Sa dihang gipahayag ni Pedro ang iyang tubag sa pangutana ni Cristo mahitungod sa kon kinsa ang giingon sa mga tinun-an nga si Cristo, iyang giila nga si Jesus mao ang Dinihog, ang Cristo, ang Mesiyas. Miingon usab siya nga Siya mao ang Anak sa Dios.
Sa dihang miadto si Jesus sa mga utlanan sa Cesarea Filipos, nangutana siya sa iyang mga tinun-an, nga nagaingon, Kinsa man ang giingon sa mga tawo nga ako, ang Anak sa tawo? Ug sila miingon, Ang uban nagaingon nga ikaw si Juan Bautista; ang uban, si Elias; ug ang uban pa, si Jeremias, o usa sa mga propeta. Siya miingon kanila, Apan kamo, kinsa man ang inyong giingon nga ako? Ug si Simon Pedro mitubag ug miingon, Ikaw mao ang Cristo, ang Anak sa buhing Dios. Ug si Jesus mitubag ug miingon kaniya, Bulahan ikaw, Simon Barjona; kay dili unod ug dugo ang nagpahayag niini kanimo, kondili ang akong Amahan nga atua sa langit. Ug ako usab nagaingon kanimo, nga ikaw si Pedro, ug ibabaw niining batoa pagatukoron ko ang akong iglesia; ug ang mga ganghaan sa hades dili makabuntog batok kaniya. Ug ihatag ko kanimo ang mga yawi sa gingharian sa langit: ug bisan unsa ang imong gapuson dinhi sa yuta pagagapuson didto sa langit: ug bisan unsa ang imong pagabuhian dinhi sa yuta pagabuhian didto sa langit. Mateo 16:13–19.
Pinaagi kang Pedro, gipadayag sa Balaang Espiritu ang mahinungdanong kamatuoran aron masabtan sa usa ka gatos ug kap-atan ug upat ka libo. Gibuhat niya kini didto sa Panium, nga mao ang Cesarea Filipos. Ang Panium mao ang labing balaan nga dapit sa templo sa pagsimba sa dragon, kay ang Gresya nagrepresentar sa kalibotan, ug ang kalibotan sa kaulahiang mga adlaw mao ang Tinipong Bansa, nga mao ang yutan-ong representante sa dragon. Ang “mga ganghaan sa impiyerno” maoy ngalan alang sa templo ni Pan, ang Griyegong dios-kanding. Ang templo gitukod atubangan sa usa ka langub nga naglangkob sa Tuboran sa Panium. Ang Tuboran sa Panium maoy nagpakaon sa Suba sa Jordan, nga simbolo ni Cristo.
Ang ngalan nga “Jordan” nagkahulogan ug “ang manaug,” ug nagsugod kini sa iyang agianan sa kabukiran sa amihanang Israel, nga nagakuha sa iyang nag-unang tinubdan gikan sa mga tuboran sa Bukid sa Hermon, ang labing hataas nga taluktok sa Kabukiran sa Hermon, diin nahimutang ang tuboran nga gitawag ug “mga ganghaan sa impiyerno.” Ang Hermon nagkahulogan ug “sagrado” ug ang “Jordan” nagkahulogan ug “ang manaog.” Ang Suba sa Jordan nag-agos gikan sa kabungtoran sa Bukid sa Hermon ug manaog latas sa Jordan Rift Valley, ug sa katapusan moabot sa Patayng Dagat, nga mao ang labing ubos nga bahin sa nawong sa Yuta.
Ang mga tubig nga nagapakaon sa Suba sa Jordan, nga nagagikan sa templo ni Pan, ug nga sa katapusan moabot sa pinakaubos nga dapit sa yuta, nagarepresentar sa pagkanaog nga gihimo sa Anak sa Dios sa dihang gibiyaan Niya ang labing hataas nga balaang bukid aron manaog ngadto sa pinakaubos nga “patay nga dagat” niining kalibutan. Ang pagkanaog ni Cristo gikan sa langit ngadto sa kamatayon sa krus nagarepresentar usab nga Iyang gisangon sa Iyang kaugalingon ang unod sa nahulog nga tawo, kay ang Iyang panaw gikan sa langit ngadto sa krus gipakaon sa mga tubig nga nagagikan sa “mga ganghaan sa impiyerno.”
Ang Patayng Dagat dili lamang mao ang labing ubos nga dapit sa yuta, kondili kini usab ang labing maparat nga katubigan sa yuta, siyam ka pilo nga mas maparat kay sa dagat. Ang kamatayon ni Cristo sa krus, nga gihulagway pinaagi sa Patayng Dagat, mao ang dapit diin Iyang gipamatud-an ang Iyang tugon uban sa daghan.
