Legliz Pègam lan te kòmanse avèk Edik Milan an nan ane 313, lè katriyèm maryaj pou sele yon trete ki nan chapit onz liv Danyèl la te fèt ant Constantia ak Licinius. Anperè Lwès la, Constantine Legran, te bay Licinius, anperè Lès la, Constantia pou madanm pou sele yon trete. Constantia te demi sè Constantine, e maryaj li a te fèt an menm tan ak pwoklamasyon Edik la. Trete maryaj la pa t dire, epi lagè sivil la te rekòmanse apre sa. Constantia te rete bò kote Licinius pandan tout lagè sivil la, epi li te sipliye Constantine pou l epaye lavi Licinius apre Constantine te fin bat li an 324. Okòmansman, Constantine te epaye Licinius, men pita li te bay lòd pou yo egzekite l. Apre sa, Constantia li menm te kontinye viv nan lakou anperè Constantine jouk ozanviwon ane 330.

Katriyèm maryaj ki te fèt sou baz yon trete nan Danyèl onz lan, an fevriye 313, te make kòmansman peryòd senbolik Pègam reprezante a, epi legliz Pègam nan te dire jiskaske legliz Tiyati a te kòmanse, lè pouvwa papal la te pran twòn nan an 538. Ane 538 la te make fen Pègam, epi li te make tou senkyèm maryaj sou baz yon trete nan Danyèl onz lan, lè legliz papal la te pran plas li sou twòn nan atravè yon maryaj pwofetik ki te baze sou yon trete ak pouvwa sivil Wòm yo. Pègam te kòmanse ak yon trete maryaj alfa an 313 epi li te fini ak yon maryaj omega sou baz yon trete an 538. An 1798, wa Ewòp yo te divòse ak lamarye papal yo a lè Napoleyon te mennen pap la nan kaptivite.

Kaptivite ak divòs lamarye papal la te jwenn prefigirasyon yo nan tout premye maryaj sou baz yon trete ki parèt nan Danyèl onz lan, yon maryaj ki te sele ant anpi ptolemeyen an ak anpi seleyisid la. Kòm akonplisman vèsè sis rive uit yo, nan ane 252 anvan Kris, Ptolemy II Philadelphus (wa nan sid la) te bay Antiochus II Theos (wa nan nò a) pitit fi li Berenice an maryaj pou mete fen nan Dezyèm Gè Siri a. Akò a te egzije pou Antiochus mete madanm li Laodice ansanm ak pitit gason madanm sa a yo sou kote. Apre Ptolemy II te mouri nan ane 246 anvan Kris, Antiochus te repran Laodice epi li te repidye Berenice. Lè sa a, Laodice te fè anpwazonnen Antiochus epi li te fè aranjman pou yo asasinen Berenice ak pitit gason li a ki te yon tibebe. Konsa, jan vèsè a fè konnen an, Berenice “pa t konsève pouvwa a” epi yo te “livre l”.

Ptolemy III Euergetes, frè Berenice (« yon branch ki soti nan rasin li yo »), te vin wa peyi Lejip epi li te anvayi wayòm Seleucid la pou l vanje sè l, sa ki te deklannche Twazyèm Gè Siryen an, ki te dire soti nan ane 246 rive nan ane 241 anvan Jezikri. Ptolemy te pran gwo vil (tankou Seleucia ak Antioch), li te vanse byen fon nan teritwa Seleucid la, epi li te pote ale yon kantite menmen byen li te piye, pami yo anpil zidòl ak veso sakre Cambyses te pran nan peyi Lejip anvan sa. Li te retounen nan peyi Lejip ak byen li te piye yo, konsa li te akonpli prediksyon ki te anonse yo t ap mennen dye yo ak objè presye yo an kaptivite nan peyi Lejip.

Premye maryaj ki te sele yon trete nan Danyèl onz la te prefigire maryaj ki te sele yon trete an 538 ant Wòm papal ak wa Ewòp yo. Nan vèsè sis rive uit yo, wa sid la bay yon lamarye pou tabli yon trete yo vyole annapre. Apre yo fin vyole trete a, yo anvayi wayòm nò a, yo konkeri teritwa li epi yo pote trezò li yo ale. Nan evènman istorik ki koresponn ak sa yo, Napoleyon, ki te reprezante wa sid la, te enpoze Trete Tolentino a sou Eta Papal yo an 1797. Ane annapre a, twoup fransè yo, anba kòmandman Jeneral Berthier, te antre nan Wòm epi yo te fè Pap Pi VI, ki te reprezante wa nò a, prizonye. Franse yo te sezi trezò nan Wòm tou epi yo te pote yo an Frans, menm jan Ptoleme te pran trezò nan wayòm nò a pou l pote yo ann Ejip.

