Amaokwu nke iri anọ nke Daniel isi nke iri na otu na-amalite n’oge ọgwụgwụ n’afọ 1798, mgbe e nyere eze ugwu ahụ ọnyá ya na-egbu egbu n’aka eze ndịda. E ji akụkọ ihe mere eme ahụ mee ihe atụ n’afọ 246 T.K., mgbe Ptolemy wetara mmegwara n’elu alaeze ugwu ahụ, nakwa site na France nke Napoleon ijide pope ahụ n’agha n’afọ 1798. Mgbe eze ndịda laghachiri Ijipt n’amaokwu nke itoolu, mgbe ahụ amaokwu nke iri na-akọwapụta na eze ugwu ahụ ga-ebuso eze ndịda agha ọzọ.
Ya mere, eze nke ndịda ga-abanye n’alaeze ya, ọ ga-alaghachikwa n’ala nke aka ya. Ma a ga-akpalite ụmụ ya ndị ikom, ha ga-achịkọtakwa ìgwè buru ibu nke agha dị ike; otu n’ime ha ga-abịa n’ezie, juputakwa ma gafee: mgbe ahụ ọ ga-alaghachi, a ga-akpalitekwa ya, ruo ọbụna n’ebe ewusiri ike ya. Daniel 11:9, 10.
Tupu anyị atụlee nkọwa Uriah Smith banyere akụkọ ihe mere eme nke mezuru amaokwu nke iri, anyị na-ahụ okwu ahụ bụ “ijupụta, ma gafere.” A na-atụgharịkwa nkebiokwu Hibru a n’ụdị a, n’amaokwu nke iri anọ, dị ka “ijupụta ma gafee.” Ọ bụ otu nkebiokwu ahụ n’asụsụ Hibru mbụ. A na-ahụ ya naanị n’otu ebe ọzọ n’Akwụkwọ Nsọ.
Ọ ga-agabiga Juda; ọ ga-ejubiga ókè ma gafee, ọ ga-eru ọbụna n’olu; ma ịgbasa nke nku ya ga-ejupụta obosara nke ala gị, O Imanuel. Aịzaịa 8:8.
N’akwụkwọ Daniel isi nke iri na otu, amaokwu nke iri na amaokwu nke iri anọ, ma ọzọkwa n’akwụkwọ Aịzaya isi nke asatọ, amaokwu nke asatọ, a sụgharịrị otu nkebiokwu Hibru ahụ n’ụzọ atọ dị iche iche, ọ bụ ezie na ha niile na-anọchi otu ihe ọ pụtara. Okwu ikpeazụ nke nkebiokwu ahụ, ya bụ, okwu Hibru “abar,” ka a kọwara dịka “gafee,” n’amaokwu nke iri, “gafee n’elu,” n’amaokwu nke iri anọ, ma mesịa dịka “gaa n’elu,” n’Aịzaya. Ihe ọ pụtara bụ otu ihe n’ozuzu ya n’ime ntụaka atọ ahụ, ma n’Aịzaya e nwekwara njikọ amụma ọzọ n’etiti ntụaka ndị ahụ.
Amaokwu dị n’Aịzaya mezuru mgbe eze Asiria meriri Juda ma bịaruo Jerusalem, ma ọ dịghị mgbe ọ bụla o meriri obodo ahụ n’onwe ya. Ọ rutere “ruo n’olu,” ma ọ dịghị mgbe ọ bụla o meriri “isi.” N’ime amụma ahụ kpọmkwem, Aịzaya na-ewepụta akara amụma nke ihe “isi” na-anọchi anya ya, ma ọ na-akọwa “isi” dịka isi obodo nke alaeze ahụ, ma eze nke alaeze ahụ kwa bụ “isi.” Ọ na-enye ndị àmà abụọ nke eziokwu amụma ahụ na isi bụ eze, na alaeze, ma mesịa n’ụzọ omimi kọwaa na ọ bụrụ na onye na-amụ amụma agaghị anabata ma ghọta eziokwu a, a gaghị eme ka o guzosie ike. Amaokwu omimi ahụ bụ akụkụ nke otu amụma ahụ kpọmkwem nke na-akọwa na eze ugwu ga-ejupụta ma gafee, ma naanị ruo “n’olu.”
