Daniel Kuatiañe'ẽngue - Papapy Irundy Pa Po’ẽha

Pe “sáko ára” lívro Daniel-pe ojekuaa vaʼekue William Miller rupive peteĩ símbolo ramo Roma pagána térã paganísmo rehegua, ha katu ipahápe árakuérape haʼe hína peteĩ símbolo William Miller añetegua ypykue rehegua oñemboyke hag̃ua. Upéva ohechauka peteĩ puʼaka opávo, oñepyrũ vaʼekue ary 1863-pe, oñemboykévo Miller entendimiento Moisés “siete tiempos” rehegua Levítico veintiséis-pe. Adventísmo omboykérõ guare pe identificación añetéva “pe sáko ára” rehegua paganísmo ramo, ombohasa hikuái Satanás símbolo Cristo símbolo ramo. Isaías ohechauka ko tembiapo haʼeha opa mbaʼe oñemoakãpytĩ jere hag̃uáicha. Pe ñemboyke “pe sáko ára” rehegua oñemopyenda ary 1930-kuérape (Adventísmo rembiasakue mbohapyha generación-pe), ha katu oiko vaʼekue peteĩ controversia ramo ary 1901 guive (Adventísmo rembiasakue mokõiha generación-pe). Yma Israel reheguáicha, peteĩ añetegua mboyke mbeguekatúva ogueru peteĩ jejavy ojeguerovia hag̃uápe, oguerekóva pe angaipa ndojehejakuaáiva umi mbaʼe oĩva pype.

Pe anga angaʼỹva umi hudío ñeʼẽjoavyhápe g̃uarã ojehechauka kuri haʼekuéra omboherárõ guare umi tembiapo Cristo ojapovaʼekueha Satanás rembiapo. Israel yma guare haʼe hína pe taʼanga tenondegua Israel koʼág̃agua rehegua, ha Israel koʼág̃agua ojapo upe mbaʼe voi, añetehápe katu iñambuévaicha. Oguereko hikuái Satanás rembiapo (paganismo), ha omoĩ umi tembiapo Cristo rehe. Israel yma guare ñemoĩme oike avei hikuái poravóvo Satanás-pe mburuvicha guasu ramo.

Pilato ha’e va’ekue Roma pagã rembijokuái, ha Hermana White ohechauka pe mbói guasu oñemosẽva’ekue yvágagui Apocalipsis capítulo doce-pe ha’eha Satanás; ha katu, peteĩ sentido mokõihápe, pe mbói guasu ha’e avei Roma pagã. Upévare pe mbói guasu oñesimbolisa “pe ára ha ára” reheve. Israel yma guaréva pu’aka vai paha, ha’ekuéra oporomoherakuãrõ guare tetãygua renondépe: “Ndorekói mburuvicha guasu ambue César añoite,” ohechauka porãkuri iñe’ẽme’ẽ tetãygua renondépe ha’ekuéraha ipoguýpe oĩva imburuvicha guasu rehe, ha imburuvicha guasu ha’eha Satanás. Upe pu’aka vai Ñandejára rehe Mburuvicha Guasu ramo, oñepyrũ va’ekue profeta Samuel ára-pe, ha’ekuéra ombotovérõ guare Ñandejárape imburuvicha guasu ramo ha ojerurérõ oñeme’ẽ hag̃ua chupekuéra peteĩ mburuvicha guasu yvypóra, ikatu hag̃uáicha oiko ambue tetãnguéraicha.

Israel yma guare araka’eve ndoikuaái hague ombotove hague Tupãme, térã pe ha’ekuéra rembipota peteĩ mburuvicha guasu yvy ariguáre oñemotenonde va’erãha peve omosãingo haguépe pe Mesíaspe kurusúre, ha oiporavo hag̃ua Satanáspe imburuvichaguasúrõ. Ipu’aka hag̃ua Tupãre okañy va’ekue hesakuéra renondépe umi ha’ekuéra voi marangatúramo ojehecha hag̃uáicha, ikatu hag̃uáicha, jepe ombotovéramo Tupãme, ha’ekuéra gueteriha pe tavaygua ojeporavo va’ekue; mba’érepa, he’i haguéicha hikuái, Tupã gueteri omantene peteĩ marangatu ministerio profético, Samuel rire jepe.

