In the third year of Cyrus king of Persia a thing was revealed unto Daniel, whose name was called Belteshazzar; and the thing was true, but the time appointed was long: and he understood the thing, and had understanding of the vision. In those days I Daniel was mourning three full weeks. I ate no pleasant bread, neither came flesh nor wine in my mouth, neither did I anoint myself at all, till three whole weeks were fulfilled. And in the four and twentieth day of the first month, as I was by the side of the great river, which is Hiddekel. Daniel 10:1–4.
Պարսից Կյուրոս թագավորի երրորդ տարում մի բան հայտնվեց Դանիելին, որի անունը կոչվում էր Բաղտասասար. և այդ բանը ճշմարիտ էր, բայց սահմանված ժամանակը երկար էր. և նա հասկացավ այդ բանը և ըմբռնեց տեսիլքը։ Այն օրերին ես՝ Դանիելս, սուգ էի անում երեք ամբողջ շաբաթ։ Ցանկալի հաց չէի ուտում, ոչ միս, ոչ գինի բերանս չէր մտնում, և բոլորովին ինձ օծում չէի, մինչև որ երեք ամբողջ շաբաթ լրացավ։ Եվ առաջին ամսվա քսանչորսերորդ օրը, երբ ես գտնվում էի մեծ գետի ափին, որ Հիդդեկելն է։ Դանիել 10:1–4.
During the symbolic three and a half days of Revelation chapter eleven, when the two witnesses are dead in the street, a “thing” is revealed to Belteshazzar. He had previously understood the “vision” (mareh), for in chapter nine, Gabriel had already come and given him understanding of the vision.
Հայտնության գրքի տասնմեկերորդ գլխի խորհրդանշական երեքուկես օրերի ընթացքում, երբ երկու վկաները մեռած են փողոցում, Բաղտեսասարին մի «բան» է հայտնվում։ Նա նախկինում արդեն հասկացել էր «տեսիլքը» (mareh), որովհետև իններորդ գլխում Գաբրիելն արդեն եկել էր և նրան տվել էր տեսիլքի ըմբռնումը։
Yea, whiles I was speaking in prayer, even the man Gabriel, whom I had seen in the vision at the beginning, being caused to fly swiftly, touched me about the time of the evening oblation. And he informed me, and talked with me, and said, O Daniel, I am now come forth to give thee skill and understanding. At the beginning of thy supplications the commandment came forth, and I am come to show thee; for thou art greatly beloved: therefore understand the matter, and consider the vision. Daniel 9:21–23.
Այո՛, մինչ ես աղոթքում խոսում էի, այն մարդը՝ Գաբրիելը, որին սկզբում տեսել էի տեսիլքում, արագ սլանալով մոտեցավ ինձ երեկոյան ընծայման ժամին։ Եվ նա հասկացրեց ինձ, խոսեց ինձ հետ և ասաց. Ո՛վ Դանիել, հիմա ես ելել եմ, որպեսզի քեզ իմաստություն և հասկացողություն տամ։ Քո աղաչանքների սկզբում հրամանը դուրս եկավ, և ես եկել եմ քեզ հայտնելու, որովհետև դու շատ սիրելի ես. ուստի հասկացիր այս բանը և ուշադրությամբ քննիր տեսիլքը։ Դանիել 9:21–23.
The “man Gabriel, whom” Daniel “had seen in the vision at the beginning,” is referencing the “chazon,” vision of prophetic history, which was referring to Gabriel interpreting the vision of the kingdoms of Bible prophecy for Daniel in chapter eight. But the “vision,” which Daniel was then to consider in chapter nine, was the “mareh,” vision of the appearance. Gabriel then provides the historical breakdown of the twenty-three hundred year prophecy for Daniel.
«Գաբրիել մարդը, որին» Դանիելը «սկզբում տեսիլքի մեջ տեսել էր», ակնարկում է «chazon»-ը՝ մարգարեական պատմության տեսիլքը, որը վերաբերում էր ութերորդ գլխում Աստվածաշնչյան մարգարեության թագավորությունների տեսիլքը Դանիելին Գաբրիելի կողմից մեկնաբանելուն։ Բայց «տեսիլքը», որը Դանիելը ապա պետք է քններ իններորդ գլխում, «mareh»-ն էր՝ երևույթի տեսիլքը։ Ապա Գաբրիելը Դանիելի համար ներկայացնում է երկու հազար երեք հարյուր տարվա մարգարեության պատմական բաժանումը։
Chapter nine, was fulfilled in the first year of Darius. When Belteshazzar states that he “had understanding of the vision,” in “the third year of Cyrus,” he had understood the “mareh,” vision for two years. What Belteshazzar came to understand in “those days” of mourning was the “thing,” that is the Hebrew word “dabar,” and it was long, for the time appointed was twenty-five hundred and twenty years.
Իններորդ գլուխը կատարվեց Դարեհի առաջին տարում։ Երբ Բաղտեսասարը հայտարարում է, որ ինքը «տեսիլքը հասկացավ» «Կյուրոսի երրորդ տարում», ապա նա երկու տարի էր, ինչ հասկացել էր «մարեհ» տեսիլքը։ Այն, ինչ Բաղտեսասարը հասկացավ սուգի «այն օրերում», «բանն» էր, այսինքն՝ եբրայերեն «դաբար» բառը, և այն երկարատև էր, որովհետև սահմանված ժամանակը երկու հազար հինգ հարյուր քսան տարի էր։
Daniel had already understood some of the “thing,” for he was accomplishing the Leviticus twenty-six prayer in chapter nine, and that is the prayer of the “thing.” There was increased light upon the “seven times,” that Belteshazzar came to understand during the twenty-one days of mourning, and the increase of light on the “seven times,” during those days of mourning, typified the increased light upon the “seven times” in 1856. The Millerites also previously knew of the “seven times,” for they had proclaimed it, but there was added light that was to test them at the very point in their history when they transitioned from the Philadelphian to Laodicean movement.
Դանիելն արդեն «բանի» մի մասը հասկացել էր, որովհետև իններորդ գլխում նա կատարում էր Ղևտական քսանվեցերորդի աղոթքը, և դա «բանի» աղոթքն է։ «Յոթ ժամանակների» վերաբերյալ ավելացած լույս կար, որը Բաղտասարը հասկացավ սգո քսանմեկ օրերի ընթացքում, և այդ սգո օրերի ժամանակ «յոթ ժամանակների» վրա եղած լույսի ավելացումը նախատիպեց 1856 թվականին «յոթ ժամանակների» վրա եղած ավելացած լույսը։ Միլլերականներն էլ նախկինում գիտեին «յոթ ժամանակների» մասին, որովհետև այն հռչակել էին, սակայն ավելացված լույս կար, որը պիտի փորձեր նրանց հենց իրենց պատմության այն կետում, երբ նրանք Ֆիլադելֆիական շարժումից անցում էին կատարում դեպի Լաոդիկեական շարժումը։
Belteshazzar’s days of mourning parallel the prophetic history of when the Philadelphian movement transitioned to the Laodicean movement in 1856, and then to the Laodicean Adventist church in 1863. Both Belteshazzar’s and the Millerite’s history of the increased light upon the “seven times,” aligns with the transition of the Laodicean movement of the third angel unto the Philadelphian movement of the one hundred and forty-four thousand, and in the days of mourning, which is during the tarrying time, when increased light upon the “seven times,” was to be revealed.
