The books of Daniel and Revelation complement each other, meaning together they are perfected.

Դանիէլի և Հայտնության գրքերը լրացնում են միմյանց, այսինքն՝ միասին կատարելության են հասնում։

“In the Revelation all the books of the Bible meet and end. Here is the complement of the book of Daniel.” Acts of the Apostles, 585.

«Հայտնության գրքում Աստվածաշնչի բոլոր գրքերը հանդիպում են և ավարտվում։ Այստեղ է Դանիելի գրքի լրացումը»։ Առաքյալների գործերը, 585։

The kingdoms of Bible prophecy are to be the student of prophecy’s focus, for it is there that the external history of the latter days is primarily set forth.

Աստվածաշնչյան մարգարեության թագավորությունները պետք է լինեն մարգարեության ուսումնասերի ուշադրության կենտրոնում, որովհետև հենց այնտեղ է գլխավորապես ներկայացված վերջին օրերի արտաքին պատմությունը։

“Far better is it to learn, in the light of God’s word, the causes that govern the rise and fall of kingdoms. Let the youth study these records, and see how the true prosperity of nations has been bound up with an acceptance of the divine principles. Let him study the history of the great reformatory movements, and see how often these principles, though despised and hated, their advocates brought to the dungeon and the scaffold, have through these very sacrifices triumphed.” Education, 238.

«Անհամեմատ ավելի լավ է Աստծո խոսքի լույսի ներքո սովորել այն պատճառները, որոնք տնօրինում են թագավորությունների բարձրացումն ու անկումը։ Թող երիտասարդությունը ուսումնասիրի այս արձանագրությունները և տեսնի, թե ինչպես է ազգերի ճշմարիտ բարգավաճումը կապված եղել աստվածային սկզբունքների ընդունման հետ։ Թող նա ուսումնասիրի մեծ բարենորոգչական շարժումների պատմությունը և տեսնի, թե որքան հաճախ այդ սկզբունքները, թեև արհամարհված ու ատված, իսկ դրանց պաշտպանները բանտ ու մահապատիժ հասցված, հենց այդ զոհողությունների միջոցով հաղթանակել են»։ Education, 238.

Sacred histories, whether it is the “great reformatory movements,” or the “rise and fall of kingdoms;” sacred histories are a life-or-death proposition in God’s Word. Paul recorded in 2 Thessalonians chapter two that those that do not love the truth, and who thereafter receive strong delusion; do so because they chose to reject the message Paul identified in the passage. The passage identifies the relationship of pagan Rome with papal Rome, which is also the relationship of Pergamos and Thyatira and is also the relationship of iron and clay, as well as, the relationship of the dragon with the beast. The rise of papal Rome represented by Thyatira and the fall of pagan Rome as represented by Pergamos is a truth that those who receive strong delusion hate.

Սուրբ պատմությունները՝ լինի դա «մեծ բարենորոգչական շարժումները», թե «թագավորությունների վերելքն ու անկումը», Աստծո Խոսքում կյանքի և մահվան հարց են։ Պողոսը 2 Թեսաղոնիկեցիներ գրքի երկրորդ գլխում արձանագրեց, որ նրանք, ովքեր ճշմարտությունը չեն սիրում և դրանից հետո ընդունում են զորեղ մոլորություն, այդպես են վարվում, որովհետև ընտրեցին մերժել այն պատգամը, որ Պողոսը նույն հատվածում նշում է։ Այդ հատվածը բացահայտում է հեթանոսական Հռոմի և պապական Հռոմի փոխհարաբերությունը, որը նաև Պերգամոսի և Թյատիրայի փոխհարաբերությունն է, ինչպես նաև երկաթի և կավի փոխհարաբերությունը, և ևս՝ վիշապի ու գազանի փոխհարաբերությունը։ Պապական Հռոմի վերելքը, որ ներկայացված է Թյատիրայով, և հեթանոսական Հռոմի անկումը, որ ներկայացված է Պերգամոսով, մի ճշմարտություն է, որ զորեղ մոլորություն ընդունողները ատում են։

In the Millerite history the argument between the Millerites and the Protestants that made its way onto the 1843 pioneer chart was over what historical power was represented as the “robbers of thy people” in verse fourteen of Daniel eleven. Were the robbers the rising of pagan Rome as the Millerites contended, or was it the fall of the Seleucids as the Protestants claimed?

Միլլերական պատմության մեջ Միլլերականների և բողոքականների միջև այն վեճը, որ տեղ գտավ 1843 թվականի պիոներական աղյուսակի վրա, վերաբերում էր այն հարցին, թե Դանիել տասնմեկերորդ գլխի տասնչորսերորդ համարում «քո ժողովրդի ավազակներ» արտահայտությամբ ո՞ր պատմական իշխանությունն էր ներկայացված։ Արդյո՞ք ավազակները հեթանոսական Հռոմի վերելքն էին, ինչպես պնդում էին Միլլերականները, թե՞ Սելևկյանների անկումը, ինչպես պնդում էին բողոքականները։

“Every nation that has come upon the stage of action has been permitted to occupy its place on the earth, that it might be seen whether it would fulfill the purpose of ‘the Watcher and the Holy One.’ Prophecy has traced the rise and fall of the world’s great empires—Babylon, Medo-Persia, Greece, and Rome. With each of these, as with nations of less power, history repeated itself. Each had its period of test, each failed, its glory faded, its power departed, and its place was occupied by another....

«Գործունեության ասպարեզ ելած յուրաքանչյուր ազգի թույլատրվել է զբաղեցնել իր տեղը երկրի վրա, որպեսզի երևա՝ արդյոք նա պիտի իրականացնի «Դիտորդի և Սուրբի» նպատակը։ Մարգարեությունը հետևել է աշխարհի մեծ կայսրությունների՝ Բաբելոնի, Մարա-Պարսկաստանի, Հունաստանի և Հռոմի վերելքին ու անկմանը։ Այս բոլորի հետ, ինչպես և նվազ զորություն ունեցող ազգերի պարագայում, պատմությունը կրկնվել է։ Ամեն մեկն ունեցել է իր փորձության շրջանը, ամեն մեկը ձախողվել է, նրա փառքը մարել է, նրա զորությունը հեռացել է, և նրա տեղը գրավել է մեկ ուրիշը....»

“From the rise and fall of nations as made plain in the pages of Holy Writ, they need to learn how worthless is mere outward and worldly glory. Babylon, with all its power and its magnificence, the like of which our world has never since beheld,—power and magnificence which to the people of that day seemed so stable and enduring,—how completely has it passed away! As ‘the flower of the grass’ it has perished. So perishes all that has not God for its foundation. Only that which is bound up with His purpose and expresses His character can endure. His principles are the only steadfast things our world knows.” Education, 177, 184.