Ug ang tagsatagsa ka halad sa imong halad-nga-kalan-on timplahi mo ug asin; ug dili mo tugotan nga makulang ang asin sa pakigsaad sa imong Dios gikan sa imong halad-nga-kalan-on: uban sa tanan mong mga halad maghalad ka ug asin. Levitico 2:3.
Sa dalan gikan sa mga tuboran sa Bukid sa Hermon, ang Suba sa Jordan moagi sa Dagat sa Galilea, nga nailhan usab nga Lanaw sa Tiberias ug Lanaw sa Kinneret. Ang Galilea nagpasabot ug “bisagra” o “punto sa pagbalhin.” Ang Tiberias mao ang ngalan sa Romanhong magmamando nga misunod kang Augusto Cesar, ug tungod sa porma sa lanaw, gitawag kini nga Kinneret, nga nagpasabot ug “alpa” o “lira.” Ang punto sa pagbalhin alang sa katawhan miabot sa dihang si Tiberio Cesar nagmando ug si Jesus gilansang sa krus, ug ang tanang alpa sa langit nahilum. Ang heograpikal nga pagpamatuod sa Suba sa Jordan may kalabutan sa “mga ganghaan sa impiyerno,” nga mao ang templo sa Gregong dios nga si Pan, nagasulti sa pagpamatuod nga gipahibalo ni Pedro pinaagi sa pagdasig sa Balaang Espiritu.
Ang pagpakatawo ni Cristo mao ang panaghiusa sa pagka-Diyos ug pagka-tawo nga nahitabo sa dihang ang balaang Anak sa Dios nagsul-ob sa Iyang kaugalingon ug unod nga tawhanon, sa ingon naghiusa sa pagka-Diyos ug sa pagka-tawo, ingon sa gilarawan sa mga tubig gikan sa tuboran sa Pan nga nagpaagay ngadto sa Suba sa Jordan. Ang nagpakaon sa tuboran sa Pan mao ang yamog, ulan, ug niyebe nga nangatagak ibabaw sa kabukiran sa Hermon, ang Hermon nagrepresentar sa “balaan” nga bukid, nga mao ang Jerusalem sa ibabaw.
Usa ka Awit sa mga Salin ni David. Tan-awa, pagkaayo ug pagkahalangdon nga ang mga igsoon magpuyo nga nagkahiusa! Kini sama sa bililhong lana nga igdidihog sa ulo, nga midagayday paingon sa bungot, bisan sa bungot ni Aaron: nga miabot hangtod sa mga sidsid sa iyang mga bisti; Ingon sa yamog sa Hermon, ug ingon sa yamog nga mikunsad ibabaw sa mga bukid sa Zion: kay didto nagsugo ang Ginoo sa panalangin, bisan sa kinabuhi nga walay katapusan. Mga Salmo 133:1–3.
Ang “bililhong pahumot” nga midagayday paubos sa bungot ni Aaron mao ang lana nga gigamit sa dihang siya ug ang iyang mga anak nga lalaki gidihogan ingon nga mga saserdote sa Dios.
Ug kuhaon mo ang dugo nga anaa sa ibabaw sa halaran, ug ang lana nga pangdihog, ug isablig mo kini kang Aaron, ug sa iyang mga sapot, ug sa iyang mga anak nga lalake, ug sa mga sapot sa iyang mga anak nga lalake uban kaniya: ug siya pagabalaanon, ug ang iyang mga sapot, ug ang iyang mga anak nga lalake, ug ang mga sapot sa iyang mga anak nga lalake uban kaniya. Exodo 29:21.
Gipahayag ni Pedro ang pagsugid sa tanang mga tinun-an, ug sa pagbuhat niya niana iyang gipahayag usab ang pagsugid sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo, nga pagadihogan ingon nga usa ka nagkahiusang pagkasaserdote nga ginabayaw ingon nga usa ka bandila. Ang “lana” nga nagdihog kang Aaron, mao usab ang yamog sa Bukid sa Hermon ug usab ang yamog sa kabukiran sa Zion. Ang “lana” ug ang “yamog” mao ang mensahe nga nagrepresentar sa pagdihog sa Balaang Espiritu.
Pamatia, O kamo nga mga langit, ug ako mosulti; ug pamatii, O yuta, ang mga pulong sa akong baba. Ang akong pagtolon-an motulo sama sa ulan, ang akong sinultihan motuslob sama sa yamog, sama sa mahinay nga ulan ibabaw sa linghod nga tanom, ug sama sa mga ulan nga mapunô ibabaw sa balili: Kay igamantala ko ang ngalan sa Ginoo: ihatag ninyo ang pagkadaku sa atong Dios. Deuteronomio 32:1–3.