Բաղթասասարի սգո օրերը զուգահեռվում են այն մարգարեական պատմությանը, երբ Ֆիլադելփիական շարժումն անցում կատարեց դեպի Լաոդիկեական շարժումը 1856 թվականին, և ապա՝ դեպի Լաոդիկեական ադվենտիստական եկեղեցին 1863 թվականին։ Թե՛ Բաղթասասարի, թե՛ Միլլերականների պատմությունը՝ «յոթ ժամանակների» վերաբերյալ աճող լույսի մասին, համընկնում է երրորդ հրեշտակի Լաոդիկեական շարժման անցման հետ դեպի հարյուր քառասունչորս հազարի Ֆիլադելփիական շարժումը, և սգո օրերի հետ, այսինքն՝ հապաղման ժամանակի ընթացքում, երբ «յոթ ժամանակների» վերաբերյալ աճող լույսը պիտի հայտնվեր։
Belteshazzar represents both a messenger and a movement. In the days of his mourning the messenger is to understand the “thing,” which is Truth, and he is then to present the “thing” to a movement, when Michael resurrects the two witnesses in 2023.
Բելթեշասարը ներկայացնում է թե՛ մի պատգամաբեր, թե՛ մի շարժում։ Նրա սուգի օրերում պատգամաբերը պետք է հասկանա «բանը», որը Ճշմարտությունն է, և ապա պիտի ներկայացնի «բանը» մի շարժման, երբ Միքայելը 2023 թվականին հարություն է տալիս երկու վկաներին։
The Hebrew word “mareh” (vision of Christ’s appearance), that Daniel is identified as understanding in verse one, is presented four times in Daniel’s last vision. Twice it is translated as “vision,” and twice as “appearance.” The first time Daniel employs the word in verse one, he is identifying that he understood the “vision,” but the other three references identify Daniel experiencing the vision. In verse six, Christ’s face was “as the ‘appearance’ of lightning.”
Եբրայերեն «mareh» բառը (Քրիստոսի երևման տեսիլքը), որի ըմբռնողը Դանիելը ներկայացվում է առաջին համարում, Դանիելի վերջին տեսիլքում գործածված է չորս անգամ։ Երկու անգամ այն թարգմանված է որպես «տեսիլք», և երկու անգամ՝ որպես «երևում»։ Երբ Դանիելը առաջին համարում առաջին անգամ գործածում է այդ բառը, նա նշում է, որ ինքը հասկացավ «տեսիլքը», մինչդեռ մնացած երեք հիշատակումները ցույց են տալիս, որ Դանիելը վերապրում էր տեսիլքը։ Վեցերորդ համարում Քրիստոսի դեմքը «ինչպես կայծակի ‘երևումը’» էր։
And in the four and twentieth day of the first month, as I was by the side of the great river, which is Hiddekel; Then I lifted up mine eyes, and looked, and behold a certain man clothed in linen, whose loins were girded with fine gold of Uphaz: His body also was like the beryl, and his face as the appearance of lightning, and his eyes as lamps of fire, and his arms and his feet like in colour to polished brass, and the voice of his words like the voice of a multitude. And I Daniel alone saw the vision: for the men that were with me saw not the vision; but a great quaking fell upon them, so that they fled to hide themselves. Therefore I was left alone, and saw this great vision, and there remained no strength in me: for my comeliness was turned in me into corruption, and I retained no strength. Daniel 10:4–8.
Եվ առաջին ամսվա քսանչորսերորդ օրը, երբ ես մեծ գետի՝ Հիդդեկէլի ափին էի, բարձրացրի իմ աչքերը և նայեցի, և ահա՝ մի մարդ, բեհեզե հանդերձավորված, որի մեջքը գոտևորուած էր Ուփազի նուրբ ոսկով։ Նրա մարմինն էլ ոսկեքարի պես էր, և նրա դեմքը՝ ինչպես կայծակի երևույթ, և նրա աչքերը՝ ինչպես կրակի ճրագներ, և նրա բազուկներն ու նրա ոտքերը՝ ինչպես ողորկ պղնձի փայլ, և նրա խոսքերի ձայնը՝ ինչպես բազմության ձայնը։ Եվ ես՝ Դանիէլս միայն, տեսայ այդ տեսիլքը, որովհետև ինձ հետ եղող մարդիկ չտեսան տեսիլքը, սակայն մեծ դող ընկավ նրանց վրա, այնպես որ փախան՝ թաքնուելու։ Ուստի ես մենակ մնացի և տեսայ այս մեծ տեսիլքը, և ինձանում ուժ չմնաց, որովհետև իմ գեղեցկութիւնը իմ մեջ ապականութեան փոխվեց, և ես ուժ չպահեցի։ Դանիէլ 10։4–8։
There is another Hebrew word translated as “vision,” that we will address after we set forth some characteristics of the Hebrew word “mareh.” In the previous verses it is the word “appearance,” that is the Hebrew word “mareh.” The same word is translated as “vision” in verse sixteen. In verse sixteen, the vision of Christ has made Daniel sorrowful.
Կա մեկ այլ եբրայերեն բառ, որը թարգմանվում է «տեսիլք», և որին մենք կանդրադառնանք այն բանից հետո, երբ ներկայացնենք «mareh» եբրայերեն բառի որոշ առանձնահատկություններ։ Նախորդ համարներում «appearance» բառն է «mareh» եբրայերեն բառը։ Նույն բառը տասնվեցերորդ համարում թարգմանվում է «տեսիլք»։ Տասնվեցերորդ համարում Քրիստոսի տեսիլքը Դանիելին տրտմեցրել է։
And, behold, one like the similitude of the sons of men touched my lips: then I opened my mouth, and spake, and said unto him that stood before me, O my lord, by the vision my sorrows are turned upon me, and I have retained no strength. Daniel 10:16.
