Pe ñe’ẽmarandu ñe’ẽmondoha Ezequiel kuatiápe ha’e pe “ñemongora ñe’ẽtechaukaha”. Oñepyrũvo pe ñemongora, Ezequiel rembireko omano, ha Ezequiel oñemanda chupe ani hag̃ua oñembyasy hemano rehe. Imano, ha péva oñemoirũvo ndajajepy’apy’ỹi rehe hemano rehe, ohechauka’ekue pe ñemongora ha Jerusalén ñehundikatu oúmava. Ijepokokue ha imano ohechauka peteĩ ñe’ẽtechaukaha ñe’ẽmondoha, ohechaukáva peteĩ ñe’ẽtechaukaha oútava tenonderãme, Jesús omoĩva’ekue “pe ñehundi vaiete oporombo’ykeha” ramo.

Upévare peẽ pehecháta vove pe ñehundi ñanembojeguarúva, oñeñeʼẽ hague rehe Daniél marangatupy rupi, oñemboʼýva pe tenda marangatupe, (oimeraẽ omoñeʼẽva, toikũmby). Mateo 24:15.

Umi estandarte romano-kuéra oñemoĩ rire pe témplo korapy ryepýpe, umi kristiáno Jerusalénpe oĩva oheja vaʼerãkuri pe távape ha okañy. Mokõi testígo pe señal Jerusalén ñehundiháre omombaʼe guasu mbaʼe tuichaitépa pe oñeikuaavaʼerã “señal” pe ñorairõ ñemongora mboyve, ha pe inspiración ohechauka avei porã umi mokõi testígo orekoha hikuái i“aplikasión más directa” umi ára pahápe. Oñeʼẽvo Cristo ñemomarandúre Jerusalén ñehundi rehegua, oñembojoajúva Ezequiel ha Juan oĩ haguére peteĩ visiónpe témplogua, la Hermana White ohai vaʼekue:

“Koʼã profesía oguereko jepe peteĩ cumplimiento parcial Jerusalén ñehundípe, iaplikasión oñembojoja hag̃uave hag̃ua umi ára pahápe.”

“Ñande ñaiméma tuicha ha solemne mba’e oikótavape oike hag̃uáicha pe okẽme. Profesía pya’e oñekumplíma. Ñandejára oĩma pe okẽme. Pya’eterei oñepe’áta ñane renondépe peteĩ ára pegua tiémpo ipyahúva, tuicha ha pohýi etéva opa oikovévape guarã. Umi ñorairõ ha disputa ymaguaréva oñemoingove jeýta; umi pyahu katu osẽta avei. Umi escena ojejapótava ñande yvy ape ári ndaha’éi gueteri jepe mba’e ojehecháva térã oñeñandúva ñandéve apytépe.” Testimonies, volúmen 5, 753.

Pe kapítulo irundyhápe, Ezequiel ojehekombo'e hag̃ua ohechauka hag̃ua peteĩ parábola omomba'éva pe “señal del sitio”. Ezequiel ohechauka peteĩ parábola ipópe po vése iñe'ẽpotýpe, ha umi ijoyke'ykuéra ndohechaséi. Ezequiel oñe'ẽ po vése umi ijoyke'ykuérape ha ha'ekuéra ndohenduséi. Umi parábola ojapo va'ekue ha umi marandu ohechauka peteĩ aty poapýva kuñataĩ tarováva ndopyhyiséiva pe jehupi “arandu” rehegua ojoajúva umi iparábola ha iñe'ẽnguéra rehe. Umi ñe'ẽ ha parábola ojoaju hag̃uaite Jerusalén ñehundi rehe, ha upéva oreko “jeporu hag̃uavéva umi ára pahápe”.

Nde avei, che yvypóra ra’y, ejapyhy peteĩ ladríllo, emoĩ ne renondépe, ha eha’ãnga hi’ári pe táva, Jerusalén jepe. Ha emongora’y hese, ejapo hi’ári peteĩ táva ñorairõme ojepurúva, ha embopu hi’ári peteĩ yvyty ojejupi hag̃ua; emoĩ avei pe ñorairõhára aty hese, ha emoĩ aríete kuéra ijerére. Upéi ejapyhy ndeve peteĩ sartén hierro guigua, ha emoĩ peve peteĩ murálla hierro guáicha nde ha pe táva apytépe; ha emboja nde rova hese, ha oĩta oñemongoraýva, ha nde remongoraýta hese. Kóva ha’éta peteĩ techaukaha Israel róga pegua hag̃ua.

Eñeno avei nde akatúape, ha emoĩ hi’ári Israel róga rembiapovai; mboy ára repytáta hi’ári, upe mboy ára aja regueraháta hikuái rembiapovai. Che niko amoĩ nde ári iñangaipa ára, he’iséva hi’angaipa arykue, umi ára papaha rupive, mbohapy ciento noventa ára: upéicha regueraháta Israel róga rembiapovai. Ha remohu’ã rire umíva, eñeno jey nde akatúa ári, ha regueraháta Judá róga rembiapovai cuarenta ára aja: peteĩ ára ame’ẽ ndéve peteĩ ary-rã. Upévare emoĩ nde rova Jerusalén jejoko rehe, ha nde jyva toñemboi opívo, ha eprofetisa hese. Ha, péina ápe, che amoĩta nde ári ñapytĩha, ha ndaikatumo’ãi rejerova peteĩ ykére guive ambue ykére peve, remohu’ã meve nde jejoko ára. Ezequiel 4:1–8.

Ta’ãnga’ẽ hag̃ua hag̃ua hag̃uáicha

Pe ñe’ẽ “techaukaha” ojejuhu porundy jevy kuatiañe’ẽ Ezequielpe. Ñembyaty irundyhápe, Jerusalén jejoko ha’e pe “techaukaha” Israel róga-pe g̃uarã. Ñembyaty pakõiha-pe, Ezequiel jey ha’e peteĩ “techaukaha” ohechauka hag̃ua Jerusalén jejoko ha ñehundi.

Yvypóra, nde reiko peteĩ óga pu’akápe mbytépe, orekóva tesa ohecha hag̃ua, ha ndohechái; orekóva apysa ohendu hag̃ua, ha nohendúi; mba’érehe piko ha’e kuéra peteĩ óga pu’akáva. Upévare, nde yvypóra ra’y, embosako’i nde mba’e jeguerova hag̃ua, ha eñembohasáke ára pukukue ijesa renondépe; ha reñembohasáta nde rendágui ambue hendápe ijesa renondépe: ikatu hag̃uáicha ohechakuaa, jepe ha’e kuéra peteĩ óga pu’akáva. Upéi reguenohẽta nde mba’e ára pukukue ijesa renondépe, mba’e jeguerova hag̃uáicha; ha reho jeýta ka’aru hag̃uáicha ijesa renondépe, umi osẽva hag̃ua tembiguáiramo. Eikuaa hag̃ua, ejapo peteĩ kuápe pe pirérape ijesa renondépe, ha upe rupi eguenohẽ. Ijesa renondépe eraháta nde ati’y ári, ha regueraháta pytũmbyte jave; emo’ãta nde rova ani hag̃uáicha rehecha yvy, mba’érehe che romoĩ nde hag̃ua peteĩ techaukaha ramo Israel róga peguarã. Ezequiel 12:2–6.

Upe óga oñembotavyva ohechávo pe ñemoha’anga guive oñembotýva mba’evéichapa he’ise, ndoikuaái mba’épa he’ise, upévare ojerure Ezequielpe omyesakã hag̃ua chupekuéra.

