Pe Kuatia Daniel rehegua - Mbohapyha

Koʼág̃a ñamombaʼe hína pe “mokõiha poapy ára” Levítico mokõipa poteĩme oĩva Daniel arandukápe. Oñemokañy umi oiporavóvape omboty hag̃ua hesakuéra, ha katu oĩ umi ohechaséva hag̃ua. Ñañepyrũta Daniel arandukápe, kapítulo poapy, ha peteĩha versíkulo pahápe, trece.

Pe versíkulo oñepyrũ pe ñeʼẽ “upéi” reheve, ha upéva ojapo peteĩ jehechakuaa hag̃ua iñambueha pe visión tembiasakue proféticogua Daniel ohechavaʼekue upe diez versíkulo mboyveguápe. Pe kapítulope, pe versíkulo peteĩ ha mokõi ohechauka pe áño Daniel orresivihague pe visión ha avei orresivi hague ysyry Ulai ykére. Pe versíkulo mbohapy guive pe versíkulo doce peve, haʼe “ohecha” pe visión tembiasakue proféticogua. “Upéi” haʼe “ohendu” peteĩ ñemongeta yvagapegua oguerekóva peteĩ porandu ha peteĩ mbohovái. Pe versíkulo quince-pe, oñepyrũ ohekávo mbaʼépa heʼise pe visión tembiasakue proféticogua haʼe ramoite “ohechavaʼekue”. Tuicha mbaʼe jahechakuaa hag̃ua pe iñambueha pe visión Daniel “ohechavaʼekue” pe versíkulo mbohapy guive doce peve, ha pe ñemongeta yvagapegua haʼe “ohenduvaʼekue” — mokõivéva niko mokõi visión iñambuéva.

Pe poranduapy 13-pe ojejapóva hína kóva: “Mboy arakaʼe peve piko pe visión”, ha pe ñeʼẽ hebreo oñembohasáva “visión” ramo upépe ndahaʼéi pe ñeʼẽ hebreo peteĩchagua pe oñembohasáva “visión” ramo pe poranduapy 16-pe.

Mokõi ñe’ẽ hebreo iñambuéva oñembohasávo inglés-pe peteĩ ñe’ẽnte “vision”-ramo, Leviticus 26-pe oĩva “siete tiempos” opyta kuri “ñemokañýpe ojehechahápe voi”. Umi estudiante bíblico oñekontentáva oikuaa hag̃uánte pe yvy ári guáva, ohecha ko mokõi ñe’ẽ hebreo iñambuéva peteĩchaguánte; hákatu ojapo upéva hikuái ijehegui vaípe.

Ñandejára Ñe’ẽme ojeikuaauka ñandéve “opa mba’e añetegua oguereko ijojaha” ha, jaiporavóramo ñamboyke hag̃ua pe añetegua oĩha mokõi ñe’ẽ hebreo iñambuéva oñembohasáva “visión” ramo capítulo ocho-pe, ñande voi jaiko ñandejehe pe mba’e vai omoheñóiva Laodicea-gua pytũndy ñande resa ári. Pe ñe’ẽ yma guare he’i: “ndaipóri oĩvéva ohecha’ỹva umi ndohechaséivagui.”

Pe ñeʼẽ “visión” ojehu diez jey Daniel capítulo ocho-pe, péro umi diez jey oĩ mokõi ñeʼẽ hebreo iñambuéva, ha umi ñeʼẽ heʼiséva ndahaʼéi peteĩchante. Oñemoĩrire peteĩchante heʼise hag̃ua, Daniel oipuru hag̃uáicha peteĩnte umi ñeʼẽgui káda peteĩ umi diez jehúpe. Daniel ohai mokõi ñeʼẽ, pórke káda peteĩva umi mokõigui oguereko heʼiséva tee, ha peteĩva ohechauka peteĩ visión Daniel “ohecháva”, ha ambue peteĩ visión “ohendúva”. Versículo trece-pe, pe ñeʼẽ oñembohasáva “visión” ramo haʼe châzôn, ha heʼise “peteĩ jehecha”, térã “peteĩ visión”, “peteĩ kéra” térã “peteĩ oráculo”. Che ahenói upéva “visión de la historia profética” ramo, oñemopyendágui heʼisévare ha avei mbaʼéichapa Daniel oipuru upéva.