Ang “yamog” mao ang “doktrina” nga mahulog sa kabukiran sa Zion, ug kini mao ang “lana” sa pagdihog nga naghiusa sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo, nga mao ang mga sacerdote sa Dios sa kataposang mga adlaw. Ang doktrina mahulog ingon nga ulan, ug motulo ingon nga yamog tungod kay kini “gimantala.” Kini gimantala tungod kay ang langit ug ang yuta pagapatalinghugan ug mamati sa mga pulong sa Iyang baba, pinaagi sa usa ka hiniusang pagkasaserdote nga mao ang bandila nga nagmantala sa mga mensahe sa Tinguha sa Tunga-tungang Gabii ug sa Makusog nga Pagsinggit.
Pagkatahom sa mga bukid ang mga tiil niya nga nagadala ug maayong balita, nga nagamantala ug pakigdait; nga nagadala ug maayong balita sa kaayohan, nga nagamantala ug kaluwasan; nga nagaingon sa Zion, Ang imong Dios nagahari! Ang imong mga magbalantay mopataas sa tingog; uban sa tingog sila manag-awit nga dungan: kay sila makakita sa nawong ug nawong, sa diha nga ibalik sa Ginoo ang Zion. Pagawas kamo sa kalipay, manag-awit kamo nga dungan, kamong mga biniyaan nga dapit sa Jerusalem: kay ang Ginoo naglipay sa iyang katawohan, iyang gitubos ang Jerusalem. Gibutyag sa Ginoo ang iyang balaan nga bukton sa atubangan sa mga mata sa tanang mga nasod; ug ang tanang kinatumyan sa yuta makakita sa kaluwasan sa atong Dios. Isaias 52:7–10.
Ang mga magbalantay sa kaulahian nga mga adlaw, nga girepresentahan ni Pedro, nagamantala sa kaluwasan ug sa pakigdait, ug sila mahiusa, kay sila makakita nga nagkasinabtanay. Kini mahitabo sa dihang “ang Ginoo magapabalik pag-usab sa Zion.” Ang Hebreohanong pulong nga gihubad nga “magapabalik pag-usab” nagpasabot sa “pagbaliskad.” Sa dihang baliskaron sa Ginoo ang Zion, nagkahulogan kini nga ang Zion anaa sa pagkabinihag, ingon sa girepresentahan sa pagkakatagkatag, ug kini mabaliskad sa dihang ang pagkabinihag mohunong.
Kay mao kini ang giingon sa Ginoo: Nga sa diha nga matuman na ang kapitoan ka tuig sa Babilonia, duawon ko kamo, ug tumanon ko ang akong maayong pulong alang kaninyo, pinaagi sa pagpabalik kaninyo niining dapita. Kay ako nasayod sa mga hunahuna nga akong gihunahuna alang kaninyo, nagaingon ang Ginoo, mga hunahuna sa kalinaw, ug dili sa kadautan, aron ihatag kaninyo ang gipaabot nga katapusan. Unya manawag kamo kanako, ug manglakaw kamo ug magaampo kanako, ug pamation ko kamo. Ug pangitaon ninyo ako, ug hingkaplagan ninyo ako, sa diha nga mangita kamo kanako sa tibuok ninyong kasingkasing. Ug ako hingkaplagan ninyo, nagaingon ang Ginoo; ug pabalikon ko ang inyong pagkabinihag, ug tigumon ko kamo gikan sa tanang mga nasud, ug gikan sa tanang mga dapit diin ko kamo gipapahawa, nagaingon ang Ginoo; ug dad-on ko kamo pag-usab ngadto sa dapit diin ko kamo gipadala nga binihag. Jeremias 29:10–14.
Ang tanang mga propeta naghisgot sa ulahing mga adlaw, ug sa ulahing mga adlaw ang Iyang katawhan anaa sa usa ka pagkabinihag nga pagabaliwason, aron matuman ang pagpamatuod sa propesiya.
Ang pulong nga miabut kang Jeremias gikan sa Ginoo, nga nagaingon: Mao kini ang giingon sa Ginoong Dios sa Israel, nga nagaingon: Isulat alang kanimo ang tanang mga pulong nga akong gisulti kanimo diha sa usa ka basahon. Kay, ania karon, moabut ang mga adlaw, nagaingon ang Ginoo, nga akong ibalik ang pagkabinihag sa akong katawohan nga Israel ug Juda, nagaingon ang Ginoo; ug akong pabalikon sila ngadto sa yuta nga akong gihatag sa ilang mga amahan, ug ilang mapanag-iya kini. Jeremias 30:1–3.