«Սուրբ Գրքի էջերում պարզված ազգերի վերելքից և անկումից նրանք պետք է սովորեն, թե որքան անարժեք է զուտ արտաքին և աշխարհիկ փառքը։ Բաբելոնը՝ իր ամբողջ զորությամբ և իր շքեղությամբ, որի նմանը մեր աշխարհն այնուհետև այլևս չի տեսել,—զորություն և շքեղություն, որ այդ օրերի մարդկանց այնքան հաստատուն և հարատև էր թվում,—ինչքա՜ն լիովին է անցել-վերացել։ «Խոտի ծաղկի» պես այն կործանվել է։ Այդպես էլ կորչում է ամեն ինչ, որ Աստծուն չունի որպես իր հիմք։ Միայն այն, ինչ կապված է Նրա նպատակի հետ և արտահայտում է Նրա բնավորությունը, կարող է հարատևել։ Նրա սկզբունքներն են միակ հաստատուն բաները, որ ճանաչում է մեր աշխարհը»։ Կրթություն, 177, 184։

Biblical history is the vision that Solomon said to lack, is to perish. The Millerites recognized and proclaimed the one hundred and fifty years represented as “five months” in Revelation chapter nine, verses five and ten, but they did not dredge deeply into the history represented in chapter nine of Revelation. They correctly identified verse ten’s five months, but evidently thought that because verses five and ten both contain the expression “five months,” that it simply represented an emphasis upon the prophecy of torment represented in both verses. It is now easily demonstrated that when verse five represents “five months” it represents one hundred and fifty years that began at the death of Mohammed in 632, and ended in 782 with the humiliation of Empress Irene of the Byzantine, or eastern Roman empire.

Աստվածաշնչյան պատմությունն այն տեսիլքն է, որի պակասի մասին Սողոմոնն ասաց, թե դրանից զուրկ եղողը պիտի կորչի։ Միլլերի հետևորդները ճանաչեցին և հռչակեցին Հայտնություն գրքի իններորդ գլխի հինգերորդ և տասներորդ համարներում «հինգ ամիս» ներկայացված հարյուր հիսուն տարիները, սակայն նրանք խորապես չուսումնասիրեցին այն պատմությունը, որ ներկայացված է Հայտնության իններորդ գլխում։ Նրանք ճիշտ կերպով նույնացրին տասներորդ համարի հինգ ամիսները, բայց, ըստ ամենայնի, կարծեցին, թե քանի որ հինգերորդ և տասներորդ համարները երկուսն էլ պարունակում են «հինգ ամիս» արտահայտությունը, ապա դա պարզապես շեշտադրում է այն տանջանքի մարգարեության վրա, որը ներկայացված է երկու համարներում էլ։ Այժմ հեշտությամբ կարելի է ցույց տալ, որ երբ հինգերորդ համարը ներկայացնում է «հինգ ամիս», այն ներկայացնում է հարյուր հիսուն տարիներ, որոնք սկսվեցին Մուհամմեդի մահվան ժամանակ՝ 632 թվականին, և ավարտվեցին 782 թվականին՝ Բյուզանդական, կամ արևելյան Հռոմեական կայսրության կայսրուհի Իրենեի նվաստացմամբ։

The pioneers were correct in their application of verse ten as the battle of Nicomedia on July 27, 1299 as the starting of one hundred and fifty years that concluded with the humiliation of the last Constantine to reign in Constantinople on July 27, 1449. Line upon line a period of one hundred and fifty years identifies worldwide Islam, as represented by both the first woe of Islam of Arabia and the second woe of Islam of Turkey. The Islam that humiliated both emperor and the empress together identifies worldwide Islam conquering a kingdom that consists of a woman, represented by Irene and a man represented by Constantine the last.

Պիոներները ճիշտ էին տասներորդ համարի իրենց կիրառության մեջ՝ որպես 1299 թվականի հուլիսի 27-ին Նիկոմեդիայի ճակատամարտը՝ հարյուր հիսուն տարիների սկիզբը, որոնք ավարտվեցին 1449 թվականի հուլիսի 27-ին Կոստանդնուպոլսում թագավորած վերջին Կոստանդինի նվաստացմամբ։ Տող առ տող՝ հարյուր հիսուն տարիների մի ժամանակաշրջան բնորոշում է համաշխարհային իսլամը, ինչպես այն ներկայացված է թե՛ Արաբիայի իսլամի առաջին վայով և թե՛ Թուրքիայի իսլամի երկրորդ վայով։ Այն իսլամը, որ միասին նվաստացրեց և՛ կայսրին, և՛ կայսրուհուն, բնորոշում է համաշխարհային իսլամին, որը նվաճում է մի թագավորություն, որ կազմված է կնոջից՝ ներկայացված Իրինեով, և տղամարդուց՝ ներկայացված վերջին Կոստանդինով։

In the one hundred and fifty years that ends with the humiliation of Irene, Islam of Arabia takes control of the area or territory of Byzantine, leaving Irene in such a humiliated position that she was forced to pay tribute for three years, among other exactions. When the humiliation of Constantine the last took place, it marked the beginning of a four-year period that ends with a siege and the overthrow of the capital of eastern Rome. In both cases it was Islam, Arabian Islam for Irene and Turkish Islam for Constantine the last. In the latter days worldwide Islam as represented by the two witnesses of Arabian and Turkish Islam set forth in the first and second woes; will first take the territory, and then the capital. The latter-day political entity represented by eastern Rome’s Constantine is symbolically married to the latter-day religious entity represented by eastern Rome’s Irene. I use the term political and religious entity to address that the symbol of the image of the beast occurs first in the United States and then in the world. The image of the beast is the symbolic marriage of Constantine and Irene, who are both humiliated by losing their territory and capital to Islam.