Trete maryaj ki te fèt nan Milan an 313 la te mete fen nan yon gè sivil, menm jan trete maryaj ant anpi nò ak anpi sid Ptolemy II Philadelphus ak Antiochus II Theos yo te mete fen nan Dezyèm Gè Siryen an. Divòs ant anpi oksidantal ak anpi oryantal yo an 324 la te gen prefigirasyon li nan divòs Antiochus ak madanm ejipsyen li te pran nan kad yon trete a an 246 anvan Jezikri. Toude divòs sa yo koresponn ak divòs 1798 la.

Pergamos kouvri yon peryòd 225 ane, soti nan ane 313 rive nan ane 538. Li te kòmanse ak dezyèm maryaj sou baz trete Wòm payen an epi li te fini ak premye maryaj sou baz trete Wòm papal la. Istwa pwofetik Pergamos la relye de maryaj sou baz trete Wòm payen an ak de maryaj sou baz trete Wòm papal la, menm jan liy sèt Cleopatra yo relye de maryaj sou baz trete anpi Seleucid la ak de maryaj sou baz trete Wòm payen an. De maryaj nan anpi Seleucid la te relye, pa mwayen Cleopatra, ak de maryaj anpi Wòm payen an; de maryaj sa yo, yo menm tou, te relye ak de maryaj Wòm papal la pa mwayen legliz senbolik Pergamos la.

Maryaj alfa anpi Selesid la nan ane 252 anvan Jezikri a te prefigire maryaj omega ant Cleopatra Syra, pitit fi Antiochus Gran an, ak Ptolemy V nan ane 193 anvan Jezikri nan Raphia. Maryaj sa a te mete fen nan Senkyèm Gè Siri a. Maryaj alfa ki te sele yon trete pou Wòm payen an te fèt nan ane 40 anvan Jezikri ant Mark Antony ak Octavia. Octavia te sè Octavian, ki te vin koni pita sou non Augustus Caesar. Maryaj ane 40 anvan Jezikri a te fèt nan kad Trete Brundisium nan. Antony te divòse ak Octavia pou Cleopatra nan ane 32 anvan Jezikri, sa ki te relanse gè sivil ki te pran fen avèk trete ane 40 anvan Jezikri a. Mark Antony te antagonis bò lès la, epi Octavian te rival bò lwès la. Te gen sèt Cleopatra nan istwa peyi Lejip. Premye a te reprezante trete maryaj omega anpi Selesid la, epi setyèm e dènye Cleopatra a te reprezante divòs ki te mete fen nan maryaj alfa ki te sele yon trete pou Wòm payen an.

Kris toujou sèvi ak kòmansman an pou ilistre fen an; konsa, maryaj alfa Seleucid yo nan ane 252 anvan Jezikri koresponn ak maryaj omega Seleucid yo nan ane 193 anvan Jezikri. Alfa ak omega nan istwa Seleucid yo toude koresponn ak maryaj alfa ak omega ni Wòm payen an ni Wòm papal la. Maryaj omega Wòm payen an nan ane 313 la te maryaj alfa pa trete Pergamos la tou, e li te prefigire maryaj omega pa trete Pergamos la, ki te trete maryaj alfa Wòm papal la nan ane 538 la tou. Sa fè ni maryaj alfa pa trete Wòm payen an ni maryaj omega pa trete li a koresponn ak maryaj alfa Wòm papal la nan ane 538 la. Maryaj omega Wòm papal la rive nan moman lwa dimanch lan ki pral vini byento a. Alfa ane 538 la prefigire omega lwa dimanch lan, epi se Trete Brundisium nan ane 40 anvan Jezikri ak maryaj pa trete Edik Milan an nan ane 313 la ki te prefigire alfa ane 538 la. Maryaj alfa anpi Seleucid la nan ane 252 anvan Jezikri koresponn ak maryaj pa trete Wòm papal la nan ane 538 la, epi antanke maryaj alfa anpi Seleucid la, li koresponn tou ak maryaj omega ki te fèt Raphia nan ane 193 anvan Jezikri.

