Sè White souvan fè konnen leson pwofetik ki bezwen pou yo konprann yo prezante atravè leve ak tonbe wayòm yo.
“Soti nan leve ak tonbe nasyon yo, jan sa parèt aklè nan liv Danyèl ak Revelasyon an, nou bezwen aprann kijan senp glwa ekstèn ak glwa monn nan pa vo anyen. Babilòn, avèk tout pouvwa li ak grandè li, yon grandè mond nou an pa janm wè ankò depi lè sa a, — pouvwa ak grandè ki, pou moun epòk sa a, te sanble tèlman fèm e dirab, — ala nèt li disparèt nèt! Menm jan ak ‘flè zèb la,’ li peri. Jak 1:10. Se konsa wayòm Mèd ak Pès la te peri, epi wayòm Lagrès ak Wòm yo tou. E se konsa tout sa ki pa gen Bondye kòm fondasyon li peri. Se sèlman sa ki mare ak objektif Li, epi ki eksprime karaktè Li, ki kapab dire. Prensip Li yo se sèl bagay ki fèm nan mond nou an.” Prophets and Kings, 548.
“Monte ak desann” wayòm yo ki reprezante nan liv Danyèl ak Revelasyon yo se pwen santral yon apwòch kòrèk nan etid pwofesi. Chit Babilòn lan gen kòm tipolojik li chit Babel Nimwòd la nan Jenèz onz. Apre sa, nan Danyèl chapit senk, Babilòn tonbe ankò. Istwa papote a konsènan monte li sou pouvwa an ane 538, ak chit li ki te vini apre sa an 1798, sèvi tou kòm yon tip pou dènye chit Babilòn lan, paske pouvwa papal la se, nan sans pwofetik, Babilòn espirityèl. Papote a te tonbe an 1798, epi Revelasyon chapit dizwit trase dènye chit li a. Nan Danyèl chapit onz, nan vèsè karannsenk, papote a, ki reprezante la kòm wa nò a, rive nan fen li san pèsonn pa ede li. Sa fèt lè tan gras la fini, paske vèsè karannsenk nan chapit onz lan ak vèsè youn nan chapit douz la reprezante menm istwa a.
Epi l ap plante tant palè li yo ant de lanmè yo sou mòn sen gloriye a; men l ap rive nan fen li, e pèsonn p ap ede li. E nan tan sa a, Mikaèl va leve kanpe, gran chèf la ki kanpe pou pitit pèp ou a; e pral gen yon tan detrès, janm te gen okenn tankou li depi lè te gen yon nasyon jis rive nan menm tan sa a; e nan tan sa a, pèp ou a va delivre, chak moun yo va jwenn ekri nan liv la. Danyèl 11:45, 12:1.
Mesaj dezyèm zanj lan chita sou lefèt ke Babilòn tonbe de fwa. Babilòn literal la, ki reprezante pa Nimwòd ak Belchaza, te tonbe de fwa; epi Babilòn espirityèl la te tonbe an 1798, epi l ap tonbe ankò lè tan gras limanite a fèmen.
Epi te gen yon lòt zanj ki te swiv, li t ap di: Babilòn tonbe, li tonbe, gran vil sa a, paske li fè tout nasyon yo bwè diven kòlè fònikasyon li. Revelasyon 14:8.
Repetisyon tonbe Babilòn nan nan dezyèm zanj lan bay jistifikasyon pwofetik pou idantifye doubleman mo ak fraz yo nan Ekriti yo kòm yon senbòl mesaj konbine dezyèm zanj lan ak Kri a Minwi. Li soutni tou prensip Sè White te idantifye a, konsènan etid pwofesi a ki baze sou leve ak tonbe wayòm yo jan yo reprezante nan liv Danyèl ak Revelasyon. Li ilistre konsèp la ke, pou konprann tonbe Babilòn nan, etidyan pwofesi a dwe mete ansanm tout tonbe Babilòn yo, “liy sou liy,” pou etabli mesaj pwofetik kòrèk sou dènye tonbe Babilòn nan.