Pe peteĩhápe, Daniel kapítulo ocho-pe, Daniel he’i “ojejapo chéve peteĩ visión”, ha pe mokõiha versículo-pe mokõi jey omombe’u “ahecha hague peteĩ visión-pe”. Upéi pe versículo trece-pe, oñemoĩ porandu “mboy ára peve piko pe visión”. Koʼã jeipuru maymáva hína pe ñeʼẽ hebrea “châzôn”. Upéi pe versículo quince-pe, jag̃uahẽ ikatu hag̃uáicha pe momento iñimportantetévape Daniel oipuru jey hague upeichaite pe ñeʼẽ, haʼe heʼi haguére: “che”…“ahecha rire pe visión ha aheka hag̃ua heʼiséva”. Daniel ohecha rire pe visión châzôn, haʼe oikuaa porãse mbaʼépa heʼise. Kóva hína peteĩ añetegua oguerekóva tuicha mbaʼe pe “siete tiempos” oñeñomíva rehe Levítico veintiséis-gua ko kapítulope.

Ha’e avei oipuru pe ñe’ẽ châzôn umi versíkulo 17 ha 26-pe. Pe ñe’ẽ “visión” ojehecha diez jey Daniel capítulo ocho-pe, ha pe ñe’ẽ châzôn orrepresenta siete ko’ã jehechauka apytégui. Daniel oipuru pe ambue ñe’ẽ hebreo oñembohasáva “visión” ramo irundy jey. Pe ambue ñe’ẽ hebreo ha’e mar’eh, ha he’ise “apariencia”.

Châzôn ojepuru siete jey Daniel kapítulo ocho-pe, ha mar’eh ojepuru irundy jey; ha oñondive ohechauka umi diez jey ñe’ẽ inglés “vision” ojehecháva Daniel kapítulo ocho-pe. Siete ha irundy ningo once, peteĩ jeygui Daniel oipuru mar’eh, ha oñembohasa he’iséicha voi, pórke versíkulo quince-pe, Daniel “ohekávo he’iséva” pe châzôn visión historia proféticagua rehegua, “oñembo’y henondépe” chupe “kuimba’e ra’angáicha.” Pe ñe’ẽ “ra’anga” ha’e mar’eh. Upévare, mar’eh ojepuru Daniel rehe irundy jey Daniel ocho-pe, ha peteĩ jey oñembohasa oñemohendáva he’iséva tenondegua “ra’anga” rehe, ha umi mbohapy ambue jey oñembohasa “visión” ramo.

Ndaha’éi aikuaaukaseha mba’eveichagua ñe’ẽvai umi kuimba’e ombohasava’ekue pe Biblia King James-pe. Upéicharõ jepe, tekotevẽ ojehechakuaa, pe versíkulo pahaapyha-pe, ojejuhuha pe ñe’ẽ peteĩnte oñembojoapýva pe Biblia King James-pe (sacrifice), ha ñe’inspiración he’i porãiteha, “ndoikéi pe texto-pe.” Pe inspiración avei he’i pe ñe’ẽ oñembojoapýva “oñembojoapy hague arandu yvypóra rupive.” Pe kapítulo peteĩetepe voi, mokõi ñe’ẽ hebreo iñambuéva oñembohasa mokõivéva peteĩcha pe ñe’ẽ inglés-pe. Mba’érepa iñimportánteiterei jahechakuaa hag̃ua pe joavy ko’ã mokõi ñe’ẽ apytépe, tuichaite mba’e.

