Yon Pawòl Klarifikasyon

Dènyèman, nou te kòmanse prepare transkripsyon De Tablo Abakouk yo pou yo tradui l nan divès lang ki reprezante sou sit entènèt nou an. Travay pou chanje yon prezantasyon oral an yon prezantasyon ekri se yon travay ki pi difisil anpil pase sa yon moun ta ka konprann si li pa familye ak tout etap ki nesesè pou franchi pou transfòme yon prezantasyon oral an yon prezantasyon ekri, ansanm ak difikilte ki nesesèman lye ak tradiksyon final materyèl la nan divès lang sou sit entènèt la. Nou fèk kòmanse revizyon redaksyonèl nou sou premye nan katrevendisenk prezantasyon yo, e mwen dekouvri yon lòt etap ankò ke nou dwe franchi tou. Sa gen rapò ak devlopman pwogresif mesaj sa a depi 1989 jouk nan istwa aktyèl nou an.

Nan prezantasyon ki te fèt anviwon kenz ane de sa yo, te gen verite ki te nan premye etap konpreyansyon yo. Premye nan verite sa yo ke mwen dwe klarifye se rive dezyèm zanj lan nan istwa Millerit la. Nan epòk sa a, mwen te konprann ke dezyèm zanj lan te rive lè legliz pwotestan yo te kòmanse fèmen pòt yo kont prezantasyon Miller te fè sou mesaj premye zanj lan, ansanm ak fen ane 1843 la. William Miller te travay selon yon kalkil tan ke li te kwè te idantifye ke ane 1843 la te kòmanse 22 mas 1843 e li te fini 22 mas 1844. Li te panse twa pwofesi ki finalman te mete sou de tablo sakre yo t ap rive nan fen yo nan ane 1843 la, e li te kwè ane sa a te fini 22 mas 1844. Li te twonpe sou de pwen.

Twa pwofesi yo konsènan 1335 jou yo nan Danyèl douz, 2520 ane “sèt tan” yo nan Levitik vennsis, ak 2300 jou yo nan Danyèl uit, Miller te konprann yo kòm rive nan konklizyon yo nan mwa mas 1844. Apre sa, Senyè a te gide Samyèl Snow pou l te pa sèlman konprann ke pwofesi yo pa t fini an 1843, men an 1844. Snow te aplike metòd Karaït la pou konte tan an; sa pa t menm aplikasyon tan Miller te konn itilize a. Miller te konn sèvi ak metòd Rabinik / ki baze sou ekinòks la pou konte tan an, ki te fikse ane a depi prentan rive prentan.

Lè nou t ap prezante De Tab Habakik yo, nou pa t konprann reyalite istorik sa a, e nou t ap sèvi ak eksperyans Miller pou make 22 mas 1844 kòm rive dezyèm zanj lan ak kòmansman tan reta a. Mwen te konprann, e mwen toujou konprann, ke rive zanj sa a te koresponn ak moman kote Pwotestan yo te rejte mesaj premye zanj Miller la, e pasaj sa a ki vin apre a te pwen referans mwen.

“Nan mwa jen 1842, Mesye Miller te bay dezyèm seri konferans li yo nan legliz Casco Street la, nan Portland. Mwen te konsidere kòm yon gran privilèj pou m te asiste konferans sa yo; paske mwen te tonbe anba dekourajman, e mwen pa t santi m prepare pou m rankontre Sovè mwen an. Dezyèm seri sa a te pwovoke anpil plis eksitasyon nan vil la pase premye a. Ak kèk eksepsyon, diferan denominasyon yo te fèmen pòt legliz yo devan Mesye Miller. Anpil diskou soti nan divès chèz predikasyon yo te chèche denonse swadizan erè fanatik konferansye a; men foul moun ki t ap koute avèk kè sote yo te asiste reyinyon li yo, e anpil pa t kapab antre nan lokal la. Asanble yo te yon fason dwòl trankil e atantif.” Life Sketches, 27.

Mwen te konprann ke fèmti pòt yo sou mesaj Miller la te make kòmansman rejè premye zanj lan, e, an akò avèk konpreyansyon Miller te genyen sou kalkil tan rabinik/baze sou ekinòks la, mwen te sipoze ke 22 mas 1844 te make konklizyon 1843. Prezantasyon Miller te fè nan Portland nan mwa jen 1842 a se an reyalite yon waymark ki idantifye yon rejè pwogresif ki finalman te rive nan konklizyon li 18 avril 1844, men nan moman prezantasyon yo nou pa t ankò rekonèt aplikasyon Samuel Snow te fè sou kalkil tan karaït la.

Nan premye prezantasyon nou te kòmanse revize a, mwen te kòmanse wè ke sa ki te anrejistre nan epòk sa a sanble kontredi sa nou anseye kounye a. Wi e non. Sa se senpleman yon anfaz sou avènman pwogresif dezyèm zanj lan, epi tou yon ilistrasyon sou devwale pwogresif mesaj sa a, menm jan sa te ye tou nan istwa Millerit la. Nòt klarifikasyon sa a ta dwe reponn a moun ki te bite sou idantifikasyon nou fè de 19 avril 1844 kòm premye desepsyon Millerit la ak sou sa yo te anseye nan tan pase a.

“Premye ak dezyèm mesaj yo te bay nan ane 1843 ak 1844, e kounye a nou anba pwoklamasyon twazyèm nan; men tout twa mesaj yo toujou gen pou yo pwoklame. Sa nesesè menm jan kounye a tankou sa te toujou ye anvan, pou yo repete yo bay sila yo k ap chèche verite a. Pa plim ak pa vwa nou dwe fè pwoklamasyon an sonnen, montre lòd yo, ak aplikasyon pwofesi yo ki mennen nou rive nan mesaj twazyèm zanj lan. Pa ka gen yon twazyèm san premye ak dezyèm nan. Se mesaj sa yo nou dwe bay lemonn nan pa mwayen piblikasyon ak diskou, pandan n ap montre, nan liy istwa pwofetik la, bagay ki te rive yo ak bagay ki gen pou rive yo.” Selected Messages, liv 2, 104.

