı bağlandı. Qərb imperatoru Böyük Konstantin Konstansiyanı müqavilə şərtlərinə əsasən Şərq imperatoru Lisiniyə ərə verdi. Konstansiya Konstantinin atabir bacısı idi və onun nikahı fərmanın verilməsi ilə eyni vaxtda baş tutdu. Nikah müqaviləsi uzun sürmədi və bundan sonra vətəndaş müharibəsi yenidən başlandı. Konstansiya vətəndaş müharibəsi boyunca Lisininin yanında qaldı və Konstantin 324-cü ildə Lisinini məğlub etdikdən sonra onun canını bağışlaması üçün Konstantinə yalvardı. Konstantin əvvəlcə Lisininin canını bağışladı, lakin sonradan onun edamını əmr etdi. Konstansiya özü isə bundan sonra təxminən 330-cu ilədək Konstantinin sarayında yaşadı.
The fourth treaty marriage of Daniel eleven in February of 313 began the symbolic period represented by Pergamos, and the church of Pergamos continued unto the church of Thyatira, which began when the papal power took the throne in 538. 538 marked the end of Pergamos and it also marked the fifth treaty marriage of Daniel eleven, as the papal church took its seat upon the throne through a prophetic treaty marriage with the civil powers of Rome. Pergamos began with an alpha marriage treaty in 313 and ended with an omega treaty marriage in 538. In 1798, the kings of Europe divorced their papal bride when Napoleon took the pope into captivity.
Daniel kitabının on birinci fəslindəki müqavilə əsasında bağlanan dördüncü nikah 313-cü ilin fevralında Perqamosla təmsil olunan rəmzi dövrü başlatdı və Perqamos kilsəsi 538-ci ildə papalıq hakimiyyətinin taxta çıxması ilə başlayan Tiatira kilsəsinədək davam etdi. 538-ci il həm Perqamosun sonu, həm də Daniel kitabının on birinci fəslindəki müqavilə əsasında bağlanan beşinci nikahın tarixi oldu, çünki papalıq kilsəsi Romanın dünyəvi hakimiyyətləri ilə bağladığı peyğəmbərlik xarakterli nikah müqaviləsi vasitəsilə taxta əyləşdi. Perqamos 313-cü ildə alfa nikah müqaviləsi ilə başladı və 538-ci ildə omeqa nikah müqaviləsi ilə sona çatdı. 1798-ci ildə Napoleon papanı əsir götürdükdə Avropa kralları papalıq gəlinlərindən boşandılar.
The captivity and divorce of the papal bride had been typified by the very first treaty marriage in Daniel eleven, which was consummated between the Ptolemaic and Seleucid empires. In fulfillment of verses six through eight, in 252 BC, Ptolemy II Philadelphus (king of the south) gave his daughter Berenice in marriage to Antiochus II Theos (king of the north) to end the Second Syrian War. The agreement required Antiochus to set aside his wife Laodice and her sons. After Ptolemy II died in 246 BC, Antiochus took Laodice back and put Berenice away. Laodice then had Antiochus poisoned and arranged the murder of Berenice and her infant son. Thus, Berenice, as the verse records, did “not retain the power” and was “given up.”
Papalıq gəlininin əsir düşməsi və boşanması Daniel kitabının on birinci fəslində Ptolemeylər və Selevkilər imperiyaları arasında müqavilə əsasında bağlanmış məhz ilk nikah vasitəsilə əvvəlcədən rəmzi şəkildə təsvir edilmişdi. Altıncı–səkkizinci ayələrdə deyilənlərin yerinə yetməsi olaraq, e.ə. 252-ci ildə II Ptolemey Filadelf (cənub padşahı) İkinci Suriya müharibəsinə son qoymaq üçün qızı Berenikanı II Antiox Teosa (şimal padşahına) ərə verdi. Razılaşma Antioxun arvadı Laodikadan və onun oğullarından imtina etməsini tələb edirdi. II Ptolemey e.ə. 246-cı ildə öldükdən sonra Antiox Laodikanı geri qəbul etdi və Berenikanı boşadı. Bundan sonra Laodika Antioxu zəhərlətdi və Berenikanın, eləcə də onun körpə oğlunun öldürülməsini təşkil etdi. Beləliklə, ayədə qeyd edildiyi kimi, Berenika “qüdrətini qoruyub saxlamadı” və “təslim edildi”.
Ptolemy III Euergetes, Berenice’s brother (“a branch of her roots”), became king of Egypt and invaded the Seleucid kingdom to avenge his sister, beginning the Third Syrian War, from 246 to 241 BC. Ptolemy captured major cities (including Seleucia and Antioch), advanced deep into Seleucid territory, and carried off enormous spoil, including many idols and sacred vessels that Cambyses had earlier taken from Egypt. He returned to Egypt with the loot, fulfilling the prediction that their gods and precious articles would be carried captive to Egypt.