Եվ ահա մարդկանց որդիների նմանության պես մեկը դիպավ իմ շուրթերին. ապա ես բացեցի իմ բերանը և խոսեցի ու ասացի ինձ առաջ կանգնածին. Ո՛վ իմ տեր, այս տեսիլքի պատճառով ցավերս շրջվեցին ինձ վրա, և ես ոչ մի զորություն չպահեցի։ Դանիել 10։16.
The Hebrew word translated as “sorrows,” means a hinge, and the “vision” of Christ’s appearance that Daniel saw in the verse turned a hinge. A “hinge” in prophecy represents a turning point.
«վիշտեր» թարգմանված եբրայերեն բառը նշանակում է ծխնի, և Քրիստոսի հայտնության «տեսիլքը», որ Դանիելը տեսավ այդ համարում, դարձավ մի ծխնի։ «Ծխնին» մարգարեության մեջ ներկայացնում է շրջադարձային կետ։
“There are lessons to be learned from the history of the past; and attention is called to these, that all may understand that God works on the same lines now that He ever has done. His hand is seen in His work and among the nations now, just the same as it has been ever since the gospel was first proclaimed to Adam in Eden.
«Անցյալի պատմությունից քաղելու դասեր կան, և ուշադրություն է հրավիրվում դրանց վրա, որպեսզի բոլորն ըմբռնեն, որ Աստված այժմ էլ գործում է այն նույն սկզբունքներով, որոնցով միշտ գործել է։ Նրա ձեռքը տեսանելի է Իր գործում և ազգերի մեջ այժմ էլ՝ նույն կերպ, ինչպես եղել է այն ժամանակներից ի վեր, երբ Ավետարանը առաջին անգամ հռչակվեց Ադամին Եդեմում։»
“There are periods which are turning points in the history of nations and of the church. In the providence of God, when these different crises arrive, the light for that time is given. If it is received, there is spiritual progress; if it is rejected, spiritual declension and shipwreck follow. The Lord in His word has opened up the aggressive work of the gospel as it has been carried on in the past, and will be in the future, even to the closing conflict, when Satanic agencies will make their last wonderful movement.” Bible Echo, August 26, 1895.
«Կան ժամանակաշրջաններ, որոնք շրջադարձային կետեր են ազգերի և եկեղեցու պատմության մեջ։ Աստծո նախախնամությամբ, երբ այս զանազան ճգնաժամերը վրա են հասնում, տվյալ ժամանակի համար լույս է տրվում։ Եթե այն ընդունվում է, լինում է հոգևոր առաջընթաց, իսկ եթե մերժվում է, ապա հետևում են հոգևոր անկումը և կործանումը։ Տերն Իր խոսքում բացահայտել է ավետարանի առաջամարտիկ գործը, ինչպես այն իրականացվել է անցյալում և իրականացվելու է ապագայում՝ մինչև իսկ եզրափակիչ պայքարը, երբ սատանայական զորությունները կկատարեն իրենց վերջին զարմանալի շարժումը»։ Bible Echo, August 26, 1895.
Verse sixteen represents a turning point in the history that Belteshazzar is representing. It is a turning point for both the Republican horn (the nation) and the Protestant horn (the church). It represents a crisis, and it represents the point where special light for that history is given. The turning point for Daniel occurred when Daniel had been “touched,” the second time of three times. Daniel would be touched three times, and the second time he was touched, was a turning point for Daniel, and that turning point was the second of three times which Daniel saw the “mareh” vision.
Տասնվեցերորդ համարը ներկայացնում է շրջադարձային կետ այն պատմության մեջ, որը ներկայացնում է Բելթեշացարը։ Այն շրջադարձային կետ է թե՛ Հանրապետական եղջյուրի (ազգի) և թե՛ Բողոքական եղջյուրի (եկեղեցու) համար։ Այն ներկայացնում է ճգնաժամ, և ներկայացնում է այն կետը, որտեղ այդ պատմության համար տրվում է հատուկ լույս։ Դանիելի համար շրջադարձային կետը տեղի ունեցավ այն ժամանակ, երբ Դանիելը «դիպվել» էր՝ երեք անգամներից երկրորդ անգամ։ Դանիելին պիտի դիպվեին երեք անգամ, և երբ նրան դիպան երկրորդ անգամ, դա Դանիելի համար շրջադարձային կետ էր, և այդ շրջադարձային կետը երեք անգամներից երկրորդն էր, երբ Դանիելը տեսավ «mareh» տեսիլքը։
And, behold, one like the similitude of the sons of men touched my lips: then I opened my mouth, and spake, and said unto him that stood before me, O my lord, by the vision my sorrows are turned upon me, and I have retained no strength. Daniel 10:16.
Եվ ահա մարդու որդիների նմանության պես մեկը դիպավ իմ շուրթերին. ապա ես բացեցի իմ բերանը, խոսեցի և ասացի իմ առաջ կանգնածին. Ո՛վ իմ տեր, տեսիլքի պատճառով ցավերս ինձ վրա շրջվեցին, և ես ոչ մի զորություն չպահեցի։ Դանիել 10:16.
We will address the three touches shortly. The first of the four times the word “mareh” is employed by Daniel, was his testimony that he understood the vision, and the final three references identify his experience when he actually saw the appearance. The third time he identifies the vision of the appearance is verse eighteen, where he is touched for the third time.
Մենք շուտով կանդրադառնանք երեք հպումներին։ «mareh» բառը Դանիելի կողմից գործածված չորս դեպքերից առաջինը նրա վկայությունն էր, որ նա հասկացավ տեսիլքը, իսկ վերջին երեք հիշատակումները ցույց են տալիս նրա փորձառությունը, երբ նա իրապես տեսավ երևույթը։ Երրորդ անգամ, երբ նա նույնացնում է երևույթի տեսիլքը, տասնութերորդ համարում է, որտեղ նա երրորդ անգամ է հպվում։
Then there came again and touched me one like the appearance of a man, and he strengthened me. Daniel 10:18.
Ապա մարդու կերպարանքի նման մեկը դարձյալ եկավ, դիպավ ինձ և զորացրեց ինձ։ Դանիել 10:18.
At the second touch, in verse sixteen, which is the second reference to the “marah” vision, his strength is gone, but at the third touch, his strength is restored. In verses ten, sixteen and eighteen Daniel is touched. In verse six, Daniel sees the appearance of Christ, and then Gabriel, and in verse ten, Gabriel touches Daniel for the first time.