De tab de Abaouk yo 1 sou 95

Entwodiksyon sou De Tablo Abakik yo ak Rèl Minwi a

Nan seri sa a, n ap egzamine de tablo Abakik yo—Tablo 1843 ak Tablo 1850 yo—pandan yon peryòd pwolonje. N ap kòmanse pa mete Rèl Minwi a nan plas li. Jan sa te mansyone, anpil nan premye prezantasyon yo pral yon revizyon pou sila yo ki deja abitye ak mesaj sa a; men, piske n ap prepare yon seri ki ka etidye pa moun ki fèk antre an kontak ak mesaj sa a, nou dwe prezante kèk lide debaz pou yo. N ap kòmanse ak Rèl Minwi a, pandan n ap konsantre sou yon aspè yo jwenn nan premye vizyon Ellen White la. Ann li premye paragraf la nan Christian Experience and Teachings, paj 57.

Sa pa t pran lontan apre pasaj tan an nan 1844, premye vizyon ouvè mwen an te ban mwen. Mwen t ap vizite Madanm Haines nan Portland, Maine, yon chè sè nan Kris, ki kè li te mare ak pa m. Senk nan nou, tout fanm, te ajenou an silans devan lotèl fanmi an. Pandan nou t ap priye, pouvwa Bondye te desann sou mwen tankou li pa t janm fè sa anvan.

Senk medam sa yo, ki te ini nan kè ak Sè White, pa t ap opoze okenn manifestasyon pouvwa Bondye. Sa ki remakab, se tout te fanm, ki reprezante legliz la, epi yo te senk, sa ki ka konsidere kòm senk vyèj saj yo. Sa a se senpleman yon obsèvasyon.

Mwen te sanble antoure ak limyè e m t ap monte pi wo toujou, pi wo toujou, kite tè a dèyè. Mwen vire pou m chèche pèp adven an nan mond lan, men mwen pa t kapab jwenn yo, lè sa a yon vwa di m: “Gade ankò, epi gade yon ti jan pi wo.” Lè sa a, mwen leve je m, epi mwen wè yon chemen dwat ak etwat ki te wo anlè mond lan. Sou chemen sa a, pèp Adven an t ap vwayaje pou ale nan vil la, ki te nan bout chemen an pi lwen. Yo te gen yon limyè klere ki te plase dèyè yo nan kòmansman chemen an, e yon zanj te di m se te Rèl Minwi a. Limyè sa a t ap klere tout sou chemen an epi li te bay limyè pou pye yo, pou yo pa bite. Si yo te kenbe je yo fikse sou Jezi, ki te jis devan yo, k ap mennen yo nan vil la, yo te an sekirite. Men, byento, kèk ladan yo te vin bouke epi yo te di vil la te byen lwen toujou, e yo te espere yo ta deja antre ladan l. Lè sa a, Jezi t ap ankouraje yo lè Li leve bra dwat Li ki gen glwa a, epi soti nan bra Li te vini yon limyè ki t ap balanse sou gwoup adven an, epi yo te rele: “Alelouya!” Gen lòt ki, avèk prese san sajès, te nye limyè ki te dèyè yo a epi yo te di se pa Bondye ki te mennen yo sòti rive lwen konsa. Limyè ki te dèyè yo a te etenn, sa ki te kite pye yo nan yon fènwa nèt, epi yo te bite, yo te pèdi siy la ak Jezi nan je yo, epi yo te tonbe soti sou chemen an desann nan mond fènwa ak mechanste ki anba a.

William Miller ak Kri Minwi a

Nan premye prezantasyon sa a, apre nou fin tabli kèk pwen, nou pral pale sou Konferans Advantis Low Hampton nan mwa desanm 1844. Nan konferans sa a, kèk Millerit te reyini ansanm, epi William Miller te rejte konpreyansyon sou Rèl Minwi a. Lojik la isit la se ke vizyon sa a, byenke li se pou nou tout, te espesyalman pou William Miller.

Nan menm mwa sa a, William Miller te rejte limyè ki te dèyè yo a—Rèl Minwi a—ki t ap lakòz li tonbe kite chemen an pou ale nan monn mechan ki anba a. N ap egzamine konsekans sa yo. Prèv istorik montre tout Millerit yo te kwè yo t ap akonpli parabòl dis vyèj yo; sa te yon konesans komen nan mitan yo. N ap montre ke William Miller te gen yon konpreyansyon sou sa Rèl Minwi a te ye. Miller te kwè ke Rèl Minwi a se te mesaj lè jijman an nan Daniel 8:14 ak Revelation 14:6-9. Li te kwè ke mesaj li te kòmanse pwoklame nan kòmansman ane 1830 yo se te Rèl Minwi a, “Men, Veteren an ap vini,” e ke Jezi t ap vini nan mond lan kòm Veteren an.

Pou pifò nan istwa Milerit yo, yo te kwè yo t ap akonpli parabòl dis vyèj yo, men yo te panse Rèl Minwi a te dekri mesaj yo t ap pwoklame a. Sepandan, rive nan sezon ete 1844 la, yon nouvo konpreyansyon ki te kòrèk te parèt: Rèl Minwi a se te mouvman Setyèm Mwa a, kote yo t ap tann Jezi vini nan dizyèm jou setyèm mwa a. Se sa ki te vrè Rèl Minwi a. Lè Miller te rejte vrè Rèl Minwi a an desanm 1844, li te rejte istwa sezon ete 1844 la epi li te retounen sou ansyen pozisyon li, kòm si se te sèlman mesaj jeneral ane 1830 yo. Konprann dinamik Rèl Minwi a esansyèl. Si ou pa konprann 2520 la jan Milerit yo te konprann li a, ou pa kapab konprann Rèl Minwi a. Si ou pa kapab konprann Rèl Minwi a jan Milerit yo te konprann li a, ou tonbe kite chemen an pou ale nan lemonn mechan ki anba a.