Berenikanın qardaşı (“onun köklərindən bir budaq”) III Ptolemey Everget Misir padşahı oldu və bacısının qisasını almaq üçün Selevkilər padşahlığına hücum edərək e.ə. 246–241-ci illərdə davam edən Üçüncü Suriya müharibəsini başlatdı. Ptolemey böyük şəhərləri (o cümlədən Selevkiya və Antioxiyanı) ələ keçirdi, Selevkilərin ərazisinin dərinliklərinə irəlilədi və Kambizin əvvəllər Misirdən apardığı çoxlu büt və müqəddəs qab da daxil olmaqla, külli miqdarda qənimət götürüb apardı. O, qənimətlə Misirə qayıtdı və bununla da onların tanrılarının və qiymətli əşyalarının əsir kimi Misirə aparılacağı barədə peyğəmbərliyi yerinə yetirdi.
The first treaty marriage of Daniel eleven typified the treaty marriage of 538 between papal Rome and the kings of Europe. In verses six through eight, the southern king gives a bride to establish a treaty that is thereafter broken. The broken treaty is followed by an invasion of the northern kingdom, the conquest of its territory, and the removal of its treasures. In the corresponding history, Napoleon, representing the king of the south, imposed the Treaty of Tolentino upon the Papal States in 1797. The following year, French forces under General Berthier entered Rome and took Pope Pius VI, representing the king of the north, captive. The French also seized treasures from Rome and carried them to France, paralleling Ptolemy’s removal of treasures from the northern kingdom to Egypt.
Daniel kitabının on birinci fəslindəki ilk ittifaq nikahı papa Roması ilə Avropa kralları arasında 538-ci ildə bağlanmış ittifaq nikahını rəmzi şəkildə qabaqcadan təsvir edirdi. Altıncı–səkkizinci ayələrdə cənub padşahı müqavilə bağlamaq üçün bir gəlin verir, lakin sonradan bu müqavilə pozulur. Müqavilənin pozulmasının ardınca şimal padşahlığına hücum edilir, onun ərazisi fəth olunur və xəzinələri oradan aparılır. Buna uyğun gələn tarixi hadisələrdə cənub padşahını təmsil edən Napoleon 1797-ci ildə Tolentino müqaviləsini Papa dövlətinə zorla qəbul etdirdi. Növbəti il general Bertyenin komandanlığı altındakı Fransa qoşunları Romaya daxil olub şimal padşahını təmsil edən Papa VI Piyi əsir aldılar. Fransızlar həmçinin Romadakı xəzinələri ələ keçirib Fransaya apardılar; bu da Ptolemeyin xəzinələri şimal padşahlığından Misirə aparması ilə paralellik təşkil edirdi.
The marriage treaty at Milan in 313 ended a civil war, just as the marriage treaty of the northern and southern empires of Ptolemy II Philadelphus and Antiochus II Theos ended the Second Syrian War. The divorce of the western and eastern empires in 324 was typified by Antiochus divorcing his Egyptian treaty bride in 246 BC. Both divorces align with the divorce of 1798.
II Ptolemey Filadelfin və II Antiox Teosun şimal və cənub imperiyaları arasında bağlanan nikah müqaviləsi İkinci Suriya müharibəsinə son qoyduğu kimi, 313-cü ildə Milanda bağlanan nikah müqaviləsi də vətəndaş müharibəsinə son qoydu. Antioxun e.ə. 246-cı ildə müqavilə əsasında evləndiyi misirli gəlinindən boşanması 324-cü ildə qərb və şərq imperiyalarının boşanmasını rəmzi şəkildə qabaqcadan göstərirdi. Hər iki boşanma 1798-ci ildəki boşanmaya uyğun gəlir.
Pergamos covers 225 years from 313 unto 538. It began with the second treaty marriage of pagan Rome and ended with the first treaty marriage of papal Rome. The prophetic history of Pergamos links the two treaty marriages of pagan Rome with the two treaty marriages of papal Rome, just as the line of seven Cleopatras links the two treaty marriages of the Seleucid empire with the two treaty marriages of pagan Rome. Two marriages in the Seleucid empire were linked by Cleopatra to the two marriages of the empire of pagan Rome, which were in turn linked to the two marriages of papal Rome by the symbolic church of Pergamos.
Perqam 313-cü ildən 538-ci ilədək olan 225 illik dövrü əhatə edir. Bu dövr bütpərəst Romanın müqavilə əsasında bağlanan ikinci nikahı ilə başlamış və papalıq Romasının müqavilə əsasında bağlanan birinci nikahı ilə başa çatmışdır. Yeddi Kleopatradan ibarət silsilə Selevkilər imperiyasının müqavilə əsasında bağlanan iki nikahını bütpərəst Romanın müqavilə əsasında bağlanan iki nikahı ilə əlaqələndirdiyi kimi, Perqamın peyğəmbərlik tarixi də bütpərəst Romanın müqavilə əsasında bağlanan iki nikahını papalıq Romasının müqavilə əsasında bağlanan iki nikahı ilə əlaqələndirir. Selevkilər imperiyasındakı iki nikah Kleopatra vasitəsilə bütpərəst Roma imperiyasının iki nikahı ilə əlaqələndirilmiş, bu nikahlar isə öz növbəsində rəmzi Perqam kilsəsi vasitəsilə papalıq Romasının iki nikahı ilə əlaqələndirilmişdir.