Երկրորդ հպման ժամանակ՝ տասնվեցերորդ համարում, որը «մարահ» տեսիլքին երկրորդ հղումն է, նրա զորությունը վերանում է, բայց երրորդ հպման ժամանակ նրա զորությունը վերականգնվում է։ Տասներորդ, տասնվեցերորդ և տասնութերորդ համարներում Դանիելը հպվում է։ Վեցերորդ համարում Դանիելը տեսնում է Քրիստոսի երևույթը, ապա՝ Գաբրիելին, իսկ տասներորդ համարում Գաբրիելը առաջին անգամ հպվում է Դանիելին։
Then I lifted up mine eyes, and looked, and behold a certain man clothed in linen, whose loins were girded with fine gold of Uphaz: His body also was like the beryl, and his face as the appearance of lightning, and his eyes as lamps of fire, and his arms and his feet like in colour to polished brass, and the voice of his words like the voice of a multitude. And I Daniel alone saw the vision: for the men that were with me saw not the vision; but a great quaking fell upon them, so that they fled to hide themselves. Therefore I was left alone, and saw this great vision, and there remained no strength in me: for my comeliness was turned in me into corruption, and I retained no strength.
Ապա բարձրացրի իմ աչքերը և նայեցի, և ահա՝ մի մարդ՝ բեհեզյա զգեստ հագած, որի մեջքը գոտևորված էր Ուփազի ազնիվ ոսկով։ Նրա մարմինը ևս նման էր բերիլին, և նրա դեմքը՝ ինչպես կայծակի երևույթը, և նրա աչքերը՝ ինչպես կրակի ճրագներ, և նրա բազուկներն ու նրա ոտքերը՝ ինչպես ողորկված պղնձի գույնը, և նրա խոսքերի ձայնը՝ ինչպես բազմության ձայնը։ Եվ ես՝ Դանիելս մենակս տեսա այդ տեսիլքը, որովհետև ինձ հետ եղող մարդիկ չտեսան այդ տեսիլքը, բայց մեծ դող ընկավ նրանց վրա, այնպես որ փախան՝ թաքնվելու։ Ուստի ես մենակ մնացի և տեսա այս մեծ տեսիլքը, և ուժ չմնաց իմ մեջ, որովհետև իմ վայելչությունն իմ մեջ ապականության վերածվեց, և ես ոչ մի ուժ չպահեցի։
Yet heard I the voice of his words: and when I heard the voice of his words, then was I in a deep sleep on my face, and my face toward the ground. And, behold, an hand touched me, which set me upon my knees and upon the palms of my hands. And he said unto me, O Daniel, a man greatly beloved, understand the words that I speak unto thee, and stand upright: for unto thee am I now sent. And when he had spoken this word unto me, I stood trembling. Then said he unto me, Fear not, Daniel: for from the first day that thou didst set thine heart to understand, and to chasten thyself before thy God, thy words were heard, and I am come for thy words. But the prince of the kingdom of Persia withstood me one and twenty days: but, lo, Michael, one of the chief princes, came to help me; and I remained there with the kings of Persia. Now I am come to make thee understand what shall befall thy people in the latter days: for yet the vision is for many days. Daniel 10:5–14.
Սակայն ես լսեցի նրա խոսքերի ձայնը. և երբ լսեցի նրա խոսքերի ձայնը, խոր քնի մեջ ընկա իմ երեսի վրա՝ երեսս դեպի գետինը։ Եվ ահա մի ձեռք դիպավ ինձ, և կանգնեցրեց ինձ իմ ծնկների վրա և իմ ձեռքերի ափերի վրա։ Եվ նա ասաց ինձ. «Ով Դանիել, չափազանց սիրելի մարդ, հասկացիր այն խոսքերը, որ ասում եմ քեզ, և ուղիղ կանգնիր, որովհետև այժմ քեզ մոտ եմ ուղարկված»։ Եվ երբ նա այս խոսքն ասաց ինձ, ես կանգնեցի դողալով։ Ապա նա ասաց ինձ. «Մի՛ վախեցիր, Դանիել, որովհետև այն առաջին օրից, երբ սիրտդ դրեցիր հասկանալու և քեզ խոնարհեցնելու քո Աստծու առաջ, քո խոսքերը լսվեցին, և ես եկել եմ քո խոսքերի համար։ Բայց Պարսկաստանի թագավորության իշխանը դիմադրեց ինձ քսանմեկ օր. սակայն ահա Միքայելը՝ գլխավոր իշխաններից մեկը, եկավ ինձ օգնելու, և ես այնտեղ մնացի Պարսկաստանի թագավորների մոտ։ Իսկ այժմ եկել եմ, որպեսզի քեզ հասկացնեմ, թե ինչ պիտի պատահի քո ժողովրդին վերջին օրերում, որովհետև տեսիլքը դեռ շատ օրերի համար է»։ Դանիել 10:5–14.
Then in verse sixteen, Daniel is touched a second time, when he sees the vision of Christ.
Այնուհետև տասնվեցերորդ համարում Դանիելը երկրորդ անգամ է հպվում, երբ տեսնում է Քրիստոսի տեսիլքը։
And when he had spoken such words unto me, I set my face toward the ground, and I became dumb. And, behold, one like the similitude of the sons of men touched my lips: then I opened my mouth, and spake, and said unto him that stood before me, O my lord, by the vision my sorrows are turned upon me, and I have retained no strength. For how can the servant of this my lord talk with this my lord? for as for me, straightway there remained no strength in me, neither is there breath left in me. Daniel 10:15–17.
Եվ երբ նա ինձ այսպիսի խոսքեր ասաց, ես իմ երեսը դեպի գետին դարձրի և համրացա։ Եվ ահա՝ մեկը, որ նման էր մարդկանց որդիների նմանությանը, դիպավ իմ շուրթերին. ապա ես բացեցի իմ բերանը, խոսեցի և ասացի իմ առջև կանգնածին. Տե՛ր իմ, տեսիլքի պատճառով իմ ցավերը եկան ինձ վրա, և ես ոչ մի ուժ չպահեցի։ Որովհետև ինչպե՞ս կարող է այս իմ տիրոջ ծառան խոսել այս իմ տիրոջ հետ. քանզի իմ մեջ իսկույն ուժ չմնաց, և շունչ էլ ինձանում չմնաց։ Դանիել 10:15–17։
Then Daniel is touched for the third time, at the appearance of Gabriel, not Christ.
Այնուհետև Դանիելը երրորդ անգամ հպվում է՝ Գաբրիելի հայտնության ժամանակ, ոչ թե Քրիստոսի։
Then there came again and touched me one like the appearance of a man, and he strengthened me, And said, O man greatly beloved, fear not: peace be unto thee, be strong, yea, be strong. And when he had spoken unto me, I was strengthened, and said, Let my lord speak; for thou hast strengthened me. Then said he, Knowest thou wherefore I come unto thee? and now will I return to fight with the prince of Persia: and when I am gone forth, lo, the prince of Grecia shall come. But I will show thee that which is noted in the scripture of truth: and there is none that holdeth with me in these things, but Michael your prince. Daniel 10:18–21.