N’ihi na isi Siria bụ Damaskọs, isi Damaskọs bụkwa Rezin; ma n’ime afọ iri isii na ise ka a ga-agbaji Ifrem, ka ọ ghara ịbụ ndị mmadụ. Isi Ifrem bụkwa Sameria, isi Sameria bụkwa nwa Remalaia. Ọ bụrụ na unu ekweghị, n’ezie, a gaghị eme ka unu guzosie ike. Aịzaya 7:8, 9.
“Isi” nke mba Siria bụ obodo isi ya bụ “Damaskọs,” ma “isi” nke “Damaskọs” (obodo isi) bụ “Rezin,” eze Siria. Ọzọkwa, “isi” nke mba Ifrem bụ obodo isi ya bụ “Sameria,” ma “isi” nke “Sameria” (obodo isi) bụ “nwa Remalaịa” (Peka), eze Sameria. N’otu amụma ahụ, n’isi nke na-esote, n’amaokwu nke asatọ, Eze Senakerib nke Asiria gbara Jerusalem gburugburu, ma n’amaokwu nke asatọ, a kọwara mgbara ya gbara Jerusalem gburugburu dịka iru n’olu.
Amaokwu nke asaa na nke asatọ, nke na-egosipụta, n’elu ihe àmà abụọ, akara amụma nke “isi,” nke na-anọchite anya ma eze ma isi obodo nke mba eze ahụ, bụ amụma nke afọ iri isii na ise nke na-akọwapụta ebe mmalite nke amụma abụọ ahụ nke afọ puku abụọ narị ise na iri abụọ megide alaeze ugwu na alaeze ndịda nke Izrel. Ya mere, ọ bụ amaokwu dị nnọọ mgbagwoju anya, n’ihi na ọ na-ejikọta na amaokwu nke iri, na nke iri anọ, nke isi nke iri na otu nke Daniel, nke ha abụọ kwa na-akọwapụta ọgụ ebe eze ugwu na-awakpo eze ndịda, dịka Senakerib, eze ugwu, siri wakpo Juda, eze ndịda, n’amaokwu nke asatọ, nke Aịsaịa isi nke asatọ.
Isi nke jikọtara ọgụ ndị a nke ndị eze ugwu na ndị eze ndịda ọnụ bụ “isi,” na “ijupụta ókè na ịgafe.” Mgbe eze ugwu ji aka mmeghachi omume wakpo eze ndịda n’amaokwu nke iri, nke isi nke iri na otu, ọ na-emeri agha ahụ, ma ọ na-ahapụ “isi” ahụ, n’ihi na ọ “na-abịa, na-eju ókè, na-agafekwa” “ruo” n’ebe e wusiri ike nke eze ndịda. Akụkọ ihe mere eme nke amaokwu nke iri na-anọchi anya mmeri eze ugwu meriri eze ndịda, ma ọ dịghị abanye n’Ijipt (ebe e wusiri ike), isi obodo ahụ—“isi.”
Mgbe eze nke ndịda meriri eze nke ugwu n’amaokwu nke asaa na nke asatọ, o “batara n’ebe e wusiri ike nke eze nke ugwu, ma” “meriwo ha, ma” “kpọrọ ndị a dọtara n’agha” laghachi “n’Ijipt.” N’ime mmeri mmeghachi-azụ nke eze nke ugwu, ọ banyeghị n’Ijipt, ya mere nke a na-anọchi anya na mgbe e kpochapụrụ Soviet Union n’afọ 1989, a hapụrụ Russia, isi obodo ya—isi ya, ka o guzo. “Ọ bụrụ na unu ekweghị, n’ezie a gaghị eme ka unu guzosie ike.” Ọ bụ Russia, nke a na-anọchi anya dịka eze nke ndịda n’amaokwu nke iri na otu na nke iri na abụọ, na-emeri ọgụ nke ala ókèala ahụ, nke n’oge ochie bụ Raphia, ma taa bụ Ukraine.