The alpha marriage of the Seleucid empire in 252 BC typified the omega marriage of Cleopatra Syra, daughter of Antiochus the Great, to Ptolemy V in 193 BC at Raphia. That marriage ended the Fifth Syrian War. The alpha treaty marriage of pagan Rome was accomplished in 40 BC between Mark Antony and Octavia. Octavia was the sister of Octavian, later known as Augustus Caesar. The marriage of 40 BC was in conjunction with the Treaty of Brundisium. Antony divorced Octavia for Cleopatra in 32 BC, thus re-engaging the civil war that had ended at the treaty in 40 BC. Mark Antony was the eastern antagonist and Octavian was the western rival. There were seven Cleopatras in Egyptian history. The first represented the omega marriage treaty of the Seleucid empire and the seventh and final Cleopatra represented the divorce of the alpha treaty marriage of pagan Rome.
Selevkilər imperiyasının e.ə. 252-ci ildəki alfa nikahı Böyük Antioxun qızı Kleopatra Siranın e.ə. 193-cü ildə Rafiyada V Ptolemeylə bağladığı omeqa nikahını rəmzi olaraq təmsil edirdi. Bu nikah Beşinci Suriya müharibəsinə son qoydu. Bütpərəst Romanın müqaviləyə əsaslanan alfa nikahı e.ə. 40-cı ildə Mark Antoni ilə Oktaviya arasında bağlandı. Oktaviya sonralar Avqust Sezar adı ilə tanınan Oktavianın bacısı idi. E.ə. 40-cı ildəki nikah Brundizium müqaviləsi ilə bağlı idi. Antoni e.ə. 32-ci ildə Kleopatraya görə Oktaviyadan boşandı və bununla da e.ə. 40-cı il müqaviləsi ilə sona çatmış vətəndaş müharibəsini yenidən alovlandırdı. Mark Antoni şərqdəki antaqonist, Oktavian isə qərbdəki rəqib idi. Misir tarixində yeddi Kleopatra olmuşdur. Birincisi Selevkilər imperiyasının omeqa nikah müqaviləsini, yeddinci və sonuncu Kleopatra isə bütpərəst Romanın müqaviləyə əsaslanan alfa nikahının boşanma ilə pozulmasını təmsil edirdi.
Christ always illustrates the end with the beginning, so the alpha marriage of the Seleucids in 252 BC aligns with the omega marriage of the Seleucids in 193 BC. The alpha and omega of the Seleucid history both align with the alpha and omega marriages of both pagan and papal Rome. The omega marriage of pagan Rome in 313 was also the alpha treaty marriage of Pergamos, and it typified the omega treaty marriage of Pergamos, which was also the alpha marriage treaty of papal Rome in 538. This aligns both the alpha and omega treaty marriages of pagan Rome with the alpha marriage of papal Rome in 538. The omega marriage of papal Rome arrives at the soon-coming Sunday law. The alpha of 538 typifies the omega of the Sunday law, and the alpha of 538 was typified by the Treaty of Brundisium in 40 BC and the treaty marriage of the Edict of Milan in 313. The alpha marriage of the Seleucid empire in 252 BC aligns with the treaty marriage of papal Rome in 538, and as the alpha marriage of the Seleucid empire it also aligns with the omega marriage at Raphia in 193 BC.
Məsih həmişə sonu başlanğıc vasitəsilə təsvir edir, buna görə də Selevkilərin e.ə. 252-ci ildəki alfa nikahı Selevkilərin e.ə. 193-cü ildəki omeqa nikahına uyğun gəlir. Selevkilər tarixinin alfası da, omeqası da həm bütpərəst Romanın, həm də papalıq Romasının alfa və omeqa nikahlarına uyğun gəlir. Bütpərəst Romanın 313-cü ildəki omeqa nikahı həm də Perqamın alfa müqavilə nikahı idi və Perqamın omeqa müqavilə nikahını rəmzi olaraq təcəssüm etdirirdi; bu sonuncu isə həm də papalıq Romasının 538-ci ildəki alfa nikah müqaviləsi idi. Bu, bütpərəst Romanın həm alfa, həm də omeqa müqavilə nikahlarını papalıq Romasının 538-ci ildəki alfa nikahı ilə uyğunlaşdırır. Papalıq Romasının omeqa nikahı tezliklə gələcək bazar günü qanunu zamanı baş verəcək. 538-ci ildəki alfa bazar günü qanununun omeqasını rəmzi olaraq təcəssüm etdirir, 538-ci ildəki alfanı isə e.ə. 40-cı ildəki Brundizium müqaviləsi və 313-cü ildəki Milan fərmanının müqavilə nikahı rəmzi olaraq təcəssüm etdirirdi. Selevkilər imperiyasının e.ə. 252-ci ildəki alfa nikahı papalıq Romasının 538-ci ildəki müqavilə nikahına uyğun gəlir və Selevkilər imperiyasının alfa nikahı olaraq o, həm də e.ə. 193-cü ildə Rafiyadakı omeqa nikahına uyğun gəlir.