Haʼekuéra omoĩ vai profétikamente maranduhára kuéra rembiapo, ogueroviávo Tupã maranduhára kuéra oĩha heʼiseha haʼekuéra hague Tupã retã ojeporavopyre. Ndohechakuaái hikuái mombyryha oĩ Tupãgui ha maranduhára kuéra ohekaha ogueraha jey hag̃ua chupekuéra Tupã rendápe, pórke omyesakã hikuái maranduhára kuéra rembiapo ramoicha peteĩ techaukaha Tupã oguerahaha chupekuéra. Péva oiko jepe ramo jepe haʼekuéra osegígui omboyke opaite marandu maranduhára kuéra omondovaʼekue chupekuéra. Pe ñembotavy peteĩcha oguahẽ Adventísmore ary 1863-pe.

Adventismo omboyke pe movimiento oñembyatýva’ekue William Miller rembiapo rupive, ha oiporavo oiko hag̃ua peteĩ iglesia oñeregistráva legalmente pe mismo áñope omboykévo Moisés marandu rehegua “siete tiempos”, ome’ẽ haguéicha Elías (William Miller). Pe mismo áñope ojapo hikuái peteĩ tabla profética japu, ndaikatúimava oñeñe’ẽ hag̃ua hese, ha ndaikatúimava “oñe’ẽ” Habacuc 2:3 he’iháicha, oikotevẽgui peteĩ kuatia pytyvõ hag̃ua omyesakãvo chupe. Habacuc tablakuéra ikatuva’ekue oñemoñe’ẽ oĩháichaite, ha upévare ikatuva’ekue “oñe’ẽ”.

Pe Adventismo ombotove ni mba’éichapa ojapóta peteĩ jehechakuaa pypuku ijehegui pe jeporavo ojapova’ekue 1863-pe; opáichavo, oreko haguére ijapytépe pe kuña maranduhára, ohechaukáva ha’ekuéraha pe tavayguakuéra hembýva ojehechakuaáva Apocalipsis kuatiápe, oguerekóva pe Espíritu de Profecía. Ha’ekuéra ohechauka va’ekue upe espíritu ha teko yma guare Israel rehegua, ha pe pu’aka’ỹ oñepyrũva’ekue pe yvyra jeguaka peteĩha ojejuhuva’ekue Miller rupive ñemboykére, ipahápe ogueru Miller ohechakuaávo pe yvyra jeguaka “pe ára ha ára guare” rehegua ñemboyke avei.

Israel ko’ãgagua omboyke Miller oikũmby hague “pe ára ha ára”, peteĩ ta’ãnga Romagua pagánogua rehegua, ha upéva katu avei ha’e peteĩ ta’ãnga Satanás rehegua, ha he’i “pe ára ha ára” ha’eha peteĩ ta’ãnga Cristo rehegua. Ambue ñe’ẽme’ẽme, Israel ko’ãgagua oiporavo omoneĩ hag̃ua peteĩ ta’ãnga satánikogua peteĩ ta’ãnga Cristo reheguáramo. Oiko haguéicha Israel yma guare he’i hague ndoguerekoiha ambue mburuvicha guasu César año, peteĩ representante Romagua pagánogua, ha’éva peteĩ ta’ãnga Satanás rehegua.

Pe aplikasión profétika rehegua, upe poravo ojerure vaʼekue Israel moderno tekotevẽha ombohekopyahu Daniel aranduka kapítulo siete, ocho ha nueve, umi kapítuloite ojehechaukáva ysyry Ulai rupive, ha haʼéva pe jeikuaa oñembohetavéva tembiasakue Millerita-pe. Ojejopýta vaʼerã kuri omoambue hag̃ua umi kapítulo, pórke kapítulo ocho omombeʼu hag̃ua “pe ára ha ára pegua” mbohapy jey hag̃ua.