Taʼýra yvypóra, ndéve piko noñeʼẽi Israel róga, pe óga opuʼãva, heʼívo: “Mbaʼe rejapo?” Ejeʼe chupekuéra: Péicha heʼi Ñandejára Tupã: Ko ñeʼẽ pohýi oñeʼẽ Jerusalén pe mburuvicháre, ha opaite Israel róga rehe oĩva ijapytepekuéra. Ejeʼe: Che hína pene techaukaha; che ajapo haguéicha, péicha avei ojejapóta chupekuéra: oñemonguʼéta ha oho hag̃ua tembiguáipe. Ezequiel 12:9–11.

Jerusalén ñemongoraha ha’e peteĩ techaukaha Tupã tavayguárape g̃uarã umi ára pahápe.

“Káda peteĩva umi proféta yma guare oñe’ẽve ndaha’éi iñarandupykuéra ára rehe, síno ñande ára rehe; upévare iprofesía oreko mbarete ñandéve g̃uarã. ‘Koʼã mbaʼe pavẽ oiko chupekuéra techapyrãramo: ha ojehai ñaneñemoñeʼẽrã, ñandéve g̃uarã, umi ára paha oguahẽmava ári.’ 1 Corintios 10:11. ‘Ndahaʼéi hag̃ua ijeheguikuérape guarã, síno ñandéve guarã, haʼekuéra ombaʼapo vaʼekue umi mbaʼépe, koʼág̃a ojeikuaaukáva peẽme umi opredikáva peẽme evangelio Espíritu Santo yvágagui oñemondóva rupive; koʼã mbaʼe rehe umi ánhel kuéra voi ohechaseterei.’ 1 Pedro 1:12....”

“La Biblia ombyaty ha oñeñapytĩ oñondivepa hepykue ko ñemoñare pahápe g̃uarã. Opa umi mbaʼe guasu oikovaʼekue ha umi tembiapo marangatu kakuaa Antiguo Testamento rembiasakuepe ojejapo jey vaʼekue, ha ojejapo jey hína tupãópe koʼã ára pahápe.” Selected Messages, libro 3, 338, 339.

Ko Ára Mboývepe hag̃uarã Áraite Peve

Ezequiel, pe parábola oñembosaráivape “Jerusalén ñemongorapy ha ñehundiháre”, ha’e peteĩ techaukaha Ñandejára tavayguakuérape ára pahápe.

Ha upéi, pe ary pahápe, jasy pahápe, ha pe jasýpe ára pahápe, Ñandejára ñe’ẽ ou chéve, he’ívo: Yvypóra ra’y, ehai ndéve ko ára réra, ko ára voi rehegua; Babilonia ruvicha guasu oñemoĩ Jerusalén rehe ko ára voi.

Ha emombe’u peteĩ ñe’ẽnga’u pe óga rebelde-pe, ha ere chupekuéra: Péicha he’i Ñandejára Tupã; Emoĩ peteĩ mba’yru, emoĩ porã, ha avei eñohẽ y ipype. Embyaty ipype umi pehẽngue, opaite pehẽngue porãva, ku’á ha ati’y; emyenyhẽ chupe kangue iporãvévagui. Egueru ovecha aty iporãvéva, ha ehapypa avei umi kangue hýpyguápe, ha embopupu porãiterei, ha tojekutu umi kangue ipype. Upévare péicha he’i Ñandejára Tupã; Ái pe táva huguy rehevegua, pe mba’yru huguái ky’a oĩháme, ha huguái ky’a nosẽiva gueteri ipypegui! Eguenohẽ pehẽngue ha pehẽngue; ani to’a hi’ári suerte. Pórke huguýva oĩ mbytépe; omoĩ va’ekue itá guasu ári; ndoñohẽi va’ekue yvy ári, oñeñotỹ hag̃uáicha yvyku’ípe; Ikatu hag̃uáicha omopu’ã pochy hag̃ua, ojepy’apy hag̃uáicha hekojojáva jehupytyrã; che amoĩ iñuguy itá guasu ári, ani hag̃uáicha oñeñotỹ.

Upévare péicha he'i Ñandejára Tupã: ¡Aikóne pe táva tuguy rehegua! Che voi ambotuicháta tata renda. Emoĩ yvyra hetave, emboguejy tata, embopupu so’o, emongaru porã ichupe, ha tojehapy kanguekuéra. Upéi emoĩ pe mba’yru nandi hapykuéri tatapỹi ári, ikatu hag̃uáicha haku, ha okañy, ha iky’a oñemongu’e ipype, ha ijuype’a hag̃ua opaite. Ha’e ikane’õ ijapu reheve, ha ijuype’a tuicha nosẽi chugui: ijuype’a opytáta tata ryepýpe. Nde ky’ápe oĩ teko ky’a: che romopotĩ haguére, ha nde ndereñemopotĩri, ndereñemopotĩmo’ãi véima nde ky’águi, peve ambopytu’u hag̃ua che pochy nde ári. Che, Ñandejára, ha’e upéva; oikóta, ha che ajapóta; ndajevymo’ãi tapykuépe, noroporiahuramo’ãi, ha ndarrepentimo’ãi; nde rape kuéra ha nde rembiapo kuéra he’iháicha, upéicha nderovajáta, he’i Ñandejára Tupã.

Upéi avei Ñandejára ñe'ẽ ou chéve he'ívo: Yvypóra ra'y, ema'ẽ, che aipe'áta ndehegui peteĩ sapy'ami rupive nde resa rembipota; upéicharõ jepe, ani reñembyasy, ani rejahe'o, ha ani tosyrýi nde resay. Ejejoko rejahe'ógui, ani rejapo omanóva rehe ñembyasy; eñapytĩ nde akã jeguaka nde ári, ha emoĩ nde py rehe nde sapatú, ani rejaho'i nde tembe, ha ani re'u avakuéra mbujape. Upémarõ aime'ẽ ñe'ẽ tavayguakuérape pyhareve; ha ka'aruete che rembireko omanóma; ha pyhareve ajapo che rembiapoukapyháicha. Ha tavayguakuéra he'i chéve: Nde ndere'éi oréve mba'épa ko'ã mba'e oreheguáva, nde rejapo hag̃uáicha péicha?

Upéi ambohovái chupekuéra: Ñandejára ñeʼẽ ou chéve, heʼívo: Eñeʼẽ Israel róga-pe: Péicha heʼi Ñandejára Yára; Péina ápe, che amongyʼaʼỹta che tupaópe, pende mbarete jeguaka porãitéva, pene resa rembipota, ha upe pende ánga poriahuverekóva; ha pene raʼykuéra ha pene rajykuéra peheja vaʼekue hoʼáta kysepuku rupi. Ha peẽ pejapóta che ajapo haguéicha: ndapejahoʼimoʼãi pene tembe, ni peʼumoʼãi kuimbaʼekuéra mbujape. Ha pene akãjegua oĩta pene akã ári, ha pene sapatukuéra pene py rehe: ndapesẽmoʼãi pembyasy, ni ndapesejamoʼãi; síno peikovekangýta pene rembiapo vaikuére, ha pembyasy hag̃ua peteĩ ojuehe. Péicha Ezequiel oĩ peẽme hag̃ua techaukaha: opa mbaʼe haʼe ojapo haguéicha, péicha pejapóta; ha koʼã mbaʼe oikóramo, peikuaáta chehaha Ñandejára Yára. Ezequiel 24:1–24.

Ezequiel ha’e peteĩ techaukaha ohechauka hag̃ua ñepyrũrã jejoko ha paha ñehundi Jerusaléngui, ha upe rire; pe jejagarra prisionéroramo umi miembro-kuéra iglesia Adventista del Séptimo Día Laodicéagua rehegua.