Այն հարյուր հիսուն տարիների ընթացքում, որոնք ավարտվում են Իրենեի նվաստացմամբ, Արաբիայի իսլամը վերահսկողություն է հաստատում Բյուզանդիայի շրջանի կամ տարածքի վրա՝ Իրենեին թողնելով այնպիսի նվաստացուցիչ դրության մեջ, որ նա հարկադրված եղավ երեք տարի տուրք վճարել, ի թիվս այլ բռնագանձումների։ Երբ տեղի ունեցավ վերջին Կոստանդինի նվաստացումը, դա նշանավորեց մի չորսամյա ժամանակահատվածի սկիզբը, որն ավարտվում է արևելյան Հռոմի մայրաքաղաքի պաշարմամբ և տապալմամբ։ Երկու դեպքում էլ դա իսլամն էր՝ Իրենեի համար արաբական իսլամը, իսկ վերջին Կոստանդինի համար՝ թուրքական իսլամը։ Վերջին օրերում համաշխարհային իսլամը, ինչպես ներկայացված է արաբական և թուրքական իսլամի երկու վկաներով, որոնք դրված են առաջին և երկրորդ վայերի մեջ, նախ կվերցնի տարածքը, ապա՝ մայրաքաղաքը։ Վերջին օրերի այն քաղաքական էությունը, որը ներկայացված է արևելյան Հռոմի Կոստանդինով, խորհրդանշականորեն ամուսնացած է վերջին օրերի այն կրոնական էության հետ, որը ներկայացված է արևելյան Հռոմի Իրենեով։ Ես գործածում եմ «քաղաքական և կրոնական էություն» արտահայտությունը՝ ցույց տալու համար, որ գազանի պատկերի խորհրդանիշը նախ հանդես է գալիս Միացյալ Նահանգներում, ապա՝ աշխարհում։ Գազանի պատկերը Կոստանդինի և Իրենեի խորհրդանշական ամուսնությունն է, որոնք երկուսն էլ նվաստացվում են՝ իսլամին կորցնելով իրենց տարածքն ու մայրաքաղաքը։

Their marriage is identified by aligning the two histories, and it was typified by the marriage between Constantia and Licinius in 313 when the Edict of Milan was put in place, and the symbolic church of Smyrna ended and the symbolic church of Pergamos began. Those who Paul identifies as receiving strong delusion refuse to see Paul’s warning message that includes a falling away, before the man of sin is revealed. The falling away takes place in the history of Pergamos, and the man of sin was revealed in 538, when the church of Thyatira began.

Նրանց ամուսնությունը ճանաչվում է այդ երկու պատմությունների համապատասխանեցմամբ, և այն նախապատկերվեց Կոնստանտիայի և Լիկինիոսի միջև տեղի ունեցած ամուսնությամբ 313 թվականին, երբ ուժի մեջ դրվեց Միլանի հրովարտակը, և ավարտվեց Զմյուռնիայի խորհրդանշական եկեղեցին, իսկ սկսվեց Պերգամոսի խորհրդանշական եկեղեցին։ Նրանք, որոնց Պողոսը բնորոշում է որպես թունդ մոլորություն ընդունողներ, հրաժարվում են տեսնել Պողոսի նախազգուշացնող պատգամը, որը ներառում է հավատուրացություն՝ նախքան մեղքի մարդու հայտնվելը։ Հավատուրացությունը տեղի է ունենում Պերգամոսի պատմության ընթացքում, և մեղքի մարդը հայտնվեց 538 թվականին, երբ սկսվեց Թյատիրայի եկեղեցին։

Let no man deceive you by any means: for that day shall not come, except there come a falling away first, and that man of sin be revealed, the son of perdition; Who opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, shewing himself that he is God. 2 Thessalonians 2:3, 4.

Թող ոչ ոք ձեզ ոչ մի կերպ չխաբի, որովհետև այն օրը չի գա, մինչև որ նախ գա ուրացությունը, և հայտնվի մեղքի մարդը՝ կորստյան որդին, որ հակառակվում է և բարձրացնում է իրեն ամեն այն բանի վրա, որ կոչվում է Աստված կամ պաշտամունքի առարկա է. այնպես որ նա, որպես Աստված, նստում է Աստծո տաճարում՝ իրեն ցույց տալով, թե ինքն է Աստված։ 2 Թեսաղոնիկեցիներին 2:3, 4

The history of eastern Rome provides two witnesses to the prophetic truth that is also represented in the symbolic relationship of eastern Rome with western Rome. In that relationship, western Rome is the church and eastern Rome is the state. Rome is a combination of church and state as represented as iron and clay in Daniel chapter two.

Արևելյան Հռոմի պատմությունը ներկայացնում է երկու վկայություն այն մարգարեական ճշմարտության, որը նույնպես արտահայտված է արևելյան Հռոմի և արևմտյան Հռոմի խորհրդանշական հարաբերությամբ։ Այդ հարաբերության մեջ արևմտյան Հռոմը եկեղեցին է, իսկ արևելյան Հռոմը՝ պետությունը։ Հռոմը եկեղեցու և պետության միավորում է, ինչպես Դանիելի երկրորդ գլխում ներկայացված է երկաթով և կավով։

A reason that it can be seen convincingly that in the latter days worldwide Islam comes against a power represented as a combination of church and state, taking its territory and capital is sustained by two other witnesses from the sacred history of Revelation nine. Osman conquered the territory of Nicomedia on July 27, 1299, and he then conquered the territory of Nicaea two years later in 1301. His son conquered the capital city of Nicaea in 1331, and the same son conquered the capital city of Nicomedia in a four-year siege that ended in 1337. The pioneers marked July 27, 1299 with Osman, but never looked at the next battle, the battle of Nicaea as the historical second step to establishing the Ottoman Empire. July 27, 1299 was the first step of several steps to reach the Sunday law. The first two steps of Turkish Islam identified the beginning of a prophecy that ended in 1449, then again in 1840, then again at 9/11 and then again on December 31, 2023.

Այն պատճառը, որով համոզիչ կերպով կարելի է տեսնել, որ վերջին օրերում համաշխարհային իսլամը դուրս է գալիս մի իշխանության դեմ, որը ներկայացված է որպես եկեղեցու և պետության միավորում, և գրավում է նրա տարածքն ու մայրաքաղաքը, հաստատվում է Հայտնության իններորդ գլխի սուրբ պատմությունից վերցված երկու այլ վկաներով։ Օսմանը 1299 թվականի հուլիսի 27-ին նվաճեց Նիկոմեդիայի տարածքը, ապա երկու տարի անց՝ 1301 թվականին, նվաճեց Նիկիայի տարածքը։ Նրա որդին 1331 թվականին նվաճեց Նիկիայի մայրաքաղաքը, և նույն որդին չորսամյա պաշարմամբ, որն ավարտվեց 1337 թվականին, նվաճեց Նիկոմեդիայի մայրաքաղաքը։ Առաջին ռահվիրաները 1299 թվականի հուլիսի 27-ը նշեցին Օսմանի հետ, սակայն երբեք չանդրադարձան հաջորդ ճակատամարտին՝ Նիկիայի ճակատամարտին, որպես Օսմանյան կայսրության հաստատման պատմական երկրորդ քայլին։ 1299 թվականի հուլիսի 27-ը Կիրակնօրյա օրենքին հասնելու համար եղած մի քանի քայլերից առաջին քայլն էր։ Թուրքական իսլամի առաջին երկու քայլերը մատնանշեցին մի մարգարեության սկիզբը, որն ավարտվեց 1449 թվականին, ապա կրկին՝ 1840 թվականին, ապա կրկին՝ 9/11-ին, և ապա կրկին՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։

The first of those two steps marked not only the beginning of one hundred and fifty years, but also it marked the beginning of thirty-eight years. It began with Osman taking the territory of Nicomedia, and it ended thirty-eight years later when Osman’s son took the capital city of Nicomedia at the end of a four-year siege in 1337. The number thirty-eight represents “rising up,” and the initial step of Osman taking the territory marked the rising up of Turkish Islam. In that first step of thirty-eight years, a “four year” siege marks the conclusion. At the last step of the one hundred and fifty years, the humiliation is delivered and four years later in 1453, the capital of eastern Rome is taken.