Այն ժամանակ մի ուրիշը, որ մարդու կերպարի նմանություն ուներ, կրկին եկավ, դիպավ ինձ և զորացրեց ինձ, ու ասաց. «Ո՛վ դու՝ չափազանց սիրելի մարդ, մի՛ վախեցիր. խաղաղություն քեզ. զորացի՛ր, այո՛, զորացի՛ր»։ Եվ երբ նա խոսեց ինձ հետ, ես զորացա ու ասացի. «Թող իմ տերը խոսի, որովհետև դու զորացրիր ինձ»։ Այն ժամանակ նա ասաց. «Գիտե՞ս արդյոք, թե ինչու եմ եկել քեզ մոտ։ Եվ այժմ պիտի վերադառնամ՝ պատերազմելու Պարսկաստանի իշխանի դեմ, և երբ ես գնամ, ահա, Հունաստանի իշխանը պիտի գա։ Բայց քեզ ցույց կտամ այն, ինչ գրված է ճշմարտության գրքում. և այս բաներում ինձ հետ հաստատ կանգնողը ոչ ոք չկա, բացի Միքայելից՝ ձեր իշխանից»։ Դանիել 10:18–21.
Daniel is touched three times, and the first and third time he is touched by the angel Gabriel. The second time he is touched, it is by Christ. Daniel employed the same Hebrew word four times, but the first of the four times, in verse one, he was stating that he understood the “vision.” Understanding a truth is important, but it is not the same as experiencing the truth, as he did the other three times.
Դանիելին դիպչում են երեք անգամ, և առաջին ու երրորդ անգամ նրան դիպչում է Գաբրիել հրեշտակը։ Երկրորդ անգամ նրան դիպչողը Քրիստոսն է։ Դանիելը նույն եբրայական բառը գործածեց չորս անգամ, սակայն այդ չորսից առաջին դեպքում՝ առաջին համարում, նա ասում էր, որ հասկացել էր «տեսիլքը»։ Ճշմարտությունը հասկանալը կարևոր է, բայց դա նույնը չէ, ինչ ճշմարտությունը վերապրելը, ինչպես որ եղավ մյուս երեք դեպքերում։
When Daniel’s days of mourning concluded he was given an experience of the vision, which he had an understanding of before the days of his mourning concluded. The experience is made up of three steps, represented by three touches. The first and the last touches were accomplished by Gabriel, and the middle touch was by Christ. The first and the last touches, were the first and last letters of the Hebrew alphabet. In that second step, Daniel recognizes his condition as a rebellious sinner in relation to his Lord, and thus the middle touch represents rebellion, as represented by the thirteenth letter of the Hebrew alphabet.
Երբ Դանիելի սգո օրերը ավարտվեցին, նրան տրվեց տեսիլքի փորձառությունը, որի ըմբռնումը նա ուներ դեռևս իր սգո օրերի ավարտից առաջ։ Այդ փորձառությունը կազմված է երեք քայլերից, որոնք ներկայացված են երեք հպումներով։ Առաջին և վերջին հպումները կատարվեցին Գաբրիելի կողմից, իսկ միջին հպումը՝ Քրիստոսի կողմից։ Առաջին և վերջին հպումները եբրայական այբուբենի առաջին և վերջին տառերն էին։ Այդ երկրորդ քայլին Դանիելը ճանաչում է իր վիճակը՝ որպես ապստամբ մեղավորի՝ իր Տիրոջ հանդեպ, և այսպիսով միջին հպումը ներկայացնում է ապստամբությունը, ինչպես ներկայացված է եբրայական այբուբենի տասներեքերորդ տառով։
“But Peter was unmindful now of boats or lading. This miracle, above any other he had ever witnessed, was to him a manifestation of divine power. In Jesus he saw One who held all nature under His control. The presence of divinity revealed his own unholiness. Love for his Master, shame for his own unbelief, gratitude for the condescension of Christ, above all, the sense of his uncleanness in the presence of infinite purity, overwhelmed him. While his companions were securing the contents of the net, Peter fell at the Saviour’s feet, exclaiming, ‘Depart from me; for I am a sinful man, O Lord.’
«Բայց Պետրոսն այժմ այլևս չէր մտածում ո՛չ նավերի, ո՛չ բեռի մասին։ Այս հրաշքը, առավել քան որևէ այլ հրաշք, որ նա երբևէ ականատես էր եղել, նրա համար աստվածային զորության հայտնություն էր։ Հիսուսի մեջ նա տեսավ Մեկին, Ով ամբողջ բնությունը Իր իշխանության ներքո էր պահում։ Աստվածության ներկայությունը բացահայտեց նրա իսկ անսրբությունը։ Սերը իր Վարդապետի հանդեպ, ամոթը՝ իր իսկ անհավատության համար, երախտագիտությունը՝ Քրիստոսի խոնարհվելու համար, և ամենից առավել՝ իր անմաքրության զգացումը անսահման մաքրության ներկայության մեջ, համակեցին նրան։ Մինչ նրա ընկերակիցներն ամրացնում էին ուռկանի պարունակությունը, Պետրոսն ընկավ Փրկչի ոտքերի առաջ՝ բացականչելով. «Հեռացի՛ր ինձնից, որովհետև ես մեղավոր մարդ եմ, Տե՛ր»։
“It was the same presence of divine holiness that had caused the prophet Daniel to fall as one dead before the angel of God. He said, ‘My comeliness was turned in me into corruption, and I retained no strength.’ So when Isaiah beheld the glory of the Lord, he exclaimed, ‘Woe is me! for I am undone; because I am a man of unclean lips, and I dwell in the midst of a people of unclean lips: for mine eyes have seen the King, the Lord of hosts.’ Daniel 10:8; Isaiah 6:5. Humanity, with its weakness and sin, was brought in contrast with the perfection of divinity, and he felt altogether deficient and unholy. Thus it has been with all who have been granted a view of God’s greatness and majesty.