Maryaj pou sele trete ant nò ak sid nan ane 252 ak 193 anvan Jezikri yo koresponn ak maryaj pou sele trete ane 538 la, ki li menm koresponn ak maryaj pou sele trete Wòm payen yo nan ane 40 anvan Jezikri ak 313. Tout senk maryaj pou sele trete ki reprezante nan istwa Danyèl onz lan jwenn akonplisman pafè yo nan sizyèm e dènye maryaj pou sele trete a, nan moman lwa dimanch ki pral vini byento a. De premye maryaj yo se lagè ant advèsè ki nan nò ak sa ki nan sid, epi twazyèm ak katriyèm nan reprezante lagè sivil ant lès ak lwès. Senkyèm ak sizyèm maryaj yo reprezante lagè espirityèl ant lès ak lwès; ant òtodoksi ak katolisis women; oswa ant leta ak legliz. Yon distenksyon prensipal ant òtodoksi ak katolisis women se lefèt ke òtodòks yo aksepte sa yo rele “sezaropapis” la.

Sezaropapis

Sezaropapis la se konbinezon legliz ak leta kote se leta ki kontwole relasyon an. Relijyon katolik women an rejte estrikti sa a epi li rete atache ak Dekrè Justinian te bay nan ane 533 la, ki te deziyen Legliz Katolik Women an kòm chèf legliz yo epi tou kòm otorite ki korije eretik yo. Lit espirityèl ki te genyen nan de dènye maryaj ki te baze sou trete yo te chita sou kesyon pou konnen si gason an, ki reprezante otorite sivil la, egzèse otorite sou fanm nan, ki reprezante otorite legliz la. Lagè espirityèl la te gen ladan tou diferans sou sèten aspè adorasyon anndan legliz la ak sou ansèyman yo rele “filioque” a.

Filioque

Filioque vle di “ak pitit la.” Pou konprann siyifikasyon tèm “filioque” a, li nesesè pou yo egzamine sou plan pwofetik vil Nicaea, kote yo te adopte “Kredo Nicaea” a pou premye fwa. Nicaea konekte sou plan pwofetik avèk liy Islam nan, paske se la yo make dezyèm batay istorik Nicaea a, epi li konekte sou plan pwofetik tou avèk lagè espirityèl relijyon katolik nan Lès la ak nan Lwès la. Pap Leo, kòm yon senbòl, konekte tou avèk Nicaea ak temwayaj pwofetik Kredo Nicaea a.

Nan Danyèl onz, yo endike sis maryaj ki sele trete, epi kat premye yo se konfli militè swa ant nò ak sid, swa ant lès ak lwès. De dènye yo se konfli espirityèl ant katolik òtodòks nan lès yo ak katolik women nan lwès yo. Sizyèm e dènye maryaj ki sele yon trete a pral gen ladan l senbolis lit sou Kredo Nise a, l ap gen ladan l yon pap Leo, epi finalman l ap soutni konsepsyon katolik women an sou inyon legliz ak leta, yon konsepsyon ki rejte “sezaropapis” òtodòks lès yo defann nan, yon doktrin ki konsidere pouvwa sivil la kòm otorite sou legliz la.

“Men, ki sa ‘imaj pou bèt la’ ye? E ki jan yo pral fòme li? Se bèt ki gen de kòn nan ki fè imaj la, e li se yon imaj pou bèt la. Yo rele li tou yon imaj bèt la. Kidonk, pou nou konnen ki jan imaj la ye ak ki jan yo pral fòme li, nou dwe etidye karakteristik bèt la li menm—papote a.

“Lè legliz primitif la te vin kowonpi paske li te abandone senplisite levanjil la epi li te aksepte rit ak koutim payen, li te pèdi Lespri ak pisans Bondye; epi, pou li te kapab kontwole konsyans pèp la, li te chèche sipò pouvwa sekilye a. Rezilta a se te papote a, yon legliz ki te kontwole pouvwa leta a epi ki te sèvi avè l pou li reyalize pwòp objektif li yo, sitou pou pini ‘erezi.’ Pou Etazini fòme yon imaj bèt la, pouvwa relijye a dwe tèlman kontwole gouvènman sivil la ke legliz la ap sèvi ak otorite leta a tou pou li reyalize pwòp objektif li yo.” Gran Konfli a, 443.