Այդ երկու քայլերից առաջինը նշանավորեց ոչ միայն հարյուր հիսուն տարիների սկիզբը, այլև նշանավորեց երեսունութ տարիների սկիզբը։ Այն սկսվեց Օսմանի կողմից Նիկոմեդիայի երկրամասը գրավելով, և ավարտվեց երեսունութ տարի անց, երբ Օսմանի որդին 1337 թվականին, չորսամյա պաշարման ավարտին, վերցրեց Նիկոմեդիայի մայրաքաղաքը։ Երեսունութ թիվը ներկայացնում է «վեր կենալը», և Նիկոմեդիայի երկրամասը Օսմանի կողմից գրավելու սկզբնական քայլը նշանավորեց թուրքական իսլամի վեր կենալը։ Այդ երեսունութ տարիների առաջին քայլում եզրափակիչը նշանավորվում է «չորս տարի» տևած պաշարմամբ։ Հարյուր հիսուն տարիների վերջին քայլին նվաստացումը հասցվում է, և չորս տարի անց՝ 1453 թվականին, վերցվում է արևելյան Հռոմի մայրաքաղաքը։

Whether it was the Ottoman Turks in 1453, or Osman’s son taking both Nicomedia in 1337 and Nicaea in 1331, in all three instances, each capital city had served at some point in history as the capital of eastern Rome. All three lines are identifying the conquering of eastern Rome. Each of those three lines identifies Islam conquering first the territory and thereafter the capital of eastern Rome. The name of all three capitals is the same as the name of the territory. Each of the three lines have distinct alpha and omega historical figures. While identifying a church state relationship with the humiliation by Islam of both emperor and empress, the prophetic humiliation ties their lines together with western Rome, that was also humiliated by Constantine the Great when he chose Constantinople over the city of Rome in 330. Western Rome’s final humiliation came in 476 with the final emperor, and continued to decline rapidly from there on.

Անկախ նրանից՝ խոսքը 1453 թվականին օսմանյան թուրքերի մասին է, թե Օսմանի որդու՝ 1337 թվականին և՛ Նիկոմեդիան, և՛ 1331 թվականին Նիկեան գրավելու մասին, բոլոր երեք դեպքերում էլ այդ մայրաքաղաքային քաղաքներից յուրաքանչյուրը պատմության որևէ պահին ծառայել է որպես արևելյան Հռոմի մայրաքաղաք։ Բոլոր երեք տողերն էլ նույնացնում են արևելյան Հռոմի նվաճումը։ Այդ երեք տողերից յուրաքանչյուրն արձանագրում է, որ իսլամը նախ նվաճեց տարածքը, ապա՝ արևելյան Հռոմի մայրաքաղաքը։ Բոլոր երեք մայրաքաղաքների անունը նույնն է, ինչ տարածքի անունը։ Երեք տողերից յուրաքանչյուրն ունի հստակ ալֆա և օմեգա պատմական կերպարներ։ Թեև դրանք մատնանշում են եկեղեցի-պետություն հարաբերություն՝ իսլամի կողմից և՛ կայսրի, և՛ կայսրուհու նվաստացմամբ, այդ մարգարեական նվաստացումը նրանց տողերը կապում է արևմտյան Հռոմի հետ, որը նույնպես նվաստացվեց Կոստանդին Մեծի կողմից, երբ նա 330 թվականին Հռոմ քաղաքից վեր ընտրեց Կոստանդնուպոլիսը։ Արևմտյան Հռոմի վերջնական նվաստացումը վրա հասավ 476 թվականին՝ վերջին կայսրով, և այդտեղից հետո այն շարունակեց արագորեն անկում ապրել։

Western Rome in relation to eastern Rome was the church, the east was the state. Humiliation at the beginning in 330, then humiliation in 476, and then in 782 and then again in 1449. A line of humiliation beginning with the division of a kingdom, followed in 476 by the humiliation of losing the emperor, and therefore empire, only to be followed by Islam bringing humiliation first to the territory of the east in 782 and then to the capital of the east in 1453.

Արևմտյան Հռոմը Արևելյան Հռոմի նկատմամբ եկեղեցին էր, արևելքը՝ պետությունը։ Նվաստացում սկզբում՝ 330 թվականին, ապա նվաստացում՝ 476-ին, և ապա՝ 782-ին, և նորից՝ 1449-ին։ Նվաստացման մի գիծ, որ սկսվում է թագավորության բաժանումով, 476-ին շարունակվում է կայսրին, և հետևաբար նաև կայսրությունը, կորցնելու նվաստացմամբ, ինչին էլ հաջորդում է իսլամը՝ նվաստացում բերելով նախ արևելքի տարածքին 782-ին, ապա արևելքի մայրաքաղաքին՝ 1453-ին։

Islam of Bible prophecy brings to light the line of both eastern and western Rome, and the light that Islam is producing today is in agreement with, but far beyond what the foundational light of Islam was for the Millerite pioneers. The testing time that began in 2024 with who is ‘the robbers of thy people who establish the vision’ was the alpha of the testing period, and now at the end of the testing period light from the subject of Islam of Revelation chapter nine adds witnesses of western and eastern Rome that were never evaluated until these current latter days.