“Olivoty yvýpe guive Cristo oma’ẽrõ guare yvýre, Haʼe ohecha ko estado de cosas oikóva opaite tupaope. Umi ñe’ẽmondo ñemomarandu oguahẽ opa umi osegívape Jerusalén retãygua rape pypukupe, umi oguerekovaʼekuépe tuicha tesape. Ko tavaygua oñemoĩ ñande renondépe peteĩ ñe’ẽmondorãramo. Oñemboykéramo Tupã ñemomarandu ñane ára koʼãvape, yvyporakuéra ojevyjey hína Jerusalén angaipa rehe. Ñandejára ohecha pe tembiapo pe yvypóra rembiapokue ndohecháiva ha ndohesechase moʼãiha—opa mbaʼe osẽtava opaite yvypóra ñemoheñói gui Battle Creek-pe. Haʼe ojapo opa mbaʼe peteĩ Tupã ikatúva ojapo. Omimbiuka tesape tavaygua resa renondépe, ikatu hag̃uáicha iñangaipakuéra ani oguahẽ pe límite pe arrepentimiento ndaikatúi hag̃ua oñeñandu. Péro peteĩ puku jave ojeipeʼa hag̃ua umi principio justo ha hekojojáva-gui, yvyporakuéra oñemoĩma hikuái pe tenda tesape ha añetegua, tekojoja ha poriahuvereko noñemoakãrapuʼãihápe. Ko tape oiko hína chuguikuéra peteĩ parte voi iñande rekogui.” Testimonies, volumen 8, 68.

Mokõi Testígo Alfa ha Omega rehegua

Ezequielpe oñemokirirĩ hag̃ua peteĩ mba’e hechapyrãva rupive, ha oñemombe’u chupe Jerusalén ho’áramo, ikatúta jey oñe’ẽ, ha upe rire ha’éta peteĩ “techaukaha”. Ezequiel ndohechaukái hague ñembyasy hembireko omanóramo ohechauka pe techaukaha alfa pe ñepyrũme pe jere ojejokóva; ha Ezequiel juru ojepe’a hague Jerusalén ho’árõ guare, upéva pe techaukaha omega. Pe jere ojejokóva pe ñehundipa peve ojehechauka peteĩ techaukaha reheve iñepyrũme ha ipahápe. Upe ta’ãngamýpe voi, peteĩ mokõiha testígo peteĩ techaukaha alfa ha omega rehegua ojehechauka kóicha: pe “Ezequiel resa rembipota” omanóva ha’e pe alfa, ha tavayguakuéra “resa rembipota” omanóva ha’e pe techaukaha omega pe período-pe. Pe período peteĩ áño ha mbyte oguereko mokõi testígo peteĩ alfa ha peteĩ omega rehegua. Ezequiel rembireko mano ohechauka pe ehérsito jejapyhy ha ipyrũrã, ha pe omega mano Jerusalén rehegua ohechauka pe santuario ipyrũrã.

Upéicha Ezequiel oĩ pene renonderã peteĩ techaukaharamo: opa mba’e ha’e ojapohaguéicha, péicha pejapóta peẽ; ha péva oikóvo, peikuaáta cheha hína Ñandejára Tupã. Avei, nde, yvypóra ra’y, ndaha’éimo pe ára ame’ẽvo chuguikuéra ijyvatekue, igloría vy’a, hesakuéra rembipota, ha upéva hese omoĩhápe ikorasõ, ita’ýra ha itajýra, upe ára pe osẽ va’ekue ndajúi piko ne rendápe, rehendu hag̃ua nde apysápe? Upe árape ne jurúta ojepe’áta upe osẽ va’ekuépe g̃uarã, ha reñe’ẽta, ha ndereikovéi hag̃ua kirirĩme; ha nde reikóta chupekuéra g̃uarã peteĩ techaukaharamo; ha ha’ekuéra oikuaáta cheha hína Ñandejára. Ezequiel 24:24–27.

Seis Manoi hag̃ua

Ezequiel rembireko ñemano ohechauka ñepyrũrã pe jere guasu ha Jerusalén ñemano, ha’eva proféticamente Cristo noviarã; ha omyesakã pe léi domingo oútavape, oúva mboyve peteĩ período ojehechaukáva pe jere guasúpe. Pe jere guasu período ha pe ñehundi mokõi techaukaha iñambuéva, jepe ojoaju porãiterei peteĩteĩ rehe. Pe jere guasu ha’e peteĩ período de tiempo, ha pe ñehundi ha’e peteĩ punto de tiempo. Pe ñehundi ha’e pe léi domingo, oúva mboyve pe período oñemoheñóihápe pe mymba ra’anga. Pe período pe mymba ra’anga rehegua opa pe mymba marca reheve. Jesús ohechauka ramo guare Mateo mokõipa irundy-pe pe señal Jerusalén ñehundi rehegua, Ha’e avei oñe’ẽ Noé ára rehe.

Ha oiko vaʼekue Noé ára-pe, upéicha avei oikóta Yvypóra Raʼy ou jave. Y ojahéi mboyve, umi ára-pe, haʼekuéra okaru ha hoʼu, omenda ha ombojoaja imembykuña kuéra ñemendápe, pe ára Noé oike hague pe árka-pe peve, ha ndoikuaái mbaʼeve y ojahéi ou peve ha ogueraha opaitevépe; upéicha avei oikóta Yvypóra Raʼy ou jave. Mateo 24:37–39.

Noé árape, oñemboty pe okẽ de gracia rehegua, upéicha ohechauka hag̃ua pe arapokõindy ára léi ou hag̃uáicha, upéva avei oñembojoja pe okẽ ñembotypy rehe 22 jasypa 1844-pe. Pe ára pukukue oúva Exeter camp meeting 12–17 jasypoapy 1844 guive, orrepresenta peteĩ período profético ogueraháva peteĩ okẽ ñembotypýpe.

Noé árape, Noé orrepresentákuri pe mbohapyha ánhelpe, ha pe mbohapyha ánhel oguahẽ pe okẽ oñembotývape 22 jasypa 1844-pe. Noé árape, upéva Jesús he’iháicha oikótava “yvypóra Ra’y ouhaicha”, pe mbohapy ánhel Apocalipsis irundypa irundyguágui ogueraha pe okẽ oñembotývape. William Miller orrepresentákuri pe peteĩha ánhel marandu, ha oñeta’ãngákuri Enoc rupive Noé árape. Judas omombe’u Enoc maranduha peteĩ joja Miller marandúndi.

Ha Enoc avei, pe séptimo Adángui, oñeprofetisa hesekuéra, he’ívo: Péina, Ñandejára ou hetaiterei imarangatúva ndive, ohusga hag̃ua opa mba’e, ha ohechauka hag̃ua opavavépe, umi hekoañáva apytépe, opa umi hekoañame ojapóva hikuái hekoañápe, ha opa umi ñe’ẽ hatã umi angaipa apoha hekoañáva he’íva hese. Judas 1:14, 15.

Pe primer mensáhe angél rehegua Miller omombe’u vaʼekue pe “juicio” ojehechauka hag̃uáicha Enoc mensáhepe. Enoc ñepyrũ ojehechauka hag̃ua haʼeha “mokõiha sieteha Adángui”. Miller mensáhe oñepyrũ ha opa pe “siete tiempo” og̃uahẽvo pe reino yvateguáre, ha irundypa poteĩ seis áño rire pe mbohapyha ánhel og̃uahẽ 22 de octubre de 1844-pe, pe “siete tiempo” pe reino yvýpeguáre oñekumpli ramo. Mokõivéva, Enoc ha Miller, oikóva juicio aravo mensaherohára ramo, oñepyrũkuri pe papapy siete jehechauka reheve. Pe ára pukukue oñepyrũvaʼekue Enoc ndive, pe sieteha ndive, opa siete ára reheve umi mymba oike hague pe árkape pe okẽ oñemboty mbarete yvagapegua rupi peve. Jesús akóinte ohechauka pe paha pe ñepyrũ rupive.