Nan prezantasyon sa a, nou pral kòmanse ak kèk verite sou tablo a ke Advantis jodi a rejte ouvètman. Enstiti Rechèch Biblik Legliz Advantis Setyèm Jou a ak pifò teyolojyen adventis yo rejte 2520 la. Nou pral trete sa biblikman pandan n ap kontinye, men okòmansman, nou pral montre ke Ellen White bay 2520 la tout apwobasyon li. Enstiti a ak pifò teyolojyen yo rejte tou konpreyansyon pyonye yo sou Sakrifis Kontinyèl la. Nou pral montre ke rejte konpreyansyon pyonye yo selon ki Sakrifis Kontinyèl la se payenis, se rejte Lespri Pwofesi a. Enstiti a rejte tou piblikman konpreyansyon pyonye yo sou twonpèt yo—Senkyèm ak Sizyèm Twonpèt la. Nou pral kòmanse lè nou montre ke rejte konpreyansyon pyonye yo sou twonpèt yo, se rejte Lespri Pwofesi a.

Jodi a, pifò Advantis yo, nan pi bon ka a, rete nan konfizyon sou 1290 ak 1335 yo. San konpreyansyon pyonye yo te genyen sou 1335 la, pa gen okenn jistifikasyon biblik pou idantifye tan reta a ki te kòmanse 22 mas 1844. San konpreann tan reta a, yon moun pa kapab sezi dinamik Rèl Minwi a. San konprann Rèl Minwi a, yon moun tonbe kite chemen an pou ale nan mond mechan ki anba a. Nou pral montre verite sa yo sou tablo a dapre apwobasyon klè Lespri Pwofesi a, epi answit nou pral analize yo apati Pawòl Bondye a. Men anvan sa, nou bezwen wè sa ki te antoure istwa Millerit la ak sa ki te pwodui Rèl Minwi a.

Istwa Milerit la ak Arive Premye Zanj lan

Nou kòmanse avèk Uriah Smith nan Thoughts on Daniel and Revelation, paj 521, pou montre istwa Millerit la epi adrese 1798. Uriah Smith ekri: “Kwonoloji evènman ki nan Revelasyon 10 la vin pi byen tabli ankò grasa lefèt ke zanj sa a se menm zanj ak premye zanj Revelasyon 14 la.” Nan Revelasyon 10, yon zanj pisan desann soti nan syèl la avèk yon ti liv louvri nan men li. Ellen White fè nou konnen zanj pisan sa a se Jezikri, epi ti liv la se Liv Danyèl la. Nan fen chapit dis la, yo di Jan pou l manje ti liv la, ki pral dous nan bouch li men anmè nan vant li. Jan reprezante istwa Millerit la, kote mesaj Danyèl la dous, men li mennen nan yon desepsyon anmè. Zanj pisan Revelasyon 10 la, dapre pyonye yo, se premye zanj Revelasyon 14 la—se menm zanj lan.

Souvan nou pa pase anpil tan pou nou presize kiyès zanj sa yo ye nan Revelasyon, men nou ta dwe fè sa. Zanj vanyan an nan Revelasyon 10 la se menm zanj William Miller te kwè ki t ap akonpli Rèl Minwi a, pandan li t ap reyalize travay premye zanj nan Revelasyon 14 la: “Krent Bondye, epi ba li glwa; paske lè jijman li an rive.” Lè jijman li an refere a Danyèl 8:14. Zanj sa yo idantifye diferan aspè nan travay ki akonpli a.

Retounen kote Ouriya Smith: “Kwonoloji evènman ki nan Revelasyon 10 yo vin pi byen tabli ankò grasa lefèt ke zanj sa a idantik ak premye zanj ki nan Revelasyon 14 la.” Li esplike sa ki mare yo ansanm: toulède gen yon mesaj espesyal pou pwoklame, toulède fè pwoklamasyon yo avèk yon gwo vwa, toulède sèvi ak yon langaj ki sanble lè y ap fè referans ak Kreyatè a, epi toulède pwoklame tan—youn ap sèmante ke tan pap la ankò, epi lòt la ap pwoklame ke lè jijman Bondye a rive. Mesaj Revelasyon 14:6 la plase bò sa a kote kòmansman tan lafen an ye.

Uriah Smith deklare ke tan lafen-an se 1798, ek ki mesaz Revelasyon 14 vini apre sa. Li ekrir: “Me mesaz Revelasyon 14:6 sitie lot kote koumansman tan lafen-an. Li se enn proklamasyon ki ler zizman Bondie finn vini, e alor li bizin gagn so laplikasyon dan dernie zenerasyon. Paul pa ti prese ki ler zizman finn vini. Luther ek bann ki ti asosie avek li pa ti prese sa. Paul ti rezonn lor enn zizman pou vini, dan enn lavenir endefiniman lwin, ek Luther ti plas li omwin trwa-san an apre so lepok. Anplis, Paul averti legliz kont ninport ki tel predikasyon ki ler zizman Bondie finn vini ziska enn sertin letan.” Dan 2 Thessalonians 2:1-3, Paul dir ki zour Kris pa pros ziska ki apostazi vini avan, ek ki zonm pese revele. Paul introdir zonm pese, tipti korn, papote, ek li kouver avek enn avetisman tou peryod so sipremasi, ki ti dire 1260 an, e ki ti fini an 1798.

An 1798, entèdiksyon kont pwoklamasyon ke jou Kris la te toupre a te sispann. Tan lafen an te kòmanse, epi sele a te retire sou ti liv la. Depi lè sa a, zanj Revelasyon 14 la te soti. Uriah Smith di: “Si nou vle wè sa, depi 1798, mesaj premye zanj lan te soti. An 1798, premye zanj Revelasyon 14 la parèt nan listwa” — sa a se konpreyansyon pyonye yo. “Depi lè sa a, zanj Revelasyon 14 la te pwoklame lè jijman Bondye a rive, epi zanj chapit dis la te pran pozisyon li sou lanmè a ak sou tè a, ap fè sèman ke tan p ap ankò. Idantite yo pa ka mete an dout. Tout agiman ki tabli youn valab pou lòt la. Jenerasyon prezan an ap temwaye akonplisman de pwofesi sa yo. Se nan predikasyon sou avènman an, espesyalman depi 1840 rive 1844, akonplisman yo nèt ale ak an detay te kòmanse.”