Sezaropapis ak filioque reprezante de prensipal diferans ant katolik oksidantal yo ak katolik oryantal yo. Youn se yon diskisyon sou otorite sivil; lòt la se yon diskisyon teyolojik sou kesyon pou konnen si Sentespri a “soti” nan Papa a sèlman oswa si Sentespri a soti nan Papa a ak Pitit la ansanm. Legliz Katolik Women an kwè Sentespri a soti nan toulede, epi Legliz oryantal la rejte “filioque,” li opoze ak adisyon ki di Sentespri a soti nan Kris la. Yo te ajoute teyori filioque a piti piti nan Kredo orijinal la ki te elabore nan konsil Nicaea a an 325, kat ane apre premye lwa sou dimanch lan, epi yon ane apre Constantine te bat Licinius pou l te vin sèl chèf Anpi Wòm nan. Kredo orijinal la pa t gen ladan l kesyon “filioque” a, ki t apral vin youn nan de gwo rezon ki fè Legliz Katolik oryantal la ak Legliz Katolik oksidantal la te separe.

Nan Konsil Konstantinòp la an 381, yo te elaji Kredo Nise a pou l pran fòm ki te vin rele Kredo Nise-Konstantinòp la. Deklarasyon elaji sou Sentespri a te gen ladan l pawòl “ki soti nan Papa a”. Se toujou fòm sa a legliz Otodòks nan Lès yo itilize pou Kredo a, san adisyon filioque ki te fèt annapre a. Senkant ane apre, nan Konsil Efèz la an 431, yo te reyafime lafwa yo te tabli nan Nise an 325 la, epi konsil la te entèdi entwodiksyon yon lòt lafwa nan plas konfesyon lafwa Nise a. Legliz Lès la sèvi ak entèdiksyon sa a kòm yon agiman kont ajoute filioque a nan Kredo a. Nan Twazyèm Konsil Toledo a an 589, filioque a te parèt nan fòm laten Kredo yo te itilize ann Espay la. Itilizasyon li te asosye ak opozisyon kont aryanis nan mitan Vizigòt yo, sa ki te mete aksan sou divinite total Pitit la. Se poutèt sa yo rekonèt Twazyèm Konsil Toledo a lajman kòm yon etap enpòtan nan premye faz entegrasyon filioque a nan Kredo Lwès la.

Nan 8yèm ak 9yèm syèk yo, filioque la te vin estanda nan legliz ki te anba otorite Charlemagne ak Karolenjyen yo. Yo te defann li nan sinòd Lwès yo, epi yo te aksepte li piti piti nan tout Ewòp laten an, andeyò Wòm. Lès la te vin okouran de adisyon sa a epi li te kòmanse fè objeksyon kont li.

An 1014, Pap Benwa VIII te entwodui ofisyèlman Kredo a avèk filioque a nan Mès la nan Wòm. Se nan moman sa a filioque a te vin estanda nan litiji women an. Yo souvan konsidere sa kòm etap desizif Lwès la te franchi. An 1054, ekskominikasyon resipwòk Gran Chism nan te fèt, epi filioque a te youn nan gwo kesyon teyolojik ki te deja divize Lès ak Lwès.

Nan Konsil Florans ki te fèt an 1438/39, Legliz Wòm te reyafime filioque a ak sipremasi pap la. Anperè Lès la, John Paleologos, te patisipe nan konsil sa a. Paleologos te gran frè ak predesesè Constantine onzyèm nan, ki te akonpli pwofesi san senkant ane a ki te bout nan dat 27 jiyè 1449 la. Nan konsil 1438/39 la, Anperè John Paleologos te chèche sipò militè ak ekonomik kont Otoman yo, e nan demach sa a, li te aksepte pozisyon Legliz Katolik Women an sou filioque a ak sipremasi pap la. Lè li menm ak antouraj grèk la te retounen Konstantinòp, legliz Lès la te rejte akò a. Jounen jodi a, Legliz Katolik Women an ak pifò nan legliz pwotestan aposta yo toujou kenbe filioque a, tandiske Legliz Òtodòks Lès la rejte li.

An 325, Konstanten Legran, senbòl legliz Pègam nan ki te karakterize pa konpwomi, te konvoke Konsil Nise a e li te patisipe ladan l. Pandan peryòd disèt ane ki te pase depi Edik Milan an jouk divizyon pwofetik anpi a an 330, yo te adopte Kredo Nise a.