«Դա նույն աստվածային սրբության ներկայությունն էր, որ մարգարե Դանիելին պատճառել էր ընկնել ինչպես մեռած՝ Աստծո հրեշտակի առջև։ Նա ասաց. «Եվ իմ վայելչությունը իմ մեջ ապականության դարձավ, և ես ոչ մի ուժ չպահեցի»։ Այսպես էլ, երբ Եսայիան տեսավ Տիրոջ փառքը, բացականչեց. «Վա՜յ ինձ, որովհետև ես կործանվեցի. քանզի ես պիղծ շուրթերով մարդ եմ, և բնակվում եմ պիղծ շուրթերով ժողովրդի մեջ. որովհետև իմ աչքերը տեսան Թագավորին՝ Զորքերի Տիրոջը»։ Դանիել 10:8, Եսայիա 6:5։ Մարդկությունը՝ իր տկարությամբ և մեղքով, հակադրվեց աստվածային կատարելությանը, և նա իրեն զգաց ամենևին անբավարար և անսուրբ։ Այսպես է եղել բոլոր նրանց հետ, որոնց շնորհվել է տեսնել Աստծո մեծությունն ու վեհությունը»։
“Peter exclaimed, ‘Depart from me; for I am a sinful man;’ yet he clung to the feet of Jesus, feeling that he could not be parted from Him. The Saviour answered, ‘Fear not; from henceforth thou shalt catch men.’ It was after Isaiah had beheld the holiness of God and his own unworthiness that he was entrusted with the divine message. It was after Peter had been led to self-renunciation and dependence upon divine power that he received the call to his work for Christ.” The Desire of Ages, 246.
«Պետրոսը բացականչեց. «Հեռացի՛ր ինձանից, որովհետև ես մեղավոր մարդ եմ», սակայն նա կառչեց Հիսուսի ոտքերից՝ զգալով, որ չի կարող բաժանվել Նրանից։ Փրկիչը պատասխանեց. «Մի՛ վախեցիր. այսուհետև մարդկանց պիտի որսաս»։ Երբ Եսային տեսավ Աստծո սրբությունը և իր սեփական անարժանությունը, միայն այդժամ նրան վստահվեց աստվածային պատգամը։ Երբ Պետրոսը առաջնորդվեց դեպի ինքնուրացում և կախվածություն աստվածային զորությունից, միայն այդժամ նա ստացավ իր կանչը՝ Քրիստոսի համար իր գործին»։ The Desire of Ages, 246.
The “mareh” vision is the vision of Christ’s appearance, but the angel Gabriel is represented by the second and fourth time Daniel employed the word. The first time was a statement that Belteshazzar understood the vision, but the last three represent Daniel experiencing the vision. The three times Daniel experiences the vision, he is also touched.
«Մարեհ» տեսիլքը Քրիստոսի հայտնության տեսիլքն է, սակայն «մարեհ» բառը Դանիելի կողմից երկրորդ և չորրորդ անգամ գործածվելիս ներկայացվում է Գաբրիել հրեշտակով։ Առաջին անգամ դա այն մասին էր, որ Բաղտասարը հասկացավ տեսիլքը, իսկ վերջին երեք դեպքերում ներկայացվում է, որ Դանիելն անձամբ ապրում է տեսիլքը։ Այն երեք անգամներին, երբ Դանիելն ապրում է տեսիլքը, նա նաև հպվում է։
The first time he was touched by Gabriel was after he had seen the appearance of the glorified Christ, and the experience left him in “a deep sleep on my face, and my face toward the ground.” The vision had produced a separation, for those who had been with him “saw not the vision; but a great quaking fell upon them, so that they fled to hide themselves.” In the first disappointment, Jeremiah “sat alone, because of God’s hand,” and in Belteshazzar “there remained no strength” “for” his “comeliness was turned in me into corruption, and” he “retained no strength.”
Առաջին անգամ, երբ Գաբրիելը դիպավ նրան, դա եղավ այն բանից հետո, երբ նա տեսել էր փառավորված Քրիստոսի կերպարանքը, և այդ փորձառությունը նրան թողեց «իմ երեսի վրա խոր քնի մեջ, և իմ երեսը դեպի գետին»։ Տեսիլքը բաժանում էր առաջացրել, որովհետև նրանք, ովքեր նրա հետ էին, «չտեսան տեսիլքը. բայց մեծ դող ընկավ նրանց վրա, այնպես որ նրանք փախան՝ իրենց թաքցնելու»։ Առաջին հիասթափության ժամանակ Երեմիան «մենակ նստեց՝ Աստծո ձեռքի պատճառով», իսկ Բելտեսասարում «ուժ չէր մնացել», «քանզի» նրա «գեղեցկությունը նրա մեջ ապականության էր փոխվել, և» նա «ուժ չէր պահել»։
Once Gabriel touched him for the first time, Gabriel then sat Daniel upon his knees and the palms of his hands. He then commanded Daniel to understand the words he spoke and stand up, which he did, though he was trembling. Gabriel then provides Daniel a breakdown of what has occurred during the twenty-one days of Daniel’s mourning. He identified that after struggling with the kings of Persia for the twenty-one days, that Michael came down out of heaven to engage in the battle, and then Gabriel came to answer Daniel’s prayers and explain to Daniel “what shall befall thy people in the latter days.” When Michael came down out of heaven Gabriel was sent to explain the last days to Daniel.
Երբ Գաբրիելը առաջին անգամ դիպավ նրան, այնուհետև Գաբրիելը Դանիելին կանգնեցրեց իր ծնկների և ձեռքերի ափերի վրա։ Ապա նա պատվիրեց Դանիելին հասկանալ իր ասած խոսքերը և կանգնել ոտքի, ինչն էլ նա արեց, թեև դողում էր։ Այնուհետև Գաբրիելը Դանիելին ներկայացնում է բացատրություն այն բանի, թե ինչ էր տեղի ունեցել Դանիելի սգո քսանմեկ օրերի ընթացքում։ Նա հայտնում է, որ Պարսկաստանի թագավորների դեմ քսանմեկ օր պայքարելուց հետո Միքայելը երկնքից իջավ՝ մասնակցելու պատերազմին, իսկ ապա Գաբրիելը եկավ պատասխանելու Դանիելի աղոթքներին և Դանիելին բացատրելու «ինչ որ պիտի պատահի քո ժողովրդին վերջին օրերում»։ Երբ Միքայելը երկնքից իջավ, Գաբրիելը ուղարկվեց՝ Դանիելին բացատրելու վերջին օրերը։
Gabriel’s explanation was given to Daniel at the end of the twenty-one days of mourning, which, in the line upon line application of Revelation chapter eleven, represents when Ezekiel in chapter thirty-seven is twice commanded to prophesy to the dead bones, in order to raise the two prophets out of their graves. It occurs when Michael comes down out of heaven and resurrects the body of Moses, while refusing to interact with Satan in the book of Jude. Daniel is still going to be touched twice more after Gabriel had given him the overview of the days of mourning.