Tonbe Babilòn de fwa nan mesaj dezyèm zanj lan, baze sou règ pwofetik ki idantifye ke verite tabli sou temwayaj de temwen. Redoubleman tonbe Babilòn nan andedan mesaj la, reprezante metodoloji pwofetik ki idantifye nan Bib la kòm dènye lapli a. Metodoloji sakre sa a, ki se dènye lapli a, se aplikasyon ki rasanble divès liy pwofesi ansanm, “liy sou liy.” Lè etidyan pwofesi a sèvi avè l, metodoloji a tabli “mesaj” dènye lapli a. Apre sa, mesaj dènye lapli a, ki tabli atravè aplikasyon metodoloji sakre a, pwoklame nan istwa pwofetik konbine dezyèm zanj lan ak Kri Minwi a. Sa te vre nan istwa mouvman premye zanj lan, e sa vre jodi a, nan istwa mouvman twazyèm zanj lan.
Chapit kat ak senk nan liv Danyèl la reprezante liy listwa ki kouvri monte ak kòmansman Babilòn, jan sa reprezante pa Nebikadnetsa nan chapit kat la, epi apre sa tonbe ak fen Babilòn, jan sa reprezante pa Bèlchaza nan chapit senk la. Ansanm, yo fòme yon sèl liy pwofetik. Liy pwofetik de chapit sa yo pwodui a dwe poze sou chapit youn rive twa nan Danyèl, pou etabli mesaj lapli dènyè a.
De chapit sa yo prezante tonbe ak leve ankò Nebikadneza, ansanm ak tonbe ak destriksyon Bèlchaza; konsa, yo prezante tonbe Babilòn nan kòmansman ak nan fen liy lan. Liy pwofesi de chapit sa yo trase a bati sou Babilòn ki tonbe, ki leve, epi ki tonbe ankò. Reyalite sa a sèlman sifi pou idantifye ke de chapit sa yo reprezante mesaj dezyèm zanj lan. De chapit sa yo reprezante istwa bèt tè a nan Revelasyon trèz la, e nan istwa sa a mesaj dezyèm zanj lan ak Kri Minwi a pwoklame de fwa.
Se poutèt sa, anvan nou kòmanse egzamen nou sou chapit kat ak senk nan Danyèl, n ap idantifye metodoloji sakre a ki se lapli dèyè a, epi apre sa, lè nou sèvi ak metodoloji sa a, n ap idantifye mesaj lapli dèyè a.
Youn nan gran repè istorik premye ak dezyèm zanj lan se te metodoloji ki reprezante pa règ William Miller yo sou entèpretasyon pwofetik. Règ sa yo te sèvi pa mesye yo pou idantifye mesaj Rèl Minwi a, epi mesaj sa a te mesaj lapli ta a pou istwa sa a. Youn nan gran repè istorik twazyèm zanj lan se metodoloji ki reprezante kòm “Kle Pwofetik”. Règ sa yo dwe itilize ansanm ak règ William Miller yo pou idantifye mesaj Rèl Minwi a nan istwa aktyèl nou an, epi mesaj ki kounye a ap tabli pa règ sa yo se mesaj lapli ta a nan dènye jou yo. Règ Miller yo reprezante lapli bonè a nan istwa pwofetik bèt tè a, epi règ sa yo, ansanm ak “Kle Pwofetik” yo, reprezante lapli ta a nan istwa pwofetik bèt tè a.
Lapli dèyè a se metodoloji yo itilize pou pwodui mesaj la. Gen moun ki twonpe, paske yo chèche eksperyans lapli dèyè a san yo pa chèche anvan sa mesaj ki pwodui eksperyans sa a. Legliz pentkotis yo nan kretyente a se yon egzanp klè sou twonpri sa a. Menm kalite move oryantasyon sa a disponib pou moun ki vrèman chèche mesaj lapli dèyè a, men ki refize chèche metodoloji ki idantifye epi ki tabli mesaj lapli dèyè a. San metodoloji ki kòrèk la, mesaj ki kòrèk la pa ka idantifye. San mesaj ki kòrèk la, eksperyans ki kòrèk la enposib.