The treaty marriages of north and south in 252 and 193 BC align with the treaty marriage of 538, which aligns with the treaty marriages of pagan Rome in 40 BC and 313. All five treaty marriages represented within the history of Daniel eleven find the perfect fulfillment at the sixth and final treaty marriage at the soon-coming Sunday law. The first two marriages are wars between northern and southern antagonists, and the third and fourth represent civil war between east and west. The fifth and sixth marriages represent spiritual warfare between east and west; between Orthodox and Roman Catholicism; or between state and church. A primary distinction between Orthodox and Roman Catholicism is that the Orthodox accept what is called “caesaropapism.”
E.ə. 252-ci və 193-cü illərdə şimalla cənub arasında müqavilə əsasında bağlanan nikahlar 538-ci ildə müqavilə əsasında bağlanan nikaha uyğun gəlir; həmin nikah isə bütpərəst Romanın e.ə. 40-cı və eramızın 313-cü illərində müqavilə əsasında bağladığı nikahlara uyğun gəlir. Daniel kitabının on birinci fəslində təsvir edilən tarixdə yer alan, müqavilə əsasında bağlanmış beş nikahın hamısı tezliklə tətbiq olunacaq bazar günü qanunu zamanı müqavilə əsasında bağlanacaq altıncı və son nikahda mükəmməl şəkildə gerçəkləşir. İlk iki nikah şimaldakı və cənubdakı düşmən tərəflər arasında gedən müharibələrdir, üçüncü və dördüncü nikahlar isə şərqlə qərb arasındakı vətəndaş müharibəsini təmsil edir. Beşinci və altıncı nikahlar şərqlə qərb arasında; pravoslavlıqla Roma katolikliyi arasında; yaxud dövlətlə kilsə arasında gedən ruhani müharibəni təmsil edir. Pravoslavlıqla Roma katolikliyi arasındakı əsas fərqlərdən biri pravoslavların “sezaropapizm” adlanan anlayışı qəbul etmələridir.
Caesaropapism
Sezaropapizm
Caesaropapism is the combination of church and state with the state in control of the relationship. Roman Catholicism rejects that structure and holds to the 533 Decree of Justinian that identified the Roman Catholic church as the head of the churches and also the corrector of heretics. The spiritual struggle of the last two treaty marriages was over whether the man, representing civil authority, rules over the woman, representing church authority. The spiritual war also included differences in certain aspects of worship within the church and the teaching identified as “filioque.”
Sezaropapizm kilsə ilə dövlətin elə bir birləşməsidir ki, bu münasibətdə nəzarət dövlətin əlində olur. Roma katolikliyi bu quruluşu rədd edir və Roma Katolik Kilsəsini kilsələrin başçısı, eləcə də bidətçilərin islahçısı kimi müəyyənləşdirən Yustinianın 533-cü il fərmanına sadiq qalır. Müqavilə əsasında bağlanmış son iki nikahda ruhani mübarizə dünyəvi hakimiyyəti təmsil edən kişinin kilsə hakimiyyətini təmsil edən qadın üzərində hökmranlıq edib-etməməsi məsələsi ətrafında gedirdi. Ruhani müharibə həmçinin kilsə daxilində ibadətin müəyyən cəhətləri və “filioque” adlandırılan təlimlə bağlı fikir ayrılıqlarını da əhatə edirdi.
Filioque
Filioque
Filioque means “and the son.” To understand the significance of the term “filioque” requires a prophetic consideration of the city of Nicaea where the “Nicene Creed” was first adopted. Nicaea connects prophetically with the line of Islam, for it is there that the second historical battle of Nicaea is marked, and it also connects prophetically with the spiritual warfare of eastern and western Catholicism. Pope Leo, as a symbol, is also connected with Nicaea and the Nicene Creed’s prophetic testimony.
Filioque “və Oğul” deməkdir. “Filioque” termininin əhəmiyyətini anlamaq üçün “Nikeya etiqadnaməsi”nin ilk dəfə qəbul edildiyi Nikeya şəhərini peyğəmbərlik baxımından nəzərdən keçirmək lazımdır. Nikeya peyğəmbərlik baxımından İslam xətti ilə bağlıdır, çünki Nikeyanın tarixdəki ikinci döyüşü məhz orada qeydə alınır; o, həmçinin peyğəmbərlik baxımından Şərq və Qərb katolisizminin ruhani mübarizəsi ilə də əlaqəlidir. Papa Leo da bir rəmz olaraq Nikeya ilə və Nikeya etiqadnaməsinin peyğəmbərlik şəhadəti ilə bağlıdır.