Enoc omoheñói Matusalénpe, ha upéi Matusalén omoheñói Lamec-pe. Lamec ha Matusalén ohechauka pe mokõiha ánhel rembiapo marandu, ha avei pyhare mbyte sapukái marandu. Pe pyhare mbyte sapukái oñemotenonde pe okẽ oñemboty peve, ha upévare ojehechauka Matusalén rupive, omano va'ekue pe áño pe diluvio rehegua. Lamec ohechauka pe mokõiha ánhel rembiapo marandu, ha Lamec omano po áño pe diluvio mboyve. Umi po áño Lamec ñemano guive Matusalén ñemano peve, pe okẽ oñembotýrõ guare, ojehechauka Ezequiel rembireko ñemano rupive, omoñepyrũva'ekue pe aravo oguerahahápe Cristo novía ñemano peve, ojehechaukáva Matusalén rupive.

Enoc ohechauka peteĩ tipo pe ánhel peteĩha og̃uahẽ vaʼekue 1798-pe, Lamec ohechauka peteĩ tipo pe ánhel mokõiha og̃uahẽ vaʼekue 19 jasyrundy 1844-pe ha Matusalén ohechauka peteĩ tipo pe sapukái pyhare mbytegua Exeter guive pe okẽ oñemboty peve 22 jasypa 1844-pe, upéva ojehechauka vaʼekue Noé rupive. Umi po ary Lamec omano guive Matusalén omano peve ohechauka peteĩ tipo pe ary ha mbyte 587 a.C. guive 586 a.C. peve. Umi po ary Lamec guive Matusalén peve ohechauka peteĩ tipo po ary 1448 guive 1453 peve.

31 jasypa 1448-pe, omano Juan Palaiologos, ha ijoyke Constantino pahapy, décimo primeroha (pe último Constantino), oheka permiso ojupi hag̃ua kuarahyke gotyo Roma guapyrendápe umi turko islámico poguýgui. Iñeñemboaje 27 jasypokõi 1299-pe omohu’ã mokõiha cien cincuenta ary Apocalipsis nueve pegua, oñemohendáva versículo diez-pe. Po ary rire Juan Palaiologos mano guive, ijoyke Constantino décimo primero omano Constantinopla murallakuéra ári, Mehmed II ogana jave imperio bizantino kuarahyke gotyo Roma pegua. Mehmed ha’e turko ñe’ẽme Mohammed rembiapoukapy, upévare peteĩha Mohammed mano 632-pe, omoñepyrũva peteĩha cien cincuenta ary profesía Apocalipsis nueve pegua, (oĩva versículo cinco-pe), ha upéva opa va’ekue último Constantino mano rehe, “Mohammed mokõiháva” po gotyo, ochocientos veintiún ary rire. Po ary mboyve imano, Mohammed he’i va’ekue Roma opa hag̃uáta, ha upéva oñekumpli turko hérava Mohammed mokõiháva rupive.

Constantino pahague, pe onceha, omano Constantinopla ñorairõ guare, upéicha ohechauka hag̃ua po ary iñermáno Juan omanóhague guive haʼe omanó peve. Umi po ary ojehechauka hag̃ua umi po ary Lamec, taʼýra, omanóhague guive Matusalén, túva, omanó peve, po ary rire okẽ oñembotypárõ guare pe árka ári. Upéicha, Ezequiel rembireko mano ojehechauka hag̃ua Lamec mano rupive, ha mokõivéva oñondive omeʼẽ testimónio Juan Palaiologos mano rehe 1448-pe. Upéi Matusalén mano ojoaju Cristo rembireko mano ndive ha Jerusalén ñehundi rehe 586 a.C.-pe, ha mokõivéva oñondive ojoaju Constantino onceha mano rehe.

Mbohapy testígo peteĩ período proféticogua, oñepyrũva ha opa hag̃uáicha peteĩ ñemano reheve, ohechauka pe período oñemoheñóihápe pe ta’anga mymbaguasu rehegua, opa hag̃uáicha pe mymbaguasu marka reheve, ha upéva ojoaju pe pyharepyte sapukái ñeikuaaukáre tembiasakue Millerita-pe, ha avei pe ta’anga mymbaguasu rehegua ñemoheñóire ñane rembiasakue ko’ág̃aguápe, opa hag̃uáicha pe mymbaguasu marka reheve. Pe mymbaguasu marka oñekumplívo pe pya’e oútavape léi domingo-pe, pe profétiko “ñe’ẽ” og̃uahẽ oñemoĩ hag̃ua peteĩcha Ezequiel ikatu haguéicha “ñe’ẽ” ijehegui voi, Jerusalén oñehundírõ guare.

Oñeʼẽvo

Pe léi dominicalpe, ojehechauka hag̃ua Jerusalén ñehundípe, Estados Unidos ñe'ẽ profétika ojehechauka proféta japu ramo, oñe'ẽgui mbói guasuicha.

Ha ahecha ótro mbói guasu osẽva yvýgui; ha oreko mokõi hatĩ ovecha ra’yicha, ha oñe’ẽ dragónicha. Apocalipsis 13:11.

Pe léi dominicalpe, Balaam oinupã mbohapyha jey hymba vúrrope, ha upéi pe vúrro oñe’ẽ.

Ha Ñandejára oipe’a pe mburika jurúpe, ha ha’e he’i Balaámpe: Mba’e piko ajapo ndéve, che nupã haguére ko’ã mbohapy jey? Upéi Balaam he’i pe mburikápe: Nde rejapo ñembohory cherehe; arekóramo peteĩ kyse che pópe, ko’ág̃aite rojukáta. Ha pe mburika he’i Balaámpe: Ndaha’éi piko che nde mburika, che ári reikóramo reñembo’y guive che ne mba’e ramo ko ára peve? Piko araka’eve ajepokuaa ajapo haguã péicha ndéve? Ha ha’e he’i: Nahániri. Números 22:28–30.

Proféta japu oñe’ẽ pe léi domingo reheguape, ha Islam avei oñe’ẽ pe léi domingo reheguape. Mokõivéva hína profétikamente proféta japu. Pe léi domingo reheguape, pe “visión” Habacuc peg̃ua, ipukúva’ekue, oñe’ẽ.

Pe visión niko gueteri peteĩ ára oñemohendapývape guarã; ha ipahápe oñe’ẽta, ha ndijapumo’ãi: jepe imbegue ramo, eha’arõ chupe; hag̃uaete ou hag̃uáicha, katuete oúta, ndahi’aremo’ãi. Habacuc 2:3.

Habacuc ha’e pe proféta añetegua oñe’ẽva umi proféta japu rehegua rovái. Habacuc “visión” oñe’ẽ Ezequiel yma iñe’ẽ’ỹva juru rupi, ha upéi ijejurú oñepe’a. Jeremías-pe oñeme’ẽ kuri pe ñe’ẽme’ẽ oiko hag̃ua Tupã juru hag̃ua.

Mba'ére piko che rasy opa'ỹva, ha che jaga ndojekueraséi, ndaikatúiva oñemonguera? Nde piko reiko cheve peteĩ ijapu hag̃uáicha, ha y hag̃ua opa hag̃uávaicha? Upévare péicha he'i Ñandejára: Rejevýramo, upéicharõ rogueru jeýta, ha reñembo'ýta che renondépe; ha reipe'áramo pe iporãva pe ivaívagui, nde reiko che juru hag̃uáicha; tojevy hikuái nde rendápe, ha nde ani hag̃uái rejevývo hendapekuéra. Jeremías 15:18, 19.

Pe léi dominical-pe, opáma Zacarías nueve jasy oñe'ẽ'ỹ hague oñe'ẽvo ha omboajevo ita'ýra réra ha'eva'erãha Juan. Zacarías orrepresenta umi mburuvicha ndojeroviáiva mbohapyha ánhel ñe'ẽre, ha Juan orrepresenta pe movimiento Elías rehegua, pe iglesia omoingetava'erãva Cristo Jeju Mokõihápe.