Գաբրիելի բացատրությունը տրվեց Դանիելին սգի քսանմեկ օրերի ավարտին, որը Հայտնության տասնմեկերորդ գլխի տող առ տող կիրառության մեջ ներկայացնում է այն պահը, երբ Եզեկիելը երեսունյոթերորդ գլխում երկու անգամ պատվիրում է մարգարեանալ մեռած ոսկորներին, որպեսզի երկու մարգարեներին նրանց գերեզմաններից բարձրացնի։ Դա տեղի է ունենում, երբ Միքայելը երկնքից իջնում է և հարություն է տալիս Մովսեսի մարմնին, մինչդեռ Հուդայի գրքում հրաժարվում է Սատանայի հետ փոխհարաբերության մեջ մտնել։ Դանիելը դեռևս երկու անգամ ևս հպվելու է այն բանից հետո, երբ Գաբրիելը նրան տվել էր սգի օրերի ընդհանուր տեսությունը։
After Gabriel finished, Daniel, “set his face toward the ground, and he became dumb”, and then Christ Himself “touched” Daniel’s “lips,” and then Daniel “opened” his “mouth, and spake, and said unto him that stood before me, O my lord, by the vision my sorrows are turned upon me, and I have retained no strength. For how can the servant of this my lord talk with this my lord? for as for me, straightway there remained no strength in me, neither is there breath left in me.”
Երբ Գաբրիելն ավարտեց, Դանիելը «իր երեսը դէպի գետին դարձրեց, եւ համրացաւ», ապա Քրիստոս Ինքը «դիպաւ» Դանիելի «շրթունքներին», եւ ապա Դանիելը «բացեց» իր «բերանը, խօսեց եւ ասաց իմ առաջ կանգնածին. Ո՛վ իմ տէր, այս տեսիլքի պատճառով իմ վիշտերը ինձ վրայ դարձան, եւ ես ոչ մի զօրութիւն չպահեցի։ Քանզի ինչպէ՞ս կարող է այս իմ տիրոջ ծառան խօսել այս իմ տիրոջ հետ, որովհետեւ ինձ համար իսկոյն ոչ մի զօրութիւն չմնաց իմ մէջ, եւ ինձ մէջ շունչ էլ չմնաց»։
The experience of seeing and speaking with Christ humbles Daniel into the dust. He was dumb, and would have remained so if Christ had not touched his lips, as Isaiah’s lips had been touched by the coal from the altar.
Քրիստոսին տեսնելու և Նրա հետ խոսելու փորձառությունը Դանիելին խոնարհեցնում է մինչև փոշին։ Նա համրացել էր և այդպես էլ կմնար, եթե Քրիստոսը չդիպչեր նրա շուրթերին, ինչպես Եսայիայի շուրթերն էին դիպչել զոհասեղանից վերցված ածուխին։
We will continue this study in the next article.
Այս ուսումնասիրությունը կշարունակենք հաջորդ հոդվածում։
“As Isaiah beheld this revelation of the glory and majesty of his Lord, he was overwhelmed with a sense of the purity and holiness of God. How sharp the contrast between the matchless perfection of his Creator, and the sinful course of those who, with himself, had long been numbered among the chosen people of Israel and Judah! ‘Woe is me!’ he cried; ‘for I am undone; because I am a man of unclean lips, and I dwell in the midst of a people of unclean lips: for mine eyes have seen the King, the Lord of hosts.’ Verse 5. Standing, as it were, in the full light of the divine presence within the inner sanctuary, he realized that if left to his own imperfection and inefficiency, he would be utterly unable to accomplish the mission to which he had been called. But a seraph was sent to relieve him of his distress and to fit him for his great mission. A living coal from the altar was laid upon his lips, with the words, ‘Lo, this hath touched thy lips; and thine iniquity is taken away, and thy sin purged.’ Then the voice of God was heard saying, ‘Whom shall I send, and who will go for Us?’ and Isaiah responded, ‘Here am I; send me.’ Verses 7, 8.
«Երբ Եսայիան տեսավ իր Տիրոջ փառքի և մեծության այս հայտնությունը, նա համակվեց Աստծու մաքրության և սրբության զգացումով։ Ի՜նչ սուր էր հակադրությունը իր Արարչի անհամեմատ կատարելության և նրանց մեղավոր ընթացքի միջև, ովքեր, իր հետ միասին, վաղուց դասված էին Իսրայելի և Հուդայի ընտրյալ ժողովրդի թվում։ «Վա՜յ ինձ,— բացականչեց նա,— որովհետև ես կորստյան եմ մատնված, քանզի ես անմաքուր շրթունքներով մարդ եմ, և բնակվում եմ անմաքուր շրթունքներով ժողովրդի մեջ, որովհետև իմ աչքերը տեսան Թագավորին՝ Զորաց Տիրոջը»։ Համար 5։ Կանգնած, այսպես ասած, ներքին սրբարանի մեջ աստվածային ներկայության լիակատար լույսի ներքո, նա հասկացավ, որ եթե թողնված լիներ իր իսկ անկատարությանն ու անզորությանը, ապա բոլորովին անկարող կլիներ կատարելու այն առաքելությունը, որին կոչված էր։ Բայց սերովբե ուղարկվեց, որպեսզի ազատի նրան իր վշտից և պատրաստի նրան իր մեծ առաքելության համար։ Սեղանից վերցված կենդանի ածուխ դրվեց նրա շրթունքների վրա՝ այս խոսքերով. «Ահա սա դիպավ քո շրթունքներին, և քո անօրենությունը վերացվեց, և քո մեղքը քավվեց»։ Այն ժամանակ լսվեց Աստծու ձայնը, որ ասում էր. «Ումի՞ց ուղարկեմ, և ո՞վ կգնա մեզ համար»։ Եվ Եսայիան պատասխանեց. «Ահա՛ ես, ինձ ուղարկիր»։ Համարներ 7, 8։»
“The heavenly visitant bade the waiting messenger, ‘Go, and tell this people, Hear ye indeed, but understand not; And see ye indeed, but perceive not. Make the heart of this people fat, And make their ears heavy, and shut their eyes; Lest they see with their eyes, and hear with their ears, And understand with their heart, And convert, and be healed.” Verses 9, 10.
«Երկնային այցելուն սպասող պատգամաբերին պատվիրեց. «Գնա՛ և ասա՛ այս ժողովրդին. «Լսեցե՛ք, այո՛, բայց մի՛ հասկացեք, և տեսե՛ք, այո՛, բայց մի՛ ըմբռնեք։ Թմբեցրո՛ւ այս ժողովրդի սիրտը, և ծանրացրո՛ւ նրանց ականջները, և փակե՛ք նրանց աչքերը, որպեսզի չտեսնեն իրենց աչքերով, և չլսեն իրենց ականջներով, և չհասկանան իրենց սրտով, և չդառնան, ու չբժշկվեն»»։ Հատվածներ 9, 10։
“The prophet’s duty was plain; he was to lift his voice in protest against the prevailing evils. But he dreaded to undertake the work without some assurance of hope. ‘Lord, how long?’ he inquired. Verse 11. Are none of Thy chosen people ever to understand and repent and be healed?