Oñemomýiva pe tembiasakue rupi, upe visión ysyry Ulai rehegua ojeipe’a haguépe, umi Millerigua ndaikatúi ohecha ambue reino yvypóra arigua Cristo ou jey mboyve ha omopu’ã hag̃ua Itetã opa’ỹva, oñerrepresentaháicha Daniel aranduka mokõiha kapítulópe. Upévare, ha’ekuéra ohechakuaa pe irundyha reino, Roma rehegua, peteĩ reino ramo mokõi aspecto reheve. Umi mokõi aspecto oñerrepresenta hag̃uaite Daniel 7 ha 8-pe. Daniel he’i pe visión oguerekóva 8-pe ojeikuaa va’erãha oñembojoajúvo pe visión 7-pe guáre.

Pe visión “ojehechauka vaʼekue” Daniel-pe “ñepyrũrãme”, haʼe vaʼekue pe visión oĩva capítulo siete-pe.

Mokõi visión oreko mokõi aspecto umi rréino kuéra rehegua profesía bíblica-pe, umi oñerrepresenta vaʼekue raẽ Daniel kapítulo mokõihápe. Umi irundy rréino Babilonia, Medo-Persia, Grecia ha Roma rehegua oñemombeʼujey kapítulo sietépe, ha upéi jey kapítulo ochópe, péro oĩ peteĩ distinción umi elemento político umi irundy rréino rehegua ha umi elemento religioso umi irundy rréino rehegua apytépe. Daniel siete-pe, umi rréino kuéra oñerrepresenta mymba ñarõ ramo; ha kapítulo ocho-pe katu, umi rréino peteĩchagua ojehechauka mymba santuario rehegua rupive. Daniel oipotákuri ontende pe visión kapítulo siete rehegua, ha Gabriel ou hendápe omyesakã hag̃ua chupe.

Daniélpe ojeikuaauka umi irundy mymba guasuha hague irundy rréino yvy arigua oĩtava Tupã rréino opa’ỹva oñemopyendáta peve, oñemohendávo peteĩcha Daniel kapítulo mokõi rehe. Oĩva’erãkuri irundy rréino yvy arigua ohenondetava’ekue Tupã rréino opa’ỹva ñeguahẽ, ojehechaukaháicha ita oikytĩmbyre yvytygui ha omyenyhẽva’ekue ko yvy tuichakue kapítulo mokõihápe.

Karai White ogueraha pe entendimiento Millerita umi irundy reino rehegua mombyryve pe entendimiento Millerita-gui, oñe'ẽrõ guare yvy mymba rehe Apocalipsis capítulo trece-pe.

Umi mymba ñarõ ha’e símbolo umi ñorairõ jejapo vaʼekue umi mburuvichakuéra og̃uahẽvo pokatupe. Peteĩ mymba ñarõ ohechauka hag̃ua profétikamente peteĩ reino pokatu polítiko, ekonómiko ha militar. Umi mismo reino ojehechaukáva Daniel kapítulo mokõiha ha poapyha-pe, ojehechauka avei kapítulo poapyha-pe, ha upépe opavave ojoaju umi elemento osẽva Tupã Róga Marangatu-gui; ha upéicha rupi ohechauka hikuái umi reino elemento religioso, opavave niko peteĩ joaju Iglesia ha Estado rehegua.