Human sa tulo ug tunga ka adlaw nga pagkatulog, maingon nga si Lazaro natulog sulod sa upat ka adlaw, ug si Daniel nagbangotan sulod sa kaluhaan ug usa ka adlaw, gibanhaw ni Miguel ang duha ka mga saksi, nga mao ang Iyang katawhan sa kataposang mga adlaw, ug gidala sila ngadto sa panaghiusa ug gidihogan usab sila pinaagi sa usa ka mensahe nga gimantala sa tibuok kalibotan. Kadtong mensahe mao ang “tun-og” sa Bukid sa Hermon (ang balaang bukid), nga nagapakaon sa tuboran sa Pan, nga sa ulahi nagapakaon sa Suba sa Jordan. Ang pagdihog nga natuman pinaagi nianang mensahe nagrepresentar sa pagdihog kang Jesus, nga nagtimaan sa dihang Siya nahimong ang Cristo, nga giila ni Pedro.
Sa dihang giila ni Pedro si Cristo ingon nga Anak sa Dios, iyang girepresentahan si Cristo ingon nga Anak sa Dios ug Anak sa tawo, sumala sa girepresentahan sa mga tubig sa “mga ganghaan sa impiyerno” nga nagapaagay ngadto sa Suba sa Jordan. Ang pagsugid ni Pedro namugna pinaagi sa pagdasig sa Balaang Espiritu, ug mao kadtong kamatuoran, nga si Jesus mao ang Cristo, ang Pinahiran, ug nga Siya mao ang Dios ug tawo, nga giila ni Jesus ingon nga kamatuoran nga mahimong sentro sa gubat batok sa kataposang-panahon nga katawhan sa Dios, nga gisaaran ni Cristo nga mahimong madaugon, kay ang “mga ganghaan sa impiyerno” dili makadaug batok niini nga kamatuoran.
Ang tinuod mao nga niadtong Septyembre 11, 2001, maingon nga si Jesus gidihogan sa Iyang bautismo, misugod ang pagpatik sa usa ka gatos ug kap-atan ug upat ka libo, ug niana nga kasaysayan may moabot nga usa ka kapakyasan nga mopatay sa Iyang katawhan sa kataposang mga adlaw, hangtod nga Iyang banhawon sila ug balihon ang ilang pagkabinihag. Ang proseso sa pagkabanhaw naglakip sa paghiusa sa Iyang katawhan ngadto sa usa ka gamhanang kasundalohan nga igatuboy ingon nga usa ka bandila. Ang buluhaton sa pagbanhaw, paghinlo, paghiusa, ug pagtuboy, human sa kamatayon diha sa kadalanan, gihulagway sa mga bersikulo napulo hangtod kinse sa Daniel kapitulo onse, maingon man sa ubang mga teksto sa Biblia. Apan sa mga bersikulo trese hangtod kinse, gidala na usab ni Cristo ang Iyang mga tinun-an ngadto sa Cesarea Filipos, sa Panium, ug didto ipatik ang timri sa Dios alang sa walay kataposan.
Sa diha lamang nga atong masabtan ang kalawom niining mga kamatuoran, mahimo natong maila ang mga pinadayag sa kamatuoran nga anaa sa pagpamatuod sa Caesarea Philippi. Sa bersikulo diyesocho sa kapitulo disi-sais sa Mateo, ang ngalan ni Simon Barjonah giusab ngadto kang Pedro, nga nagsimbolo sa usa ka gatus kap-atan ug upat ka libo, sumala sa naunang gihisgotan sa usa ka bag-ong artikulo. Ang matematikal nga pinadayag nga natukod diha sa maong bersikulo nagapadaku kang Jesus ingon nga ang Kahibulongang Tig-ihap, kay dili lamang si Pedro masabtan nga nagarepresentar sa usa ka gatus kap-atan ug upat ka libo, kondili ang Mateo 16:18 mao usab ang matematikal nga simbolo sa “phi”.