Upéi Zacarías he’i pe ánhelpe: Mba’éicha rupípa aikuaáta kóva? Che ningo tuja, ha che rembireko avei ijedáma. Upéi pe ánhel ombohovái ha he’i chupe: Che ha’e Gabriel, aĩva Ñandejára renondépe; ha añemondo hag̃ua añe’ẽ ndéve, ha amombe’u hag̃ua ndéve ko’ã marandu porã. Ha péina ápe, reikóta nereñe’ẽkuaái ha ndaikatumo’ãi reñe’ẽ pe ára ko’ã mba’e ojehu hag̃uáme, nderejeroviái haguére che ñe’ẽre, umíva oñembotýta hag̃ua hi’araitépe.

Ha umi tapicha oha’arõ Zacaríaspe, ha oñemondýi ohechávo areiterei ojepy’apýha pe témplope. Ha osẽvo, ndaikatúi oñe’ẽ chupekuéra; ha oikuaa hikuái ha’e ohechahague peteĩ visión pe témplope; ha’e niko ojapo señas chupekuéra, ha opyta ñe’ẽ’ỹre. Lucas 1:18–22.

Zacarías oĩva pe sacerdótekuéra apytépe, pe ára poapyha aty rehegua.

Oĩ vaʼekue mburuvicha guasu Herodes, Judea ruvicha, ára-pe peteĩ paʼi hérava Zacarías, Abías atyguágui; ha hembireko Aaron rajykuéra apytégua, ha héra Isabel. Mokõivéva hekojoja vaʼekue Tupã renondépe, oguatáva opa tembiapoukapy ha Ñandejára rembiapoukapy rupi, mbaʼeve hag̃ua hekopete hag̃ua. Ha ndorekói vaʼekue mitã, Isabel imembyʼỹgui, ha mokõivéva itujáma eterei. Ojehu ramo guare haʼe ombaʼapoha paʼi rembiapópe Tupã renondépe, ijaty renda pe orden orekoháicha, paʼi rembiapo jepokuaa heʼiháicha, osẽ chupe poʼa hag̃ua ohapy hag̃ua insiénso oike vove Ñandejára tupaópe. Ha opa umi heta tavaygua oñemboʼe okápe umi insiénso ára jave. Lucas 1:5–10.

Opavave proféta kuéra ohechauka umi ára pahápeguápe, ha Zacarías oike pe témplope, ojapo haguéicha Ezequiel avei. Haʼe niko pe octava tanda paʼikuérapegua, ohechaukáva peteĩ símbolo umi ocho ánga oĩ vaʼekue Noé árkape, ohasa vaʼekue pe arapy tuja guive pe pyahupe. Mokõivéva, haʼe ha hembireko, ndorekói vaʼekue mbaʼeve vai, péro Zacarías ndogueroviái vaʼekue Gabriel ñeʼẽnguéra. Pe movimiento Millerita oñepyrũ vaʼekue Filadelfiaguaicha (ndorekóiva mbaʼeve vai), péro oñemoambue Laodiceaguaicha ary 1856-pe. Umi ára pahápe, pe ánhel mensáhe hína pe mbohapyha ánhel mensáhe, ha Gabriel mensáhe Zacarías-pe ohechauka pe mbohapyha ánhel mensáhe ha avei pe Elías mensáhe, ojehechaukaháicha Juan el Bautista rehe.

Ha ojechauka chupe peteĩ ángel Ñandejáragui, oĩva pe altar insiénso rehegua akatúa gotyo. Ha Zacarías ohechávo chupe, ojepy’apy, ha kyhyje ho’a hi’ári. Upe rire pe ángel he’i chupe: Ani rekyhyje, Zacarías; nde ñembo’e niko oñehendu; ha nde rembireko Elisabet ome’ẽta ndéve peteĩ ta’ýra, ha remoĩta héra Juan. Ha reguerekóta vy’a ha tory; ha heta ovy’áta heñóirõ guare. Péva guive ha’éta tuicha Ñandejára renondépe, ha ndo’umo’ãi víno térã mba’yru mbarete; ha henyhẽta Espíritu Santo-gui, ipy’a ryepýpe guive itúvagui. Ha heta Israel ra’ykuérape ombojevýta Ñandejára, ha’e kuéra Tupãme. Ha ha’e oho hag̃ua henondépe Elías espíritu ha pokatu reheve, ombojevývo túvakuéra korasõ ta’yrakuérape, ha umi naiñe’ẽrendúivape hekojojáva arandukápe; ombosako’i hag̃ua peteĩ tetã oñembosako’íva Ñandejárape g̃uarã. Ha Zacarías he’i pe ángelpe: Mba’éicha aikuaáta ko mba’e? Che niko chetuja, ha che rembireko ohasáma aryeterei. Ha pe ángel ombohováivo he’i chupe: Che hína Gabriel, aĩva Tupã renondépe; ha añemondo añe’ẽ hag̃ua ndéve, ha aikuaauka hag̃ua ndéve ko’ã marandu porã. Lucas 1:11–19.

Zacarías ndogueroviái pe marandu oúva Elías rehegua oñekumplitaha.

Péina, che amondóta peẽme Elías maranduhára pe ára guasu ha ñemongyhyjéva Ñandejára pegua ou mboyve: ha’e omoambue jeýta túvakuéra korasõ ta’ýra kuérape, ha ta’ýra kuéra korasõ túvakuéra rehe, ani hag̃uáicha aju ha ainupã yvy peteĩ maldición reheve. Malaquías 4:5, 6.

Hermana White, en el contexto del sellamiento de Ezequiel del capítulo nueve, identifica por qué el liderazgo de la iglesia Adventista del Séptimo Día laodicense fue tipificado por la incredulidad de Zacarías.

“Umi oñandu’ỹva ñembyasy ijehegui heko espirituál oñemboguejy haguére, ni ndojahe’óiva ambuekuéra angaipa rehe, opytáta Tupã sello’ỹre. Ñandejára omondo hemimboukuérape, umi kuimba’e orekóvape ipópe tembiporu jejukaha: ‘Tapeho hapykuéri pe táva rupi, ha pejuka; ani pene resa poriahuvereko, ha ani peporiahuvereko: pejukaite ituja ha imitãva, kuñataĩnguéra, mitã michĩnguéra ha kuñanguéra; ha ani peñemboja avavére orekóvare pe marca; ha peñepyrũ che santuario-gui. Upérõ oñepyrũ hikuái umi karai itujávagui oĩva’ekue óga renondépe.’

“Ko’ápe jahecha tupao — Ñandejára ryrupavẽ — ha’eha pe tenonderã ohupyty va’ekue Tupã pochy ñembyepoti. Umi kuimba’e yma guare, umi Tupã ome’ẽ va’ekue hesekuéra mba’ekuaa guasu ha oñembo’y va’ekue tavayguakuéra interés espiritual ñangarekorã, ombotavy hikuái ijeroviajerure. Omoĩ hikuái pe ñemoĩmby: ndajajeroviaiva’erãi milagrokuérare térã Tupã pokatu jehechauka porãitépe yma guaréicha. Ára kuéra iñambue. Ko’ã ñe’ẽ omombarete ijerovia’ỹ, ha he’i hikuái: Ñandejára ndajajapói mba’e porã, ni ndaipochymo’ãi. Ha’e niko hetaiterei ipy’a porã hag̃uáicha ou hag̃ua ojehusga hag̃ua hetãgua. Péicha “Py’aguapy ha tekorosã” ha’e pe sapukái umi kuimba’égui araka’eve noñemoñe’ẽmo’ãvéimava trompétaicha ohechauka hag̃ua Tupã retãme hembiapo vaiha, ha Jacob rógape iñangaipakuéra. Ko’ã jagua okirirĩva ndohavymo’ãiva ha’e umi ohupytýva Tupã oñembopochy va’ekue ñembyepoti joja. Kuimba’e, kuñataĩ, ha mitã’íkuéra opavave oñehundi oñondive.” Testimonies, volúmen 5, 211.

