Ñamombe’u hína pe “siete tiempo” Levítico veintiséis-gui, ojehechaukaháicha Daniel arandukápe. Jajapo upéva pórke peteĩva umi característica profética pe “siete tiempo”-gua ha’eha ombojekuaaha pe “ita ñepyso” umi omopu’ãva omboykéva’ekue. Adefini hína pe ita ñepyso ojehechaukáva Escritúrape peteĩ añetegua ramo ikatúva ojehecha, hákatu ndojehechái. Umi ohecháva guarã, ha’e peteĩ mba’e hepyetereíva; umi ndohecháivape guarã katu, ndaha’éi añónte pe mba’e ipype oñepysõva, ha’e avei pe ita omongu’ipa hag̃uáicha chupekuéra.

Cristo opresentárõ guare pe ita omombo vaekue umi omopu’ãhára, ohechauka pe ita akãgua oikóta hague pe esquina akã. Pe marandu pe ita oñemboyke vaekuére Escrituras-pe tapiaite oñe’ẽ Ñandejára ohasávo peteĩ tetã yma guare pacto-gua ykére, ha upe jave avei Ñandejára oikeha pacto-pe peteĩ tetã ndaha’éi vaekue yma Ñandejára retã.

Jesús he'i chupekuéra: Araka'eve piko ndapeleeséi va'ekue Ñandejára Ñe'ẽme: “Ita umi omopu'ãva ohejareíva, upevaite oiko akã itáramo eskinápe; kóva Ñandejáragui ou, ha ñanemandu'ápe iporãiterei ñanembopy'aguapýva”? Upévare ha'e peẽme: Ñandejára Rréino ojeipe'áta pendehegui, ha oñeme'ẽta peteĩ tetã ome'ẽva hi'a. Ha oimeraẽva ho'áva ko ita ári, oñembyaíta; ha oimeraẽva ári ha'e ho'áva, omongu'itĩmbáta chupe. Mateo 21:42–44.

Peteĩha “aravo marandu” William Miller oguahẽ hag̃ua hese umi ánhel marangatu rupi, ha’e va’ekue pe “pokõi aravo” Levítico mokõipa poteĩme. Adventísmo Laodiceagua omoñepyrũ pe tembiapo omboguejy hag̃uáicha umi añetegua ypykue Tupã ombyaty va’ekue Miller rembiapo rupive, omboykévo pe peteĩhaite Miller ojuhu va’ekue. Añetehápe, oimeraẽ ta’anga marandu rehegua peteĩ fundamento marangatu rehegua ha’e peteĩ ta’anga Cristo rehegua, ha’éva “Ita”; upévare pe “pokõi aravo” oñemboyke hague ary 1863-pe ndaha’éi añoite omombe’úva pe ñepyrũ umi añetegua ypykue oñemboyke hag̃uáicha, síno ohechauka avei peteĩ ñemboyke Cristo rehe. Oiko haguéicha Cristo testimónio rehe pe ita oñemboyke va’ekue, Pedro avei ombojekuaa peteĩva umi marandu’ẽ oñembojoajúva pe ita fundamento rehe ha’eha ipahápe oikótava “akã esquina pegua”.

Upévare avei oĩ Ñandejára Ñe’ẽme he’íva: Péina ápe, amoĩ Siónpe peteĩ ita pyenda iñakãva, poravopyre, hepyetereíva; ha upe ojeroviáva hese ndaikatúi hag̃ua oñemotĩ. Upévare peẽ pejeroviáva guarã ha’e iporãiterei; ha umi naiñe’ẽrendúivape guarã, pe ita umi omopu’ãva omboykéva, upeite oiko pe eskinápe iñakãvarã, ha peteĩ ita omoñepysangáva, ha peteĩ ita guasu omoñeporandúva; ha’ekuéra oñepysanga Ñandejára Ñe’ẽ rehe, naiñe’ẽrendúigui; upévarã voi oñemoĩmava’ekue. Peẽ katu peẽ peteĩ ñemoñare poravopyre, peteĩ saserdóte ruvicha gua’u, peteĩ tetã marangatu, peteĩ tavayguakuéra ijojaha’ỹva; ikatu hag̃uáicha pemombe’u umi mba’eporãite upe penehenóiva pytũmbygui hembipe porãite hag̃uápe: peẽ yma ndapeikói peteĩ tetã ramo, ko’ág̃a katu peiko Tupã retã ramo; peẽ yma ndapehupytýi poriahuvereko, ko’ág̃a katu pehupytyma poriahuvereko. 1 Pedro 2:6–8.

Ita angapy oĩva Adventismo ñepyrũmbyme, oiko pe akã angulargua. Isaías oĩ peteĩ ñe'ẽme Cristo ha Pedro ndive, ha Isaías oiporu pe ita angapy ohechauka hag̃ua peteĩ tavayguakuéra joaju oñemboykéva peteĩ tavayguakuéra pyahu ñemoĩme hag̃ua pe ñe'ẽme'ẽ pyahu. Itestimóniope ha'e ohechauka peteĩ aty ojapóva peteĩ ñe'ẽme'ẽ mano ndive, ha oguerohoryva'ekue peteĩ japu. Pe japu oguerohoryva'ekue hikuái, ha'e pe japu Pablo ohechauka hag̃ua oguerúva mbotavy guasu umi ojapóva ñe'ẽme'ẽ mano ndive ári, ndojapói haguére pe añetegua mborayhu.