Sa dili pa nato hisguti ang matematika nga may kalabutan sa “phi,” angayng hinumdoman nga ang “phi” kabahin sa pulong nga “Philippi,” ang ikaduha sa duha ka ngalan sa lungsod sa Panium. Ang bersikulo napulog-walo nagpakita nga si Jesus misulti kang Pedro sa Hebreohanon, nga gisulat sa Griyego, ug sa ulahi gihubad ngadto sa Iningles. Kining tulo ka mga lakang naghisgot sa pagkontrol ni Cristo ibabaw sa Iyang Pulong. Sa dihang ang pulong pagatagdon uban sa matematikal nga sistema sa pagpadaghan sa mga giihap nga posisyon, kini nagpakita nga ang ngalan nga Pedro katumbas sa usa ka gatus kap-atan ug upat ka libo, sa ingon nagpalig-on sa pagpasiugda kang Jesus ingon nga ang Kahibulongang Tig-ihap. Sa mao gihapong bersikulo, diin si Jesus nagpahayag nga Iyang tukoron ang Iyang iglesia, ang Kahibulongang Tig-ihap nagkontrol sa proseso sa paghubad aron pagsiguro nga ang kamatuoran nga girepresentar sa bersikulo napulog-walo sa kapitulo napulog-unom, magrepresentar sa matematikal nga simbolo sa “phi.”
Ug ako usab magaingon kanimo, Nga ikaw si Pedro, ug sa ibabaw niining batoa pagatukoron ko ang akong iglesia; ug ang mga ganghaan sa hades dili makadaug batok kaniya. Mateo 16:18.
Ang Iyang iglesia dili lamang gitukod ibabaw sa doktrina nga si Jesus mao ang Cristo, ug nga Siya mao ang Anak sa Dios, kondili usab ibabaw sa kamatuoran nga Siya mao ang Pulong, ug ang Pulong maoy naglalang ug nagamando sa tanang butang, lakip ang matematika, gramatika, ug ang mga buhat sa mga tawo.
Diha kaniya usab kita nakadawat ug panulondon, ingon nga gikatagana nang daan sumala sa katuyoan niya nga nagabuhat sa tanang butang sumala sa tambag sa iyang kaugalingong kabubut-on. Efeso 1:11.
Ang Phi, nga sagad ilarawan pinaagi sa Griegong letra nga φ (phi), mao ang usa ka konstante sa matematika nga halos katumbas sa 1.618033988749895. Kining gidaghanona nailhan nga bulawanong proporsiyon o ang balaang proporsiyon. Kini usa ka “dili-rasyonal nga numero”, nga nagpasabot nga dili kini maipahayag ingon usa ka yano nga paksiyon, ug ang desimal nga porma niini nagapadayon sa walay kataposan nga walay pagsubli.
Ang bulawanong ratio adunay daghang talagsaong mga kabtangan ug makita sa nagkalainlaing mga konteksto sa matematika, arte, arkitektura, kinaiyahan, ug uban pang mga natad. Kasagaran kini makita sa mga heometrikong porma, sama sa mga rektanggulo, pentagono, ug dodekahedro, diin ang ratio sa mas taas nga kilid ngadto sa mas mubo nga kilid katumbas sa phi.
Sa arte ug arkitektura, ang golden ratio gituohan nga nagmugna og mga proporsiyon nga maanindot sa pagtan-aw. Gigamit kini sa mga artista ug mga arkitekto sa tibuok kasaysayan, gikan sa karaang mga sibilisasyon hangtod sa Renaissance ug sa mga misunod pa, aron sa paglaraw og mga komposisyon, mga bilding, ug mga buhat sa arte. Sa matematika, ang golden ratio makita sa nagkalainlaing mga ekwasyong matematikal ug mga sunod-sunod, lakip ang Fibonacci sequence, diin ang matag termino mao ang suma sa duha ka nag-una kaniya nga mga termino. Samtang nagkadako ang mga termino sa Fibonacci sequence, ang ratio sa magkasunod nga mga termino nagkaduol sa phi.
Sa bersikulo 16:18, atong makita ang matematikal nga phi (1.618…). Si Jesus, ang Dios “nga nagabuhat sa tanang mga butang sumala sa tambag sa iyang kaugalingong kabubut-on,” nagtino sa pagbutang sa Iyang pirma ingon nga si Palmoni, ang Kahibulongang Numero, o ang Mag-iihap sa mga Tinago, diha sa propetikong heyograpiya nga nag-ila sa panggubatan sa Iyang iglesia batok sa mga ganghaan sa impiyerno sa kaulahiang mga adlaw. Niana nga propetikong panggubatan, pinaagi sa Iyang pagdumala sa mga numero, Iyang girepresentar ang usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo pinaagi kang “Pedro”, nga ang iyang ngalan giilisan gikan sa “Simon,” ang usa nga nakadungog sa mensahe sa salampati, ngadto kang “Pedro,” sa ingon nagtimaan sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo ingon nga Iyang katawhan sa tugon sa kaulahiang mga adlaw.