Smith make 1840 ak 1844 kòm pwen ki gen rapò ak premye zanj Revelasyon 14 la ki rive an 1798, men li make premye zanj lan tou an 1840, kote mesaj la resevwa puisans. Nan predikasyon sou avènman an, espesyalman depi 1840 rive 1844, te kòmanse akonplisman total yo. Pozisyon zanj lan, ak yon pye sou lanmè a epi youn sou tè a, montre gran dimansyon pwoklamasyon li a. Mesaj la t ap travèse oseyan an epi l t ap pwolonje rive nan divès nasyon, e pwoklamasyon avènman an te rive vre nan chak estasyon misyonè nan lemonn. Depi 1840, mesaj premye zanj lan, dapre Ellen White, te pote nan chak estasyon misyonè nan lemonn. Sa te akonpli lè prensip yon jou pou yon ane nan pwofesi biblik la te konfime pa efondreman Anpi Otoman an. Nou pa ap trete detay yo nan pwen sa a, men n ap mete baz la pou istwa Millerit la ak dinamik Kri Minwi a.

Evènman Istorik Kle yo: 1833 ak Tonbe Zetwal yo

An 1833, zetwal yo te tonbe. Ellen White fè kòmantè sa a nan The Great Controversy, paj 333: “An 1833, de ane apre Miller te kòmanse prezante an piblik prèv konsènan retou Kris la ki toupre, dènye nan siy yo te parèt, siy Sovè a te pwomèt kòm mak dezyèm vini Li a. Jezi te di: ‘Zetwal yo pral tonbe soti nan syèl la.’ Matye 24:29. Epi Jan, nan Revelasyon an, te deklare, pandan li t ap gade nan vizyon sèn ki t ap anonse jou Bondye a: ‘Zetwal nan syèl la tonbe sou tè a, menm jan yon pye fig frans jete fig li ki poko mi, lè yon van fò souke l.’ Revelasyon 6:13. Pwofesi sa a te resevwa yon akonplisman frapan ak enpresyonan nan gwo lapli meteyò 13 novanm 1833 la.”

Temwayaj William Miller la rakonte:

Samdi apre dejene — nan ete 1833 — mwen te chita bò biwo mwen pou egzamine yon sèten pwen; epi, lè m te leve pou m soti al travay, sa frape m ak plis fòs pase tout tan: “Ale, epi di sa bay lemonn.” Enpresyon an te tèlman toudenkou e li te vini ak yon fòs konsa, mwen tonbe ret chita nan chèz mwen an, m ap di: “Mwen pa ka ale, Seyè.” “Poukisa non?” te sanble se repons lan; epi lè sa a tout eskiz mwen yo monte devan mwen: mank kapasite mwen. Men detrès mwen te vin tèlman gwo, mwen antre nan yon alyans solanèl ak Bondye: si Li ta louvri chemen an, mwen ta ale epi akonpli devwa mwen anvè lemonn. “Kisa ou vle di lè ou di louvri chemen an?” te sanble rive jwenn mwen. Ebyen, mwen di, si m ta resevwa yon envitasyon pou m pale an piblik nenpòt kote, m ap ale epi m ap di yo sa mwen jwenn nan Bib la konsènan vini Senyè a. Menm lè a, tout chay mwen an disparèt. Epi mwen te rejwi dèske pwobableman yo pa t ap rele m konsa; paske mwen pa t janm resevwa yon envitasyon konsa, eprèv mwen yo pa t konnen, epi mwen te gen anpil ti esperans pou yo ta envite m nan kèlkeswa chan travay. Anviwon demièdtan apre sa, anvan menm mwen te kite chanm nan, yon pitit gason Mesye Guilford, ki soti Dresden, anviwon sèz mil de kay mwen an, antre epi li di papa l te voye chache m e li te vle m ale lakay avè l, paske mwen te panse san dout li ta vle wè m pou kèk afè. Mwen mande l kisa li te vle. Li reponn ke pa t ap gen predikasyon nan legliz yo a nan denmen, e papa l te swete mwen vini pou m pale ak pèp la sou sijè vini Senyè a. Menm lè a mwen te fache kont tèt mwen poutèt alyans mwen te fè a. Menm kote a mwen revòlte kont Seyè a epi mwen deside mwen pa t ap ale. Mwen kite jenn gason an san m pa ba li okenn repons, epi mwen retire m, nan gwo detrès, nan yon ti bwa ki toupre a. Lè sa a, pandan anviwon inèdtan, mwen lite ak Seyè a, m ap chèche delivre tèt mwen anba alyans mwen te fè avè l la; men mwen pa t kapab jwenn okenn soulajman. Sa te enprime sou konsyans mwen: “Èske w ap fè yon alyans ak Bondye epi kraze l tèlman vit?” Epi peche ki depase mezi nan yon konduit konsa kouvri m nèt. Finalman mwen soumèt mwen epi mwen pwomèt Seyè a ke, si Li ta soutni m, mwen t ap ale, mete konfyans mwen nan Li pou ban m gras ak kapasite pou m akonpli tout sa Li ta mande m. Mwen retounen nan kay la epi mwen jwenn jenn gason an toujou ap tann. Li rete jiskaske apre dine, epi mwen retounen avè l Dresden.

Men kijan Miller, nan ete 1833 la, te kòmanse prezante mesaj la an piblik. Nan desanm 1833, tonbe zetwal yo te ajoute solanite nan mesaj li a.

1840: Akonplisman Pwofesi a ak Anpi Otoman an

An 1840, Ellen White fè kòmantè sou yon akonplisman remakab nan pwofesi. Souvan yo konteste pasaj sa a nan Lespri Pwofesi a, avèk kèk moun k ap soutni se Uriah Smith ki te mete l nan The Great Controversy, men agiman sa yo san fondman. Li ap pale sou swit akonplisman pwofetik yo ki t ap mennen rive jouk an 1840, ladan yo tonbe zetwal yo ak Jounen Fènwa a. Li ekri: “Nan ane 1840, yon lòt akonplisman remakab nan pwofesi te eksite yon enterè toupatou.”

Li fè referans ak pwofesi biblik, se pa senpleman yon prediksyon imen Josiah Litch te fè.