Upévare pehendu pe Tupã Ñandejára ñe’ẽ, peẽ kuimba’e ñembohoryhára, peẽ pejopy vaʼekuéva ko tavayguakuéra oĩva Jerusalénpe. Pende ere rupi: “Ore rojapo peteĩ ñeʼẽmeʼẽ ñemanóndi, ha añaretã ndive roñemoĩ peteĩ ñeʼẽme; ohasávo ore ári pe ñembyasy guasu osyryrýva, ndohasamoʼãi ore rehe; japoguýgui japu rehe ore ñemoʼãrã, ha ñembotavy guýpe roñemokañy.” Upévare péicha heʼi Tupã Ñandejára: “Péina ápe, amoĩ Siónpe peteĩ ita pyenda-rã, peteĩ ita oñehaʼãmava, peteĩ ita iporãitereíva esquina principal-rã, peteĩ pyenda hatã ha jeroviaha; pe ogueroviáva ndopyta moʼãi pyaʼe hag̃ua. Huísio amoĩta ñembojoja hag̃ua peteĩ línea-pe, ha tekojoja peteĩ plomada-pe; amandáu oitypáta pe japu rehegua ñemoʼãrã, ha y osyryrýva ojahoʼipáta pe kañyha. Ha pende ñeʼẽmeʼẽ ñemanóndi oñembyai hag̃ua, ha pene ñeʼẽme añaretã ndive ndopytamoʼãi; ohasávo pe ñembyasy guasu osyryrýva, upéramo peẽ peñemboguejýta hese.” Isaías 28:14–18.

Pe “siete tiempo” oñemokañy japu guýpe, ha Tupã ohasa rire Yvyra Ñe’ẽme’ẽ yma guare tavayguakuéra ykére ha oike ñe’ẽme’ẽme umi cien cuarenta y cuatro mil ndive, pe ita yma guare ojepoi vaʼekue kórner pegua ojupi hag̃ua pe “akã” ramo pe kórnerpe. Umi ontendéva ko añetegua hag̃ua, iporãiterei, ha umi noikũmbýivape g̃uarã, pe ita oikóva pe kórner akã ramo ndahaʼéi añónte ombovu chupekuéra, síno ñe’ẽjoajúpe oiko avei ichuguikuéra pe ita oñemoĩva hiʼári hag̃ua.

Daniel kuatiañe’ẽme, kapítulo 8, versíkulo 19-pe, jajuhu pe “paha paha” pochy rehegua, upéicha ojekuaaukávo tekotevẽha avei oĩ peteĩ “ñepyrũ paha” pe pochy rehegua. Pe ára pukukue 677 Cristo mboyve guive, 22 jasypa 1844 peve, ohechauka pe tiémpo pe santuario (ha pe ehérsito) oñembohasáva guýre. Ha pe papado katu oprosperava’erã pe pochy oñembotýta peve, he’iháicha Daniel kapítulo 11, versíkulo 36-pe. Pe pochy paha kapítulo 8-pe ohechaukáramo peteĩ ára pukukue paha, upéicharõ pe pochy paha kapítulo 11-pe avei ohechauka peteĩ ára pukukue paha. Kóva ha’e pe Biblia hesakã porãva ombo’éva, jepe ko añetegua oñeñomi hag̃ua japu rupive umi omanóva ndive ojapo va’ekue peteĩ ñe’ẽme’ẽ.

Mokõive mokõivéva pe paha royrõ ohechauka peteĩ aravo peteĩchagua paha, mokõivéva ningo ojehu va’ekue peteĩcha ñehundi peteĩchaguágui, ha’éva mokõi mil po cincuenta ary pukukue ñemosarambi, jejapyhy ha tembiguái reko. Pe tetãnguéra yvate gotyogua raẽvete ohasa pe ñemosarambi, jejapyhy ha tembiguái reko “siete tiempos” rehegua, ary 723 a.C. jave, pe mburuvicha guasu Asiria-pegua ogueraha chupekuéra prisionéroramo. Pe tetãnguéra yvy gotyogua ohasa avei upeichaite ary 677 a.C. jave. Jeremías omoneĩ ko añetegua.

Israel ha’e peteĩ ovecha isarambíva; umi león omosarambi chupe: tenonderã rréi Asiria pegua ho’u chupe; ha pahápe ko Nabucodonosor, Babilonia rréi, omopẽ ikãngue. Jeremías 50:17.

Jeremías ohechauka peteĩ juicio oho hag̃ua mbeguekatúpe. Umi asirio ogueraha pe reino yvategua áño 723 a.C.-pe; upéi ogueraha hikuái Manaséspe Babilóniape, hóga guasu táva-pe, áño 677 a.C.-pe. Upéi Nabucodonosor ogueraha Joacim-pe, ha upéicha ojehechauka ñepyrũrã umi setenta áño ñembyasy hag̃ua cautiverio-pe áño 606 a.C.-pe. Upéi Nabucodonosor ogueraha Sedequíaspe ha ohundi Jerusalénpe áño 586 a.C.-pe.