Zacarías ndogueroviaky pe ánhel mbohapyha marandu rehe, ha’éva pe Elías marandu ombojevyjeyva Juan el Bautista rembiasakue avei William Miller rembiasakue.

Cinco Meses

Elisabet oñomi imembyryrã po jasy aja.

Ha upéi umi ára rire, hembireko Elisabet hyeguasu, ha oñemokañy ijehegui po jasy aja, he’ívo: Péicha ojapo che rehe Ñandejára umi ára ha’e omañávo che rehe, oipe’a hag̃ua che ñemotĩ yvyporakuéra apytépe. Ha pe sexto jasy aja, Tupãgui oñembou pe ánhel Gabriel peteĩ táva Galiléape ojeheróva Nazaretpe. Lucas 1:24–26.

Zacarías oĩkuri paʼi aty poapyha apytépe, ojehekombohévo ijoajuha itaʼýra Juan ñembohovái rehe ára poapyhápe, upérõ Zacarías oñeʼẽ jeýta. Haʼe ha itaʼýra Juan ohechauka umi ocho ánga oĩvaʼekue Noé arca-pe, okañymívaʼekue ñemanógui oguerúva yvypóra ári y oporojahoʼíva po jasy aja, térã cien cincuenta ára. Umi cien cincuenta ára mitã ryepýpe guare ha y oporojahoʼíva rehegua ojoja mokõi periodo po jasy reheve Apocalipsis nueve-pe.

Zacarías ha ita’ýra Juan avei ohechauka pe tupaogua Laodicea pehẽngue sieteha ojetransisiona jave pe tupaogua Filadelfia pehẽngue ochohápe. Zacarías rembiapo guive pe ochoha aty jave pe ita’ýra Juan oñekytĩ meve pe ára ochohápe, ohechauka peteĩ ára ñemombe’upy rehegua, upépe pe papapy ocho ohechauka pe ñepyrũha ha pe paha. Upe ára ñemombe’upy rehegua ryepýpe oĩ peteĩ po jasy aja ohechaukáva peteĩ kañy ñembyaty.

Pe profecía “ñe’ẽva” ohechauka pe ley dominical og̃uahẽmbaitétavape; upévare Zacarías oñe’ẽ pe ley dominical jave, imemby ojesella ramo, oñerrepresentaháicha pe ñekytĩ reheve. Upe tembiasakuepe, mboyve pe ley dominical guive, Zacarías oñe’ẽ mboyve, po jasýpa opa rire, poteĩha jasy pukukue María oho ovisita Elisabet-pe ha Espíritu Santo ohesa’o Elisabet-pe, ha’e kuña ramo orrepresentáva Tupã iglésia ñehesa’o irundy jasy tenondete pe ley dominical og̃uahẽmbaitétava mboyve.

Ha María katu opu'ã umi ára-pe, ha pya'etépe oho yvyty rehegua tetãme, peteĩ táva Judá-pe; ha oike Zacarías róga-pe, ha omomaitei Elisabet-pe. Ha oiko, Elisabet ohendúvo María ñemomaitei, mitã'i opopo hyepýpe; ha Elisabet henyhẽ Espíritu Santo-gui. Ha ñe'ẽ hatãme he'i: “Jevy'a hag̃ua nde kuñanguéra apytépe, ha jehovasa hag̃ua ne memby ryru’a yva. Mba'éicha piko chéve ko mba'e, che Ruvicha sy ou hag̃ua che rendápe? Péina, ne ñemomaitei ñe'ẽ osõ mboyve che apysápe, mitã'i opopo che rye ryepýpe vy'águi. Ha ovy'a va'erã pe ogueroviáva; ojejapóta niko opa umi mba'e he'íva'ekue chupe Ñandejáragui.” Lucas 1:39–45.

Po ary pahápe, Elisabet oñe’ẽ María ndive “ñe’ẽ hatãme”, omombaʼeguasúvo María jerovia Gabriel marandu rehe, ha upéva ára pahápe haʼe pe mbohapyha ánhel marandu. Elisabet ména Zacarías ndogueroviái vaʼekue, ha katu María ndahaʼéi upéicha. María ohendu Gabriel marandu Zacarías rire cinco mes haguépe, upévare ijerovia pe mbohapyha ánhel rehe ojehechauka oguahẽha rire ojehechauka rire pe kañymby marandu cinco mes rehegua. Pe kañymby marandu cinco mes rehegua ára pahápe haʼe pe peteĩha cinco mes Apocalipsis nueve, versículo cinco-pe guare. María orrepresenta pe iglesia ára pahapegua omoneĩva pe mbohapyha ánhel marandu, ha upéva oikehápe peteĩ ñembojaʼo hag̃ua especial pe cinco mes rehegua, michĩmi mboyve oñeñe’ẽ hag̃ua pe domingo léi pyaʼe hag̃uáicha ou hag̃uápe, ha upéva oguahẽ hag̃ua rupi irundy mes rupi upe rire.

María jehasa jave umi techaukaha-pe, pe peteĩha ha mokõiha ánhel rembiapo, ojehechaukáva Zacarías ha Elisabet rehe, ojoaju pe mbohapyha ánhel rembiapo rehe, ojehechaukáva María ha José rehe. Zacarías ohechauka peteĩ mburuvicha peteĩ iglésiagui ndojeroviáiva pe mbohapyha ánhel marandu rehe, ha José, pe carpintero, ohechauka peteĩ movimiento ojehechaukáva tembiapo ojejokoséva ijehegui rupive. Adventismo opa hag̃uaicha oñepyrũ hagueicha, ha oñepyrũ vaekue peteĩ movimiento ramo, ndaha’éi peteĩ estructura eclesiástica oñemohenda porãva ramo. Pe movimiento umi cien cuarenta y cuatro mil rehegua, ojehechaukáva José, María ha Cristo rehe, ha’e pariente peteĩchaite pe movimiento Millerita reheguápe ojehechaukáva Zacarías, Elisabet ha Juan rehe; ha pe ndogueroviái hague 1863-pe ojehechauka Zacarías rehe. 1863 ohechauka pe jeguerovia’ỹ umi peteĩha ha mokõiha ánhel marandu rehe, ha pe mbohapyha ánhel movimiento ohechauka María jerovia.

“Umi ánhel oñemondo oipytyvõ hag̃ua pe ánhel mbarete yvágagui, ha ahendu ñe’ẽnguéra ha’etéva osẽva opa hendárupi: ‘Pesẽ chugui, Che retayguakuéra, ani hag̃ua peike pehupyty hag̃ua iñangaipakuéra, ha ani hag̃uáicha pehupyty umi mba’asy vai oguerekóva. Pórke iñangaipakuéra oguahẽ yvágape, ha Tupã imandu’a hese hekojoja’ỹrekuérare.’ Ko mensáhe ha’eteva’ekue peteĩ ñembojoapy pe mbohapyha mensáhepe, ojoajúvo hese, hag̃uaicha pe sapukái pyhare mbytegua ojoajúkuri pe mokõiha ánhel mensáhere ary 1844-pe. Tupã gloria opytu’u umi marangatúre ipasiénsia ha oñeha’arõvape ári, ha ha’ekuéra kyhyje’ỹ rehe ome’ẽ pe ñe’ẽmondo paháva ipohýi ha marangatu, omombe’úvo Babilonia ho’aha ha ohenóivo Tupã retayguakuérape osẽ hag̃ua chugui ikatu hag̃uáicha okañy chugui pe ivaíva ha kyhyje mondýiva destino-gui.” Early Writings, 277.