Daniel “oheka hag̃ua pe he’iséva” pe “châzôn visión” rehe, upe vaʼekue haʼe ohecha ramoite, Cristo omomarandu Gabriel-pe “ojapo hag̃ua” Daniel oikũmby pe “mar’eh visión” rehe, upe vaʼekue haʼe ohendu ramoite. Daniel oikuaasekuri pe visión tembiasakue maranduhára rehegua, ha katu Cristo, upe oñemombeʼu vaʼekue versíkulo 13-pe Palmoni ramo (upe marangatu oñeʼẽ vaʼekue), omboʼe Gabriel-pe ojapo hag̃ua Daniel oikũmby pe “mar’eh visión”, ndahaʼéi pe “châzôn visión”. Versíkulo 15 ha 16-pe, pe tembiaporã oñemeʼẽva Gabriel-pe heʼi porã haʼe ojapo vaʼerãha Daniel oikũmby pe “mar’eh visión”, upéva hína pe ñeʼẽ oñembohasáva “visión” ramo ha heʼiséva “jehechauka”, ndahaʼéi pe visión tembiasakue maranduhára rehegua Daniel oikũmbyse vaʼekue. Ojekuaaʼỹre Gabriel rembiaporãme, pe “siete tiempos” Levítico 26-pe oĩ kañy hag̃uáicha ojehecha hag̃uáicha hag̃uápe.

Pe versíkulo mokõipa potĩnteĩme, mokõivéva ñe’ẽ hebreo oñembohasáva “visión” ramo ojejuhu pe versíkulo peteĩchape; ha upe versíkulo oiko peteĩva umi ñemboja’o tenondegua apytégui ojepe’a hag̃ua añetegua Daniel rembijekuaa rehegua umi “siete tiempos” rehe.

Pe versíkulo mokõipa poteĩ ha poyvy, pe “jehecha ka’aru ha pyharevegua” ha’e pe visión mar’eh, he’iséva “jehecha térã mba’e ojehecháva”; ha pe visión oĩva “ojembotýva hag̃ua” katu ha’e pe visión châzôn, marandu profesiagua rembiasakue rehegua. Pe ñe’ẽjoaju “ka’aru ha pyhareve” ha’e upe omboykéva ha omombe’uporãva pe joavy oĩva mokõi visión apytépe. Upéva ojapo ambue ta’ãngahai rupive ohechaukáva mba’éichapa pe yvypóra rembiapo oike Biblia jejapope. Pe yvypóra rembiapo oguereko mokõive: umi proféta ohaíva’ekue Biblia ñe’ẽnguéra, ha avei umi ombohasáva’ekue Biblia ambue ñe’ẽme. Biblia, Cristoicha, ohechauka peteĩ joaju Tupãrekogua ha yvypórareko rehegua. Upe yvypórareko oguejy araka’eveguive tembiasápe, Adán gui opeka rire guive umi ohai ha ombohasáva’ekue Biblia peve. Cristo ha Biblia mokõivéva ha’e Tupã Ñe’ẽ, ha Tupã Ñe’ẽ ipotĩ; pe Tupãrekogua oĩva upe joajúpe akóinte ipu’akave umi ñembyai térã jejopy oĩva’ekue so’ópe ári hag̃ua.

Ñe’ẽjoaju “ka’aru ha pyhareve” ojejuhu jey jey Tupã Ñe’ẽme, ha akóinte oñembohasa “ka’aru ha pyhareve” ramo, oĩháicha pe versíkulo mokoĩpa poteĩme, ha ojejapoháicha heta jeýma pe tembiasakue jejapopy rehegua Génesis-pe, he’íva jey jey: “ha pe ka’aru ha pe pyhareve ha’e va’ekue….” Añetehápe, ha opa mba’e añetegua oguereko iñimportánsia (ha ko mba’e añetegua tekotevẽ oñentende hag̃ua), pe tenda añoite Biblia-pe pe ñe’ẽjoaju “ka’aru ha pyhareve” ndoñembohasáiva “ka’aru ha pyhareve” ramo (oĩháicha pe versíkulo mokoĩpa poteĩme), ha’e pe versíkulo irundyha Daniel 8-pe. Upépe, ha upépe añoite Tupã Ñe’ẽme, pe ñe’ẽjoaju “ka’aru ha pyhareve” oñembohasa hag̃uante “ára” ramo.