Pe rréino del sur oñemomarandu vaʼekue ohasa vaʼerãha pe destino peteĩchagua rréino del norte ndive, osegíramo hembiapo vai ha heko puʼakápe. Pe juicio oúva rréino del norte ári oñembotýta vaʼerã avei rréino del sur ári, ha pe símbolo upe juicio rehegua hína peteĩ línia ojepyso vaʼerã Judá ári. Isaías testimoniope, haʼe vaʼekue mante “pe línia”, péro pe pasáhe oúvape, “pe línia” hína “Samaria línia”.

Upévare péicha he’i Tupã Ñandejára Israel Jára: Péina ápe, che aguerúta Jerusalén ha Judá ári peteĩ mba’e vaiete, opavave ohendúva hese, mokõivéva ijapysa ryrýita. Ha aipysóta Jerusalén ári Samaria ñeha’ãha, ha Acab róga plomada; ha amboguepáta Jerusalén peteĩ kuimba’e ojohéi hag̃ua peteĩ tembipuru, ojohéipa rire ojere hag̃ua ijapyte gotyo. Ha ahejáta che erensia rembyre, ha ame’ẽta chupekuéra ija’e’ỹhára pópe; ha oikóta hikuái tembi’urã ha mba’e jeguatarã opa ija’e’ỹhára kuérape g̃uarã; pórke ha’ekuéra ojapo va’ekue ivaíva che resa renondépe, ha chembopochy, ára itúva kuéra osẽ hague Egipto guive ko árape peve. 2 Reyes 21:12–15.

Mokõi ñe’ẽ profético oĩ umi versíkulo oñemombe’úma vaʼekuépe ha tekotevẽ ojehecha hag̃ua. Peteĩha ha’e nambi ryryi, ha ambue katu ha’e aplomada. Koʼã versíkulope avei ojehechauka Samaria lína haʼeha Ahab róga aplomada. Pe lína ha pe aplomada ha’e tembipuru jehusgarã, ojeporúva ñemopuʼã rembiapópe. Umi versíkulope ojekuaa hag̃ua pe jehusga ojeguerekovaʼekue pe tetãnguéra yvate gotyo rehe, ojehechaukáva Samaria ha Ahab róga ramo, og̃uahẽtaha avei Judá ha Jerusalén ári. Pe ñeʼẽmondo peteĩva omoĩrõ guare pe ñehenói, pe tetãnguéra yvate gotyo pegua Israel rehe ojeike vaʼekuéma, oñemombaʼéma, oñehundíma ha oguerahapyréma tembiguáiramo. Tupã jehusga marandu omoheñói nambi ryryi umi ohendúvape pe ñehenói. Mokõivéva, pe aplomada ha pe nambi ryryi, ojejuhu mbohapy jey peteĩteĩ Escritúrape. Káda kásope, umíva ohechauka Tupã pochy hendýva Ipuévlo tee rehe.

Ha Ñandejára ou, ha oñembo’y, ha ohenói ambue jeyguáicha: Samuel, Samuel. Upérõ Samuel ombohovái: Eñe’ẽ; ne rembiguái niko ohendu. Ha Ñandejára he’i Samuel-pe: Péina ápe, ajapóta peteĩ mba’e Israel-pe, upéva rehe opavave ohendúva ijapysakuéra ryrýita. Upe árape ahupytýta Eli rehe opa mba’e ha’e va’ekue hóga rehegua; añepyrũvo, amohu’ãta avei. 1 Samuel 3:10–12.

Eli róga ñehundi hague ha’e pe profesía ojapótava mokõivéva apysa ryrýi opavavépe ohendúvape. Apysa ryrýi, Samuel tiempope, ohechauka Eli róga ohasaha. Pe ñe’ẽmondo oñeme’ẽva’ekue Sámuelpe oñekumpli hague ha’e Eli róga ñehundi ha Samuel oñemopyenda profétaramo. Samuel ohechauka peteĩ tetãygua aty, Pedro he’iháicha, yma ndaha’éiva’ekue Tupã retãyguakuéra, ha koʼág̃a katu ha’e; pórke Samuel oñemopyenda ramo guare profétaramo, Eli róga oñehundi. Jeremías avei omombe’u peteĩ huísio Jerusalén mburuvichakuéra rehegua ojapóva apysa ryrýi.

Ha peje: Pehendúke Ñandejára ñe'ẽ, peẽ Judá mburuvichakuéra ha Jerusalén-pegua kuéra; péicha he'i Ñandejára ipu'akapáva, Israel Jára: Péina ápe, che aguerúta mba'evai ko tenda ári, ha opavave ohendúva upéva, hapykuerépe ijapysa ryryíta. Jeremías 19:3.

Mbohapy ñe’ẽñemi ohóva apysa ryryire rehegua ojoaju peteĩ tavayguakuéra joajupy ndive, haʼekuéra ojapo vaʼekue peteĩ ñeʼẽmeʼẽ mano ndive ha upéi oñembyaipa hese kuéra, oñemombaʼe hag̃ua, oñehundi, oñemosarambi, ha ojegueraha tembiguáiramo. Pe apysa ryryi haʼe Tupã pochy ñembojovake raʼanga, ha upe ñembojovake raʼanga avei ojehechauka mbohapy jey Ñandejára Ñeʼẽme, ñeʼẽ “plummet” rupive. Ñamoñeʼẽma hague Mokõiha Reyes ha Isaías-pe, péro oĩ gueteri ambue ñeʼẽñemi “plummet” rehegua Ñandejára Ñeʼẽme, ha upe ñeʼẽñemíme pe ñeʼẽ plummet oñembohasa ambue ñeʼẽ hebreo-gui, ndahaʼéi mokõi ñeʼẽñemi mboyvegua-gui.