Ang “bato” nga Iyang gipili aron tukoran sa Iyang iglesia mao ang batong patukoranan, ang patukoranan ug ang punoang bato sa pamag-ang sa “pito ka mga panahon” sa Levitico 26, kay walay tinuod nga patukoranan gawas kang Cristo. Gikan sa bautismo ni Cristo, sa dihang si Simon “nakadungog” sa mensahe sa salampati hangtod sa krus sa Patayng Dagat, sulod sa usa ka libo duha ka gatus ug kan-uman ka adlaw, sa makaduha sa matag adlaw, may halad sa buntag ug sa gabii, gawas sa katapusang adlaw sa usa ka libo duha ka gatus ug kan-uman ka adlaw, kay niadtong adlawa, ang halad sa gabii nakaikyas gikan sa pari, ug sa krus namatay si Cristo ingon nga ikaduha ka libo lima ka gatus ug ikakaluhaan nga halad.
“Ang tanan mao ang kalisang ug kalibog. Ang saserdote hapit na mopatay sa halad nga biktima; apan ang kutsilyo nahulog gikan sa iyang walay kusog nga kamot, ug ang nating karnero nakaikyas. Ang tipo nahimamat sa antitipo diha sa kamatayon sa Anak sa Dios. Ang dakong halad nahimo na. Ang dalan paingon ngadto sa labing balaan gibuksan na. Usa ka bag-o ug buhi nga dalan giandam alang sa tanan. Dili na kinahanglan nga ang makasasala, masulob-on nga katawhan magpaabot pa sa pag-anhi sa labawng saserdote.” The Desire of Ages, 757.
Ang “bato” nga ibabaw niini Iyang tukoron ang Iyang iglesia mao ang batong panukaranan nga gisalikway sa mga magtutukod; ang ihap niini mao ang “duha ka libo lima ka gatus ug kaluhaan.” Sa usa ka mubo nga bersikulo si Cristo nagapaila sa Iyang kaugalingon ingon nga Agalon sa tanang butang, ug sa diha nga Iya kining buhaton Siya nagatindog ug nagsulti sa mga bersikulo trese hangtod kinse sa Daniel kapitulo onse.
Ug ako usab moingon kanimo, Nga ikaw mao si Pedro, ug sa ibabaw niining bato tukoron ko ang akong iglesia; ug ang mga ganghaan sa hades dili makabuntog batok kaniya. Mateo 16:18.
Padayonon nato kining pagtuon sa sunod nga artikulo.
“‘Ang mga tinago nga butang iya sa Ginoo nga atong Dios: apan ang mga butang nga gipadayag iya kanato ug sa atong mga anak sa walay katapusan.’ Deuteronomio 29:29. Kon giunsa gayud sa Dios pagtuman ang buhat sa paglalang wala gayud Niya ikapadayag ngadto sa mga tawo; ang siyensiya sa tawo dili makasusi sa mga tinago sa Labing Hataas. Ang Iyang gahum sa paglalang dili matugkad maingon man sa Iyang paglungtad.
“Gitugotan sa Dios nga ang usa ka baha sa kahayag ibubo ibabaw sa kalibotan diha sa siyensiya ug sa arte; apan sa dihang ang mga tawong nagapangangkon nga siyentipiko naghisgot niining mga butanga gikan lamang sa tawhanong panglantaw, sa walay duhaduha moabut sila sa sayop nga mga konklusyon. Mahimong walay dautan ang pagpamalandong lapas sa gipadayag sa pulong sa Dios, kon ang atong mga teoriya dili mosupak sa mga kamatuoran nga makita sa mga Kasulatan; apan kadtong mobiya sa pulong sa Dios, ug maninguha sa pagsaysay sa Iyang mga binuhat pinasukad sa mga prinsipyo sa siyensiya, nagaanod nga walay mapa ni kompas ibabaw sa usa ka dili mailhang kadagatan. Ang labing dagkong mga hunahuna, kon dili pagiyahan sa pulong sa Dios diha sa ilang pagsusi, mangalibog sa ilang mga paningkamot sa pagsubay sa mga kalabutan sa siyensiya ug sa pagpadayag. Tungod kay ang Magbubuhat ug ang Iyang mga binuhat halayo kaayo labaw sa ilang pagsabot mao nga dili nila kini mahubad pinaagi sa mga balaod sa kinaiyahan, ila nang pagailhon nga ang kasaysayan sa Biblia dili kasaligan. Kadtong nagduhaduha sa pagkasaligan sa mga talaan sa Daan ug Bag-ong Tugon, madala sa paghimo ug usa pa ka lakang, ug magduhaduha sa paglungtad sa Dios; ug unya, sanglit nawad-an na sila sa ilang angkla, pasagdan sila nga masumpaki batok sa mga bato sa pagkadili-matinoohon.