Աստվածաշնչյան մարգարեության Իսլամը ի հայտ է բերում թե՛ արևելյան, թե՛ արևմտյան Հռոմի գիծը, և այն լույսը, որ Իսլամն այսօր տալիս է, համահունչ է Իսլամի վերաբերյալ այն հիմնարար լույսին, որ եղել էր Միլլերական ռահվիրաների համար, սակայն շատ ավելի է անցնում դրանից։ Փորձության ժամանակը, որ սկսվեց 2024 թվականին «քո ժողովրդի ավազակներն են, որ հաստատում են տեսիլքը» հարցով, փորձության շրջանի ալֆան էր, իսկ այժմ, փորձության շրջանի ավարտին, Հայտնություն իններորդ գլխի Իսլամի թեմայից բխող լույսը ավելացնում է արևմտյան և արևելյան Հռոմի այնպիսի վկաներ, որոնք երբեք չէին քննվել մինչև այս ներկա վերջին օրերը։

The prophetic lines of Islam represented in chapters nine through eleven bring together the lines of history located in verses ten through sixteen of Daniel eleven by providing testimonies which connect with lines already under discussion in these articles. But within the prophetic illustration of the rise of Islam is the rise of both the movement of the Millerites and the movement of the one hundred and forty-four thousand. Two four-year periods placed firmly within and as part of the time prophecies of Revelation nine provide witness to the four years of 1840 unto 1844. In 1844 prophetic time is no longer, so the symbolic four-year period is defined by its prophetic characteristics, not time. The first four-year period identifies Islam conquering Nicomedia, the former eastern Roman capital in 1337, thirty-eight years after his father conquered the territory. The second four years identifies the humiliation of eastern Romes political and religious rulers in 1449, brought about by Islam and the third four years identifies a glorious manifestation of the power of God when the angel who lightened the earth with his glory descended on August 11, 1840.

Իսլամի մարգարեական գծերը, որոնք ներկայացված են իններորդից մինչև տասնմեկերորդ գլուխներում, միավորում են Դանիել տասնմեկի տասներորդից մինչև տասնվեցերորդ համարներում տեղ գտած պատմության գծերը՝ ներկայացնելով վկայություններ, որոնք կապվում են այս հոդվածներում արդեն իսկ քննարկվող գծերի հետ։ Բայց Իսլամի վերելքի մարգարեական պատկերագրության մեջ առկա է նաև թե՛ միլլերականների շարժման, թե՛ հարյուր քառասունչորս հազարի շարժման վերելքը։ Հայտնություն իննի ժամանակային մարգարեությունների ներսում հաստատապես տեղադրված և դրանց բաղկացուցիչ մասը կազմող երկու քառամյա ժամանակաշրջաններ վկայում են 1840-ից մինչև 1844 ընկած չորս տարիների մասին։ 1844 թվականին մարգարեական ժամանակն այլևս չկա, ուստի խորհրդանշական քառամյա ժամանակաշրջանը սահմանվում է իր մարգարեական հատկանիշներով, ոչ թե ժամանակով։ Առաջին քառամյա ժամանակաշրջանը ներկայացնում է, որ Իսլամը 1337 թվականին նվաճեց Նիկոմեդիան՝ նախկին արևելյան հռոմեական մայրաքաղաքը, այն բանից երեսունութ տարի անց, երբ նրա հայրը նվաճել էր այդ տարածքը։ Երկրորդ քառամյա ժամանակաշրջանը ներկայացնում է արևելյան Հռոմի քաղաքական և կրոնական իշխանավորների նվաստացումը 1449 թվականին, որն իրականացվեց Իսլամի միջոցով, իսկ երրորդ քառամյա ժամանակաշրջանը ներկայացնում է Աստծո զորության փառավոր դրսևորումը, երբ 1840 թվականի օգոստոսի 11-ին հրեշտակը, որ իր փառքով լուսավորեց երկիրը, իջավ։

The Millerite history of the first and second angel aligns with the history of the third angel during the sealing of the one hundred and forty-four thousand. That final sealing work is the blotting out of sin, it is the combination of Divinity with humanity and it takes place during a warfare that is being brought by Islam.

Առաջին և երկրորդ հրեշտակների Միլլերիտյան պատմությունը համընկնում է երրորդ հրեշտակի պատմության հետ՝ հարյուր քառասունչորս հազարների կնքման ընթացքում։ Այդ վերջին կնքման գործը մեղքի ջնջումն է. այն Աստվածության և մարդկության միությունն է, և տեղի է ունենում այն պատերազմի ընթացքում, որը բերվում է իսլամի կողմից։

And he opened the bottomless pit; and there arose a smoke out of the pit, as the smoke of a great furnace; and the sun and the air were darkened by reason of the smoke of the pit. And there came out of the smoke locusts upon the earth: and unto them was given power, as the scorpions of the earth have power. And it was commanded them that they should not hurt the grass of the earth, neither any green thing, neither any tree; but only those men which have not the seal of God in their foreheads. Revelation 9:2–4.

Եվ նա բացեց անհուն փոսը. և փոսից ծուխ ելավ՝ ինչպես մեծ հնոցի ծուխը. և արեգակն ու օդը խավարվեցին փոսի ծխից։ Եվ ծխից մորեխներ ելան երկրի վրա. և նրանց իշխանություն տրվեց, ինչպես երկրի կարիճներն իշխանություն ունեն։ Եվ նրանց պատվիրվեց, որ չվնասեն երկրի խոտը, ոչ մի կանաչ բան, ոչ էլ որևէ ծառ, այլ միայն այն մարդկանց, որոնց ճակատների վրա Աստծու կնիքը չկա։ Հայտնություն 9:2–4.

The perfect fulfillment of every prophecy is in the last days, so this passage is identifying the sealing of the one hundred and forty-four thousand. The prophecy of Islam in Revelation nine provides the historical key to bring the most complete illustration of the power that establishes the vision together in the history that culminated on August 11, 1840, when Islam was restrained. From that point the testimony of Revelation nine extended into chapter ten and the history of the first and second angels. Then in chapter eleven the third woe arrives suddenly at the Sunday law, which is when the loud cry of the third angel begins. Chapter nine is the key of Islam in organizing the rise and fall of kingdoms set forth in Daniel and the Revelation. Chapters ten and eleven identify the experience of the one hundred and forty-four thousand wise virgins. Chapter nine identifies the symbol that establishes the external vision and chapters ten and eleven identify the internal vision associated with following the Lamb into the Most Holy Place.

Ամեն մարգարեության կատարյալ իրականացումը վերջին օրերում է, ուստի այս հատվածը նույնացնում է հարյուր քառասունչորս հազարի կնքումը։ Հայտնություն իններորդ գլխում Իսլամի մարգարեությունը տալիս է այն պատմական բանալին, որով կարելի է ի մի բերել այն զորության ամենալիակատար պատկերավորումը, որ հաստատում է տեսիլքը, այն պատմության մեջ, որն իր գագաթնակետին հասավ 1840 թվականի օգոստոսի 11-ին, երբ Իսլամը զսպվեց։ Այդ պահից Հայտնություն իններորդ գլխի վկայությունը տարածվեց դեպի տասներորդ գլուխ և առաջին ու երկրորդ հրեշտակների պատմությունը։ Այնուհետև տասնմեկերորդ գլխում երրորդ վայը հանկարծակի գալիս է Կիրակնօրյա օրենքի ժամանակ, երբ սկսվում է երրորդ հրեշտակի բարձրաձայն աղաղակը։ Իններորդ գլուխը Իսլամի բանալին է՝ կազմակերպելով Դանիելում և Հայտնությունում ներկայացված թագավորությունների վերելքն ու անկումը։ Տասներորդ և տասնմեկերորդ գլուխները նույնացնում են հարյուր քառասունչորս հազար իմաստուն կույսերի փորձառությունը։ Իններորդ գլուխը նույնացնում է այն խորհրդանիշը, որ հաստատում է արտաքին տեսիլքը, իսկ տասներորդ և տասնմեկերորդ գլուխները նույնացնում են ներքին տեսիլքը, որը կապված է Գառանը Սրբությունների Սուրբը հետևելու հետ։