Enpòtans reyalite biblik sa a pase inapèsi pou pifò moun, paske yo pa janm konsidere posiblite ke gen yon sèl bon fason pou etidye Bib la, e ke gen anpil move fason pou etidye Bib la. Move fason pou etidye Bib la, sa vle di fason yo chwazi pi souvan lontan, se mete konfyans nan opinyon lòt moun sou sa Bib la anseye. Sa se yon pwoblèm tèlman komen pami lèzòm, ke chak legliz òganize yon sistèm pou reponn a bezwen sa a bann mouton yo santi yo genyen, men ki se yon fo bezwen. Fo bezwen sa a pwodui fo travay ki tabli yon sistèm dirijan yo idantifye kòm ekspè espirityèl nan konpreyansyon biblik, pou yo ka dirije kòrèkteman konpreyansyon bann mouton ki pa fòme yo. Bib la vrèman idantifye yon sistèm byen òganize pou estrikti yon legliz, ki gen ladan ansyen yo, pwofèt yo ak anseyan yo; men Bib la pa janm apwouve koripsyon òganizasyon legliz la ki pwodui yon sistèm dirijan yo òdone pou detèmine kisa ki verite oswa sa ki pa verite, epi apre sa, kiyès ki eretik oswa kiyès ki pa eretik.
Etidye pou ou parèt apwouve devan Bondye, tankou yon ouvriye ki pa bezwen wont, k ap byen separe pawòl verite a. 2 Timote 2:15.
Yon dirijan legliz dwe egzòte, reprimande, anseye, epi veye kont fo doktrin ansanm ak moun ki ankouraje fo doktrin sa yo; men, chak nan nou dwe “etidye pou montre” tèt nou “apwouve devan Bondye,” lè nou “byen separe pawòl verite a.” Pou nou fè sa, fòk nou konnen metòd Bib la idantifye kòm bon fason pou byen separe pawòl verite a. Liv Ezayi a prezante kesyon sa yo nan kontèks lapli dènye a; se poutèt sa se la nou pral kòmanse.
Nan jou sa a, SENYÈ a va pini Leviatan, sèpan rapid la, avèk epe li ki sevè, ki gran, e ki pisan; wi, Leviatan, sèpan tòde a; e li va touye dragon ki nan lanmè a. Nan jou sa a, chante pou li: Yon jaden rezen ki bay diven wouj. Se mwen menm, SENYÈ a, k ap veye l; m ap wouze l a chak moman; pou pesonn pa fè l okenn mal, m ap veye l lajounen kou lannuit. Kòlè pa nan mwen: kilès ki ta mete pikan ak raje kont mwen nan batay? Mwen ta mache pase nan mitan yo, mwen ta boule yo ansanm. Oubyen, se pou li kenbe fòs mwen, pou li ka fè lapè avèk mwen; e li va fè lapè avèk mwen. Li va fè sila yo ki soti nan Jakòb pran rasin: Izrayèl va fleri e pouse boujon, e l ap ranpli tout fas latè ak fwi. Èske li te frape l, menm jan li te frape sila yo ki te frape l yo? Oubyen èske yo te touye l selon masak sila yo ki te touye pa li a? Avèk mezi, lè l ap pouse deyò, ou va plede avè l: li fè van brital li a sispann nan jou van lès la. Se poutèt sa, mechanste Jakòb la va pirifye; e se tout fwi sa a: pou wete peche li a; lè li fè tout wòch lotèl la tounen tankou wòch lakrè yo kraze an miyèt moso, rakbwa sakre yo ak zidòl yo p ap rete kanpe. Men, vil ranfòse a va tounen dezole, e kay yo va abandone, e kite tankou yon dezè: se la ti bèf la va manje, e se la l ap kouche, epi li va devore branch li yo. Lè branch li yo fin cheche, yo va kase yo: fanm yo vini, e yo mete yo nan dife; paske se yon pèp ki san konprann: se poutèt sa, li menm ki te fè yo a p ap gen mizèrikòd pou yo, e li menm ki te fòme yo a p ap montre yo okenn favè. Epi, sa va rive nan jou sa a, SENYÈ a va bat rekòt la soti nan kanal larivyè a rive jouk nan ravin Lejip la, e nou menm, pitit Izrayèl yo, n ap ranmase youn apre lòt. Epi, sa va rive nan jou sa a, gran twonpèt la va sonnen, e sila yo ki te prèt pou peri nan peyi Lasiri a, ansanm ak sila yo ki te depòte nan peyi Lejip la, va vini, e yo va adore SENYÈ a sou mòn ki sen an Jerizalèm. Ezayi 27:1–13.
