Roma omoĩmbyaty pe visión — Papapy Poteĩha’ẽ

Ñaime hína seis línea controversia profética rehegua ojehúva’ekue Adventismo rembiasakue ryepýpe 1798 guive ko árape peve.

Pe artíkulo mboyvegua ohecha vaʼekue pe peteĩha ha pe pahague joavy pe mburuvicha románo rehegua, ha koʼág̃a jahecháta pe joavy oikovaʼekue Uriah Smith ha James White apytépe. Uriah Smith omoinge ivera hag̃ua ipropia “ñemyesakã ijeheguíva” pe versíkulo mbohapy pa ha poteĩme.

Smith omone’ẽkuri pe mbarete oñe’ẽva pe versíkulo mboyveguápe ha’eha “Roma papal”, péro he’i pe versíkulo treinta y seis rembiapo rechaukaha ndaha’éiha techaukaha profétika ohechakuaa hag̃ua Roma papal. Upéva japu. Tekotevẽ ñanemandu’a, pe pu’aka’ỹme oikova’ekue ary 1863-pe, umi siete tiempo Levítico kapítulo veintiséis-pe oñemoĩ hague ykére, ha upévare oñemboyke pe representación umi siete tiempo rehegua mokõive Habacuc tabla-pe. Mokõive kuatia’atã 1843 ha 1850 gua ohechauka umi siete tiempo pe mbytépeite umi kuatia’atãgui, ha mokõivéva ta’anga omoĩ pe kurusu mbytépe pe línea umi siete tiempo rehegua. Araka’e pe tesape pyahu umi siete tiempo rehegua og̃uahẽkuri ary 1856-pe ha upéi oñemboyke, upéva ohechauka peteĩ ñemboyke Habacuc mokõi tabla rehe, ha avei pe Espíritu de Profecía autorida rehe, pe omombe’u porãitereíva mokõive kuatia’atã ojedirihi hague Tupã rupive.

Hermana White he’iháicha rire, Satanás rembiguái pytyvõ paha ha’e ojapo hag̃ua mba’eve’ỹrõ Tupã Espíritu testimonio; ha ko’ápe pe ñembotavy peteĩha ha’e va’ekue ojapo hag̃ua mba’eve’ỹrõ Tupã Espíritu testimonio, ha avei ohechauka peteĩ jeheja peteĩchaitepe guive umi añetegua ñepyrũrãva mokõi ta’ãngakuéra ári, ha iporãvévérõ ja’e, umi siete tiempos.

Pe ñepu’ã vai guasúpe ary 1863-pe, ndaha’éi avave ambuéva síno Uriah Smith voi ojapóva’ekue pe kuatia ta’ãngamýi japu 1863-gua, omboguévo pe línea umi siete tiempos rehegua. Ary 1863 peve, Uriah Smith ombotyma va’ekue hesa pe tesape umi siete tiempos rehegua, ha ndaikatúi ohecha oĩha mokõi “indignaciones” Daniel ohechauka va’ekue. Ko’ã mokõi indignación orrepresenta umi siete tiempos pe rréino yvate gotyo Israel rehe, ha pe rréino ñemby gotyo Judá rehe. Peteĩha umi diez tribu yvate gotyoguáre oñepyrũ 723 a.C.-pe ha opa 1798-pe, ha mokõiha oñepyrũ 677 a.C.-pe ha opa 1844-pe.

Gabriel ou Daniel rendápe mokõiha ñe’ẽme’ẽme, kapítulo 8-pe, omyesakã hag̃ua marah visión, ha hembiapo rehegua joajúpe, ome’ẽ avei mokõiha testígo 1844 rehe. Daniel kapítulo 8-pe oñeñe’ẽva mokõi sua y trescientos ary opahu 1844-pe; ha upeichaite avei opahu pe pahague umi mokõi pochy apytégui, umi tetãnguéra yvategua ha yvy gotyogua rehe.

Pe pahá opaha presupone peteĩ opa ypygua. Pe pahá mokõi pochy apytégui, ha’éva simplemente ambue ñe’ẽjoaju umi siete tiempos rehegua, opa kuri 1844-pe, ha pe peteĩha pochy opa kuri 1798-pe. Pe versíkulo Smith he’i va’ekue ndoguerekoiha mba’eveichagua especificación poder papal rehegua, ohechauka pe ary pe papado ohupytytahápe iherida mortal.

