Pe Tembiasakue Kañymby Ayvu Papakue Irundypa—Papapy Pakõi}

Pe “lláve” ombojuru hag̃ua pe yvykua pypuku’ỹva ha’e pe ñorairõ Nineveh-peguá, oñemohu’ãva ary 627-pe, po ary mboyve Mahoma omano haguã ary 632-pe. Po ary rire, ary 637-pe, umi mbarete musulmán oguereko pe táva guasu Persia pegua, peteĩva umi mokõi tuichavéva pu’aka rehegua oikeva’ekue pe ñorairõ Nineveh-pe. Ko mba’e oikóva omoambue mbarete joja Mbyte Oriente-pe peteĩ hendáicha tuichaitéva. Pe ñorairõ Nineveh-peguá ary 627-pe ombokangy pe Persia Mburuvicharenda mbarete, ha pa ary rire pe Persia Mburuvicharenda opa.

Ciento cincuenta ary Mohammed omanóva rire ary 632-pe, pe Kampáña Abasida ary 782-pe, pe ehérsito abasida (oje’e hag̃uáicha amo 95.000 kuimba’e) omoñepyrũ peteĩ jeike guasu yvy bizantina ryepýpe Asia Menor-pe (Turquía ko’ag̃agua). Oho hikuái peve Chrysopolis-pe, Bosporus Ysyry Po’i rováiite Constantinopla-gui—hi’aguĩeterei hag̃ua pe táva guasu bizantino-gui. Umi bizantino, Emperatriz Irene poguýpe, ohasa peteĩ jejopy vaietereíva. Upévare, umi bizantino ojejopy ova hag̃ua omboheraguapy peteĩ tregua mbohapy ary pukúva, omoneĩvo opaga hag̃ua peteĩ tributo tuicha arýgui ary pe ári (amo 70.000–90.000 dinar óro), ha avei ome’ẽ hag̃ua ao de séda ha hostage-kuéra. Ko kampáña ha’e va’ekue peteĩva umi jeike abasida tuichavéva ha osẽ porãvéva umi yvy bizantina ári, siglo 8 javeve. Ohechauka porãkuri pe mbarete okakuaáva Califato Abasida rehegua ha pe imperio bizantino kangy ohóvoha tapiaite.

Oĩ mokõi ára profétika iñambuéva peteĩteĩ ciento cincuenta ary pe trompéta poha Apocalipsis capítulo 9-pe. Peteĩha ohóvo Mahoma omanóva guive ary 632-pe peve, pe Emperatriz Irene, Roma Kuarahyresẽgua rehegua, ñemomirĩ meve ary 782-pe. Capítulo 9 omombe’u Islam ñepyrũ peteĩ hendáicha iporãitereíva. Tribal kuéra joaju guive ary 606-pe, pe ñorairõ Nínive-pe ary 627-pe, Mahoma omanóvo ary 632-pe, upéi Persia ñemboguevi peve ary 637-pe, Islam ñepu’ã ha ho’a ojehapykueho porã Ñandejára ñe’ẽ profétikape. Arabia pegua Islam ha’e pe pokatu oĩva pe peteĩha profecía ciento cincuenta ary rehegua, jehasa’asy rehegua. Mahoma ombojoaju va’ekue umi tribu ary 606-pe; upéi pe ñorairõ “lláve” Nínive-pe ary 627-pe, upéi Mahoma ñe’ẽmarandu Persia ha Roma mokõivéva opa hag̃uáre ary 628 rupi, ha upégui oho peve hemanóvo ary 632-pe. Ko’ã ára ohechauka peteĩ joaju porãiteva’ekue umi mba’e oikóva Islam rape rehe.

Ciento cincuenta ary rire Mahoma omano haguére ary 632-pe, Islam mbaretekue renda oñemoambue Arabia-gui Turquía-pe, ombojevykuévo Roma Oriental-pe opa peve Constantinopla peve. Pe ñembyasy peteĩha ohechauka vaʼekue Arabia pegua Islam, ha pe ñembyasy mokõiha ohechauka vaʼekue Turquía pegua Islam. Pe ñembyasy peteĩha ryepýpe, mokõivéva umi profecía ára rehegua ciencuenta ary rehegua ohechauka pe joavy Islam Arabia pegua ha Islam Turquía pegua apytépe, upéicha avei ojehechauka pe añetegua peteĩchagua joavy pe ñembyasy peteĩha ha mokõiha apytépe.