Mokõi marandu oñembojoajúva ojehechauka María oho jehechávo Elisabet-pe, ha upe punto og̃uahẽ umi po jasy kañymby ojehechauka jave. Upe punto-pe mokõi profecía oñembojoaju ha oñemomarandu oñondive. Peteĩva omomarandu vaʼekue Elisabet ha ambuéva María. Mokõi marandu ñembojoaju ohechauka arakaʼe pe pyhare mbyte sapukái oñembojoaju pe ánhel mokõiha marandúre, ha upéva oiko vaʼekue pe historia Millerita-pe, Exeter camp meeting-pe.

Elisabet ha upéi María ome’ẽ rire hikuái iñemoherakuã, “María opyta hendive haimete mbohapy jasy, ha upéi ojevývo hógape.” Lucas 1:56. Pe período sesenta y seis ára Exeter guive peve 22 de octubre de 1844 ojehechauka umi irundy jasy rupive, opa vaʼekue pe léi dominical hi’aguĩma vove, arakaʼe Zacarías oñeʼẽ vaʼekue. Umi irundy jasy ohechauka pe período oñemoherakuã haguépe pe marandu sapyʼa pytũ mbytegua rehegua, oguahẽva pe marandu umi po jasy ñemiguáva rehegua rire.

Mokõi marandu oĩva historia Millerita-pe ha’e va’ekue pe peteĩha ha mokõiha ánhel marandu, ha pe peteĩha ánhel marandu oñemombarete va’ekue oñekumpli rupi peteĩ profesía ára rehegua oñepyrũva peteĩ período cinco jasy reheve, oĩva’ekue sapy’ami kañymbyme umi diez ára mboyve iñekumplimiento ára 11 de agosto de 1840-pe, he’iháicha Josiah Litch. Pe mokõiha ánhel marandu ñemombarete ha’e va’ekue pe jehechakuaa porã jey pe predicción vai 1843-gua rehegua, oikóva’ekue pe aty kampamento Exeter-pe, he’iháicha Samuel Snow.

Pe proclamación pe marandu mokõi hendáicha pe sapukái pyhare mbytegua rehegua ojehechauka peteĩ mbyky pe okẽ oñemboty mboyve, ha upéva Noé rembiasakuepe oipe’a peteĩ ára po jasy pukukue oguahẽva pe arca opytávo yvyty Ararat ru’ã ári peve. Pe ára pe sapukái pyhare mbytegua ñeproclamación rehegua ou pe oñembohesakávo umi po jasy kañymby va’ekue rire, upéva og̃uahẽ kuri pa ára mboyve 11 jasypoapy 1840, ha avei ou rire Ñandejára oipe’ávo Ipo umi ta’anga-gua’úgui Ha’e omo’ã va’ekue pe kuatia’atã 1843-pe. Umi pa ára 1 guive 11 peve jasypoapyme oñemohenda umi sesenta y seis árare Exeter guive 22 jasypa 1844 peve, ha pe mokõi testígo joajúva ohechauka pe oñembohesakávo umi po jasy kañymby va’ekue, oñondive pe marandu vai oñemyatyrõva omoheñói va’ekue pe ñembyasy peteĩha, ha upéva oiko María ojotopávo ha omomaitei Isabel-pe pe sexto jasy aja.

Pe léi dominicalpe, Estados Unidos oñe’ẽ peteĩ dragónicha, Islam rykue oñe’ẽ, ha Habacuc visión oñe’ẽ Jeremías, Zacarías ha Ezequiel jurúre. Pe léi dominicalpe Ezequiel ha’e peteĩ techaukaha, upévare ohechauka pe poyvi oñembo’yva’ekue pe léi dominicalpe. Mokõi umi porundy porundy ñe’ẽrã “techaukaha” rehegua Ezequielpe ohechauka umi “sábados”ha techaukaha pe ñembosanto rehegua, ohechaukáva Tupãrekove oñembojoajuha yvypóra rekovéndi.

Ha che katu che réra rehehápe, ani hag̃ua oñemongyʼa umi tetã ambue rovake, ijapytépe oĩ hague, haʼekuéra renondépe aikuaauka hag̃ua chejupekuéra, aguenohẽvo chupekuéra Egipto retãgui. Upévare aguenohẽ chupekuéra Egipto retãgui ha araha chupekuéra pe desiértope. Ha ameʼẽ chupekuéra che léi ha ahechauka chupekuéra che huísio, ha umi mbaʼe ojapóramo peteĩ kuimbaʼe, oikovéta hesekuéra.

Ha avei ame'ẽ chupekuéra che sábado-kuéra, hag̃ua techaukaha che ha ha'ekuéra apytépe, oikuaa hag̃ua hikuái che ha'eha Ñandejára omomarangatúva chupekuéra. Ha Israel róga opu'ã che rehe pe desiértope: ndoikói che tembiapoukapýpe, ha omboyke che huísio-kuéra, umi ha'e kuéra ojapóramo peteĩ kuimba'e, oikovéta hesekuéra; ha che sábado-kuéra omongy'a eterei hikuái. Upévare ha'e va'ekue ahyta hag̃ua che pochy hendapekuéra pe desiértope, hag̃ua amomba hag̃ua chupekuéra. Péro ajapo che réra rehehápe, ani hag̃ua oñemongy'a umi tetã ambue rovake, umíva renondépe aguenohẽ va'ekue chupekuéra. Upéicha avei ahupi che po hendekuéra pe desiértope, ndarerahamo'ãi hag̃ua chupekuéra pe yvýpe ame'ẽ va'ekue chupekuéra, osyry kamby ha eíra reheve, ha'éva opa yvykuéra mborayhuha; oguerovia'ỹgui hikuái che huísio-kuéra, ndoikói che tembiapoukapýpe, ha omongy'a che sábado-kuéra; pórke ikorasõ oho hógape ta'anga kuéra rapykuéri. Upéicharamo jepe, che resa oiporiahuvereko chupekuéra ani hag̃ua ahundi chupekuéra, ha namohu'ãi gueteri chupekuéra pe desiértope. Ha ha'e umi ita'ýrape pe desiértope: Ani peiko pende ru-kuéra tembiapoukapýpe, ani pejapo he'íva ijuísio-kuéra, ni pendejehe'a pemongy'a hag̃ua pendejupekuéra ita'anga-kuéra rehe; che hína Ñandejára pende Jára. Peiko che tembiapoukapýpe, pejoko che huísio-kuéra, ha pejapo umíva; ha pemboyke hag̃ua che sábado-kuéra marangatu ramo; ha umíva ha'éta techaukaha che ha pende apytépe, peikuaa hag̃uáicha che hína Ñandejára pende Jára. Ezequiel 20:9–20.

Ezequiel orrepresenta pe pendón umi ciento cuarenta y cuatro mil rehegua, ha pe señal Divinidad rehegua oñembojoajúva humanidad rehe ndive ha’e Ñandejára “sábado-kuéra”. Ezequiel ha’e pe señal oñepyrũvo pe ñemboty guasu, ha’e avei pe señal Jerusalén ñehundípe, oñemopuʼã jave peteĩ pendón ramo. Oñepyrũvo pe ñemboty guasu, umi ndoipotái ohecha ha ohendu, omomarãva Hembiapoukapy “sábado-kuéra”, ha’e kuéra avei peteĩ señal.