Pe kapítulo ocho oñepyrũ Daniel omoneĩvo ha’e oikoveha upe jave pe tembiasakuepe pe peteĩha rréino profecía bíblica rehegua (Babilonia), ha katu hechapyrã ndoikuaaukái mba’eveichagua símbolo orekova’erã va’ekue ombohechauka hag̃ua Babilóniape, pórke oñepyrũ pe ovecha mácho reheve ombohechaukáva pe mokõiha rréino yvy arigua Medo-Persia. Babilonia rehegua símbolo ndojehecháiha ojeguerohory porã hag̃uáicha ojejapo hag̃uáicha, pórke peteĩ mba’e tuichavéva ojehechakuaáva Babilóniape ha’e hína ombohechaukaha peteĩ rréino ojeipe’áva, ha upéi oñembopyahujeýva, ojehechaukaháicha Nabucodonosor “siete tiempo” oikóramo guare peteĩ mymbaicha. Umi “siete tiempo” aja peteĩ elemento Babilonia espiritual rehegua (papado), oñembohechauka, pórke papado ha’e pe rréino oñeñuhãva setenta áño simbólico pukukue, umíva aja oguereko va’ekue peteĩ herida omano hag̃uáicha. Pe mba’e Daniel ohechauka hag̃ua orresiviha pe visión “pe mbohapyha áño mburuvicha guasu Belsasar rréino aja”, ohechauka Babiloniaha pe rréino oúva mboyve pe mokõiha rréino Medo-Persia, ha katu omomba’eguasu Babilóniape pe rréino kañy térã ñemokañy hag̃uáicha, oñeñuhãva peteĩ mburuvicha guasu ára kuéra aja.

Pe capítulo ochopegua mymba ndaha’éi mymba ñarõgua; ha’e hikuái mymba ojepurúva’ekue mymbajuka sacrificial ramo pe servicio pe santuariope. Pe irundyha reino oñerrepresenta “peteĩ hatĩ michĩva” ramo, ndaha’éi peteĩ mymba ramo; ha katu umi hatĩkue ha’eva’ekue peteĩ parte Tupã santuáriogua, pórke umi altar Tupã santuáriopeguáva oguereko va’ekue hatĩ iapytépe, upéicha voi oñemoheñói haguére.

Ndaha’éi umi irundy mburuvicharenda profesía rehegua ojehechauka vaekue Daniel rupive tenda marangatu rehegua ñe’ẽme añónte, síno pe tembiasakue oĩva pe kapítulope oguereko heta ñe’ẽ osẽva hag̃uaite Tupã rembiapo tenda marangatupegua-gui. Pe tembiasakue oĩva pe kapítulope oñepresenta ñe’ẽ hebreo rupive ojejapyhýva tenda marangatu rembiapógui, ha avei pe tembiapo oñekuave’ẽ hag̃ua peteĩ ofrénda tenda marangatu rembiapópe ojejapo pe kapítulo estructura ryepýpe. Pe añetegua Daniel oipyhýgui porã ha ombojoaju hag̃uáicha capítulo siete ha ocho oñondive, ome’ẽ permiso umi oipotávape ohecha hag̃ua capítulo siete ohechauka hag̃ua umi mburuvicharenda Biblia profesía rehegua reko política, ha capítulo ocho ohechauka hag̃ua umi mburuvicharenda Biblia profesía rehegua reko eclesiástica.

Adventismo ojejopy vaʼekue omoñuã hag̃ua ko mbaʼe añetegua ñemombeʼu Satanás guigua reheve; ko jehechakuaa niko ohechauka porã Miller rembiporavo iporãva haʼe hague peteĩchaite Ñandejára oipota haguéicha. Ijapu hag̃ua Miller oikuaa haguéicha “pe ára ha ára” rehe, ojehechauka peteĩ ñeʼẽ heʼíva “Ñandejára ndorekói hague entendimiento”; péicha haʼekuéra heʼi rupi, Ñandejára omeʼẽrõ guare pe estructura Miller-pe (ángelkuéra marangatu ministerio rupive), ndahaʼei hague hendaitépe.