Ha pe ánhel oñe’ẽva’ekue chendive ou jey ha chembopáy, peteĩ kuimba’e okegui oñembopáyháicha. Ha he’i chéve: Mba’e piko rehecha? Ha ha’e: Ama’ẽma, ha péina ápe peteĩ candelabro óro memeteva, peteĩ mba’yru iñakã ári, ha hi’ári umi siete lámpara, ha siete tubo umi siete lámparape g̃uarã, oĩva iñakã ári. Ha mokõi olívo yvyra hi’ypýpe, peteĩ mba’yru akatúa gotyo ha ambue asu gotyo. Upémarõ ambohovái ha añe’ẽ pe ánhel oñe’ẽva’ekue chendivepe, ha’e hag̃ua: Mba’épa ko’ãva, che ruvicha? Upérõ pe ánhel oñe’ẽva’ekue chendive ombohovái ha he’i chéve: Ndereikuaái piko mba’épa ko’ãva? Ha ha’e: Nahániri, che ruvicha. Upérõ ha’e ombohovái ha oñe’ẽ chéve, he’ívo: Kóva hína Ñandejára ñe’ẽ Zorobabelpe g̃uarã, he’íva: Ndaha’éi mbarete rupive, ni pu’aka rupive, che Espíritu rupive añoite, he’i Ñandejára de los ejércitos. Mávapa nde, yvyty guasu? Zorobabel renondépe nde reikóta peteĩ ñu porãme; ha ha’e oguenohẽta pe ita akã rehegua, sapukái reheve, he’ívo: Tupã gracia, gracia toĩ hi’ári. Avei Ñandejára ñe’ẽ ou chéve, he’ívo: Zorobabel po omopyenda ko óga; ha ipo voi avei omohu’ãta chupe; ha reikuaáta Ñandejára de los ejércitos chembou hague pene rendápe. Mávapa ningo omboykéva umi mba’e michĩva ára? Ha’ekuéra ovy’áta ha ohecháta pe plomada Zorobabel pópe, umi siete ndive; umíva hína Ñandejára resa, oikóva ohesa’ỹijo hag̃ua opa yvy ape ári. Upérõ ambohovái ha ha’e chupe: Mba’épa umi mokõi olívo yvyra oĩva pe candelabro akatúa gotyo ha asu gotyo? Ha ambohovái jey ha ha’e chupe: Mba’épa ko’ã mokõi olívo rakã, umi mokõi tubo óro rupive oñohẽva hikuái ijeheguiete pe aséite óro? Ha ha’e ombohovái chéve ha he’i: Ndereikuaái piko mba’épa ko’ãva? Ha ha’e: Nahániri, che ruvicha. Upérõ he’i: Ko’ãva hína umi mokõi oñeunhíva, oĩva pe Yvy tuichakue Jára ykére. Zacarías 4:1–14.

Pe ñe’ẽ oñembohasáva “plummet” ramo 2 Reyes ha Isaías 28-pe, ha’e “mishqâl”, ha he’ise peteĩ pohýi. Mokõive pasáhepe peteĩ pohýi (plummet) oñemoĩta pe líñape. Pe pohýi ha’e upe ojeporúva balánzape, ha ohechauka juicio. Pe línea oguerekóva peteĩ pohýi ha’e peteĩ línea de juicio. Samaria línea ha’e pe ára “siete tiempos”, térã mokõi mil poteĩsa cien ha mokõi pa ary. Upe mismo período de tiempo oñemoĩta va’ekue pe reino del sur ári, upe oñemoĩ haguéicha pe reino del norte ári. Mokõivéva línea paha ojehechakuaa Daniel arandukápe, térã pe indignación paha paha ramo, térã pe indignación peteĩha paha ramo. Upe período oñerrepresenta Daniel-pe ramo pe tiempo Jerusalén ha pe ejército oñembohasátaramo pytĩmby guýpe umi mokõi poder devastador pagánismo ha papalismo rupive. Mokõive período oñepyrũta umi itáva guasu teéva oñeinvadi, oñeconkista, oñehundi ha hogayguakuéra oguerahaha tembiguáiramo.

Péro Zacarías-pe, pe ñe’ẽ “plummet” oñemoheñói mokõi ñe’ẽ hebreo joaju rupive. Peteĩha ñe’ẽ ha’e “’eben”, ha he’ise “omopu’ã hag̃ua”, ha avei he’ise “ita”. He’ise “ita ojeporúva ñemopu’ãrã”. Upéi upe ñe’ẽ oñembojoaju pe ñe’ẽ hebreo “bedı̂yl” ndive, he’iséva “omboja’o térã ombojoavy”. Pe “plummet” Zacarías-pe ha’e pe ita hi’ári oñemopu’ãva ha omoheñóiva mboja’o ha ñembojoavy. Pe ñemboja’o oĩ mokõi aty adoradór kuéra apytépe; peteĩ aty ovy’áva ohechávo pe ita, ojapóva chugui i esquina akã, ha hi’ári omopu’ãva, ha ambue katu ndohecháiva, omboykéva, ipysyrõva hese, ha ipahápe oñembyaíva hese, upéva upéi oikóva ichugui i akãita térã ita oñeñotỹhague. Peteĩ aty ojapo peteĩ ñe’ẽme’ẽ tekovéndi, ambue katu peteĩ ñe’ẽme’ẽ ñemanóndi.