Peteĩha cien cincuenta ary ñepyrũ oguereko Pérsia ñehundi reheve ha opa Roma ojepytaso hag̃ua Constantinopla murálla ryepýpe. Mokõiha ára pehẽngue cien cincuenta ary oñepyrũ Osmán rembipu’aka Nicomedia-pe. Pe otománo kuéra rembipu’aka Nicomedia-pe oñe’ẽ Nicomedia jejoko rehe (ko árape İzmit, Turquía), oikova’ekue ary 1333 guive 1337 peve, upe jave Sultán Orhan Gazi (Osman I ra’y, pe otománo Beylik moñepyrũhára) ombojere pe táva bizantino tuicháva ha iñimportánteva, Nicomedia. Pe táva opyta mbarete heta ary aja, péro ipahápe oñeme’ẽ ary 1337-pe ñembyahýi ha tembi’u ha opaichagua ñembosako’i’ỹ rupi. Pe ñorairõhára aty bizantino ojeheja osẽ hag̃ua Constantinopla gotyo. Nicomedia peteĩva umi paha mbareteha guasu bizantino kuéra rehegua Asia Menor-pe (Anatolia). I’a hag̃ua, añetehápe, omohu’ãkuri pe control bizantino hetave Anatolia kuarahyreike gotyo rehe. Ko rembipu’aka ome’ẽkuri otománo kuérape omombarete hag̃ua ipokatu Bitinia-pe ha oñembotuichave hag̃ua Bosphorus ysyry renda gotyo. Upéva peteĩ tuicha jepysokuekue raka’e pe ipahápe otománo kuéra ogueraha hag̃ua Constantinopla (upéva oiko peteĩ siglo rasami rire, ary 1453-pe). Pe jejoko heta jey ojehecha peteĩva umi tenonderã rembipu’aka iñimportantevéva apytépe, omoambuéva pe michĩva otománo beylik peteĩ pokatu tetãygua okakuaáva ramo.

Umi pionéro kuéra ontende porã ha ombo’e porã hague pe ñe’ẽjoaju “ituparã renda ojeity yvýre” oĩva Daniel capítulo 8, versículo 11-pe, oñekumpli hague Constantino rupive.

Ko’ẽme pe “tupãóga marangatu” oñemboheráva ha’e vaʼekue pe tupãóga Pantheon táva Rómape, ha pe “renda” upe tupãógagui ha’e vaʼekue Roma. Roma oñemombo yvýpe Constantino rupive, haʼe ojeporavóramo omonguʼe hag̃ua imperio tavaguasu Constantinopla-pe áño 330-pe. Versíkulo once ojoaju Apocalipsis capítulo trece versíkulo mokõi ndive ha ohechauka hína pe jehupyty térã mbaʼe oikovaʼekue peteĩchagua.

Pe dragón ha’e kuri Roma pagã, ha Roma pagã ome’ẽ kuri i “apyka” pokatu rehegua tupao Romape ary 330-pe, omonguévo táva guasu kuaapy gotyo kuarahyreike gotyo, upéicha ohejávo peteĩ pa’ũ pokatu rehegua, upe tupao papal vy’apópe oipuru porã va’ekue. Ñañepyrũramo ñamohenda hag̃ua Roma kuarahyreikegua línea ary 330 guive 1453 peve, jajuhu, marandurã Roma kuarahyreikegua ñepyrũme, táva Roma oñemotĩhague Constantino omboykére Roma. Upe ñemotĩ ojejapo jeýkuri Emperatris Irene reheve ary 782-pe, upe peteĩha cien cincuenta ary ñembohasa asýpe opa jave. Mokõivéva umi ñemotĩ ojejapo jeykuri Constantino pahaguéva rupive.