“Dezan anvan sa, Josiah Litch, youn nan prensipal minis k ap preche dezyèm avènman an, te pibliye yon eksplikasyon sou Revelasyon 9, kote li te anonse davans tonbe Anpi Otoman an. Selon kalkil li yo, pouvwa sa a te dwe ranvèse le 11 dawou 1840. Nan tan ki te fikse a, Latiki, pa mwayen anbasadè li yo, te aksepte pwoteksyon Pwisans Alye Ewòp yo, e konsa li te mete tèt li anba kontwòl nasyon kretyen yo. Evènman an te akonpli prediksyon an egzakteman. Lè sa te vin konnen, yon gwo kantite moun te vin konvenki de jistès prensip entèpretasyon pwofetik Miller ak asosye li yo te adopte yo, e sa te bay mouvman Avènman an yon elan ekstraòdinè. Moun ki te gen konesans ak pozisyon te mete tèt yo ansanm ak Miller nan preche ak pibliye opinyon li yo, e depi 1840 rive 1844, travay la te gaye rapidman.”

Ourya Smith te di nou ke premye zanj Revelasyon 14 la te rive an 1798, men se menm zanj lan ak zanj Revelasyon 10 la. Nan Revelasyon 10, yo di Jan pou l pran ti liv la nan men zanj lan epi manje l, epi li pral vin dous nan bouch li. Mesaj Millerit la te vin dous nan 11 out 1840, apre de ane yo te fin ap predi efondreman Anpi Otoman an sou baz prensip yon jou pou yon ane nan pwofesi Bib la. Lè evènman an te akonpli egzakteman, mesaj yo t ap pwoklame a te vin dous nan bouch yo.

Nan dat 11 out 1840, mesaj la te vin dous nan bouch yo. Yo di Jan pou l pran ti liv la nan men zanj ki te desann lan. Zanj lan desann nan dat 11 out 1840, epi zanj sa a nan Revelasyon 10 se menm zanj ak premye zanj Revelasyon 14 la. Zanj Revelasyon 14 la rive an 1798 nan tan lafen an, men mesaj li resevwa pouvwa an 1840. Ellen White di ke lè evènman an te vin konnen, anpil moun te vin konvenki de koreksyon prensip entèpretasyon pwofetik Miller ak asosye li yo te adopte. Depi ane 1930 yo, kòmanse an 1919 men sitou nan ane 1930 yo, Advantis la rejte règ entèpretasyon pwofetik Miller ak asosye li yo te adopte yo—règ sa yo se metòd tèks-prèv la nan etid Labib.

Tablo 1843 a ak Tan Retad la

Pwochen repè istorik la se tablo 1843 a, ki te pwodui nan mwa me 1842. Ellen White di: “Mwen wè ke tablo 1843 a te dirije pa men Seyè a e ke li pa t dwe chanje, ke chif yo te jan Li te vle yo, e ke men Li te sou yo epi li te kache yon erè nan kèk nan chif yo pou pèsonn pa t ka wè l jouk lè men Li te retire.” Tablo sa a se yon repè pwofetik, ki te pwodui nan mwa me 1842. Nan mwa jen 1842, legliz pwotestan yo te kòmanse fèmen pòt yo epi dezyèm zanj lan rive.

Soti nan Testimonies, volim youn, paj 21: “Nan mwa jen 1842, Mesye Miller te bay dezyèm seri konferans li yo nan Legliz Casco Street la nan Portland, Maine. Ak kèk ti eksepsyon, divès denominasyon yo te fèmen pòt legliz yo devan Mesye Miller.” Ellen White fè nou konnen ke, antanke kretyen Advantis setyèm jou, nou dwe aprann rezone soti nan kòz rive nan efè. Kòz ki te mennen legliz Pwotestan yo fèmen pòt yo se te entwodiksyon tablo sa a. Lè tablo a te prezante nan mwa me, legliz Pwotestan yo te deside ke Millerit yo te fanatik twonpe.

Premye desepsyon an vini apre sa. Soti nan The Great Controversy, paj 393:

Depi nan ane 1842 menm, direksyon yo te bay nan pwofesi sa a pou ekri vizyon an epi fè l klè sou tablo, pou moun k ap li l la ka kouri, te deja pouse Charles Fitch prepare yon tablo pwofetik pou ilistre vizyon Danyèl ak Revelasyon yo. Charles Fitch, ki te mouri jis anvan Gran Desepsyon 22 oktòb 1844 la, Senyè a te sèvi avè l nan istwa sa a. Li te prepare tablo a, ki te pibliye nan mwa me 1842.

Piblikasyon tablo sa a te konsidere kòm yon akonplisman kòmandman Abakik la. Men, pèsonn pa t remake yon reta ki te sanble parèt nan akonplisman vizyon an. Menm pwofesi sa a prezante yon tan reta. Apre desepsyon an, pawòl sa a nan Ekriti yo te parèt enpòtan: “Vizyon an poko pou tan fikse a; men nan fen an li pral pale epi li p ap bay manti; menm si li ta pran reta, tann li, paske li va siman vini, li p ap pran reta. Moun ki jis la va viv pa lafwa.”

Tan reta a se premye desepsyon an, ki rive nan dat 22 mas 1844. Millerit yo t ap anonse fen mond lan an 1843, dapre kalkil tan biblik la. Lè Seyè a pa t vini nan moman sa a, premye desepsyon an te tonbe nan dat 22 mas 1844. Se sa ki tan reta a.

Sa a se tan retad la nan parabòl dis vyèj yo, nan Abakik 2, ak nan Danyèl 12. Danyèl 12:11 di: “E depi lè yo pral retire sakrifis kontinyèl la...” Pyonye yo te konprann ke paganism te soumèt an 508, lè Klovis te bat Vizigòt yo. Depi lè yo retire paganism lan epi yo tabli papote a (trant ane apre, an 538), pral gen 1290 jou. Vèsè ki vin apre a di: “Benediksyon pou moun ki tann epi ki rive nan mil twasan trantsenk jou yo.” 508 plis 1335 egal 1843. “Benediksyon pou moun ki rive nan 1843.” 1335 la make tan retad la, lè li di: “Benediksyon pou moun ki tann epi ki rive nan 1843.” Si ou soutni konpreyansyon pyonye yo sou “sakrifis kontinyèl la,” jan Ellen White fè sa, sa klè.