Nan atik ki te vini anvan yo, nou te repete anpil fwa sou “siy” yo leve pou rele lòt pitit Bondye yo soti Babilòn. Dènye vèsè chapit vennsèt Ezayi a pale sou travay siy sa a lè li di: “yo pral soufle gwo twonpèt la, epi yo menm ki te prèt pou peri nan peyi Lasiri a pral vini.” Lasiri se yon senbòl Babilòn nan dènye jou yo, epi moun ki tande mesaj avètisman an pou soti Babilòn nan vèsè sa a, yo vini pou adore ansanm ak sila yo ki reprezante kòm san karanndis-kat mil yo, ki plase pwofetikman sou “mòn sen an lavil Jerizalèm.”
Vèsè a di: “epi sa pral rive nan jou sa a.” “Jou sa a,” ki se jou kote dezyèm vwa ki nan Revelasyon chapit dizwit la rele lòt pitit Bondye yo soti Babilòn, se kontèks tout chapit la. Dezyèm vwa ki nan Revelasyon chapit dizwit la rele byen fò nan moman lwa dimanch lan, lè yo sonje pwostitiye Tir la.
Epi mwen tande yon lòt vwa soti nan syèl la, ki t ap di: Soti nan li, pèp mwen an, pou nou pa patisipe nan peche li yo, epi pou nou pa resevwa nan flewo li yo. Paske peche li yo rive jouk nan syèl la, e Bondye vin chonje inikite li yo. Revelasyon 18:4, 5.
Chapit vennsèt nan Ezayi a kòmanse lè li idantifye menm jou a ak sa chapit la fini avè l la, lè li di: “Nan jou sa a, Seyè a, avèk nepe li ki di, ki gran, e ki fò, va pini Leviatan, sèpan ki kouri byen vit la, wi, Leviatan, sèpan tòde a; e li va touye dragon ki nan lanmè a.”
Nan lwa dimanch lan, jijman egzekitif, redistributif Bondye a kòmanse sou wayòm dragon an (Nasyonzini), bèt la (papote a) ak fo pwofèt la (Etazini). Nan lwa dimanch lan, fo pwofèt la ranvèse kòm sizyèm wayòm pwofesi biblik la, epi apostazi nasyonal pwodui ruin nasyonal. Lwa dimanch lan se kote jijman egzekitif Bondye yo kòmanse tonbe sou dragon an, ki se Satan (epi wayòm li sou tè a reprezante kòm dragon an), sou bèt la ak sou fo pwofèt la. Se yon pinisyon pwogresif, ki kòmanse nan lwa dimanch lan. Kòmansman ak fen chapit vennsèt Ezayi a se lwa dimanch lan, epi chapit la prezante kestyon espesifik ki konekte dirèkteman ak istwa ki mennen rive nan lwa dimanch lan epi ki swiv apre li.
N ap konsidere chapit venndisèt la, paske li etabli kad pwofetik pou chapit vennuit ak vennèf yo. Nan chapit sa yo, n ap jwenn definisyon lapli dènye a kòm yon metodoloji, sa ki pral pèmèt nou konprann siyifikasyon lefèt ke yo poze chapit kat ak senk liv Danyèl yo anwo chapit youn rive twa liv Danyèl yo. Apre Ezayi chapit venndisèt idantifye kòmansman pinisyon pwogresif wayòm dragon an, li ekri ke, nan peryòd tan sa a, pèp Bondye a resevwa kòmandman pou “chante pou li.” Chante pou kiyès?
Repons sou kestyon kiyès yo dwe chante pou li a nan tit chan an, paske yo dwe chante “yon jaden rezen diven wouj, ke Seyè a ap veye.” Istwa jaden rezen an se istwa pèp Bondye a, e se premye fwa Ezayi mansyone li nan chapit senk.