Pe kytĩ oguerekóva Miller ha’eva’ekue pe estructura profética ha’e ohechakuaa ha ojeporuva’ekue, ha katu ary 1863 guive tenonderãme, pe Adventismo ojevy jeýkuri umi aplicación teológica protestantismo apóstata ha catolicismo-pe, ikatu hag̃uáicha oñemo’ã umi joya oĩva Miller képe. Pe Adventismo omoneĩ peteĩ kytĩ japu (upe mba’e oñekytĩva), ikatu hag̃uáicha omboyke pe tembiapo, ha avei pe Apohare pe tembiapógui. Péicha ojapóramo, he’i hikuái pe Apohare pe tembiapógui ndaipóriha iñarandupy. Pe omboykévo upe kytĩ, ha’e va’ekue ha ko’ág̃a peve ave, peteĩ ñemboyke pe tuichakue arandupy rehegua ojeipe’áva’ekue sello guýgui ary 1798-pe. Umi omboykéva pe tuichakue arandupy omboyke pe tembiapo ha pe Apohare pe tembiapógui, ha Daniel ñe’ẽme ha’ekuéra va’ekue “umi añáva”.

“Ñaña kuéra ojapóta ñañakuéra rembiapo”, upéicha ojehechauka peteĩ mboyve guive oñembohetavéva ha oñemombaretevéva pe añetegua ñemboyke. Ñaña kuéra omboykéramo pe marco, upéva hína Tupã ñemboyke; ha upéicha rupi Tupã omboyke umi ñaña kuérape pe ñemboyke rehe, ha’ekuéra oha’ãva omboaje peteĩ marco japu rupive.

Tupã tavayguakuéra, ha’éva Tupã “pa’ikuéra” ary 1844 guive 1863 peve, oñemboyke iñakãrangue’ỹre pe “kuaa” rehe, upe ojehetave va’ekue William Miller rembiapo rupive. Tuicha mba’e jahecha hag̃ua Oseas-pe pe versíkulo 6 jerére oĩva, pe contexto ohechaukágui peteĩ pu’aka ohóvo hína pe añeteguáre ñemopu’ã, ojehechaukáva pe “kuaa” ramo.

Oseas ñe’ẽmondo ha’e kóva: “Ñandejára oguereko peteĩ joavy yvy rupi oikóva ndive, ndaipórigui añetegua, poriahuvereko, ni Tupã kuaa pe yvýpe.” Adventismo ha’e Tupã tavayguakuéra ára pahápe guare. Pe árape pe kuimba’e yvytymbaha rehegua oike vove Miller kotýpe, Adventismo, oikehápe tavayguakuéra, pa’ikuéra ha profetakuéra, “ndoikuaáiva ho’áta,” oĩtagui hikuái “ta’angakuéra ndive ojoajúva.” Ijapopyrãnguéra ha’e idoktrína japu, ojepovyvýva peteĩ ñemopyenda japúpe.

Pe ñemopuʼã ojehechaukáva pe arandu okakuaáva ñemboyképe haʼe peteĩ ñemopuʼã oñembotuicháva mbeguekatúpe, oguahẽ hag̃uáicha pe punto oikohápe ipahápe iprovasión, oñeʼẽvo hese kuéra oñembojoajuha umi doctrina japu rehe, umi ojepeʼapáva Miller kotykuéragui. Iñemopuʼã ojehechauka opa ára oñemotenondeha kuña reko vai apo. Ary 1863 guive pe provarsión ñembotýpe peve, akóinte opuʼã hikuái, oñemosẽ meve Ñandejára jurúgui.

Pe mbaʼe vai oñemoheñóiva oñemboykévo pe conocimiento ojehechauka kuri ijehegui “opa ára” ojapóvo tekovai menda rehegua, ha ndaha’éiramo jepe upeve pe ñe’ẽ hebreo peteĩchagua, he’iséva katu peteĩchante pe ñe’ẽ hebreo “tamid” reheve, he’iséva “opa ára”, ha upéva oñembohasa “pe ára ha ára gua” ramo Daniel kuatiápe.

Romoñe’ẽta ñande estudio umi irundy rréino rehegua Biblia marandu hag̃ua guive pe artíkulo oúvape.