Մարգարեի պարտականությունը հստակ էր. նա պետք է բարձրացներ իր ձայնը՝ բողոքելով տիրապետող չարիքների դեմ։ Սակայն նա երկյուղում էր այդ գործը ձեռնարկել՝ առանց հույսի որևէ հավաստիացման։ «Տե՛ր, մինչև ե՞րբ»։— հարցրեց նա։ 11-րդ համար։ Մի՞թե Քո ընտրյալ ժողովրդից ոչ ոք երբեք չի հասկանա, չի ապաշխարի և չի բժշկվի։
“His burden of soul in behalf of erring Judah was not to be borne in vain. His mission was not to be wholly fruitless. Yet the evils that had been multiplying for many generations could not be removed in his day. Throughout his lifetime he must be a patient, courageous teacher—a prophet of hope as well as of doom. The divine purpose finally accomplished, the full fruitage of his efforts, and of the labors of all God’s faithful messengers, would appear. A remnant should be saved. That this might be brought about, the messages of warning and entreaty were to be delivered to the rebellious nation, the Lord declared: ‘Until the cities be wasted without inhabitant, And the houses without man, And the land be utterly desolate, And the Lord have removed men far away, And there be a great forsaking in the midst of the land.’ Verse 11, 12.
«Մոլորյալ Հուդայի համար նրա հոգու բեռը զուր չէր կրուելու։ Նրա առաքելութիւնը ամբողջովին անպտուղ չպիտի լինէր։ Սակայն այն չարիքները, որոնք բազմացեալ էին եղել շատ սերունդների ընթացքում, չէին կարող վերացուել նրա օրերում։ Իր ողջ կեանքի ընթացքում նա պէտք է լինէր համբերատար, արի ուսուցիչ՝ յոյսի մարգարէ, ինչպէս նաեւ դատաստանի։ Երբ Աստուածային նպատակը վերջապէս իրականացուած լինէր, նրա ջանքերի, եւ Աստծու բոլոր հաւատարիմ պատգամաբերների աշխատանքի լիակատար պտուղը պիտի երեւար։ Մնացորդը պիտի փրկուէր։ Որպէսզի դա իրականանար, ըմբոստ ազգին պէտք է տրուէին նախազգուշացման եւ աղաչանքի պատգամները, ինչպէս Տէրն էր յայտարարում. «Մինչեւ քաղաքները աւերուին առանց բնակչի, եւ տները՝ առանց մարդու, եւ երկիրը բոլորովին ամայանայ, եւ Տէրը մարդկանց հեռու տանի, եւ երկրի մէջ մեծ լքուածութիւն լինի»։ Համար 11, 12»։
“The heavy judgments that were to befall the impenitent,—war, exile, oppression, the loss of power and prestige among the nations,—all these were to come in order that those who would recognize in them the hand of an offended God might be led to repent. The ten tribes of the northern kingdom were soon to be scattered among the nations and their cities left desolate; the destroying armies of hostile nations were to sweep over their land again and again; even Jerusalem was finally to fall, and Judah was to be carried away captive; yet the Promised Land was not to remain wholly forsaken forever. The assurance of the heavenly visitant to Isaiah was: ‘In it shall be a tenth, And it shall return, and shall be eaten: As a teil tree, and as an oak, Whose substance is in them, when they cast their leaves: So the holy seed shall be the substance thereof.’ Verse 13.
«Անզղջացողների վրա պիտի հասնեին ծանր դատաստաններ՝ պատերազմ, աքսոր, ճնշում, ազգերի մեջ իշխանության և պատվի կորուստ,— և այս ամենը պիտի գար, որպեսզի նրանք, ովքեր դրանց մեջ կճանաչեին վիրավորված Աստծու ձեռքը, առաջնորդվեին ապաշխարության։ Հյուսիսային թագավորության տասը ցեղերը շուտով պիտի ցրվեին ազգերի մեջ, և նրանց քաղաքները պիտի ամայանային. թշնամի ազգերի կործանարար բանակները կրկին ու կրկին պիտի սլանային նրանց երկրի վրայով. նույնիսկ Երուսաղեմն էլ ի վերջո պիտի ընկներ, և Հուդան պիտի տարվեր գերության. սակայն Ավետյաց երկիրը չպիտի մնար ընդմիշտ բոլորովին լքված։ Երկնային այցելուն Եսայիային տվել էր այս հավաստիացումը. «Եվ եթե նրանում տասներորդ մասը մնա, Նա էլ պիտի դարձյալ ոչնչացվի. Բայց ինչպես բևեկն ու կաղնին, որոնց կոճղը մնում է, երբ տերևաթափ են լինում, Այդպես էլ սուրբ սերունդը պիտի լինի նրա կոճղը»։ Համար 13։
“This assurance of the final fulfillment of God’s purpose brought courage to the heart of Isaiah. What though earthly powers array themselves against Judah? What though the Lord’s messenger meet with opposition and resistance? Isaiah had seen the King, the Lord of hosts; he had heard the song of the seraphim, ‘The whole earth is full of His glory;’ he had the promise that the messages of Jehovah to backsliding Judah would be accompanied by the convicting power of the Holy Spirit; and the prophet was nerved for the work before him. Verse 3. Throughout his long and arduous mission he carried with him the memory of this vision. For sixty years or more he stood before the children of Judah as a prophet of hope, waxing bolder and still bolder in his predictions of the future triumph of the church.” Prophets and Kings, 307–310.
«Աստծո նպատակի վերջնական կատարման այս հավաստիացումը քաջություն ներշնչեց Եսայիայի սրտին։ Ի՞նչ, թե երկրային զորությունները զինվեն Հուդայի դեմ։ Ի՞նչ, թե Տիրոջ պատգամաբերը հանդիպի ընդդիմության և դիմադրության։ Եսայիան տեսել էր Թագավորին՝ Զորաց Տիրոջը. նա լսել էր սերովբեների երգը. «Ամբողջ երկիրը լի է Նրա փառքով». նա ուներ այն խոստումը, որ Եհովայի պատգամները հետընթաց ապրող Հուդային պիտի ուղեկցվեին Սուրբ Հոգու համոզիչ զորությամբ, և մարգարեն զորացավ իր առջև դրված գործի համար։ Համար 3։ Իր երկարատև և դժվարին ծառայության ողջ ընթացքում նա իր հետ կրում էր այս տեսիլքի հիշատակը։ Վաթսուն տարի կամ ավելի նա կանգնեց Հուդայի որդիների առաջ որպես հույսի մարգարե՝ իր կանխասացություններում ապագա եկեղեցու հաղթանակի մասին դառնալով ավելի համարձակ և դեռ ավելի համարձակ»։ Մարգարեներ և թագավորներ, 307–310։