Six treaty marriages are marked in Daniel eleven and the first four are military conflicts between either north and south or east and west. The last two are spiritual conflicts between the Orthodox Catholics of the east and the Roman Catholics of the west. The sixth and final treaty marriage will include the symbolism of the struggle over the Nicene Creed, and it will include a pope Leo, and will ultimately uphold the Roman Catholic understanding of the combination of church and state, which rejects the “caesaropapism” held by the eastern Orthodox that identifies the civil power as authority over the church.
Daniel kitabının on birinci fəslində müqaviləyə əsaslanan altı nikah göstərilir və bunlardan ilk dördü ya şimalla cənub, ya da şərqlə qərb arasındakı hərbi münaqişələrdir. Son ikisi isə şərqin pravoslav katolikləri ilə qərbin Roma katolikləri arasındakı ruhani münaqişələrdir. Müqaviləyə əsaslanan altıncı və sonuncu nikah Nikeya etiqadnaməsi ətrafındakı mübarizənin simvolikasını özündə ehtiva edəcək, Leo adlı bir papanı da əhatə edəcək və son nəticədə kilsə ilə dövlətin birliyinə dair Roma katolik anlayışını dəstəkləyəcək; bu anlayış şərq pravoslavlarının qəbul etdiyi və dünyəvi hakimiyyəti kilsə üzərində səlahiyyət sahibi sayan “sezaropapizm”i rədd edir.
“But what is the ‘image to the beast’? and how is it to be formed? The image is made by the two-horned beast, and is an image to the beast. It is also called an image of the beast. Then to learn what the image is like and how it is to be formed we must study the characteristics of the beast itself—the papacy.
“Bəs ‘vəhşi heyvan üçün yaradılan surət’ nədir? Və o necə yaradılacaq? Bu surət ikibuynuzlu vəhşi heyvan tərəfindən yaradılır və vəhşi heyvan üçün yaradılan bir surətdir. Ona vəhşi heyvanın surəti də deyilir. Deməli, bu surətin necə olduğunu və necə yaradılacağını öyrənmək üçün vəhşi heyvanın özünün — papalığın səciyyəvi xüsusiyyətlərini araşdırmalıyıq.
“When the early church became corrupted by departing from the simplicity of the gospel and accepting heathen rites and customs, she lost the Spirit and power of God; and in order to control the consciences of the people, she sought the support of the secular power. The result was the papacy, a church that controlled the power of the state and employed it to further her own ends, especially for the punishment of ‘heresy.’ In order for the United States to form an image of the beast, the religious power must so control the civil government that the authority of the state will also be employed by the church to accomplish her own ends.” The Great Controversy, 443.
“İlk kilsə Müjdənin sadəliyindən uzaqlaşıb bütpərəst ayin və adətlərini qəbul edərək korlandıqda, Allahın Ruhunu və qüdrətini itirdi; insanların vicdanına nəzarət etmək üçün isə dünyəvi hakimiyyətin dəstəyini axtardı. Nəticədə dövlət hakimiyyətinə nəzarət edən və ondan öz məqsədlərinə çatmaq, xüsusilə də ‘bidəti’ cəzalandırmaq üçün istifadə edən bir kilsə — papalıq meydana gəldi. Amerika Birləşmiş Ştatlarının vəhşi heyvanın surətini yaratması üçün dini hakimiyyət mülki hökumətə elə nəzarət etməlidir ki, kilsə öz məqsədlərinə çatmaq üçün dövlət hakimiyyətindən də istifadə etsin.” Böyük mübarizə, 443.
Caesaropapism and filioque represent the two primary differences between the western and eastern Catholics. One is an argument over civil authority; the other is a theological argument over whether the Holy Spirit “proceeds” from the Father alone or the Holy Spirit proceeds from both the Father and Son. The Roman Catholic church believes the Holy Spirit proceeds from both, and the eastern church rejects “filioque,” arguing against the addition that the Holy Spirit proceeds from Christ. The theory of filioque was slowly added to the original Creed that was produced at the council of Nicaea in 325, four years after the first Sunday law, and one year after Constantine defeated Licinius to become the sole ruler of the empire of Rome. The original Creed did not include the issue of “filioque” that would ultimately become one of two major reasons the eastern and western Catholic churches separated.