Doce versíkulo rire, pe kapítulo peteĩchaguápe Danielpe, pe ñe’ẽjoaju hebreo “ka’aru ha pyhareve” oñembohasa pe ojeporuháicha opa ára; ha pe versíkulope ha’éva pe yta guasu mbytépegua ha fundamento Adventismo rehegua, pe ñe’ẽjoaju oñembohasa rei “ára” ramo. Mba’e influencia rupípa umi traduktór Biblia King James rehegua ogueru chupekuéra ojapo hag̃ua peteĩ joavy tuichaitereíva péicha? Ha’ekuéra ombohasa va’ekue pe ñe’ẽjoaju versíkulo veintiséispe, ojoajúvo opaite jehechauka ambuekuéra ndive pe ñe’ẽjoaju rehegua pe Biblia rembytépe. Péro doce versíkulo mboyve versíkulo veintiséisgui, versíkulo catorcepe, iñypytyvõ’ỹ yvypóra rehegua omoĩ peteĩ joavy especial pe mbohovái ári pe porandu versíkulo trece rehegua. Ha pe porandu versíkulo trece rehegua oguereko va’ekue peteĩ ñe’ẽnte (sacrificio), upeva’erã ndova’erãmo’ã oñembojoapy pe Bibliápe. Tupã oipota va’ekue versíkulo catorce opyta hag̃ua ojehechakuaa hag̃uáicha peteĩ hendáicha ipypukúva ha ijojaha’ỹva. Péicha ojapóvo, Ha’e avei ohechauka mba’épa Gabriel oñe’ẽmondo va’ekue omboikuaa hag̃ua Danielpe.

Pe versíkulo dieciséis-pe, Jesús omanda Gabriel-pe ombojekuaa hag̃ua Daniel-pe pe visión mar’eh, jepe Daniel oheka kuri oikũmby hag̃ua pe visión châzôn historia proféticagua. Pe versíkulo veintiséis he’i pe “visión ka’aru ha pyharevegua oñemombe’u va’ekue” ha’eha “añete”. Pe visión châzôn ha’e va’ekue peteĩ “jehecha” profético, péro pe visión mar’eh “oñemombe’u”, pórke oñeñe’ẽ hese. Oñeñe’ẽ hese versíkulo catorce-pe, Palmoni he’i ramo guare: “mokõi mil trescientos ka’aru ha pyhareve peve; upéi pe santuario oñemopotĩta.” Pe versíkulo veintiséis oiporu pe ñe’ẽjoaju “ka’aru ha pyhareve”, ha ombohéra hag̃ua upéva pe visión “oñemombe’u va’ekue”, ohechauka hag̃ua pe joavy mokõive visión apytépe Daniel kapítulo ocho-pe. Pe visión historia proféticagua Daniel “ohecha” va’ekue, ha Daniel oikũmbyse va’ekue, iñambue pe visión “oñemombe’u va’ekue” rehegui, upe Daniel “ohendu” va’ekue. Iñimportantevéva, pe visión Daniel “ohendu” va’ekue hína upe visión Gabriel ome’ẽva’erã Daniel-pe iñakãrapu’ã hag̃ua hese.

Yvypóra oikéva’ekue omoheñóivo pe Biblia Marangatu ohaikuaa pe ñe’ẽ “visión” pa jey Daniel kapítulo ocho-pe, ha upéicha ojapóvo omokañy pe joavy peteĩ visión “ojecháva” ha ambue visión “ojehendu hag̃uáicha”. Péicha ojapóvo, omombyky pe ñemomba’e guasu ohechaukáva Cristo rembipota hague Daniel ontende hag̃ua pe visión ohendúva, yvateve ontende hag̃ua pe visión ohecháva. Koʼág̃a ikatu ñahesaʼỹijo mbaʼépa ojapo Gabriel omohuʼã hag̃uáicha pe tembiapo oñemeʼẽvaʼekue chupe.

Gabriel koʼág̃a oñepyrũ hembiapo omoĩ hag̃ua Daniel-pe ontende hag̃ua pe visión oĩva mokõi mil trescientos kaʼaru ha pyhareve rehegua, ha upéva añete. Tenonderãite oikuaauka chupe pe visión tembiasakue profética rehegua, pe visión châzôn, oĩtaha “pe ára paha” jave. Upéi, Daniel oĩ aja peteĩ kerayvoty profético-pe, Gabriel opoko Daniel rehe ha omopuʼã chupe oñemboʼy hag̃uáicha. Haʼe heʼi chupe: “Aikuaaukáta ndéve.”