“‘AMAOKWU 10. Ma ụmụ-ya ndị ikom ga-akpalite onwe-ha, ha ga-achịkọtakwa ìgwè ndị agha dị ukwuu nke ukwuu: otu ga-abịa n’ezie, juputakwa gafee, ma gafere: emesia ọ ga-alọghachi, a ga-akpalitekwa ya, ọbụna ruo ebe-ewusiri-ike ya.’
“Akụkụ mbụ nke amaokwu a na-ekwu maka ụmụ nwoke, n’ụdị ọtụtụ; akụkụ ikpeazụ ya, maka otu, n’ụdị otu. Ụmụ nwoke Seleucus Callinicus bụ Seleucus Ceraunus na Antiochus Magnus. Ha abụọ ji ịnụ ọkụ n’obi banye n’ọrụ nke ịkwado na ịbọ ọbọ n’ihi ikpe nna ha na nke obodo ha. Nke okenye n’ime ha, bụ Seleucus, buru ụzọ nọrọ n’ocheeze. Ọ kpọkọtara nnukwu igwe mmadụ ka o weghachite ọchịchị nna ya; ma ebe ọ bụ na ọ bụ eze na-adịghị ike ma na-atụ ụjọ, ma n’ahụ ma n’akụnụba, enweghị ego, ma ghara inwe ike idobe ndị agha ya n’okpuru nrube isi, ndịisi agha ya abụọ tinyere ya nsi mgbe ọchịchị ya nke afọ abụọ ma ọ bụ atọ na-enweghị otuto gasịrị. Nwanne ya nwoke nke ka nwee ikike, Antiochus Magnus, ka e mesịrị kpọsara eze; onye ahụ, mgbe o jisịrị ndị agha ahụ n’aka, weghachiri Seleucia ma nwetaghachi Siria, na-eme onwe ya onye nwe ụfọdụ ebe site n’ọgbụgba ndụ, ụfọdụ ndị ọzọkwa site n’ike agha. Mgbe nke a gasịrị, e nwere nkwụsị ọgụ, nke n’ime ya akụkụ abụọ ahụ kparịtara maka udo, ma na-akwadebe maka agha; mgbe nke a gasịrị Antiochus lọghachiri ma merie n’agha Nicolas, onyeisi agha Ijipt, ma chee echiche ịbanye ọbụna n’Ijipt n’onwe ya. Nke a bụ ‘otu’ ahụ nke ga-emebiga ókè ma gafee n’eziokwu.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 253.
Ndakpọkasị nke Soviet Union na 1989 kpọrọ akara “oge ọgwụgwụ,” ma ụmụ nwoke abụọ ahụ dị n’amaokwu ahụ na-anọchi anya ihe ịrịba ama ụzọ abụọ nke Reagan na Bush nke mbụ. Ebe ọ bụ na “oge ọgwụgwụ” ahụ, na 1798, nke bụ ebe amaokwu nke iri anọ nke Daniel iri na otu malitere, e chefuwo akwụna nke Rom, n’ihi na ya, dịka Jezebel, ka na-anọ n’azụ na Sameria, ebe di ya Ahab na-agwa Elaịja okwu n’Ugwu Kamel. Ọ nọ n’ime nzuzo, ma na-adọ eriri na nzuzo, dịka o mere n’Agha Ụwa Mbụ na Agha Ụwa nke Abụọ. Di ya bụ ndị agha nnọchi anya ya imegide eze nke ndịda. Mgbe o mere mmeghachi omume na 1989, ya, dịka eze nke ugwu, wetara ụgbọ ịnyịnya agha, ụgbọ mmiri na ndị na-agba ịnyịnya.