Upéi oúvo umi kuimba’e Israel myakãhára ou che rendápe ha oguapy che renondépe. Upémarõ Ñandejára ñe’ẽ ou che rendápe, he’ívo: Yvypóra ra’y, ko’ã kuimba’e omopu’ã hekoha’ãnga ikorasõme, ha omoĩ hembiapo vai py’aguasúva guive omoñepysangáva hova renondépe; ajeporandukáta piko añetehápe chupekuéra? Upévare eñe’ẽ chupekuéra ha ere chupekuéra: Péicha he’i Ñandejára Tupã; Oimeraẽva Israel róga pegua omopu’ãva hekoha’ãnga ikorasõme, ha omoĩva hembiapo vai py’aguasúva guive omoñepysangáva hova renondépe, ha ouva proféta rendápe; che, Ñandejára, ambohováita pe ouvape hekoha’ãnga heta haguére; ikatu hag̃uáicha ajapyhy Israel róga iñakãrapu’ãme, opavave niko ojeipe’a chehegui hekoha’ãnga rupi.

Upévare ere hag̃ua Israél róga-pe: Péicha he'i Ñandejára Tupã; Peñembyasy pene angaipa rehe, ha pejevy pene ta'ãnga rei-gui; ha peipe'a pende rova opa pene mba'epoxykuégui. Oimeraẽva Israél rógagua, térã pytagua oikóva Israél-pe, oñemomombyrýva chehegui, ha omoĩva ikorasõme ita'ãnga rei, ha omoĩva hova renondépe hembiapo vai ñepysangaha, ha ouva peteĩ maranduhára rendápe oporandu hag̃ua chupe che rehe; che, Ñandejára, ambohováita chupe chejehegui voi: Ha ambojere che rova upe kuimba'ére, ha ajapóta chugui peteĩ techaukaha ha peteĩ ñe'ẽngatu, ha aipe'áta chupe che retãygua apytégui; ha peikuaáta che ha'eha Ñandejára. Ha pe maranduhára oñembotavýramo oñe'ẽ rire peteĩ mba'e, che, Ñandejára, ambotavy upe maranduhárape, ha aipysóta che po hese, ha ahundíta chupe che retã Israelgua apytégui. Ha ogueraháta hikuái heko vai ñemyengovia: pe maranduhára ñemyengovia ojoguáta upe oporandúva chupe ñemyengoviápe; ani hag̃ua Israél róga ojehekýi véima chehegui, ni oñemongy'a véima opa hembiapo vaikuére; síno hag̃ua ha'ekuéra che retãyguakuéra, ha che hag̃ua Ijarakuéra Tupã, he'i Ñandejára Tupã. Ezequiel 14:1–11.

Nashville-pe, umi oĩva iglesia Adventista del Séptimo Día Laodicense ryepýpe, ndogueroviáiva Zacarías-icha; umi “omoĩva’ekue pe tenda jaikotevẽ’ỹha jaheka hag̃ua milágro ha pe jehechauka hechapyrãva Tupã pu’aka rehegua yma guarérõguáicha”, oñerrepresentaháicha 1840 guive 1844 peve, oñembohovakéta umi oĩva Adventismo okápe rupive mba’érepa ndoavisaikuaái hikuái. Ha’ekuéra oiko pe “techaukaha” marandu japu py’aguapy ha tekorosã reheguáva, ohechaukáva pe ñemboja’o umi arandu ha umi tavýva apytépe, oñerrepresentaháicha umi mokõi tavernákulo ojoavyetéva Exeter camp meeting-pe. Ha’ekuéra ogueraha peteĩ “techaukaha” ta’anga ñemomba’e ha pu’ẽrã rehegua, aja Ezequiel ogueraha pe marandu profético añeteguáva ñe’ẽñemi rehegua. Pe ñemongora paha-pe, Jerusalén oñehundihápe, orepresentáva pe léi domingo rehegua, pe techaukaha pu’ẽrã rehegua ha’e pe mymba marandu, ha pe techaukaha ñe’ẽrendu rehegua ha’e Tupã sellokuéra.

Upe prueba oñemboty porãite Adventismo-pe pe léi dominikal-pe, ha upépe oĩ peteĩ techaukaha umi ijoja ha umi iñañáva rehe, ojehechaukáva chupekuéra oñemarkaha haguére. Pe ñemboty upe pruéva rehegua pe léi dominikal oúvape pya’e typifika pe ñemboty pruéva rehegua Michael opu’ãvo, ha upépe umi heta tavayguakuéra ñemano rehegua techaukaha ojehechauka Gog ha Magog rupive.

Ha umi viajante ohasáva pe tetã rupi, oiméramo peteĩ ohechávo peteĩ kuimbaʼe kangue, upéicharõ omoĩta hi’ykére peteĩ techaukaha, pe oñotỹvakuéra oñotỹ peve chupe Hamongog ñuime. Ha avei pe távape héra vaʼerã Hamonah. Péicha omopotĩta hikuái pe tetã. Ezequiel 39:15, 16.

Pe pacto rehegua techaukaha ojehechakuaa Ezequiel kuatiañe’ẽ capítulo treinta y siete-pe, upépe umi kangue omanóva yvyuguy ryepýpe oikove jey ha umi mokõi yvyra oñembojoaju. Umi kangue oikove jey peteĩ marandu Islam rehegua rupive, ojehechaukáva umi irundy yvytu ramo, upéicha rupi ohechauka August 11, 1840. Umi mokõi yvyra oñembojoaju peteĩme, upéicha rupi orepresenta joajuha pe marandu ángel mokõiha rehegua ndive pe marandu pyhare mbyte sapukái rehegua. Umi kangue ha’e pe ñemombarete pe ángel peteĩha rehegua ha umi mokõi yvyra ha’e pe ñemombarete pe ángel mokõiha rehegua. Upe rire Tupã tavaygua ha’e Hemba’e ára pahápe ojeporavo vaʼekue pacto guigua, ojehechaukáva Juan rupive, peteĩ cien cuarenta y cuatro mil ramo.

Avei che voi peteĩ ñe'ẽme'ẽ py'aguapýva hendivekuéra; ha'éta peteĩ ñe'ẽme'ẽ opa'ỹva hendivekuéra. Ha amoĩta chupekuéra, ha ambohetavéta chupekuéra, ha amoĩta che tupaópe ijapytepekuéra opa ára g̃uarã. Che róga karpa avei oĩta hendivekuéra; heẽ, che ha'éta Ijára, ha ha'ekuéra ha'éta che retãgua. Ha umi tetã ambue oikuaáta che, Ñandejára, amopotĩha Israel-pe, che tupaóramo oĩ ijapytepekuéra opa ára g̃uarã. Ezequiel 37:26–28.

Tupã rekoha ha yvypóra reko joaju ojehechauka heta hendáicha Tupã Ñe’ẽme, ha peteĩ ta’ãnga upévare ha’e jave “ánga táva guasu mbaretéva” oĩva yvypóra reko yvatetévape oñembojoaju Tupã pegua tenda marangatu táva guasu mbaretévandi. Pe guapyha guasu yvagagua, ohechaukáva Tupã táva guasu mbaretéva, oñembojoajúramo yvypóra reko yvatetépe oĩva táva guasu mbaretévandi, Tupã tavayguakuéra “oñemomarangatu”, ha Ha’e oiko “ijapytepekuéra opa ára g̃uarã”.

Pe kapítulo treinta y siete rire Ezequiel omoĩ porã umi kapítulo treinta y ocho ha treinta y nueve, upépe oñeʼẽhápe Gog ha Magog rehe peteĩ símbolo ramo pe joaju guasu yvyporakuéra rehegua, oĩva Tupã ojeporavo vaʼekue conveniopegua tavayguakuéra okápe. Pe kapítulo cuarenta-pe, umi conveniopegua tavayguakuéra pe kapítulo treinta y siete-gua ojehechauka peteĩ témplo ramo omyenyhẽva opa yvy. Umi kapítulo treinta y ocho guive cuarenta peve ohechauka Tupã conveniopegua tavayguakuéra ñembopuʼã ára pahápe, ojehechaukaháicha umi papapy 38 ha 40 rupive.

Ñambojoayvéta ko'ã mba'e pe artíkulo oúva-pe.