Revelation chapter ten opens with Christ as the mighty angel that descends with a little book open. That event was fulfilled on August 11, 1840 at the conclusion of the prophecy of Revelation nine that identifies three hundred and ninety-one years and fifteen days. Revelation ten identifies the history onward until the message became bitter in John’s stomach on October 22, 1844. The four years of 1840 to 1844 begin with the arrival of the first angel and end with the arrival of the third angel. Those four years that followed after the fulfillment of August 11, 1840 were typified by four years from July 27, 1449 unto 1453 at the beginning of the three hundred and ninety-one years and fifteen days. Both those four-year periods align with the four years of the siege of Nicomedia from 1333 unto 1337. Symbolically eastern Rome was conquered by Islam three times. First was at the siege of Nicaea in 1331, then the four-year siege of Nicomedia in 1337 and then the siege of Constantinople in 1453.

Հայտնության տասներորդ գլուխը բացվում է Քրիստոսով՝ որպես այն հզոր հրեշտակ, որ իջնում է՝ փոքրիկ գիրքը բաց։ Այդ իրադարձությունը կատարվեց 1840 թվականի օգոստոսի 11-ին՝ Հայտնության իններորդ գլխի այն մարգարեության ավարտին, որը ցույց է տալիս երեք հարյուր իննսունմեկ տարի և տասնհինգ օր։ Հայտնության տասներորդ գլուխը ներկայացնում է հետագա պատմությունը մինչև այն պահը, երբ պատգամը դառնացավ Հովհաննեսի որովայնում՝ 1844 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։ 1840-ից 1844 թվականների չորս տարիները սկսվում են առաջին հրեշտակի գալուստով և ավարտվում երրորդ հրեշտակի գալուստով։ Այդ չորս տարիները, որոնք հաջորդեցին 1840 թվականի օգոստոսի 11-ի իրականացումից հետո, նախատիպորեն ներկայացված էին 1449 թվականի հուլիսի 27-ից մինչև 1453 թվականն ընկած չորս տարիներով՝ երեք հարյուր իննսունմեկ տարիների և տասնհինգ օրերի սկզբնամասում։ Այդ երկու չորսամյա ժամանակաշրջաններն էլ համընկնում են 1333-ից մինչև 1337 թվականները Նիկոմեդիայի պաշարման չորս տարիների հետ։ Խորհրդանշականորեն Արևելյան Հռոմը երեք անգամ նվաճվեց իսլամի կողմից։ Առաջինը Նիկեայի պաշարման ժամանակ էր՝ 1331 թվականին, ապա Նիկոմեդիայի չորսամյա պաշարումը՝ 1337 թվականին, և ապա Կոստանդնուպոլսի պաշարումը՝ 1453 թվականին։

Diocletian legally divided Rome into east and west in 293, and Constantine prophetically divided Rome into east and west in 330. In 395, upon the death of the emperor Theodosius I, the empire was formerly and permanently divided as he bequeathed the east and the west to his two sons. The Catholic church divided into east and west in 1054 at the “great schism.” The division was gradual as was the demise that followed. The division remains to this very day. Within fifty years from that date, the western church in Rome began roughly two hundred years of crusades against Islam. Western Rome fell when it lost its last emperor in 476. Eastern Rome fell in 1453. Papal Rome fell in 1798. Pagan Rome divided unto east and west in 293, 330 and 395. Papal Rome divided unto east and west in 1054. Sister White identifies the rise and fall of kingdoms as a primary point of reference in the study of God’s Word.

Դիոկղետիանոսը 293 թվականին իրավաբանորեն բաժանեց Հռոմը արևելքի և արևմուտքի, իսկ Կոստանդինը 330 թվականին մարգարեաբար բաժանեց Հռոմը արևելքի և արևմուտքի։ 395 թվականին, Թեոդոսիոս Ա կայսրի մահվամբ, կայսրությունը պաշտոնապես և մշտապես բաժանվեց, քանի որ նա արևելքն ու արևմուտքը կտակեց իր երկու որդիներին։ Կաթոլիկ եկեղեցին 1054 թվականին՝ «մեծ խիզմայի» ժամանակ, բաժանվեց արևելքի և արևմուտքի։ Բաժանումը աստիճանական էր, ինչպես և դրան հաջորդած անկումը։ Այդ բաժանումը պահպանվում է մինչև իսկ այս օրը։ Այդ թվականից հիսուն տարվա ընթացքում Հռոմի արևմտյան եկեղեցին սկսեց իսլամի դեմ խաչակրաց արշավանքների մոտավորապես երկու հարյուր տարիները։ Արևմտյան Հռոմը ընկավ, երբ 476 թվականին կորցրեց իր վերջին կայսրին։ Արևելյան Հռոմը ընկավ 1453 թվականին։ Պապական Հռոմը ընկավ 1798 թվականին։ Հեթանոսական Հռոմը բաժանվեց արևելքի և արևմուտքի 293, 330 և 395 թվականներին։ Պապական Հռոմը բաժանվեց արևելքի և արևմուտքի 1054 թվականին։ Քույր Ուայթը թագավորությունների վերելքն ու անկումը ներկայացնում է որպես Աստծո Խոսքի ուսումնասիրության հիմնական հղման կետ։

The kingdoms that are brought out into the light of history from chapter nine of Revelation strengthen the argument that it is Rome that establishes the vision. The prophetic connection between Islam and the one hundred and forty-four thousand is evidence the message of the midnight cry, that was typified by Christ riding into Jerusalem on an ass, is represented by a time prophecy that began in the time of the first woe, continued on in the second part of the prophecy in the second woe, and reached its fulfillment in the four-year history where the Millerite movement of the first and second angels began with the fulfillment of that very prophecy. The prophecy began with the symbol of “thirty-eight and two years” (1299 and 1301) years marking the rise of Islam and it concluded with the symbol of “thirty-eight and two years” (1838 and 1840) marking the rise of the Millerites.