Sezaropapizm və filioque qərb və şərq katolikləri arasındakı iki əsas fərqi təşkil edir. Bunlardan biri dünyəvi hakimiyyətə dair mübahisədir; digəri isə Müqəddəs Ruhun yalnız Atadan “çıxması”, yoxsa həm Atadan, həm də Oğuldan çıxması ilə bağlı teoloji mübahisədir. Roma Katolik Kilsəsi Müqəddəs Ruhun hər ikisindən çıxdığına inanır, şərq kilsəsi isə Müqəddəs Ruhun Məsihdən çıxması barədə əlavəyə qarşı çıxaraq “filioque”ni rədd edir. Filioque nəzəriyyəsi ilk bazar günü qanunundan dörd il və Konstantinin Lisini məğlub edərək Roma imperiyasının yeganə hökmdarı olmasından bir il sonra, 325-ci ildə Nikeya məclisində tərtib edilmiş ilkin İman simvoluna tədricən əlavə edilmişdir. İlkin İman simvolunda sonradan şərq və qərb katolik kilsələrinin bir-birindən ayrılmasının iki başlıca səbəbindən birinə çevriləcək “filioque” məsələsi yer almırdı.
At the Council of Constantinople in 381, the Nicene Creed was expanded into what became known as the Nicene-Constantinopolitan Creed. The expanded statement concerning the Holy Spirit included the words “who proceeds from the Father.” This remains the form of the Creed used by the Eastern Orthodox churches, without the later addition of the filioque. Fifty years later, at the Council of Ephesus in 431, the faith established at Nicaea in 325 was reaffirmed, and the council prohibited the introduction of a different faith in place of the Nicene confession. This prohibition has been used by the Eastern Church as an argument against adding the filioque to the Creed. At the Third Council of Toledo in 589, the filioque appeared in the Latin form of the Creed used in Spain. Its use was associated with opposition to Arianism among the Visigoths, emphasizing the full divinity of the Son. The Third Council of Toledo is therefore widely recognized as an important early milestone in the incorporation of the filioque into the Western Creed.
381-ci ildə keçirilən Konstantinopol Kilsə Məclisində Nikeya İman Simvolu genişləndirilərək sonralar Nikeya-Konstantinopol İman Simvolu kimi tanınan formasını aldı. Müqəddəs Ruh haqqında genişləndirilmiş müddəaya “Atadan çıxan” sözləri daxil edildi. Şərq Pravoslav kilsələrində İman Simvolu bu gün də bu formada, sonradan edilmiş filioque əlavəsi olmadan istifadə olunur. Əlli il sonra, 431-ci ildə keçirilən Efes Kilsə Məclisində 325-ci ildə Nikeyada təsbit olunmuş etiqad yenidən təsdiqləndi və məclis Nikeya iman etirafının yerinə başqa bir etiqadın gətirilməsini qadağan etdi. Şərq Kilsəsi bu qadağadan filioque ifadəsinin İman Simvoluna əlavə edilməsinə qarşı dəlil kimi istifadə etmişdir. 589-cu ildə keçirilən Üçüncü Toledo Kilsə Məclisində filioque İspaniyada istifadə olunan İman Simvolunun latınca mətnində yer aldı. Bu ifadənin işlədilməsi vestqotlar arasında ariançılığa qarşı mübarizə ilə əlaqəli idi və Oğulun tam ilahiliyini vurğulayırdı. Buna görə də Üçüncü Toledo Kilsə Məclisi filioque ifadəsinin Qərbdə istifadə olunan İman Simvoluna daxil edilməsi prosesində mühüm ilkin mərhələ kimi geniş qəbul olunur.
In the 8th and 9th centuries, the filioque became standard in the churches under Charlemagne and the Carolingians. It was defended at Western synods and gradually accepted across Latin Europe outside Rome. The East became aware of the addition and began to object.
VIII və IX əsrlərdə filioque Böyük Karlın və Karolinqlərin hakimiyyəti altındakı kilsələrdə qəbul olunmuş normaya çevrildi. O, Qərb sinodlarında müdafiə edildi və Roma istisna olmaqla, bütün Latın Avropasında tədricən qəbul olundu. Şərq bu əlavədən xəbər tutdu və ona etiraz etməyə başladı.
In 1014, Pope Benedict VIII officially introduced the Creed with the filioque into the Mass at Rome. This is the point at which the filioque became standard in the Roman liturgy. It is often treated as the decisive Western step. In 1054, the mutual excommunications of the Great Schism took place, and the filioque was one of the major theological issues already dividing East and West.
1014-cü ildə Papa VIII Benedikt İman simvolunu filioque əlavəsi ilə birlikdə Romadakı messa ayininə rəsmən daxil etdi. Məhz bu vaxtdan filioque Roma liturgiyasında normaya çevrildi. Bu, çox vaxt Qərbin həlledici addımı kimi qiymətləndirilir. 1054-cü ildə Böyük parçalanma zamanı tərəflər bir-birini kilsədən xaric etdilər və filioque həmin vaxt artıq Şərqlə Qərbi bir-birindən ayıran əsas teoloji məsələlərdən biri idi.
At the Council of Florence in 1438/39, the Roman Church reaffirmed the filioque and papal supremacy. The emperor of the east, John Paleologos, attended that council. Paleologos was the elder brother and predecessor of Constantine the eleventh, who fulfilled the one-hundred-and-fifty-year prophecy that ended on July 27, 1449. At the council of 1438/39, Emperor John Paleologos sought military and economic support against the Ottomans, and in so doing accepted the Roman Catholic position of filioque and papal supremacy. When he and the Greek entourage returned to Constantinople, the eastern church rejected the agreement. Currently the Roman Catholic Church and most apostate Protestant churches retain the filioque, and the Eastern Orthodox Church rejects it.