Upéva hína pe Palmoni (Cristo) he’i vaʼekue Gabriel-pe ojapo hag̃ua, heʼívo: “Gabriel, emboikuaa ko kuimbaʼépe pe mar’eh visión kaʼaru ha pyhareve rehegua.” Gabriel heʼi omboikuaataha Daniel-pe “mbaʼépa oikóta pe pochy pahápe”. ¡Upépe oĩ! ¡Upépe oĩ pe “siete tiempos” Levítico veintiséis-pegua! Oñemokañy pe voi técnica profética rupive, pe técnica Gabriel omoingove jevy jevy vaʼekue proféta kuérape hag̃ua omeʼẽ hag̃ua testimonio hese ha oipuru hag̃ua ikuatiakuérape! Pe técnica hína “línea ári línea, koʼápe michĩmi ha amo michĩmi”.

Pe lívro “Pensamientos sobre Daniel ha Apocalipsis”, Uriah Smith rembiapópe (maymáva Adventista, ha umi ijerére oikóva jepe, oikuaava’erã), Smith omombe’u Daniel capítulo ocho, versículo diecisiete guive diecinueve peve rehe:

Pe “indignación” Smith ohechaukaáva, oñepyrũ vaekue Manasés ojegueraha jave Babilóniape asirio-kuéra rupi ary 677 a.C.-pe. Ñambyasy hag̃uáicha, Smith ogueraha Sedequías ñemongu’e ha ñehundikue ary 586 a.C.-pe ha omoĩ upéva ramo pe ñepyrũrã pe período “indignación” rehegua versíkulo diecinueve-pe. Smith ndoguerekói mba’eve he’íva mba’épa he’ise pe versíkulo he’ívo “pe pahaite pe indignación rehegua.” Ha’e oñangareko hese ku “indignación” añónte ramo; hákatu oĩramo “pahaite” pe indignación rehegua, gramátika ha lógica ojerure katuete oĩha avei, sa’ive jepe, peteĩ “ñepyrũrã” térã “primera terminación” pe indignación rehegua. Smith oikuaa vaekue umi setenta ary ñembyasy ha jeguereko hag̃ua ñemongapypýpe oñepyrũ hague Nabucodonosor peteĩha oataka jave Joiacim rehe ary 606 a.C.-pe; upéicharõ jepe, ha’e odesidi pe ñepyrũrã pe período indignación rehegua ha’eha Nabucodonosor mbohapyha ataque, ojapóva’ekue Sedequías rehe, pe mburuvicha guasu pahague Judáygua.

Smith ohechakuaa porã vaʼekue pe “pochy” oĩva pe versíkulo diez y nueve-pehapeha peteĩ aravo pukukueha. Haʼe ohechakuaa porã vaʼekue upe aravo haʼeha pe ñembojere yvýre pe santuario ha pe aty, ojoajúvo Daniel capítulo 8, versíkulo 13 ndive; ha ohechakuaa porã avei pe pahagueha haʼeha 22 jasypa 1844-pe.

Smith oĩ porãmi peteĩ hendápe, ha katu ndojuhúi pe añetegua ojapóvo upe ha’éva peteĩ mba’e ojehechakuaáva iaplicación profética-kuérape. Ha’e oheja va’ekue tembiasakue ogia hag̃ua iñehesa’ỹijo pe ñe’ẽ profética rehe, pe ñe’ẽ profética togia hag̃ua iñentendimiento tembiasakue rehe rangue. Ñahejáramo la Biblia tomyesakã tembiasakue profética, upéicharõ jaguereko pe marandu hekopete hag̃uáicha ñañemboja tembiasakuére.

La Biblia ombo’e peteĩ kuimba’e ojejopy hag̃ua hese hag̃ua, upéva rehe ha’e opyta pe ojepy’apyhágui rembiguái hag̃ua.

Manaséspe ojegueraha prisionéroramo Babilóniape ary 677 a.C. upépe. Upépe ae Judá oñemboguejypa ha ogueraha hag̃ua tembiguáiramo. Kóva hína pe ñepyrũmby ojehechaukáva mokõivéva ta’angakuérape, 1843 ha 1850 guápe, umi Sister White omoneĩva hekopete hag̃ua. Smith omoñepyrũ pe ñemboguejy hag̃ua Daniel capítulo ochope, versículo trecepe, Sedequías reheve, pe mburuvicha guasu paha Judá gua. Sedequías ha’e va’ekue peteĩ huísio oho hag̃ua mbeguekatúpe paha, ndaha’éi ñepyrũmby. Sister White ohechauka Manasés jejapyhy Babilóniape ha’e hague peteĩ “earnest” umi mba’e oútavape g̃uarã. Peteĩ “earnest” ha’e peteĩ ñepyrũmby jehepyme’ẽ rehegua, ha ohechauka peteĩ jogua ñepyrũ oguerekótava ambue jehepyme’ẽ kuéra upe rire.