Հայտնության իններորդ գլխից պատմության լույսի մեջ դուրս բերվող թագավորությունները զորացնում են այն փաստարկը, որ տեսիլքը հաստատողը Հռոմն է։ Իսլամի և հարյուր քառասունչորս հազարի միջև մարգարեական կապը վկայում է, որ կեսգիշերային աղաղակի պատգամը, որը նախատիպով ներկայացվել էր Քրիստոսի կողմից ավանակի վրա հեծած Երուսաղեմ մտնելով, ներկայացված է ժամանակային մարգարեությամբ, որը սկսվել է առաջին վայի ժամանակ, շարունակվել է մարգարեության երկրորդ բաժնում՝ երկրորդ վայի ընթացքում, և իր կատարումն է հասել այն չորսամյա պատմության մեջ, երբ առաջին և երկրորդ հրեշտակների միլլերիտական շարժումը սկսվեց հենց այդ նույն մարգարեության կատարմամբ։ Մարգարեությունը սկսվել էր «երեսունութ և երկու տարի» (1299 և 1301) խորհրդանիշով՝ նշանավորելով իսլամի վերելքը, և ավարտվեց «երեսունութ և երկու տարի» (1838 և 1840) խորհրդանիշով՝ նշանավորելով միլլերիտների վերելքը։

In 1844, at the conclusion of the Millerites four-year period that had been typified by the siege of 1333 unto 1337, and 1449 unto the siege of 1453 prophetic time was no longer to be applied. The lifting up of the ensign of the one hundred and forty-four thousand is directly connected with the prophecy where Islam is lifted up.

1844 թվականին, միլլերականների այն չորսամյա ժամանակաշրջանի ավարտին, որը նախապատկերվել էր 1333-ից մինչև 1337 թվականների պաշարմամբ, և 1449-ից մինչև 1453 թվականի պաշարումով, մարգարեական ժամանակն այլևս չպետք է կիրառվեր։ Հարյուր քառասունչորս հազարների դրոշի բարձրացումը ուղղակիորեն կապված է այն մարգարեության հետ, որտեղ իսլամը բարձրացվում է։

Judah, thou art he whom thy brethren shall praise: thy hand shall be in the neck of thine enemies; thy father’s children shall bow down before thee. Judah is a lion’s whelp: from the prey, my son, thou art gone up: he stooped down, he couched as a lion, and as an old lion; who shall rouse him up? The sceptre shall not depart from Judah, nor a lawgiver from between his feet, until Shiloh come; and unto him shall the gathering of the people be. Binding his foal unto the vine, and his ass’s colt unto the choice vine; he washed his garments in wine, and his clothes in the blood of grapes: His eyes shall be red with wine, and his teeth white with milk. Genesis 49:8–12.

Հուդա՛, քեզ պիտի գովեն քո եղբայրները. քո ձեռքը պիտի լինի քո թշնամիների պարանոցին. քո հոր որդիները պիտի խոնարհվեն քո առաջ։ Հուդան առյուծի ձագ է. ավարից, որդյա՛կ իմ, դու վեր ելար. նա կքեց, պառկեց առյուծի պես և ծեր առյուծի պես. ո՞վ պիտի արթնացնի նրան։ Գավազանը չի հեռանա Հուդայից, ոչ էլ օրենսդիրը՝ նրա ոտքերի միջից, մինչև որ Սելովը գա. և ժողովուրդների հավաքումը նրան պիտի լինի։ Իր քուռակը կապելով որթին և իր էշի ձագը՝ ընտիր որթին. նա իր զգեստները լվաց գինու մեջ, և իր հանդերձները՝ խաղողի արյան մեջ։ Նրա աչքերը պիտի կարմիր լինեն գինուց, և նրա ատամները՝ սպիտակ կաթից։ Ծննդոց 49:8–12.

The one hundred and forty-four thousand perfectly reflect the character of Christ, and Christ is among other symbolic representations, “the choice vine.” Ishmael is identified as a “wild” man in Genesis 16:12.

Հարյուր քառասունչորս հազարը կատարելապես արտացոլում են Քրիստոսի բնավորությունը, իսկ Քրիստոսը, ի թիվս այլ խորհրդանշական պատկերումների, «ընտիր որթատունկն» է։ Իսկ Ծննդոց 16:12-ում Իսմայելը բնորոշվում է որպես «վայրի» մարդ։

And he will be a wild man; his hand will be against every man, and every man's hand against him; and he shall dwell in the presence of all his brethren.

Եվ նա վայրենի մարդ պիտի լինի. նրա ձեռքը բոլորի դեմ պիտի լինի, և բոլորի ձեռքը՝ նրա դեմ. և նա պիտի բնակվի իր բոլոր եղբայրների ներկայությամբ։

The word translated as “wild” is the wild Arabian ass. Christ’s representatives in the latter days ride upon the message of the wild Arabian ass, the ass that Christ rode into Jerusalem, the ass that finally spoke after Balaam struck him the third time. The messengers that proclaimed the message that empowered the first angel’s message in 1840 did not see a relevant and important one-hundred-and-fifty-year prophecy in the very prophetic history where the message that empowered the movement was located. They did not see two four-year periods in that very same time prophecy that typified the history of 1840 unto 1844. The Lion of the tribe of Judah is now opening up light from the “old paths” that has never been seen before, and it is light that is in agreement with that light that has been opening up since December 31, 2023. It removes any doubts on whether it is Islam that strikes Nashville. The light illuminates the symbol of Rome, thus becoming an omega statement to the alpha controversy in 2024 about the robbers of thy people, and it is also the omega symbol of the argument over the very same symbol in Millerite history. It identifies that Islam of the time prophecies of Revelation nine is the external message during the internal history of the sealing time of the one hundred and forty-four thousand. We have been teaching this fact for some time, but it can now be demonstrated upon one line that begins in Revelation nine and ends in Revelation eleven. The third four-year period connected with Islam’s time prophecy that was fulfilled in 1840 unto 1844, illustrates the sealing time of the one hundred and forty-four thousand. By the great earthquake of Revelation eleven the one hundred and forty-four thousand are lifted up as an ensign.