Zacarías rembiasakuepe, Israel yma guare osẽramoite vaʼekue Babilóniagui omopuʼã jey ha omyatyrõ hag̃ua Jerusalén. Zorobabel oñemoĩ vaʼekue gobernador ramo, ha haʼe vaʼerã oisãmbyhy pe tembiapo. Haʼe omoĩ pe ita pyenda pe tembiapo ñepyrũme, ha omoĩ pe ita akã, térã pe ita pahaite, pe tembiapo pahápe. Zorobabel heʼise “Babilonia ñemoñare”. Opa umi profesía ohechauka umi ára paha, ha Zorobabel réra haʼe pe símbolo pe tembiasakue ángel peteĩha marandu rehegua, oñemoĩrõ guare pe ita pyenda, ha hérava avei pe símbolo pe ángel mbohapyha marandu rehegua, oñemoĩrõ guare pe ita akã, térã pe ita pahaite. Pe jehechauka Espíritu Santo ñehẽ oñehẽkuaáva, tahaʼe pe movimiento peteĩhápe térã pe mokõihápe, ojehechauka Zorobabel rérape (Babilonia ñemoñare), pórke upéva ohechauka pe marandu ohenóiva pe generación pahaitépe “Babilonia ñemoñare” apytégui, osẽ hag̃ua. Upéva ohechauka pe marandu Pyhare Mbyte Sapyʼa rehegua oiko vaʼekue pe movimiento peteĩhápe, ha oikótamava pe movimiento pahápe, Sapukái Hatãme.

Mokõi olivoty, mokõi olivo rakã, ha umi mokõi ungidova ohechaukáva umi mba’yrupe oñehẽhápe pe aceite umi mokõi tubo órova rupive:

“Umi unhído oñembo’ýva Yvy tuichakue Jára ykére, oreko pe tenda ymave oñeme’ẽva’ekue Satanás-pe kerubín oñuãhára ramo. Umi marangatu ojeréva itróno jerére rupive, Ñandejára omantene peteĩ ñomongeta tapiaite yvy arigua ndive. Pe aséite óro rehechauka pe grásia rupive Tupã ome’ẽva umi creyénte lámpara-kuérape ani hag̃ua overa’ỹ ha oñembogue. Ndaha’éiramo ko aséite marangatu oñeñohẽva yvágagui Tupã Espíritu marandu-kuéra rupi, umi mba’evai rembiguái-kuéra oguerekóta control completo yvypóra rehe.”

“Ñandejára oñemboyke hag̃ua ñemomba’e ñandéve ndajarresivíri ramo umi marandu ha’e omondóva ñandéve. Péicha ñamboyke pe aséite órova ha’e oityséva ñande ángape, oñembohasa hag̃ua umi oĩvape pytũmbýpe. Ág̃a og̃uahẽ vove pe ñehenói: ‘Péina, ou pe noviomáva; pesẽ pejotopa hag̃ua hese’, umi ndohupytýiva’ekue pe aséite marangatu, umi nomombaretéiva’ekue Cristo grásia ipy’apýpe, ojuhúta, umi virhen itavýicha, noĩriha oñembosako’ípe ojojuhu hag̃ua Ijára ndive. Ndojoguerekói ijehegui pe pu’aka ohupyty hag̃ua pe aséite, ha hekove oñehundipa. Péro ojejerure ramo Ñandejára Espíritu Santo rehe, ñañembo’e ramo, Moisés ojapo haguéicha: ‘Ehechauka chéve nde gloria’, Ñandejára mborayhu oñeñohẽta ñane korasõme. Umi kuã órogui, pe aséite órova oñembohasáta ñandéve. ‘Ndaha’éi mbarete rupive, ni pu’aka rupive, che Espíritu rupive katu, he’i Ñandejára Ipoderosóva.’ Oñehupytyvo pe Kuarahy Tekoporã rehegua resape hendyveréva, Ñandejára ra’ykuéra omimbi tesape hag̃uáicha ko yvy ape ári.” Review and Herald, July 20, 1897.

Zacarías oporandu meme mávapa umi mokõi olivoty yvyramáta rehe, upéicha omoĩ hag̃ua en atención umi opaichagua símbolo umi mokõi testígo rehegua. Hermana White omombe’u umi mokõi olivoty yvyramáta ha’eha umi mokõi testígo Apocalipsis 11-peguáva.

“Mokõi testígo rehegua, maranduhára he’i avei: ‘Ko’ãva hína umi mokõi olívo yvyra ha umi mokõi kandeléro oĩva yvy Jára renondépe.’ ‘Nde ñe’ẽ,’ he’i pe salmista, ‘ha’e peteĩ lámpara che pykuérape g̃uarã, ha peteĩ tesape che rape peve g̃uarã.’ Apocalipsis 11:4; Salmo 119:105. Umi mokõi testígo ohechauka Ñandejára Ñe’ẽryru kuéra Antiguo ha Nuevo Testamento-peguáva.” The Great Controversy, 267.