Ma n’oge ọgwụgwụ, eze nke ndịda ga-awakpo ya; eze nke ugwu kwa ga-abịa imegide ya dị ka ifufe nta, ya na ụgbọ agha, na ndị ịnyịnya, na ọtụtụ ụgbọ mmiri; ọ ga-abanyekwa n’ime mba ndị ahụ, wee jubiga ókè gafee ha. Daniel 11:40.
A na-anọchi anya onye nnọchi-anya ya n’ime mmeghachi ahụ site na “ụgbọ mmiri,” nke bụ ike akụ na ụba, nakwa site na “ụgbọ agha na ndị na-agba ịnyịnya,” nke bụ ike agha. Ike agha na ike akụ na ụba bụ àgwà amụma abụọ nke United States n’amụma ndị metụtara ụbọchị ikpeazụ, n’ihi na United States ga-egbochi ndị na-agaghị akpọrọ Jezebel isiala ịzụ na ire ere, ma ọ bụrụkwa na ha ka jụ akara ikike Jezebel, a ga-egbu ha. Ọ bụ ike akụ na ụba na ike agha nke United States ka e jiri, n’ime imekọ ihe ọnụ ya na ọchịchị popu, mee ka mgbasa nke Soviet Union bịaruo njedebe n’afọ 1989, ọ bụ ezie na e hapụrụ Russia ka ọ nọgide na-eguzo.
Akụkọ ihe mere eme nke mezuru amaokwu nke iri nke Daniel isi nke iri na otu ka a na-emegharị n’akụkọ ihe mere eme nke akụkụ nke abụọ nke amaokwu nke iri anọ, nke na-akọwa oge ọgwụgwụ n’afọ 1989. Akụkọ ihe mere eme nke amaokwu nke isii ruo nke itoolu na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme nke dugara n’oge ọgwụgwụ, nke a kọwara n’akụkụ mbụ nke amaokwu nke iri anọ. Amaokwu nke ise ruo nke iri nke Daniel isi nke iri na otu na-egosi n’ụzọ zuru oke akụkọ ihe mere eme nke amaokwu nke iri anọ nke Daniel iri na otu, n’ihi na, dịka Sister White dere, “ọtụtụ n’ime akụkọ ihe mere eme nke mezuru n’ime Daniel iri na otu ka a ga-emegharị.”
Amaokwu nke mbụ ruo nke anọ nke Daniel iri na otu na-akọwa Saịrọs, eze nke abụọ nke mba ahụ nwere mpi abụọ n’oge ọgwụgwụ n’ụbọchị ikpeazụ. “Oge ọgwụgwụ” ahụ n’ụbọchị ikpeazụ bụ 1989, ma onye isi ala nke abụọ, onye Saịrọs na-anọchi anya ya, na-eguzobe usoro amụma nke na-enye onye na-amụ amụma ohere ịgụ ruo n’aka onye isi ala nke isii mgbe 1989 gasịrị, onye ga-abụ onye isi ala kacha baa ọgaranya, onye ga-akpalitekwa (teta), ike dragọn nke ndị ụwa ọnụ ma ha bụrụ ndị ụwa ọnụ nke ụwa, ma ọ bụ ndị nọ na United States. Akụkọ ihe mere eme amụma ahụ na-amali mgbe ahụ ruo n’alaeze nke asaa nke amụma Akwụkwọ Nsọ, ndị eze iri nke United Nations, ma na-akọwa eze ya bụ isi na nke mbụ, dịka Alexander the Great na-anọchi anya ya (nke pụtara “Dike nke Ndị Mmadụ”), nakwa mbibi ikpeazụ nke alaeze ya mgbe ifufe anọ nke Islam tọhapụrụ kpamkpam n’oge mmechi nke oge nnwale mmadụ.