Manasés ohechaukaava’ekue pe “ñepyrũrã” omoñepyrũ va’ekue pe “ñe’ẽ vai” umi “mokõi ha poapy jey” rehegua, ha’éva pe “pochy paha”; pe “pochy peteĩha” katu oñepyrũma va’ekue pe mburuvichakuéra yvykuéra yvategua gotyogua ojegueraha jave ñembyasyrãme ary 723 a.C. Upéi, Jehoiaquim oñemongu’e hag̃ua guive, Daniel ojegueraha jave ñembyasyrãme, umi setenta ary ñembyasyrãme Jeremías ohechauka va’ekue oñepyrũ ary 606 a.C.-pe. Mokõi mburuvicha rire Jehoiaquim-gui, Jerusalén oñehundi, ha pe mburuvicha paha Judagua, Sedequías, ohecha imembykuéra ojuka ramo henondépe; upéi oñeipe’a chugui hesa ha ojegueraha ñembyasyrãme Babilóniape.

Smith ome’ẽ opaite pe juicio progresivo Zedequíaspe ha oiporu Zedequías juicio pe prueba-ñe’ẽrã ramo he’ipyre hag̃ua. Pe juicio Zedequías rehegua, ha’éva pe “mburuvicha aña ha marangatu’ỹva”, ohechauka porãkuri Judá koróna ojeipe’ataha Cristo ou peve omopu’ã hag̃ua peteĩ reino. Smith he’i: “ha’ekuéra oĩ yvy arigua pokatu guýpe, ha oĩta upéicha David guapyha oñemopu’ãjey peve,—pe ijára tee, pe Mesías, pe Mburuvicha Py’aguapýva, ou peve, ha upérõ oñeme’ẽta chupe.” Ára 22 jasypa 1844-pe, oñembotývo Daniel capítulo siete, ha umi versículo trece ha catorce, Cristo, ojehechaukáva Yvypóra Ra’y ramo, ou Túva renondépe oñeme’ẽ hag̃ua chupe peteĩ reino.

Hermana White omboaje Daniel kapítulo siete, ha umi versíkulo trece ha catorce oñekumpli hague 22 jasypa, 1844-pe.

Smith noñe'ẽi pe mba'e iñimportantevévare, ha'éva “paha paha pe pochy rehegua”. Ojehekýi pe principio bíblico ohechaukáva Judá oñemomba'e hague hese Manasés tiémpope, ha pe jejegueraha hag̃ua tembiguáiramo, oñepyrũva mokõi mburuvicha guasu Zedequías mboyve, avei ohechauka Judá oĩma hague Babilonia poguýpe Zedequías og̃uahẽ mboyve ijapyra rehe. Ko'ã jeheja hesakãitereívape, ha'e nevertheless he'i gueteri: “ko'ápe oĩ pe período Tupã pochy hag̃ua heteve ijeheguigua tavayguakuéra rehe; pe período pe santuario ha pe aty oñembohasáva py guýpe.” Upévare, ha'e directamente ombojoaju “pe período Tupã pochy rehegua” Daniel capítulo ocho rehe, ha pe porandu versículo trece peguápe, “araka'e peve.” Pe mbohovái versículo catorcepe, ha'e va'ekue 22 jasypa 1844 peve.

Pe ñemyasãi Babilóniape tembiguáiramo peteĩ tembiasakue mbeguekatúva oñepyrũva’ekue ary 677 a.C.-pe, ha oseguíva’ekue 1844 peve. Upe ára pukukue ojokupyty mokõi su cincuenta ary ha mokõipa, ha upéva hína, añetehápe, umi “siete tiempos” Levítico mokõipa poteĩme. Upe ára pukukue opa hague 22 jasypa 1844-pe ome’ẽ vaʼekue Daniélpe peteĩ mokõiha testígo pe “mar’eh visión” rehegua umi dos mil trescientos kaʼaru ha pyhareve rehe.