1438/39-cu ildə keçirilən Florensiya Kilsə Məclisində Roma Kilsəsi filioque təlimini və papanın ali hakimiyyətini yenidən təsdiqlədi. Şərq imperatoru İohann Paleoloq həmin məclisdə iştirak etdi. Paleoloq 1449-cu il iyulun 27-də başa çatan yüz əlli illik peyğəmbərliyi yerinə yetirmiş XI Konstantinin böyük qardaşı və sələfi idi. 1438/39-cu il məclisində imperator İohann Paleoloq Osmanlılara qarşı hərbi və iqtisadi dəstək əldə etməyə çalışdı və bu zaman filioque təlimi və papanın ali hakimiyyəti məsələlərində Roma Katolik Kilsəsinin mövqeyini qəbul etdi. O və onu müşayiət edən yunan heyəti Konstantinopola qayıtdıqda Şərq kilsəsi razılaşmanı rədd etdi. Hazırda Roma Katolik Kilsəsi və mürtəd protestant kilsələrinin əksəriyyəti filioque təlimini qoruyub saxlayır, Şərq Pravoslav Kilsəsi isə onu rədd edir.
In 325, the Council of Nicaea was called and attended by Constantine the Great, the symbol of the Pergamos church of compromise. In the seventeen years from the Edict of Milan unto the prophetic division of the empire in 330, the Nicene Creed was adopted.
325-ci ildə güzəştə gedən Perqamon kilsəsinin rəmzi olan Böyük Konstantin Nikeya Kilsə Məclisini çağırdı və özü də orada iştirak etdi. Milan fərmanından imperiyanın peyğəmbərlikdə bildirilmiş bölünməsinin baş verdiyi 330-cu ilədək keçən on yeddi il ərzində Nikeya İman Simvolu qəbul edildi.
In 533, the Decree of Justinian was made, and the next year in 534, Justinian’s Code was introduced, and in 538 the third obstacle was overcome by the papal power when the Goths were driven from the city of Rome. Then at the Third Council of Orleans, a Sunday law was enacted.
533-cü ildə Yustinianın fərmanı verildi, növbəti il, yəni 534-cü ildə Yustinian Məcəlləsi tətbiq olundu, 538-ci ildə isə qotlar Roma şəhərindən qovulduqda papalıq hakimiyyəti üçüncü maneəni aradan qaldırdı. Sonra Üçüncü Orlean Kilsə Məclisində bazar gününə dair qanun qəbul edildi.
The period from 313 to 330 represents the broader alpha fractal of the 225 years of the church of Pergamos, while the period from 533 to 538 represents its omega fractal. The year 313 marks the Edict of Milan, and 225 years later, in 538, a Sunday law was put in place. Within the broader alpha history, the period from the Edict of 313 to the first pagan Sunday law of 321 aligns with the period from the Decree of 533 to the first papal Sunday law in 538. Pergamos provides three representations of a legal enactment that precedes and leads to a Sunday law. Pergamos also represents the “falling away first” set forth by Paul in his second letter to the Thessalonian church.
313-cü ildən 330-cu ilədək olan dövr Perqam kilsəsinin 225 illik dövrünün daha geniş alfa fraktalını, 533-cü ildən 538-ci ilədək olan dövr isə onun omeqa fraktalını təmsil edir. 313-cü il Milan ediktinin verildiyi ildir və 225 il sonra, 538-ci ildə bazar günü qanunu qüvvəyə minmişdir. Daha geniş alfa tarixi çərçivəsində 313-cü il ediktindən 321-ci ildəki ilk bütpərəst bazar günü qanununa qədərki dövr 533-cü il fərmanından 538-ci ildəki ilk papalıq bazar günü qanununa qədərki dövrə uyğun gəlir. Perqam bazar günü qanunundan əvvəl gələn və ona yol açan hüquqi aktın qəbul edilməsinin üç təsvirini təqdim edir. Perqam həmçinin Paulun Salonik kilsəsinə yazdığı ikinci məktubunda bəyan etdiyi “əvvəlcə imandan dönmə”ni təmsil edir.
Let no man deceive you by any means: for that day shall not come, except there come a falling away first, and that man of sin be revealed, the son of perdition; Who opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, shewing himself that he is God. 2 Thessalonians 2:3, 4.
Qoy heç kim sizi heç bir yolla aldatmasın: çünki əvvəlcə imandan dönmə baş verməyincə və günah adamı — həlak oğlu — aşkara çıxmayınca o gün gəlməyəcək; o, Allah adlandırılan və ya ibadət edilən hər şeyə qarşı çıxır və özünü onların hamısından uca tutur; belə ki, Allahın məbədində Allah kimi oturub özünü Allah kimi göstərir. 2 Saloniklilərə 2:3, 4.