An 533, yo te pwomilge Dekrè Jistinyen an, epi ane apre a, an 534, yo te entwodui Kòd Jistinyen an. An 538, pouvwa papal la te simonte twazyèm obstak la lè yo te chase Gòt yo soti nan vil Wòm. Apre sa, nan Twazyèm Konsil Òleyan an, yo te adopte yon lwa sou dimanch.

Peryòd ki soti nan ane 313 pou rive nan ane 330 la reprezante fraktal alfa ki pi laj la nan peryòd 225 ane legliz Pègam nan, tandiske peryòd ki soti nan ane 533 pou rive nan ane 538 la reprezante fraktal omega li a. Ane 313 la make Edik Milan an, epi 225 ane apre, an 538, yo te mete yon lwa sou dimanch an plas. Nan istwa alfa ki pi laj la, peryòd ki soti nan Edik 313 la pou rive nan premye lwa payen sou dimanch lan an 321 koresponn ak peryòd ki soti nan Dekrè 533 la pou rive nan premye lwa papal sou dimanch lan an 538. Pègam bay twa reprezantasyon yon zak lejislatif ki vini anvan yon lwa sou dimanch epi ki mennen nan lwa sa a. Pègam reprezante tou “apostazi ki vini anvan an” Pòl te prezante nan dezyèm lèt li te ekri legliz Tesalonik la.

Pa kite pèsonn twonpe nou nan okenn fason: paske jou sa a p ap vini, sof si apostazi a rive anvan, epi nonm peche a, pitit pèdisyon an, parèt aklè; Li menm ki opoze ak tout sa yo rele Bondye oswa yo adore, epi ki leve tèt li pi wo pase tout sa yo; konsa, tankou Bondye, li chita nan tanp Bondye a, l ap fè wè li se Bondye. 2 Tesalonisyen 2:3, 4.

Se legliz Pègam nan ki reprezante apostazi ki te vin anvan pap Wòm nan te revele kòm nonm peche a. Selon Pòl, mal konprann verite sa a se kwè nan yon manti, epi, kòm konsekans lefèt yo kwè nan manti a, tout moun ki fè sa ap resevwa yon gwo egareman (2 Tesalonisyen 2:10–12). Gwo egareman an koresponn ak jijman sou pèp alyans lan ak sou peyi kote pèp alyans lan te leve a. Pou legliz Advantis Setyèm Jou Lawodise a, sa ki reprezante gwo egareman an se lefètke yo rejte konpreyansyon William Miller te genyen an, selon ki “sa ki chak jou a” nan liv Danyèl la se payenis an jeneral epi, pi presizeman, li te reprezante Wòm payen an. Pou Etazini, gwo egareman an pa chita sou rejè konpreyansyon William Miller te genyen sou pasaj sa a, pasaj ki te pèmèt Miller rive konprann “sa ki chak jou a” se te payenis. Okontrè, egareman yo a chita sou lefètke yo bliye nonm peche ki te revele apre Wòm payen an te tonbe a se te pouvwa papal la. Reagan te prefigire egareman sa a lè li te bliye li te konnen depi anfans li pap la se antikris la. Lè Reagan te antre nan alyans sekrè avèk mistè inikite a nan ane 1980 yo, li te prefigire avègleman yo konprann, nan aplikasyon pwofetik sa a, Donald Trump pral repwodui a. Kit avègleman sa a volontè, kit li se rezilta move enfòmasyon, entèpretasyon pwofetik yo prezante la a prevwa Trump pral repwodui avègleman Reagan an epi, selon Pòl, li pral resevwa yon gwo egareman.

Pergamos reprezante peryòd konpwomi ak apostazi ki te vini anvan papote a te monte sou twòn nan. Istwa sa a koresponn pwofetikman ak dènye ane Etazini yo, yon peryòd ki te kòmanse avèk prezidans Ronald Reagan. Kit yo konsidere Pergamos depi Edik ane 313 la rive nan lwa dimanch ane 538 la; kit yo konsidere fraktal alfa Pergamos la depi Edik la rive nan premye lwa dimanch lan an 321; kit yo konsidere fraktal omega Pergamos la depi 533 rive nan lwa dimanch ane 538 la, toule twa liy yo reprezante estrikti pwofetik yon syèj.

Nou pral egzamine yon syèj nan pwochen atik la.