“Pe mburuvicha guasu” versíkulo treinta y seis-pe “oporomoakãporãta pe indignación oñembotývo peve”. Ema’ẽ mbaʼépa Smith ohai Daniel capítulo ocho, versíkulo veinte y tres ha veinte y cuatro rehe, upe kuatiañeʼẽ peteĩchaguápe haʼe heʼihápe pe pokatu papal ndorekoiha umi atributo añetéva omyenyhẽ hag̃ua versíkulo treinta y seis.

Smith, mokõi jey pe pasáhepe, he’i umi característica profética Roma pagana ha papal rehegua ikatuha ojuehe ojepyru, pórke ha’e kuérante hína Roma jehechauka mokõi fasepe, pe mezcla hierro ha ñai’ũ reheguaicha Daniel capítulo mokõihápe, Sister White omombe’úva símbolo ramo iglesia rembiapo ha Estado rembiapo rehegua. Daniel omombe’u ramo umi versíkulope Smith oñe’ẽhína hese—Roma “oñakãrapu’ãta ha omba’apóta”, ha Roma “ojapóta craft oñakãrapu’ã hag̃ua ipope”—Smith he’i versíkulo treinta y seis-pe pe “mburuvicha guasu” “oñakãrapu’ãtava pe indignación oñemohu’ã peve” ohechauka peteĩ característica profética mokõivéva Roma pagana ha papal rehegua. Upéi he’i ndaiporiha ni peteĩva umi característica Roma rehegua versíkulo treinta y seis-pe oñe’ẽva pe pu’aka papal rehe.

Ña’ẽmaguasúpe roñe’ẽma kuri Smith rehe, oipytyvõ hag̃ua pe jehechakuaa hag̃ua Roma ha’eha umi mondaha omoañetéva pe visión, ha peteĩva umi irundy mba’e profética oĩva pe versículo catorcepe ha’e Roma omomba’eguasuha ijehe.

Smith he’i pe mburuvicha remimombe’upy kuatiañe’ẽ 36-pe ndojoajúiha pe pokatu papal ndive, jepémo tenonderã odefendéma hague ha’eha Roma kuatiañe’ẽ 14-pe pe oñemomba’eguasúva ijehegui. Upéicharõ jepe, pe mburuvicha kuatiañe’ẽ 36-pe “oñemomba’eguasúta ijehegui.” Upe mburuvichaete voi kuatiañe’ẽ 36-pe “he’íta mba’e hechapyrãva Tupã Tupãnguéra ári.” Daniel-pe pe pokatu papal “he’íta ñe’ẽ guasu Yvatetegua ári,” ha Apocalipsis arandukápe pe pokatu papal oñe’ẽ vai Yvatetegua rehe.

Opaite mba’e oñemombeʼúva profetikamente pe pokatu papal rehegua ojekuaa hag̃ua versíkulo treinta y seis-pe.

Hetaiterei oĩva ndohovái jepi, hákatu heta comentarista Adventista omombe’u porã pe añetegua hesakãva: ha’e hague pe versíkulo mbohapypa’ẽ (36) apóstol Pablo ombojoajúva he’ívo iñe’ẽme 2 Tesalonicenses-gui, oñe’ẽrõ guare pe kuimba’e angaipa rehe.

Pe versíkulo treinta y seis he’i: “ha’e oñemomba’eguasúta ha ombotuicháta ijehe opa tupã ári”, ha Pablo he’i: “tojekuaauka pe kuimba’e angaipa rehegua, pe ñehundírã ra’y; pe oñemoĩva ha oñemomba’eguasúva opa mba’e oñehenóivagui Tupã térã oñemomba’eguasúva ári.” Ojekuaa porã Smith ndorekói hague mburuvicha’ỹ profétika hag̃ua he’i hag̃ua pe mburuvicha versíkulo treinta y seis pegua iñambueha pe mburuvichágui oñehesa’ỹijóva umi versíkulo ogueraháva versíkulo treinta y seis peve. Gramátikamente ndorekói va’ekue mba’eveichagua tekojoja ojapo hag̃ua pe porupyrã jejavýva, ha iñe’ẽ hag̃ua ojapo hague upéva versíkulo treinta y seis ndoguerekóigui mba’eveichagua techaukaha pe pokatu papál rehegua, ha’e va’ekue peteĩ jepokuaa vai Escritúrare, oñeha’ã hag̃uáicha omopyenda peteĩ interpretación privada.