Pe quintoha ha poteĩha trompéta Apocalipsis nueve-pe ome’ẽ umi mba’e porãite oñembohesakáva Roma kuarahyresẽ gotyo hoʼáramo guare rehe, ha avei omoĩ kuatia ári Islam puʼã ha hoʼa rehegua rembiasakue. Ñeñandupyru ñanemboʼe ñahesaʼỹijo hag̃ua umi rréino “puʼã ha hoʼa” Daniel ha Apocalipsis kuatiakuérape. Umi rréino oguereko peteĩteĩ imbaʼekuaarã tee ijojahaʼỹva, ojoajúva iñambue hag̃ua umi “ipuʼã ha ihoʼa” rehe. Judá hoʼa oguahẽkuri mbohapy jejopy Jerusalén rehe rupive. Umi hebreo-kuéra ojegueraha Babilóniape ha ojevy jeýta mbohapy decreto rupive, upéva omoñepyrũta umi 2.300 ary ogueraháva umi mbohapy ánhel oike hag̃ua tembiasakue-pe 1798 guive 1844 peve. Babilonia hoʼákuri peteĩ pyharepytépe. Roma oñembyai ha, upéva ryepýpe, mokõi aspecto Roma rehegua oñemoĩkuri tenonde gotyo, ojehechaukáva Roma kuarahyreike gotyo térã Roma kuarahyresẽ gotyo ramo. Ptolomeo mburuvichaguasu ha Seleuco mburuvichaguasu puʼã ha hoʼa, Daniel once ñepyrũmby mbohapýha rupi, ohechaukaramo pe Roma papal puʼã ha hoʼa. Upe testimonio haʼe mante pe rembiasakue paha Alejandro rehegua ha Grecia oñembyai hag̃ua rehegua. Roma ndahaʼéi haguéicha, Grecia oñembojaʼókuri irundy hendápe ha ipahápe mokõime ojepytaso. Roma oñembojaʼo kuarahyresẽ ha kuarahyreike gotyo, ha upéi Roma kuarahyreike gotyo oñembojaʼo profétikamente mbohapýpe, ohechaukáva Roma ñesãmbyhy mbohapy hendáicha. Roma kuarahyresẽ gotyo rehe katu, Constantino ombojaʼókuri imburuvichagua mbohapy itaʼýra apytépe. Hesakã porã Roma kuarahyreike gotyo ha Roma kuarahyresẽ gotyo haʼeha líneas paralelas ohechaukáva pe tupao romano ha pe estado romano. Upe mokõiha división ndive oĩ avei peteĩ división mbohapyha. Grecia irundy guive mokõime, Babilonia peteĩ pyharepýpe, Judá mbohapy jejopy rupive. Islam rehe katu, ipuʼã “ojeheja hag̃uáicha” oñemohaʼangahína, ha ihoʼa katu “jejoko” ramo.

Roma kuarahyresẽgua peve oguejy ohóvo 330 guive 476 peve ohechauka Estados Unidos oguejy ohóvo 1798 guive pe léi domingo peve. Ary “330” ha ary “1798” mokõivéva ha’e techaukaha maranduhára hérava “ára oñemoĩmava” térã “paha ára” Daniel kuatiañe’ẽme. 330 ohechauka Roma kuarahyreikegua ha kuarahyresẽgua ñepyrũ. Mokõivéva paha ha’e mburuvicha romano ñemomirĩ, peteĩchaite Constantino omomirĩ haguéicha táva Roma-pe ñepyrũrãme. 476 ha’e peteĩ aravo maranduhára paha ohechaukáva mba’éichapa Roma rekokatuete político oñembyai mbohapy hatua rupi. Upe aravo, oñepyrũva táva oñemboykévo 330-pe, ojeguerohory rire oúkuri opaite iñemohendapy político ñemomirĩ—ipehẽngue republica jeguaka, va’ekue Roma yma guarépe iñembotuicha hag̃ua tenonderãite, oñembyahýi ha oñembyaipaite, ha ipahápe oguahẽ 476-pe, upérõ ndopytamo’ãvéi Roma ári mba’eveichagua mburuvicha oúva peteĩ tuguy romano añeteguágui. Mokõi línea Roma rehegua oñepyrũva ary 330-pe, ha pe jehasa oñemohendahápe umi mokõi línea, oguereko avei mokõi línea maranduhára po jasy rehegua. Roma kuarahyreikegua línea oñepyrũ ha opa ñemomirĩ ohóvo reheve. Roma kuarahyresẽgua línea oñepyrũ ha opa ñemomirĩ ohóvo reheve ary 1449-pe, Constantino pahagua ojerure jave permiso ogoverna hag̃ua.

Huvichakuéra ruvicha vaʼekue Mahoma, pórke haʼe oñemombeʼu porãma pe peteĩha versíkulope; upévare ndahaʼéi ambue figura islámica, haʼe hína Mahoma pe mburuvicha guasu, ha peteĩ mburuvicha guasu haʼe peteĩ tetãnguéra sãmbyhy, ha Islam haʼe Mahoma rréino.

Islam ha’e pe llave oipe’áva pe yvykua pypuku’ỹva 9/11-pe ha avei oipe’áva pe yvykua pypuku’ỹva pe léi domingo jave. Pe sellado ára mbytépe, pe dragón-mymba globalismo rehegua avei osẽ pe yvykua pypuku’ỹvagui.

Ñamotenondéta vove pe artíkulo oútavape.