«Վայրի» թարգմանված բառը արաբական վայրի էշն է։ Վերջին օրերում Քրիստոսի ներկայացուցիչները հեծնում են արաբական վայրի էշի պատգամի վրա՝ այն էշի, որի վրա Քրիստոսը հեծավ դեպի Երուսաղեմ, այն էշի, որը վերջապես խոսեց այն բանից հետո, երբ Բաղաամը երրորդ անգամ հարվածեց նրան։ Այն պատգամաբերները, որոնք 1840-ին հռչակեցին այն պատգամը, որ զորություն տվեց առաջին հրեշտակի պատգամին, չտեսան համապատասխան և կարևոր հարյուր հիսուն տարվա մարգարեությունը հենց այն մարգարեական պատմության մեջ, որտեղ գտնվում էր այն պատգամը, որ զորացրեց շարժումը։ Նրանք չտեսան երկու քառամյա շրջաններ հենց նույն ժամանակային մարգարեության մեջ, որոնք նախապատկերում էին 1840-ից մինչև 1844-ի պատմությունը։ Հուդայի ցեղի Առյուծն այժմ բացում է լույս «հին շավիղներից», որը երբևէ առաջ չի տեսնվել, և դա լույս է, որը ներդաշնակ է այն լույսին, որ բացվում է 2023 թվականի դեկտեմբերի 31-ից ի վեր։ Դա վերացնում է ամեն կասկած այն մասին, թե արդյոք Նեշվիլին հարվածողը իսլամն է։ Այդ լույսը լուսաբանում է Հռոմի խորհրդանիշը՝ այսպիսով դառնալով օմեգա հայտարարություն 2024 թվականի ալֆա վեճի համար՝ «քո ժողովրդի ավազակների» վերաբերյալ, և այն նաև օմեգա խորհրդանիշն է նույն այդ խորհրդանիշի շուրջ միլլերական պատմության վեճում։ Դա նույնացնում է, որ Հայտնություն իննի ժամանակային մարգարեությունների իսլամը արտաքին պատգամն է հարյուր քառասունչորս հազարի կնիքադրության ժամանակի ներքին պատմության ընթացքում։ Մենք այս փաստը որոշ ժամանակ է՝ ուսուցանում ենք, սակայն այժմ այն կարելի է ցույց տալ մեկ գծի վրա, որը սկսվում է Հայտնություն իննից և ավարտվում Հայտնություն տասնմեկով։ Իսլամի ժամանակային մարգարեությանը կապված երրորդ քառամյա շրջանը, որ կատարվեց 1840-ից մինչև 1844, պատկերում է հարյուր քառասունչորս հազարի կնիքադրության ժամանակը։ Հայտնություն տասնմեկի մեծ երկրաշարժով հարյուր քառասունչորս հազարը բարձրացվում են որպես դրոշ։

In Ezekiel thirty-seven the raising up of God’s people as an army is a two-step process that had been typified by the creation of Adam. First Adam was formed of the clay, then Christ breathed into him the breath of life. In Ezekiel the first prophecy forms the dead bodies, but they are still dead. Then the four winds are breathed upon the bodies and they rise up as a mighty army. The number thirty-eight and forty represent those two steps.

Եզեկիել երեսունյոթերորդ գլխում Աստծո ժողովրդի՝ որպես բանակ հարություն առնելը երկաստիճան ընթացք է, որը նախապատկերացված էր Ադամի արարչությամբ։ Նախ Ադամը կազմվեց կավից, ապա Քրիստոս նրա մեջ կենդանության շունչ փչեց։ Եզեկիելում առաջին մարգարեությունը ձևավորում է մեռյալ մարմինները, սակայն դրանք դեռ մեռած են մնում։ Այնուհետև չորս հողմերին հրաման է տրվում շնչել այդ մարմինների վրա, և նրանք ոտքի են կանգնում որպես հզոր բանակ։ Երեսունութ և քառասուն թվերը ներկայացնում են այդ երկու աստիճանները։

We will continue these things in the next article.

Այս հարցերի շարադրությունը կշարունակենք հաջորդ հոդվածում։

After this there was a feast of the Jews; and Jesus went up to Jerusalem. Now there is at Jerusalem by the sheep market a pool, which is called in the Hebrew tongue Bethesda, having five porches. In these lay a great multitude of impotent folk, of blind, halt, withered, waiting for the moving of the water. For an angel went down at a certain season into the pool, and troubled the water: whosoever then first after the troubling of the water stepped in was made whole of whatsoever disease he had. And a certain man was there, which had an infirmity thirty and eight years. When Jesus saw him lie, and knew that he had been now a long time in that case, he saith unto him, Wilt thou be made whole? The impotent man answered him, Sir, I have no man, when the water is troubled, to put me into the pool: but while I am coming, another steppeth down before me. Jesus saith unto him, Rise, take up thy bed, and walk. And immediately the man was made whole, and took up his bed, and walked: and on the same day was the sabbath. John 5:1–9.

Դրանից հետո հրեաների տոն էր, և Հիսուս Երուսաղեմ ելավ։ Իսկ Երուսաղեմում՝ ոչխարների դռան մոտ, կա մի ավազան, որ եբրայերեն կոչվում է Բեթեզդա, և ունի հինգ սրահներ։ Դրանցում պառկած էր հիվանդների մեծ բազմություն՝ կույրեր, կաղեր, չորացած անդամներով մարդիկ, որոնք սպասում էին ջրի շարժվելուն։ Քանզի ժամանակ առ ժամանակ մի հրեշտակ իջնում էր ավազանի մեջ և խռովում ջուրը. և ով առաջինը, ջրի խռովվելուց հետո, մտնում էր ներս, առողջանում էր, ինչ հիվանդություն էլ որ ունենար։ Այնտեղ մի մարդ կար, որ երեսունութ տարի հիվանդություն ուներ։ Երբ Հիսուս նրան տեսավ պառկած և իմացավ, որ նա արդեն երկար ժամանակ այդ վիճակում էր, ասաց նրան. «Կամենո՞ւմ ես առողջանալ»։ Հիվանդ մարդը պատասխանեց Նրան. «Տե՛ր, մարդ չունեմ, որ երբ ջուրը խռովվում է, ինձ ավազանը իջեցնի. այլ մինչ ես գալիս եմ, ուրիշն ինձնից առաջ է իջնում»։ Հիսուս ասաց նրան. «Վե՛ր կաց, վերցրո՛ւ քո մահիճը և քայլի՛ր»։ Եվ իսկույն մարդն առողջացավ, վերցրեց իր մահիճը և քայլում էր. և այդ օրը շաբաթ էր։ Հովհաննես 5:1–9.

Now rise up, said I, and get you over the brook Zered. And we went over the brook Zered. And the space in which we came from Kadeshbarnea, until we were come over the brook Zered, was thirty and eight years; until all the generation of the men of war were wasted out from among the host, as the Lord sware unto them. Deuteronomy 2:13, 14.

Այժմ վեր կացեք, ասացի ես, և անցեք Զարեդ վտակը։ Եվ մենք անցանք Զարեդ վտակը։ Եվ այն ժամանակամիջոցը, որ անցավ Կադես-Բառնեայից մինչև Զարեդ վտակն անցնելը, երեսունութ տարի էր, մինչև որ պատերազմող մարդկանց ամբողջ սերունդը վերացավ բանակի միջից, ինչպես Տերն էր երդվել նրանց։ Երկրորդ Օրինաց 2:13, 14.