Zacarías oikuaase mba’éichapa pe mokõi testígo hína. Revolución Francesa-pe haʼekuéra hína pe Antiguo ha pe Nuevo Testamento. Ojehechauka chupekuéra Moisés ha Elías-ramo, ojejukáva távape pe mymba vai rupive, osẽva pe yvykua pypuku’ỹva guive. Haʼekuéra ohechauka pe ministerio Future for America-peguáva, ojejukáva 18 de julio de 2020-pe.

Ñepyrũmby kapítulo-pe, Zacarías oñemombáy rire, umi kanguekue piru omanómava oñembyaty ramo jepe, ha ndorekói gueteri tekove, Gabriel oporandu: “Mba’e piko rehecha?” Zacarías omombe’u mba’epa ohecha va’ekue, ha upéi oporandu: “Mba’épa ko’ãva, che Ruvicha?” Gabriel omomba’e guasu pe porandu rehegua, ombohováivo Zacarías porandu ambue porandu rupive. Ha’e oporandu Zacarías-pe: “Ndereikuaái piko mba’épa ko’ãva?” Upéi Gabriel ombohovái: “Kóva hína Ñandejára ñe’ẽ Zorobabel-pe guarã, he’íva: ndaha’éi mbarete rupive, ni pokatu rupive, síno che Espíritu rupive, he’i Ñandejára ipu’akapáva.”

Ñandejára Ñeʼẽ oñemeʼẽvaʼekue Zorobabélpe haʼe vaʼekue: “Ndahaʼéi mbarete rupi, ni puʼaka rupi, che Espíritu rupive ae. Mávapa nde, yvyty guasu? Zorobabel renondépe nde reikóta peteĩ ñu: haʼe oguenohẽta ita akãguasu upéva sapukái reheve, heʼívo: Tupã mbaʼeporã, Tupã mbaʼeporã toĩ hese.”

Zorobabel, mburuvicha guasu, ohechauka pe mensahéro ombosako’íva tape ñepyrũrã ha paha rembiasakue-pe, henondépe yvyty oiko hag̃uáicha peteĩ ñu peve. Isaías omombe’u upe mensahéro rembiapo ha he’i ha’e “ombosako’íta peteĩ tape porã yvy ojeiko’ỹháme ñandejárairã”, ha ojapóta “opa ñu pypuku” “opu’ã hag̃ua”. Upéicha avei ojapóta “opa yvyty ha yvyty’i” “oguejy hag̃ua”, pe “yvyty guasu” Zorobabel mburuvicha guasu renondépe “oikóta peteĩ ñu hag̃ua”.

William Miller marandu “siete tiempo” rehegua oñeme’ẽ chupe Tupãgui. Zorobabel ohechauka William Miller-pe omoĩva’ekue “siete tiempo” ita ypy, ha avei ohechauka umi po “oguenohẽtava pe ita akã” rehe “sapukái reheve, osapukái ha he’i hag̃ua, Gracia, Gracia chupe.” Pe ñe’ẽ “gracia” mokõive jey je’e ohechauka pe marandu Pyhare Mbytegua Sapukái rehegua. Pe “sapukái” ohechauka upe marandu peteĩchagua ojehechaukáva pe mbohapyha ánhel sapukái hatãme, ha pe “osapukái” ohechauka Pyhare Mbytegua Sapukái. Pe pasáhe tuichakue oñe’ẽ pe marandu Pyhare Mbytegua Sapukái rehe. Oñe’ẽ umi kuñataĩ rehe okeva’ekue manope Apocalipsis once tape rupi, upe ohasáva kanguekue yvyty guýpe kangue piru omanóva rehe rupi. Oñe’ẽ kangue piru omanóva ñemoingove jey rehe, ha oñe’ẽ pe “plomada” rembiapo proféticogua rehe umi kuñataĩ arandu ohecháva ha upéva rupi ovy’áva.

Upéi Zacarías he’i: “ha avei”. “Ha avei” he’ise oñemoĩha pe pasáhe oúva pe pasáhe mboyvegua ári. Kóva ojapo referencia pe principio profético rehegua “línea ári línea”. Pe ñomongeta mboyvegua ohechauka Tupã tavayguakuéra opáyha pyhare mbyte jave, ojehechaukáva Zacarías rupive. Pe ñomongeta mboyvegua heta jevy omomba’eguasu Tupã tavayguakuéra rembipota umi ára pahápe oikuaa hag̃ua mávapa umi mokõi testígo Apocalipsis kapítulo once pegua. Upéva ohechauka Zorobabel orepresentaha tembiapo pe primer movimiento-pe ha avei tembiapo pe movimiento pahaguápe. Ohechauka Zorobabel “po-kuéra” (ohechaukáva pu’aka yvypóra rehegua) omoĩ va’erãha ita pyenda ha pe iñakãita, péro ipo-kuéra rembiapo ojejapo va’ekue ha oñeñangareko hag̃ua ko’ág̃a peve añoite pe Consolador pu’aka divina rupive.