Ary ohasa Laodicéa pegua Adventismo aja, heta teólogo adventista, pastor ha autor oñembohovái hag̃ua pe porandu rehe: haʼekuéra oimoʼãpa Smith rembiapo jeiporuha hekoitépe térã nahániri. Peteĩ pastor australiano, hérava Louis Were, ymaite guive omanóma, ombaʼapo hetave iministerio pukukue jave oĩ hag̃ua Smith modelo profético japu rehe. Ndahaʼéi peteĩnte mbaʼére añónte ombohováiva, péva hína Smith ipahápe omboherahague pe mburuvicha oguahẽva ipahápe versíkulo cuarenta y cinco-pe Turquía ramo; síno avei Smith plataforma ogueru peteĩ jeiporu vai Armagedón rehegua. Ary 1980 rupi térã upéichaite, peteĩ autor adventista ohai peteĩ aranduka hérava, Adventists and Armageddon, Have we Misunderstood Prophecy? Pe autor réra hína Donald Mansell, ha pe aranduka gueteri ojeguereko.

Mansell omombe’u pe tembiasakue ogueraha vaʼekue Primera Guerra Mundial ha Segunda Guerra Mundial peve, ohechaukávo mokõive umi ñorairõ guasu ojehechakuaa ramo oñembojaha, umi maranduhára adventista oñepyrũ hague oiporu Smith rembiapo japu: Turquía oguataha Jerusalén literal peve techaukaha ramo Armagedón rehegua ha arapaha. Haʼe ohechauka tupao membresía rysýi rupive, káda peteĩ umi ñorairõ oñembojávo, heta ánga oike hague Iglesia Adventista membresíape, oñemopyendáva umi maranduhára énfasis profético rehe, osẽva Smith remiandu vai Armagedón rehegua guive.

Opa hag̃ua umi ñorairõ, ha umi marandu-profético jejavy rehegua ndojehupytýi riremínte, tupão okañy hetave tapicha umi oganávagui pe modelo profético Smith omopu’ã vaʼekuégui.

Smith omboykére rupi pe marandu ypykue umi Millerita rehegua, ha hi’ãgui omotenonde hag̃ua iñe’ẽmbyrã tee Daniel-pe, versíkulo treinta y seis guive cuarenta y cinco peve rehe, Smith lógica oguenohẽ peteĩ modelo profético oñemopyendáva umi mba’e oikóva ko’ág̃a rupi ári.

Ñorairõme oĩva Smith ha James White apytépe mburuvicha oguahẽva ipaha peve rehegua Daniel 11 pahaite versíkulope, James White omoĩ peteĩ lógica mbykyhápe ohechaukáva Smith fundamento profético yvyku’íva. White ombo’e vaekue “profesía ogueru tembiasakue, ha tembiasakue ndoguerúi profesía.”

Umi evangelista adventista ombaʼapóva mokõi ñorairõ guasu mboyve oiporu vaʼekue tembiasakue oñemotenondéva omoĩ hag̃ua Smith marandu profético jejavykue Armagedón rehegua, ha hembiapo, ojehecha vaʼekue tuichaiterei jehovasapy ramo umi ñorairõ peve, ogueru ipahápe peteĩ pérdida neta oñemombeʼu rire pe modelo profético oñemopyenda hague peteĩ interpretación privada ári.

Smith reko oime hag̃uáicha omyasãi hag̃ua peteĩ modelo profético privado pe mburuvicha rehegua versíkulo mbohapy pa’ẽ hag̃uare, ogueru avei hi’a hag̃ua peteĩ aplicación vai pe sexta plaga ha Armagedón rehe.