Gabriele oje’e hag̃ua Daniel-pe oikũmby hag̃ua pe visión, ha pe Gabriele ojapóva hína kuri ome’ẽ peteĩ mokõiha testígo 22 jasypa 1844 rehegua, ára paha ramo. Ndaha’éi mante ome’ẽ hague peteĩ mokõiha testígo omopyendávo pe ára umi mokõivéva marandu arandupy rehegua oñekumpliha hag̃ua, síno Smith hekoitépe ohechauka haguéicha, pe ára pukukue ojoajúva pe mokõiha testígo ndive 1844 rehegua, oñemombe’u kuri versíkulo 13-pe, pe tiémpo pe santuario ha pe ehérsito oñemombo hag̃ua yvýre ha oñembohasa asy hag̃ua. Pe porandu versíkulo 13-pe ha’e: “Mboy tiémpopa pe visión pe sacrificio ára ha ára rehegua, ha pe angaipa ñembyai rehegua, ome’ẽ hag̃ua mokõivéva pe santuario ha pe ehérsito oñemombo hag̃ua yvýre?” Upéva pe tiémpo pukukue ha’eva’ekue umi “siete tiempo” Levítico 26-pe.

Smith ndohecháiva térã ojeporeka hag̃ua, ha’e vaekue pe “póchy” oĩva pe versíkulo diecinueve-pe, ha’eha pe “paha” upe póchy rehegua. Oĩramo peteĩ “paha”, upéicharõ oĩ avei peteĩ “ñepyrũ”, ha Daniel omombe’u araka’épa opa pe “póchy ypykue”, capítulo once-pe. Ha’e ohechauka pe papado oguapýva mburuvicha guasu ramo pe Edad de las Tinieblas aja, ha he’i pe papado oñakãrapu’ãtaha pe póchy oñemohu’ã peve, térã opa peve.

Pe mbohapy pa teĩha verso ojehechakuaa heta hendáicha ha’eha pe verso apóstol Pablo omombe’uporã jeyva’ekue iñe’ẽme hag̃ua ikuatia mokõiha Tesalonicaguápe.

Pe “kuimba’e angaipa rehegua”, ha’éva avei “ñehundi ra’y”, ha “omoĩva ijupe opavave Tupã hérava térã oñemomba’égui ári”, ha’e avei pe “mburuvicha guasu” “ojapótava oipotaháicha; ha omopu’ãta ijupe, ha oñembotuicháta opa tupã ári”. Mokõivéva jehaipyre oñe’ẽ Roma pápa rehe. Daniel ohai pe pápa osẽ porãtaha, he’iséva omotenondetaha, pe “pochy” ojehupyty peve. Pe pochy, versíkulo mbohapypa poteĩhápe, oĩva’ekue “oñedetermina” va’ekue. Pe ñe’ẽ “oñedetermina” he’ise “ojekutu hag̃ua”.

Pe papado orresivi pe “herida mortal” ary 1798-pe, ha upe jave pe “primer indignación” oñemohuʼã térã opa. Pe ñeʼẽ “oñemohuʼã” heʼise opa térã cessa. Pe paha “pe indignación”-gui capítulo ocho-pe, ha versículo diecinueve-pe, ohechauka pe opaha pe período pe santuario ha pe hueste oñembohasa hag̃ua yvýre. Upéva opa 1844-pe, ha pe indignación “primera” katu opa 1798-pe.

Pe “pahague py’aro paha” opa vaekue ary 1844-pe, mokõi su kuatia po mokõi ary rire mburuvicha guasu Manasés-pe ogueraha rire Babilóniape umi asirio ary 677 Cristo mboyve. Pe “tenondegua” py’aro opa vaekue ary 1798-pe, mokõi su kuatia po mokõi ary rire pe tetãnguéra yvategua Israel-gua ogueraha rire tembiguáiramo umi asirio ary 723 Cristo mboyve.

Oĩ hetave mba’e he’íva pe “siete tiempo” kañymby rehegua Daniel arandukápe, ha upéva ñañe’ẽta ñane artíkulo oúvape.