Pou klarifye pi plis toujou, Ezayi 30:18 di: “Se poutèt sa Senyè a ap tann.” Isit la, Senyè a se nonm marye a nan parabòl dis vyèj yo, e Li ap retade. “Se poutèt sa nonm marye a ap retade pou l ka fè nou gras, e se poutèt sa y ap leve l anwo pou l ka gen mizèrikòd pou nou; paske Senyè a se yon Bondye jijman. Benediksyon pou tout moun ki tann Li.” Sa koresponn ak Danyèl 12:12: “Benediksyon pou sila a ki tann epi ki rive nan 1335 la.” Nonm marye a ap retade nan dat 22 mas 1844. Gen yon benediksyon ki mare ak rive nan premye desepsyon an epi apre sa tann. Lè ou rive isit la, ou dwe tann. Kisa w ap tann? Abakik 2:3 di: “Paske vizyon an se toujou pou yon tan fikse; men nan lafen li pral pale, epi li p ap bay manti; menm si li retade, tann li.” Benediksyon ki genyen nan rive nan 1335 la se benediksyon ki genyen nan rive nan istwa sa a, kote Senyè a pral akonpli Rèl Minwi a.

Se pa tout moun ki pral gen dwa patisipe nan Kri Minwi a. Gen kèk moun ki te vwayaje ansanm ak Millerit yo pa t akoz pwòp eksperyans pèsonèl pa yo avèk Jezi Kris ni akoz etid pèsonèl yo nan Pawòl Bondye a, men se te poutèt lakrent. Anvan Kri Minwi a rive, Seyè a separe frè sa yo ak mouvman an. Premye dezapwentman an fè pati pwosesis k ap prepare pou Kri Minwi a. Dapre Ellen White, si nou pa konprann sa, nou tonbe soti sou chemen an pou n al nan mond mechan ki anba a.

Pouvwa ki bay Mesaj Dezyèm Zanj lan

Soti nan Early Writings, paj 238: “Prè fen mesaj dezyèm zanj lan, mwen te wè yon gwo limyè ki soti nan syèl la ap klere sou pèp Bondye a. Reyon limyè sa a te sanble klere tankou solèy la, epi mwen te tande vwa zanj yo k ap rele, ‘Men marye a ap vini.’” Se te Kri Minwi a, ki te dwe bay fòs a mesaj dezyèm zanj lan. Pyonye yo te konprann ke mesaj premye zanj lan te rive an 1798, men li te resevwa pouvwa lè Anpi Otoman an te tonbe an 1840. Tout mesaj yo rive nan yon moman presi nan tan, epi apre sa yo resevwa pouvwa. Mesaj dezyèm zanj lan rive 22 mas 1844, lè legliz pwotestan yo te fèmen pòt yo kont mesaj Millerit la. Kri Minwi a bay fòs a mesaj dezyèm zanj lan. Mesaj twazyèm zanj lan rive 22 oktòb 1844, epi li resevwa pouvwa lè zanj vanyan sòlda ki nan Revelasyon 18 la vin mete tèt li ansanm avè l. Chak mesaj rive nan listwa, epi apre sa li resevwa pouvwa. Sa enpòtan pou konprann.

Rèl Mitanuit la te bay pouvwa a mesaj dezyèm zanj lan. Yo te voye zanj soti nan syèl la pou reveye sen yo ki te dekouraje yo epi prepare yo pou gwo travay ki te devan yo. Moun ki te gen plis talan yo pa t premye moun ki te resevwa mesaj sa a. William Miller pa t premye moun ki te resevwa mesaj sa a; okontrè, se li menm ki te dènye moun ki te resevwa li. Se li menm ki te gen plis talan nan konprann mesaj la, tandiske Samuel Snow se te premye a. Moun ki te konn mennen travay la anvan yo te pami dènye yo ki te resevwa mesaj la epi ki te ede ogmante rèl la. Selon istwa a, dènye moun ki te aksepte mesaj Rèl Mitanuit la se te William Miller.

Soti nan The Great Controversy, 376:

Pandan gwo ranfòsman Kri Minwi a, anviwon 50,000 moun te kite legliz yo. Kòm travay Miller la te gen tandans pou l fòtifye legliz yo, okòmansman yo te konsidere l avèk favè; men, lè minis yo ak chèf relijye yo te pran desizyon kont doktrin Advent la e yo te vle siprime tout ajitasyon sou sijè a, yo te opoze l depi nan chèz predikasyon an epi yo te refize manm yo privilèj pou yo asiste predikasyon sou dezyèm avènman an, oswa menm pou yo pale de espwa yo nan reyinyon sosyal yo.

Dirijan nan Legliz Advantis jodi a ki entèdi ansèyman mesaj sa a nan legliz la e menm nan kay prive yo, yo deja te prefigure isit la nan mouvman Millerit la.

Kwayan yo te twouve tèt yo nan gwo eprèv ak gwo konfizyon. Yo te renmen legliz yo, e yo te ezite separe ak yo; men, lè yo te wè temwayaj Pawòl Bondye a ap siprime, epi yo t ap refize yo dwa pou yo egzamine pwofesi yo, yo te santi ke fidelite anvè Bondye te entèdi yo soumèt yo. Moun ki t ap chèche fèmen deyò temwayaj Pawòl Bondye a pa t ka konsidere kòm sa ki fòme legliz Kris la. Se poutèt sa, yo te santi yo jistifye lè yo te separe ak ansyen afilyasyon yo. Nan ete 1844 la, anviwon 50,000 te retire kò yo nan legliz yo.

Konpreyansyon Miller ak Vrè Rèl Minwi a

Nan liv Elder Damsteegt la, *Foundation of Seventh-day Adventist Message and Mission*, Miller te kwè ke pwoklamasyon Danyèl 8:14 ak premye zanj Revelasyon 14 la se te Rèl Mitanwit la — “Men msye marye a ap vini.” Li te kwè mesaj sa a t ap idantifye dezyèm vini Kris la. Miller te panse tout istwa a te Rèl Mitanwit la, men Ellen White deklare Rèl Mitanwit la te akonpli nan yon pwen espesifik. Samuel Snow te bay ekspoze li a tit “The True Midnight Cry” pou fè diferans li ak ansèyman Millerit la ki te di Rèl Mitanwit la se te mesaj jeneral la.