Jahechaháicha rohechauka haguéicha yma, pe mbohapyha plága riregua, pe poteĩha plága ou rire yvypóra aravo paha oñembotýma rire; upévare pe ñe’ẽmondo oĩva pype—“eñangareko nde ao rehe”—tekotevẽ oñe’ẽ peteĩ mba’e oñeha’ãha ha oikóva upe mboyve Michael opu’ã mboyve, ha yvypóra aravo paha oñemboty mboyve, ha pe peteĩha plága oñepyrũ mboyve. Pe poteĩha plága ohechauka pe dragón, pe mymba ha pe proféta japu rembiapo, ha umíva hína pe mbohapy joaju oúva oñondive pe aranduka Domingo rehegua pya’etéma ou hag̃uápe. Upe mbohapy joaju hína Roma Moderna, ha pe símbolo ohechakuaa ha omopyenda hag̃ua pe mbohapy joaju Roma Moderna rehegua, ha’e hína “nde retãyguakuéra mondaha”, umi “opu’ãva omopyenda hag̃ua pe visión” ha “ho’áva.”

Pe sextoha plága ñe’ẽmondýi, oñentendéramo, oheja peteĩ ánga oñongatu hag̃ua ijao; ha oñemboykéramo, oheja peteĩ ánga opytávo opívo, ha upéva ha’e peteĩ umi po atributo orekóva peteĩ Laodiceagua. Pe símbolo omopyenda hag̃ua upe ñe’ẽmondýi ha’e nde retãyguakuéra mondaha, oñemomba’eguasúva ijehe, ha ipahápe ho’a. Salomón he’i vaekue Tupã retayguakuéra ndorekóiramo upe visión, oñehundiha.

Pe ñe’ẽ hebreo “perish” he’ise “ojejapo opívo”, ha Juan ohai va’ekue: “Ovy’aite pe oma’ẽ porãva ha oñangarekóva ijaóre, ani hag̃ua oguata opívo ha hikuái ohecha hag̃ua henda vai.” Smith ojavy va’ekue pe Mburuvicha Yvate gotyo rehe, ha upe pyenda maranduhára japu rehegua ome’ẽ chupe pa’ũ omboguata hag̃ua peteĩ aplicación profética ha’éva, oñemoneĩramo, ogueru opívoha, ha upéva ha’e peteĩ símbolo umi Laodiceaguápe guarã, umi oñemosẽva Ñandejára jurúgui.

Smith ndahasýi voi omoñe’ẽ hag̃ua heko pyahu japu rehegua pe Mburuvicha Yvateguáva Yvategua rehe, profetísa ména James White rovake. Umi historiógrafo adventista, ha Sister White avei, oñe’ẽ hikuái ijoavykue herakuãitévare. Ellen White omongavaju mokõivépe, iména ha Smithpe, ohejávo pe ijoavy oñondivepa hag̃ua mba’éichapa ojehechauka pe mburuvicha yvategua yvategua Daniel kapítulo once-pe, osẽ hag̃ua tetãygua renondépe. Pe peteĩha kuatia Adventista osẽva rire pe Tuicha Jejavy 1844-pe, James White ohai:

Oguerahávo jave Smith pe “tesape pyahu” hérava pe mba’e “pu’aka paha Daniel capítulo once-pe” rehegua, James White ohecha Smith rembiaporã ndaha’éiha tesape pyahu ramo, síno peteĩ ñeha’ã omongu’i hag̃ua umi pyenda. Pe ñorairõ marandu rehegua Roma ha’eha mburuvicha yvate gotyogua Daniel once-pe, oikova’ekue Uriah Smith ha James White apytépe, oguereko umi tekome’ẽ poravopyre, ha ñande, maranduhára profecía rehegua ramo, jajuhu va’erã ha ñambyaty va’erã ambue ñorairõ marandu rehegua historia Adventista-pe oĩva Roma símbolo rehe.

Peteĩ umi mba’e tee apytégui hína pe moingekove peteĩ interpretación privada rehegua. Ambue mba’e tee katu ha’e pe aplicación pe interpretación privada rehegua oikotevẽha oñemombo hag̃ua pe gramática isãsóvape, pórke Smith ndaha’éi año disregarda hague mayma mba’e tee profétika versíkulo mbohapypa poteĩme oñe’ẽha Róma rehe, ha’e avei disregarda pe estructura gramatical ojerureha pe mburuvicha versíkulo mbohapypa poteĩmegua toiko va’erãha upe mburuvicha peteĩva oñerrepresentáva pe pasáhe mboyveguápe.