Pe ñomongeta oúva vaʼekue upe rire, oñemoĩvaʼerãva pe ñomongeta mboyvegua ári, ohechauka porã mbaʼéichapa, umi “Zorobabel po” omohuʼãvo pe tembiapo, upérõ Tupã tavayguakuéra ára pahápe oikuaáta “pe Ñandejára” “ombou hague” Gabrielpe, pe oguerúva tesape, “Tupã tavayguakuérape”. Haʼekuéra ohechakuaáta pe marandu yvagagua ñembohasa rape, haʼéva pe añetegua peteĩha ojehechaukáva pe Jesucristo Revelación rehegua ndive. Oñemboykévo pe marandu ha pe tembiapo Zorobabel rehegua, oñemboyke hína pe marandu oúva Gabriel-gui, haʼe oguerekovaʼekue Cristo-gui, ha Haʼe katu oguerekovaʼekue Túva-gui.

Upéi oñemyesakã mokõi aty omombaʼeguasúva. Peteĩ aty “omboykeʼi mbaʼe michĩva ára?” ambue aty katu “ovyʼáta” haʼekuéra “ohechávo pe aplomo Zorobabel popegua umi siete ndive” haʼéva “Ñandejára resa, oguata hag̃ua koʼápe ha upépe opa yvy ape ári.” Umi omboykeʼíva mbaʼe michĩva ára, omboyke hína William Miller rembiapo histórico, oñerrepresentáva pe “aplomo” rupive. Haʼekuéra oñembojoavy umi ovyʼáva ndive ohechávo pe “aplomo” Zorobabel popegua. Zacarías “aplomo” haʼe pe ita oñemopuʼã hag̃ua, oguerúva peteĩ ñembojaʼo. Peteĩ aty omboyke pe “aplomo,” ndogueroviái rupi ohecha hag̃ua pe “aplomo” Zorobabel popegua oĩha “umi siete” ndive. Pe ñeʼẽ “siete” oĩva pe “aplomo” ndive, haʼe upe hebreo ñeʼẽ añete hag̃ua oñembohasáva “siete veces” ramo Levítico mokõipa poteĩme.

Upéi Zacarías omombe’u jey mba’e añeteha, opáy vove, ndoikuaaiha mávapa umi mokõi testígo. Upévare oporandu jey: “Mávapa ko’ã mokõi olívo yvyramáta?” Ha upéi ombojevy jey upe porandu, oporandúvo: “Mba’épa ko’ã mokõi olívo rakã, umi mokõi tubo óro rupive oñohẽva pe aséite óro ijeheguiete?” Ha Gabriel omombarete pe porandu, ombohováivo jey Zacarías porandu peteĩ porandu rupive: “Ndereikuaái piko mba’épa ko’ãva?” upévape Zacarías ombohovái: “Nahániri.” Upérõ Gabriel he’i: “Ko’ãva hína umi mokõi oñeñohẽva’ekue aséite reheve, oĩva Ñandejára, yvy tuichakue Jára, ykére.”

Pe kapítulo oñepyrũ Gabriel omombáy hag̃ua Zacaríaspe ike guive. Upévare, Zacarías ohechauka umi vírgen oñemombáyva pyhare mbyte jave, ha umi vírgen oñemombáy vove, ojehechauka chupekuéra oguerekóva peteĩ mba’e pohýi eterei ikorasõme oñentende hag̃ua mba’épa ohechauka umi mokõi testígo oĩva Apocalipsis kapítulo once-pe. Opaite Biblia aranduka ojoaju ha opa Apocalipsis arandukápe. Opaite proféta oñemoĩ peteĩ ñe’ẽme, Tupã ndaha’éigui ñembyai apohare. Opaite proféta oñe’ẽ hetave umi ára paháre rehe, umi ára ha’ekuéra oikove hague rangue.

Gabriel oiporu pe principio Alfa ha Omega rehegua ohechaukávo Zorobabel omoñepyrũtaha ha omohu’ãtaha pe tembiapo templo ñemopu’ã rehegua. Ithembiapo ojehechauka omoĩha pe ita ñepyrũrã iñepyrũme ha pe ita akã rehegua ipahápe. Zorobabel ohechauka pe movimiento Millerita ha pe movimiento Future for America.

Pe mba’épa Gabriel omombe’u Zacaríaspe ha’e ko’ãga pe pyhare mbyte sapukái rembiapo, taha’e pe peteĩha ánhel ñemongu’épe térã pe mbohapyha ánhel ñemongu’épe, ojejapo Espíritu Santo pokatu rupive.

Ojejuháicha omano jave hikuái tapére, ko yvy tuichakue ovyʼa vaʼekue hetekuéra omano vaʼekuére; ha opuʼã jey rire katu, ko yvy tuichakue okyhyje, ha haʼekuéra ovyʼa. Ovyʼa hikuái ohechágui Zerubbabel pópe pe plomada umi “siete veces” rehegua. Pe plomada hína pe ita oñemopuʼãha hiʼári, ombojaʼóva umi arandu ha umi tavy hag̃ua.

Zacarías no dice “los siete”, sino “aquellos siete”. Ellos ven tanto dos mil quinientos veinte años de dispersión. La palabra traducida como “siete” es la misma palabra que se traduce como “siete tiempos” en Levítico veintiséis, y representa “la maldición” de la esclavitud que fue traída sobre ambos reinos, el del norte y el del sur, de Israel. El libro de Daniel identifica “aquellos siete” como una primera y una última indignación.