“Ang maong mga tawo napakyas sa kayano sa pagtuo. Kinahanglan aduna’y lig-on nga pagtoo sa balaang kagahum sa Balaang Pulong sa Dios. Ang Biblia dili angay hukman sumala sa mga ideya sa mga tawo bahin sa siyensiya. Ang kahibalo sa tawo dili kasaligan nga giya. Ang mga maduhaduhaon nga nagabasa sa Biblia aron lamang mangitag ikasupak, tungod sa kulang nga pagsabot sa siyensiya o sa kapadayagan, mahimong moangkon nga ilang makita ang mga panagsumpaki tali kanila; apan kon husto nga masabtan, anaa sila sa hingpit nga panag-uyon. Si Moises misulat ubos sa pagmando sa Espiritu sa Dios, ug ang husto nga teorya sa heolohiya dili gayod moangkon ug mga kaplag nga dili mahiuyon sa iyang mga pahayag. Ang tanang kamatuoran, bisan sa kinaiyahan o sa kapadayagan, nagakauyon sa iyang kaugalingon sa tanang pagpadayag niini.
“Sa pulong sa Dios daghang mga pangutana ang mapatugbaw nga ang labing halalum nga mga eskolar dili gayud makatubag. Ang pagtagad gitumong niining mga hilisgutan aron ipakita kanato kon unsa kadaghan ang anaa, bisan taliwala sa ordinaryong mga butang sa matag-adlaw nga kinabuhi, nga ang may-kutob nga mga hunahuna, uban sa tanan nilang gipasigarbo nga kaalam, dili gayud hingpit nga makasabut.
“Apan ang mga tawo sa siyensiya naghunahuna nga ilang masabtan ang kaalam sa Dios, kana nga Iyang nabuhat o mahimo pa Niyang buhaton. Ang ideya nga nagmalapad kaayo mao nga Siya ginapiit sa Iyang kaugalingong mga balaod. Ang mga tawo mosalikway o magpasagad sa Iyang pagkaanaa, o maghunahuna nga ilang mahubad ang tanan, bisan pa ang paglihok sa Iyang Espiritu ibabaw sa kasingkasing sa tawo; ug wala na sila magtahod sa Iyang ngalan ni mahadlok sa Iyang gahum. Sila dili motoo sa labaw sa kinaiyahan, kay wala sila makasabut sa mga balaod sa Dios o sa Iyang walay kinutobang gahum sa pagtuman sa Iyang kabubut-on pinaagi niini. Sumala sa kasagarang paggamit, ang pulong nga ‘mga balaod sa kinaiyahan’ naglangkob sa unsay nakaplagan sa mga tawo mahitungod sa mga balaod nga nagdumala sa pisikal nga kalibotan; apan unsa kakulang ang ilang kahibalo, ug unsa kalapad ang natad diin ang Magbubuhat makahimo sa pagbuhat nga nahiuyon sa Iyang kaugalingong mga balaod ug bisan pa niana bug-os nga labaw sa pagsabot sa may kinutobang mga binuhat!”
“Daghan ang nagatudlo nga ang materya adunay buhing gahum—nga may pipila ka mga kinaiya nga gihatag ngadto sa materya, ug dayon kini gipasagdan sa paglihok pinaagi sa iyang kaugalingong kinaiyanhong kusog; ug nga ang mga paglihok sa kinaiyahan ginadumala uyon sa mga malig-ong balaod, nga niini ang Dios Mismo dili na makapanghilabot. Kini bakak nga siyensiya, ug wala kini paluyoi sa pulong sa Dios. Ang kinaiyahan alagad sa iyang Magbubuhat. Ang Dios wala magwagtang sa Iyang mga balaod ni magabuhat supak niini, kondili sa walay hunong gigamit Niya kini ingon nga Iyang mga galamiton. Ang kinaiyahan nagpamatuod sa usa ka salabutan, usa ka presensiya, usa ka aktibong kusog, nga nagabuhat sulod ug pinaagi sa iyang mga balaod. Anaa sa kinaiyahan ang padayon nga paglihok sa Amahan ug sa Anak. Si Cristo nagaingon, ‘Ang Akong Amahan nagabuhat hangtod karon, ug Ako usab nagabuhat.’ Juan 5:17.”