Koulye a, m ap chante pou Byenneme mwen an yon chan pou Byenneme mwen an konsènan jaden rezen li a. Byenneme mwen an te gen yon jaden rezen sou yon ti mòn ki te anpil fètil. Li te fè kloti toutotou li, li te ranmase wòch ki te ladan l yo, li te plante l ak pi bon pye rezen yo; li te bati yon tou nan mitan li, e li te fè yon pressoir ladan l tou. Li te tann pou l donnen bon rezen, men li donnen rezen sovaj. E kounye a, nou menm ki rete Jerizalèm, nou menm gason Jida yo, tanpri jije ant mwen menm ak jaden rezen mwen an. Ki lòt bagay yo te ka fè ankò pou jaden rezen mwen an, mwen pa t fè ladan l? Poukisa, lè m te tann pou l donnen bon rezen, li donnen rezen sovaj? E kounye a, vini non; m ap fè nou konnen sa m pral fè ak jaden rezen mwen an: m ap retire kloti li a, e yo pral devore l; m ap kraze miray li a, e y ap pile l anba pye. M ap fè l tounen yon dezolasyon; yo p ap koupe l, ni fouye l; men pikan ak raje pikan pral leve ladan l. M ap bay nwaj yo lòd tou pou yo pa fè lapli tonbe sou li. Paske jaden rezen Senyè ki gen tout lame yo se kay Izrayèl la, e gason Jida yo se plant li te pran plezi ladan l. Li te tann jistis, men gade, se opresyon; li te tann ladwati, men gade, se yon rèl. Ezayi 5:1–5.
Nan listwa kriz lwa dimanch lan, pèp Bondye a dwe chante chan jaden rezen an bay pèp Bondye a, paske chan an di: “And now, O inhabitants of Jerusalem, and men of Judah, judge, I pray you, betwixt me and my vineyard.” Chan jaden rezen an se chan ki idantifye lè yon ansyen pèp alyans ap pase, pandan Bondye ap antre nan alyans ak moun Pyè di yo “in time past were not a people, but are now the people of God.” Li montre pa t gen lapli ki te tonbe sou jaden rezen an, konsa li idantifye travay Eli a ki vini nan peryòd tan sa a, e ki sèl li menm ki kapab pwodui lapli pandan peryòd sa a. Nou konnen chan an pale de lè yon pèp alyans ap pase, paske Kris te chante chan jaden rezen an bay ansyen Izrayèl, nan peryòd kote ansyen Izrayèl t ap pase, pandan Bondye an menm tan t ap antre nan alyans ak Izrayèl espirityèl.
Tande yon lòt parabòl: Te gen yon mèt kay ki te plante yon jaden rezen, li te fè yon kloti toutotou li, li te fouye yon pressoir ladan l, li te bati yon tou, li te lwe li bay kiltivatè, epi li te ale nan yon peyi lwen. Lè tan fwi yo te pwoche, li voye sèvitè li yo kote kiltivatè yo, pou yo resevwa fwi jaden an. Men kiltivatè yo pran sèvitè li yo; yo bat youn, yo touye yon lòt, epi yo kalonnen yon lòt ak wòch. Ankò, li voye lòt sèvitè, plis pase premye yo; epi yo fè yo menm jan an tou. Men an dènye, li voye pitit gason li a kote yo, li di: Y ap gen respè pou pitit gason m nan. Men lè kiltivatè yo wè pitit gason an, yo di nan mitan yo: Men eritye a; vini, ann touye l, epi ann pran eritaj li a. Yo pran li, yo jete l deyò jaden rezen an, epi yo touye l. Konsa, lè mèt jaden rezen an va vini, kisa l va fè kiltivatè sa yo? Yo di li: L ap detwi mechan sa yo yon jan ki terib, epi l ap lwe jaden rezen li a bay lòt kiltivatè, ki va rann li fwi yo nan sezon pa yo. Jezi di yo: Èske nou pa t janm li nan Ekriti yo: Wòch bòs mason yo te rejte a, se li menm ki vin tounen wòch kwen an; sa se zèv Senyè a, e li se yon mèvèy devan je nou? Se poutèt sa mwen di nou: Yo pral wete wayòm Bondye a nan men nou, epi yo pral bay li yon nasyon ki bay fwi li yo. E nenpòt moun ki tonbe sou wòch sa a ap kraze; men moun sou li menm wòch la tonbe a, li pral moulen l pou fè l tounen poud. Lè chèf prèt yo ak Farizyen yo tande parabòl li yo, yo konprann se de yo li t ap pale. Matye 21:33–45.