Ita angapyrã omoĩva’ekue William Miller ha’e va’ekue “umi siete tiempo”, ha ita akã omoĩva tercer ángel remiandu ha’e avei “umi siete tiempo”. Umi ovy’áva ohechávo “umi siete” pe Midnight Cry pahápegua ñemombáype, ohecháta peteĩ ñemboja’o ha peteĩ ñemomombyry pe iporãitéva ha pe ivaívagui. Pe iporãitéva ovy’áta oikévo peteĩ joaju hag̃uáme, ha pe ivaíva oikuaáta araka’eve rireiterei ndorekói hikuái pe aceite oguejýva’ekue umi mokõi tubo óro reheve. Pe añetegua oguerúva vy’a peteĩ atyme guarã, oikóta ambue atýpe guarã peteĩ ita ñepysangakuévarã, jepe oĩkuri ojehecha hag̃uáicha opavavépe umi ohechaséva’ekuépe.

Péichaite pe “mokõi poapy jevy” oiko vaʼekue peteĩ prueba ñepyrũrãme ary 1856-pe, Filadélfia Adventismo ojetransisionárõ guare Laodicéa Adventismo-pe, upéicha avei pe “mokõi poapy jevy” oiko jey peteĩ prueba opa hag̃uápe, upe Ladoicéa Adventismo ojetransisionaha Filadélfia Adventismo-pe. Pe prueba ñepyrũrãme oñefalla vaʼekue ary 1863-pe, oñemboykévo pe doctrina bíblica “mokõi poapy jevy” rehegua. Umi ofalláva pe prueba opa hag̃uápe ary 2023-pe, upéva ojapóta omboykégui pe experiencia ojejeruréva pe pohãno ojeporavóva pe “mokõi poapy jevy” Levítico veintiséis-pe ojekuaaukáva rupive.

Tuichaite ñamombeʼu hag̃ua pe lívro de Daniel ombohováiha henyhẽ hag̃uáicha umi “siete tiempo”, ñañepyrũ mboyve jahechávo pe marandu profético oĩva pe lívro de Daniel pegua peteĩha guive seis capítulo peve; capítulo cuatro ha cinco ningo oñeʼẽ umi “siete tiempo” rehe, ha umíva ohechauka pe ñepyrũ ha paha mokõi hatĩ rehegua pe mymba yvypegua ojehechaukáva Apocalipsis capítulo trece-pe.

Ñañepyrũta ñande remiandu umi seis kapítulo peteĩha rehe pe artíkulo oúvape.

“Pe tesape Daniel oguerovaʼekue Tupãgui oñemeʼẽ vaʼekue ijojahaʼỹ hag̃uáicha koʼã ára pahápe guarã. Umi visión haʼe ohechavaʼekue ysyry Ulai ha Hiddekel rembeʼýpe, umi ysyry guasu Shinar pegua, koʼág̃a oĩma oñekumpli hag̃uáicha, ha opaite mbaʼe ojeʼevaʼekue oikóta pyaʼeite.”

“Peconsidera umi tetã judío rekovekuaa, Daniel marandu hag̃uãme oñeme’ẽrõ guare.

“Ñame’ẽve ñane aravo Biblia ñehesa’ỹijope guarã. Nañantendeporãi pe Ñe’ẽ he’iháicha ñantende va’erã. Pe Apocalipsis aranduka ojepe’a ñandéve peteĩ ñe’ẽmondópe ñantende hag̃ua pe ñembo’e ha mbo’epy oguerekóva. ‘Ojehovasáva pe omoñe’ẽva, ha umi ohendúva ko profesía ñe’ẽ, ha oñongatúva umi mba’e ipype ojehaíva: hi’ág̃ama niko pe ára’, he’i Tupã. Ñande, tetãicha, ñantendéramo mba’épa he’ise ñandéve ko aranduka, upéicharõ ojehecháta ñande apytépe peteĩ ñembopyahuguasu. Noroikuaaporãi gueteri opaite mbo’epy ome’ẽva, jepe oñeme’ẽramo ñandéve pe ñe’ẽmondo jaheka ha jahecha hag̃ua ipype.”

“Yma guaré mbo’eharakuéra he’i kuri Daniel ha Apocalipsis ha’eha aranduka oñembotyva’ekue, ha tavayguakuéra ojei chuguikuéra. Pe ao ñemi rehegua, imba’eñemimbyrýva rupi heta tapicha ndoipe’ai hag̃ua, Tupã po tee oipe’a ko’ã iñe’ẽ pehẽnguéguigui. Pe téra tee ‘Apocalipsis’ voi ombohovái pe je’eha ha’eha peteĩ aranduka oñembotyva’ekue. ‘Apocalipsis’ he’ise oĩha peteĩ mba’e iñimportánteva ojehechaukáva. Ko aranduka añetegua oñe’ẽ umi oikóvare ko’ã ára pahápe. Ñande ñaimema, pe ao ñemi ojeipe’apyréva reheve, umi mba’e marangatu renda-pe. Ndajaikói hag̃uáicha okápe. Jaike va’erã, ndaha’éi apytu’ũ ñeñangareko’ỹ ha marangatu’ỹ reheve, ndaha’éi pya’eterei jepytasópe, síno ñemomba’eguasu ha kyhyje Tupãgua reheve. Jahupytymína pe ára umi profecía oĩva Apocalipsis arandúkapype oñembotýta hag̃uáicha.” Testimonies to Ministers, 113.