“Ang mga Levihanon, sa ilang alawiton nga natala ni Nehemias, nanag-awit, ‘Ikaw, bisan Ikaw, mao lamang ang Ginoo; Ikaw ang nagbuhat sa langit, sa langit sa mga langit, uban sa tanan nilang panon, sa yuta, ug sa tanang anaa niini, … ug Ikaw ang nagabantay kanilang tanan.’ Nehemias 9:6. Mahitungod niining kalibutana, ang buhat sa paglalang sa Dios nahuman na. Kay ‘ang mga buhat nahuman sukad pa sa pagkatukod sa kalibutan.’ Hebreohanon 4:3. Apan ang Iyang gahum padayon gihapon nga nagalihok sa pagsangga sa mga butang nga Iyang gibuhat. Dili tungod kay ang mekanismo nga kaniadto napalihok na magpadayon sa iyang kalihokan pinaagi sa iyang kaugalingong kinaiyanhong kusog maong ang pulso mokibok ug ang gininhawa mosunod sa gininhawa; kondili ang matag gininhawa, ang matag pagpitik sa kasingkasing, maoy usa ka pamatuod sa nagalapad-sa-tanan nga pag-atiman Niya nga diha Kaniya ‘kita nangabuhi, ug nangalihok, ug anaa ang atong kinabuhi.’ Buhat 17:28. Dili usab tungod sa kinaiyanhong gahum nga sa matag tuig ang yuta nagapatungha sa iyang kadagaya ug nagpadayon sa iyang paglihok libot sa adlaw. Ang kamot sa Dios maoy nagamando sa mga planeta ug nagapabilin kanila sa ilang nahimutangan sa ilang han-ay nga panaw latas sa kalangitan. Siya ‘nagapagula sa ilang panon pinaagi sa gidaghanon: Siya nagatawag kanilang tanan pinaagi sa mga ngalan tungod sa pagkadaku sa Iyang gahum, kay Siya kusgan sa poder; walay usa nga makulang.’ Isaias 40:26. Pinaagi sa Iyang gahum nga ang mga tanom nagauswag, nga ang mga dahon mogula ug ang mga bulak mamulak. Siya ‘nagapatubo sa balili diha sa kabukiran’ (Salmo 147:8), ug pinaagi Kaniya ang mga walog ginahimong mabungahon. ‘Ang tanang mapintas nga mananap sa lasang … nangita sa ilang kalan-on gikan sa Dios,’ ug ang matag buhing binuhat, sukad sa labing gamayng insekto hangtod sa tawo, matag adlaw nagsalig sa Iyang mapangatagdon nga pag-atiman. Sa matahum nga mga pulong sa salmista, ‘Kining tanan nagapaabot Kanimo…. Ang Imong ihatag kanila ilang pagatigumon: Imong giablihan ang Imong kamot, sila napuno sa kaayo.’ Salmo 104:20, 21, 27, 28. Ang Iyang pulong maoy nagamando sa mga elemento; Iyang ginatabonan ang mga langit sa mga panganod ug nagaandam ug ulan alang sa yuta. ‘Siya nagahatag ug nieve sama sa balhibo sa karnero: Siya nagakatag sa tun-og nga yelo sama sa abo.’ Salmo 147:16. ‘Sa diha nga Siya mopagula sa Iyang tingog, adunay daghang katubigan sa mga langit, ug Siya maoy nagapasaka sa mga alisngaw gikan sa mga kinatumyan sa yuta; Siya nagahimo ug mga kilat uban sa ulan, ug nagapagula sa hangin gikan sa Iyang mga tipiganan.’ Jeremias 10:13.”
“Ang Dios mao ang patukoranan sa tanang butang. Ang tanang matuod nga siyensiya nahiuyon sa Iyang mga buhat; ang tanang matuod nga edukasyon modala ngadto sa pagkamasinugtanon sa Iyang panggamhanan. Ang siyensiya nagbukas ug bag-ong mga katingalahan sa atong panan-aw; kini molupad sa kahitas-an, ug mosusi sa bag-ong mga kahiladman; apan wala kini makadala gikan sa iyang mga panukiduki ug bisan unsa nga mosupak sa balaang pagpadayag. Ang pagkawalay alamag tingali maninguha sa pagsuporta sa bakak nga mga panglantaw mahitungod sa Dios pinaagi sa pagdangop sa siyensiya, apan ang basahon sa kinaiyahan ug ang sinulat nga Pulong nagahatag ug kahayag sa usag usa. Busa kita gidala sa pagsimba sa Magbubuhat ug sa pagbaton ug may salabutan nga pagsalig sa Iyang Pulong.” Patriarchs and Prophets, 113–115.