Ambue katu ha’e pe interpretación privada ha’e hague peteĩ ñemboyke añeteguakuéra ypykuégui. Ambue katu ha’e ohechauka peteĩ ñemboyke Espíritu de Profecía autoridágui. Ambue característica ha’e pe peteĩha idea vai Roma rehegua ogueraha hag̃ua peteĩ modelo profético ndohejái va’erã peteĩ tapicha oñongatu ijao oñemboja aja yvypóra prueba rembe’ýpe. Ambue katu ha’e pe disposición omyasãi hag̃ua hembiapo interpretación privada opavave renondépe. Ambue katu ha’e pe interpretación privada oñemohenda memeha tesape pyahu ramo. Ko’ãva opaite atributo ojehechauka ko’ág̃a guive pe discusión ojejapóvape “nde retãyguakuéra mondahakuéra” rehe.

Pe tĩ opa hag̃ua Roma pe ñorairõ paha, ojehechauka vaʼekue peteĩ taʼãnga ramo Roma pe ñorairõ peteĩha rupive, omoĩva peteĩ téra “nde retãygua mondaha kuéra” rehe, ha oñembojoaju vove Uriah Smith ha James White ñorairõ línea profética ndive, jahecháta peteĩ aty omopuʼãha hína i modelo profético peteĩ interpretación privada ári, omboykéva pe añetegua fundacional.

Peñemboyke hag̃ua umi añetegua ypykuéra rehegua ha’e ijeheguiete peteĩ ñemboyke Espíritu de Profecía pokatu rehegua, upéva oñangareko mbarete porãva umi añetegua ypykuéra rehe. Pe aty upéva avei oĩta oĩ hag̃uáicha oikuave’ẽ hag̃ua hembiapo ñemimo’ã opavave renondépe, oñemomba’éỹre mba’eveichagua jepy’apy ikatúva oñemopu’ã pe mba’éichapa ko mbo’epy ikatu hag̃uáicha ohupyty Tupã retãygua kuérape arapy tuichakue javeve.

1844 riregua upepete, Adventismo ñepyrũha ñemoñare peteĩha ryepýpe, oñemoinge ambue ñorairõ Rome rehegua. Upe ñorairõ oñembohory ha oñemoakãraku meme, pe jehecha japu oñemoneĩ meve Adventismo ñemoñare mbohapyhápe. Jahecháta pe ñorairõ “ara ha ára pegua” rehegua, irundyha ramo umi poteĩ apytégui ko’ág̃a ñahesañu’ũva pe ta’anga líneape ári línea rupive.

Ha katu, jajapyhy mboyve Roma ñe’ẽjoavy rehegua línea irundyha, tekotevẽ ñanemandu’a pe artículo mboyveguápe, ñañe’ẽrõ guare Daniel capítulo once versículo diez rehe, ja’e hague: “Pe versículo diez avei ombojoaju hag̃uaichaite pe ‘siete tiempos’ Levítico veintiséis pegua pe tembiasakue kañymby rehe, ha katu upe añetegua línea oĩ okápe ko’ápe ñamyesakãva’ekuegui.”

Uriah Smith haʼe vaʼekue pe tenondegua omboykévo umi siete tiempos ary 1863-pe. Haʼe omboykéma vaʼekue pe ñemoakãrapuʼã arandu upe mbaʼére, oñepresentáva umi artículo upe tema rehegua, Hiram Edson ohai vaʼekue ha oñemoherakuã vaʼekue Review-pe ary 1856-pe. Umi mbaʼe ojehechaukáva Smith oñembojoajúvo peteĩ movimiento ohechaukáva umi siete tiempos rehe, ha upéi katu omboykéva peteĩ ñemoakãrapuʼã arandu upe tema etei rehe, upéva avei oĩ okápe pe tema oñeñeʼẽva Smith omoñepyrũ hague umi mbaʼe haʼe heʼíva hague tesape pyahuha pe mburuvicha yvate gotyo rehegua, ha roikememéta vove ñane jehechajoja rehe pe línea umi controversia adventista Roma rehegua, jajevy jeýta mokõivéva-pe: pe mbaʼe tuicháva Daniel capítulo once versículo diez rehegua, ha avei pe mbaʼe ojejoguáva Smith omboyke haguére pe mensaje Laodiceagua oguahẽ vaʼekue ary 1856-pe pe ñemoakãrapuʼã arandu reheve umi siete tiempos rehegua.