Lè Jezi te chante chan jaden rezen Bondye a pou Izrayèl tan lontan an, yo te tèlman vin pran nan lojik ak fòs mesaj la, ke lè Jezi te mande Jwif k ap diskite yo sa Mèt jaden rezen an t ap fè ak moun ki te touye Pitit la, yo pa t kapab pa bay repons ki dwat la, lè yo te di: “L ap detwi mechan sa yo yon fason terib, epi l ap lwe jaden rezen li a bay lòt kiltivatè, ki va rann li fwi yo nan sezon pa yo.”
Lè sa a, Jezi te imedyatman ajoute yon lòt vès nan chan an, lè li te chante sou wòch yo te rejte a; epi li te rasanble repons yo ansanm ak dènye estwòf la lè li te deklare: “Se poutèt sa mwen di nou, Wayòm Bondye a pral wete nan men nou, epi yo pral bay yon nasyon k ap pwodui fwi li yo. E nenpòt moun ki tonbe sou wòch sa a pral kraze; men nenpòt moun sou li menm wòch sa a tonbe, li pral pile l’ an poud.” Ekspresyon “pile l’ an poud” lan fè eko ak Ezayi venntsèt, kote yo fè “tout wòch lotèl la tankou wòch lakrè yo kraze an miyèt moso; estati Achera yo ak zidòl yo p ap rete kanpe.” Toude se referans ak travay revèy Jozya te akonpli a, li menm ki te senbolize moun nan dènye jou yo k ap redekouvri “sèt fwa” yo, ki se wòch eskandal la ki kraze moun ki refize jwenn li presye.
Nan jou lwa dimanch lan, jan sa reprezante nan Ezayi chapit vennsèt, sila yo ki “nan tan pase pa t yon pèp,” dwe chante chan jaden rezen diven wouj Seyè a. Atik sa yo souvan idantifye ke pa gen twazyèm mesaj san yon premye ak yon dezyèm mesaj. Lwa dimanch lan se twazyèm mesaj la, epi jou lwa dimanch lan gen ladan l istwa premye ak dezyèm mesaj yo. Nan chapit vennsèt Ezayi a, lwa dimanch lan ap idantifye peryòd ki reprezante nan Danyèl chapit youn, epi apre sa ankò nan Danyèl chapit youn rive twa. Sou plan pwofetik, jou lwa dimanch lan nan chapit vennsèt la ap idantifye istwa 11 septanm 2001, lè premye mesaj la te resevwa pouvwa li jouk rive nan lwa dimanch ki prèt pou vini an.
N ap kontinye ak konsiderasyon nou sou chan moun ki delivre yo dwe pwoklame nan tan k ap mennen rive nan moman kote jennès Wòm nan va kòmanse chante chan pa li a, nan pwochen atik la.
Apre sa mwen gade, epi men yon Ti Mouton ki te kanpe sou mòn Siyon an, e avèk li te gen san karannkat mil moun, ki te gen non Papa li ekri sou fwon yo. Epi mwen tande yon vwa soti nan syèl la, tankou bri anpil dlo, e tankou bri yon gwo loraj; epi mwen tande son jwè gita ki t ap jwe sou gita yo. Epi yo t ap chante tankou yon chante tou nèf devan twòn nan, devan kat bèt yo ak ansyen yo; epi pèsonn pa t kapab aprann chante sa a, eksepte san karannkat mil yo, sa yo ki te rachte soti sou tè a. Se yo menm ki pa t sal ak fanm; paske yo se vyèj. Se yo menm ki swiv Ti Mouton an nenpòt kote li ale. Se yo menm ki te rachte pami lèzòm yo, kòm premye fwi pou Bondye ak pou Ti Mouton an. Epi nan bouch yo yo pa t jwenn okenn twonpri; paske yo san fot devan twòn Bondye a. Revelasyon 14:1–5.