The falling away that preceded the revealing of the pope of Rome as the man of sin is represented by the church of Pergamos. According to Paul, to misunderstand this truth is to believe a lie, and in consequence of believing the lie, all who do so will receive strong delusion (2 Thessalonians 2:10–12). The strong delusion corresponds to the judgment of the covenant people and the land where the covenant people were raised up. For the Laodicean Seventh-day Adventist church, the strong delusion is represented by their rejection of William Miller’s understanding that “the daily” in the book of Daniel is paganism in general, and more specifically, that it represented pagan Rome. For the United States, the strong delusion is not premised upon rejecting William Miller’s understanding of this passage, through which Miller came to understand that “the daily” was paganism. Rather, their delusion is based upon forgetting that the man of sin revealed after pagan Rome fell away was the papal power. Reagan typified that delusion when he forgot that he had known from childhood that the pope was the antichrist. When Reagan entered into the secret alliance with the mystery of iniquity in the 1980s, he typified the blindness that Donald Trump is understood in this prophetic application to repeat. Whether that blindness is willful or the result of misinformation, the prophetic interpretation presented here anticipates that Trump will repeat Reagan’s blindness and, according to Paul, receive strong delusion.
Roma papasının günah adamı kimi üzə çıxmasından əvvəl baş verən imandan dönmə Perqam kilsəsi ilə təmsil olunur. Paula görə, bu həqiqəti yanlış anlamaq yalana inanmaq deməkdir və yalana inanmaları nəticəsində bunu edənlərin hamısı güclü aldanışa düçar olacaqlar (2 Saloniklilərə 2:10–12). Güclü aldanış əhd xalqı və bu xalqın meydana gətirildiyi ölkə üzərindəki hökmə uyğun gəlir. Laodikeya səciyyəli Yeddinci Gün Adventistləri kilsəsi üçün güclü aldanış həmin kilsənin Uilyam Millerin Daniel kitabındakı “daimi” ifadəsinin ümumən bütpərəstlik olduğu, daha konkret olaraq isə bütpərəst Romanı təmsil etdiyi barədə şərhini rədd etməsi ilə təmsil olunur. Birləşmiş Ştatlar üçün isə güclü aldanış Uilyam Millerin bu parçaya dair şərhini rədd etməyə əsaslanmır; Miller bu parça vasitəsilə “daimi”nin bütpərəstlik olduğunu dərk etmişdi. Əksinə, onların aldanışı bütpərəst Roma aradan qalxdıqdan sonra üzə çıxan günah adamının papalıq hakimiyyəti olduğunu unutmalarına əsaslanır. Reyqan uşaqlıqdan bəri papanın Məsih əleyhdarı olduğunu bildiyini unutduqda bu aldanışın tipoloji nümunəsi oldu. Reyqan 1980-ci illərdə qanunsuzluğun sirri ilə gizli ittifaqa girdikdə, peyğəmbərliyin bu tətbiqində Donald Trampın təkrarlayacağı hesab edilən korluğu tipoloji olaraq təmsil etdi. Bu korluğun şüurlu seçim, yaxud yanlış məlumatlandırmanın nəticəsi olmasından asılı olmayaraq, burada təqdim olunan peyğəmbərlik şərhi Trampın Reyqanın korluğunu təkrarlayacağını və Paulun sözlərinə görə, güclü aldanışa düçar olacağını nəzərdə tutur.
Pergamos represents the period of compromise and falling away that preceded the enthronement of the papacy. This history aligns prophetically with the final years of the United States, a period that began with Ronald Reagan’s presidency. Whether Pergamos is considered from the Edict of 313 unto the Sunday law of 538; or the alpha fractal of Pergamos from the Edict unto the first Sunday law in 321; or the omega fractal of Pergamos from 533 unto the Sunday law of 538, all three lines represent the prophetic structure of a siege.
Perqam papalığın taxta çıxmasından əvvəlki güzəştə getmə və imandan dönmə dövrünü təmsil edir. Bu tarixi dövr peyğəmbərlik baxımından Amerika Birləşmiş Ştatlarının son illərinə, Ronald Reyqanın prezidentliyi ilə başlayan dövrə uyğun gəlir. İstər Perqam 313-cü il fərmanından 538-ci ilin bazar günü qanununadək olan dövr çərçivəsində; istər Perqamın alfa fraktalı həmin fərmandan 321-ci ildəki ilk bazar günü qanununadək olan dövr çərçivəsində; istərsə də Perqamın omeqa fraktalı 533-cü ildən 538-ci ilin bazar günü qanununadək olan dövr çərçivəsində nəzərdən keçirilsin, hər üç xətt mühasirənin peyğəmbərlik strukturunu təmsil edir.
We will take up a siege in the next article.
Növbəti məqalədə bir mühasirədən bəhs edəcəyik.