Moun ki te pi espirityèl yo te resevwa mesaj la an premye, epi sila yo ki te konn mennen travay la anvan yo te dènye pou resevwa li epi ede fè kri a vin pi fò. William Miller, ki te dirije travay la depi 1833 e apre sa, te lite ak mesaj Kri a Minwi lè li te vini nan mwa Out 1844. Li pa t sèten konsènan separe ak legliz yo, epi li te anseye yon lòt konpreyansyon sou Kri a Minwi pandan anpil ane.

William Miller te ekri:

'M pa t janm fin sèten konsènan okenn jou patikilye pou aparisyon Senyè a, paske mwen te kwè pèsonn pa t kapab konnen ni jou a ni lè a. Nan tout konferans mwen te pibliye yo, jan sa ka wè sou paj tit la, mwen te mete: anviwon ane 1843. Nan tout konferans oral mwen yo, mwen te toujou di odyans mwen yo ke peryòd yo t ap rive nan fen yo an 1843 si pa t gen okenn erè nan kalkil mwen an; men mwen pa t kapab di fen an pa t ka rive menm anvan tan sa a, e yo te dwe rete pare san rete. An 1842, kèk nan frè yo te preche avèk anpil asirans sou ane egzak la, epi yo te blame m paske mwen te mete yon “si”.'

Nan mwa me 1842, yo te pibliye tablo 1843 la, epi frè yo te di Miller pou l retire “si” a nan prezantasyon li a.

Miller te kontinye: “Laprès piblik la te pibliye tou ke mwen te fikse yon jou presi, venntwa avril, pou avènman Senyè a. Se poutèt sa, nan mwa desanm ane sa a, kòm mwen pa t kapab wè okenn erè nan kalkil mwen an, mwen te pibliye kwayans mwen ke yon lè ant 21 mas 1843 ak 21 mas 1844, Senyè a t ap vini.” Miller te deja rive nan konklizyon sou dizyèm jou setyèm mwa a, e byen lontan anvan Samuel Snow te sèvi ak konklizyon sa a pou pwoklame Rèl Minwi a, Miller te deja ekri sou sa. Se Miller menm Senyè a te sèvi avè l pou rasanble lojik Samuel Snow te itilize pou idantifye 22 oktòb 1844.

Miller te ekri: “Pandan ane 1843 a, laprès la ansanm ak kèk chaire te lage sou mwen ak sou sila yo ki te asosye avè m yo denonsyasyon ki pi vyolan. Yo te atake motivasyon nou yo, yo te defòme prensip nou yo, yo te sal repitasyon nou.” Tan te pase, epi 21 mas 1844 te rive san aparisyon Seyè a. Desepsyon an te gwo, e anpil pa t mache ankò avèk yo. Anvan tan sa a, depi 1840, yo te estime te gen 200,000 Millerit, men rive nan moman sa a, sèlman 50,000 te rete.

Miller te kontinye, “Anvan sa, nan sezon otòn 1843, kèk nan frè m yo te kòmanse rele legliz yo Babilòn epi ankouraje ke se te devwa Advantis yo pou yo soti kite yo. Sa te fè m anpil lapenn. Non sèlman efè a te trè move, men mwen te konsidere sa kòm yon detòmasyon Pawòl Bondye a, yon tòsyon Ekriti yo.” Miller te lite ak mesaj dezyèm zanj lan, sa ki te rann li pi difisil pou l aksepte vrè mesaj Kri Minui a. Pratik la te gaye, epi legliz yo te fèmen devan yo, sa ki te kreye ostilite epi separe pifò Advantis yo ak legliz respektif pa yo.

Apre tan li te pibliye a te fin pase, Miller te rekonèt desepsyon li konsènan peryòd egzak la, men li te kenbe lafwa li. Li te kontinye travay li yo nan Lwès la pandan ete 1844 la jouk rive mouvman Setyèm Mwa a. Li pa t gen okenn patisipasyon nan mouvman sa a eksepte pou yon lèt li te ekri dizwit mwa pi bonè konsènan obsèvans Lalwa Moyiz la ki t ap montre sou mwa sa a. Li pa t atann pou yo ta fè yon itilizasyon konsa de sijè sa yo ni pou lafwa nan prèv sa yo ta vin tounen yon tès delivrans. Li pa t gen okenn kominyon ak mouvman an jouk de oswa twa semèn anvan 22 oktòb 1844. Nan yon lèt bay Himes, 6 oktòb 1844, Miller te ekri: “Mwen wè yon glwa nan setyèm mwa a ke mwen pa t janm wè anvan... Kounye a, beni non Seyè a, mwen wè yon bote, yon amoni, yon akò nan Ekriti yo, pou sa mwen te lapriyè depi lontan men mwen pa t wè jouk jodi a. Mèsi Seyè a, o nanm mwen. Frè Snow, Frè Storrs, ak lòt yo, beni poutèt yo te sèvi kòm enstriman pou louvri je m. Mwen prèske lakay. Glwa, glwa, glwa, glwa.”

Apre sa, Miller rekonsidere Kri Mitan an, li rele l fanatis. Damsteegt fè remake ke Snow te resevwa plan debaz mesaj Kri Mitan an nan travay Miller te fè pi bonè yo.

Kalkilasyon Snow yo, ki te pibliye nan mwa mas 1844, te atire ti kras atansyon jouk nan reyinyon kan Exeter la, 12–17 out 1844. Se la, dat egzak li te bay pou retou Kris la te brase anpil Millerit, sa ki te mennen efò misyonè yo rive nan pik li. Repons yo te vin konnen sou non mouvman Setyèm Mwa a. Malgre dirijan Millerit yo te okòmansman gen dout, kèk semèn anvan evènman yo t ap tann lan, yo te mete tèt yo nan mouvman an epi yo te pèmèt opinyon Snow yo pibliye epi soutni.

Rèl Minwi a ak Sa ki Vini Apre Li

Premye vizyon Ellen White la montre pèp Bondye a sou yon chemen k ap mennen nan syèl la, avèk yon limyè dèyè yo yo rele Kri Minwi a. Mesaj Samuel Snow te prezante a bezwen byen konprann. Nan mwa me 1842, yo te enprime 300 tablo pou 300 predikatè. Rive 22 mas 1844, apre premye desepsyon an, yo te mete tablo a sou kote, e anpil te kite mouvman an. Moun ki te rete yo te dwe tann. Nan reyinyon kan Exeter la, Snow te montre ke Senyè a t ap vini 22 oktòb 1844, Jou Ekspyasyon an. Sa te pouse yo pwoklame mesaj la.

Joseph Bates te rakonte ke apre reyinyon kan Exeter la, pandan li t ap mache nan vagon tren yo, li te tande vwa k ap repete: “Men marye a ap vini!” Mouvman sa a te baleye tout Etazini nan de mwa, e li te mennen nan Gran Dezapwentman an nan dat 22 oktòb 1844.

Damsteegt fè kòmantè sou Konferans Advantis yo nan Low Hampton, 28–29 desanm 1844, kote Himes ak Miller te enplike. Himes te ankouraje pou konsole sen yo, reveye mond kretyen an, epi pwoklame delivrans bay pechè yo. Kèk semèn apre sa, Laprès Advantis la te rekòmanse, epi Himes te deklare pòt delivrans lan louvri. Miller, piti piti, te abandone konsèp ekstrèm pòt fèmen an epi li te retounen nan premye konpreyansyon li sou Kri Minwi a. Nan menm mwa sa a, Ellen White te resevwa premye vizyon li, ki te montre ke sila yo ki rejte Kri Minwi a tonbe kite chemen an. Vizyon sa a te pou William Miller menm jan ak nenpòt lòt moun.

Dènye Eprèv ak Eritaj William Miller

Soti nan Early Writings, paj 257:

“Lè sa a, atansyon m te dirije sou William Miller. Li te parèt boulvèse, epi li te bese anba chay enkyetid ak detrès pou pèp li a. Gwoup la ki te ini e ki te plen lanmou an 1844 t ap pèdi lanmou yo, t ap opoze youn ak lòt, epi yo t ap tonbe nan yon eta frèt, dechèpiye nan lafwa. Pandan li t ap gade sa, lapenn te fini ak fòs li. Mwen te wè mesye dirijan yo t ap siveye l, sitou Joshua Himes, epi yo te pè pou l pa resevwa mesaj twazyèm zanj lan.”

Mesaj twazyèm zanj lan, nan kontèks sa a, se Saba a. Pandan Miller t ap panche bò kote limyè ki soti nan syèl la, mesye sa yo t ap fè plan pou detounen lespri li. Enfliyans lèzòm te kenbe l nan fènwa e li te konsève enfliyans li pami moun ki t ap opoze laverite a. Finalman, Miller leve vwa li kont limyè ki soti nan syèl la—Saba a. Li pa t resevwa mesaj ki t ap esplike desepsyon li a epi ki t ap voye limyè ak glwa sou tan pase a. Li te apiye sou sajès lèzòm olye sajès diven. Etan li te kraze anba travay ak laj, li pa t responsab menm jan ak moun ki te anpeche l rive nan laverite a. Se sou yo peche a poze. Si Miller te kapab wè limyè twazyèm zanj lan, anpil bagay t ap jwenn eksplikasyon yo. Men frè li yo te fè pwoklamasyon yon lanmou tèlman pwofon pou li, li te panse li pa t ap janm kapab rache tèt li lwen yo. Bondye te pèmèt li tonbe anba pouvwa lanmò epi Li te kache l nan tonm nan devan moun ki te rale l lwen laverite a. Moyiz te fè erè anvan li te antre nan Tè Pwomiz la; menm jan an tou, Miller te fè erè pandan li te prèt pou antre nan Kanaran selès la. Gen lòt ki te mennen l fè sa; se lòt sa yo ki dwe rann kont pou sa. Men zanj yo ap veye pousyè presye sèvitè Bondye sa a, epi li pral parèt lè dènye twonpèt la sonnen.

Konklizyon: Leson pou Jodi a

Pou fini, William Miller se yon tip ki reprezante Advantis Setyèm Jou yo nan fen mond lan. Premye vizyon Ellen White la konsène plis epòk pa nou an pase pa epòk pa li a. Nan fen mond lan, Advantis Setyèm Jou yo pral rejte limyè Kri Minwi a. Limyè Kri Minwi a pa ka konprann eksepte lè yo konprann istwa sa a. Premye desepsyon an te pirifye mouvman Millerit la anba moun ki te la pou move rezon, e li te prepare pèp la pou eksperyans eprèv ki t ap mennen yo antre nan Trè Sen an. Moun ki rive nan premye desepsyon an beni sèlman si yo tann jouk 22 oktòb 1844. Tan sa a se yon tan Bondye te fikse pou pwodwi yon pèp Li pral rasanble nan Trè Sen an. Rejte Kri Minwi a epi tonbe kite chemen an, se rejte tout istwa sa a.

William Miller te fè twa erè, e nou toujou sibi twa tès. Premye erè li se te rejte Rèl Minwi a nan mwa desanm 1844. Dezyèm nan se te koute moun olye Bondye, sa ki mennen l nan twazyèm erè li: rejte Saba a. Nan fen mond lan, Advantis Setyèm Jou yo pral rejte istwa Rèl Minwi a ansanm ak apèl pou retounen nan ansyen chemen yo, paske yo koute dirijan yo. Lè yo fè sa, yo prepare tèt yo pou mak bèt la, pandan y ap repete pwosesis tès an twa etap Miller te pase a, ki kòmanse ak fason yo gen rapò ak mesaj ak istwa Rèl Minwi a.

Gen sèlman de pwofesi ki trete istwa a depi premye desepsyon an rive jouk dezyèm desepsyon an: 2300 jou yo (“Menm si vizyon an ta pran reta, tann li”) ak 2520 la. Rejte 2520 la, se rejte Kri a nan Minwi. Rejte Kri a nan Minwi, se tonbe kite chemen an pou ale nan mond mechan ki anba a.

N ap trete sa pi lwen nan pwochen prezantasyon an.