Mgbe ahụ amaokwu nke ise ruo nke itoolu na-egosi akụkọ ihe mere eme nke oge ahụ nke buru ụzọ tupu e guzobe ọchịchị ndị páápù n’ocheeze na 538, n’ihi na nke mbụ, ike ahụ nke ga-abụ eze nke ugwu aghaghị imeri ihe mgbochi ala atọ, dị ka Seleucus mere, onye e mechara guzobe dị ka eze nke ugwu. Mgbe nke ahụ gasịrị, ruo afọ atọ na ọkara, dị ka afọ iri atọ na ise n’ezie nọchiri anya ya, eze nke ugwu chịrị, ruo mgbe eze nke ndịda batara n’ebe nchekwa ya siri ike ma were ya dịka onye a dọtara n’agha, ebe o mesịrị nwụọ na Ijipt site n’ịda n’elu ịnyịnya. N’ụzọ dị otu a, amaokwu ndị ahụ na-akọwapụta akụkọ ihe mere eme ahụ nke mechiri n’oge ọgwụgwụ na 1798.
Amaokwu nke iri na-akọwa akụkọ ihe mere eme nke oge ọgwụgwụ na 1989, ma ya na amaokwu nke ise ruo nke itoolu jikọtara ọnụ, ha na-anọchite anya akụkọ ihe mere eme nke amaokwu nke iri anọ, dịkwa ka akụkọ ihe mere eme nke amaokwu nke iri atọ ruo nke iri atọ na isii si eme. Ya mere, site n’amaokwu nke mbụ ruo n’amaokwu nke iri, ahịrị n’elu ahịrị, e nwere ahịrị amụma abụọ. Nke mbụ na-ekwu banyere ndị ndu nke alaeze nke isii na nke asaa, ọ bụ ezie na e nwere oghere efu n’etiti onye isi ala nke isii na onye kasị baa ọgaranya n’ime alaeze nke isii, na alaeze nke asaa.
Ahịrị nke abụọ na-ekpuchi akụkọ ihe mere eme banyere iwepụ ihe mgbochi atọ ahụ, oge eze ugwu chịrị, na onye e mesịrị wepụrụ na 1798, ruo kwa 1989, na onyeisi ala nke abụọ, nke e sere n’ahịrị gara aga site n’aka Saịrọs.
Amaokwu nke iri na otu na nke iri na abụọ na-anọchi anya ahịrị nke atọ nke akụkọ ihe mere eme nke na-eme mgbe onyeisi ala bara ụba nke amaokwu nke abụọ gasịrị, ma n’oge ụfọdụ mgbe Soviet Union dara n’oge ọgwụgwụ n’afọ 1989, nakwa n’oge ụfọdụ tupu iwu Sọnde dị na United States dịka e gosiri ya n’amaokwu nke iri na isii.
Akụkọ ihe mere eme mgbe oge ọgwụgwụ gasịrị n’afọ 1989, a na-ebuga ya ruo n’aka onye-isi nke isii ma bụrụkwa onye kacha baa ụba, onye na-akpalite ndị globalists malite n’afọ 2016, n’ahịrị mbụ. A na-ebuga akụkọ ihe mere eme amụma ruo n’afọ 1989, n’ahịrị nke abụọ. Agha Raphia (“Ókè-ala”) dị n’amaokwu nke iri na otu na nke iri na abụọ, na-ebute amaokwu nke iri na atọ ụzọ, ebe eze ugwu ahụ, onye e meriri n’oge na-adịbeghị anya, na-eweghachi ndị agha ya ma mesịa merie eze ndịda, obere oge tupu iwu ụbọchị ụka nke amaokwu nke iri na isii. Ike nnọchi anya nke eze ugwu ahụ n’amaokwu nke iri na atọ, bụ onye ikpeazụ n’ime ndị-isi ala asatọ ahụ na-achị site n’afọ 1989 ruo n’iwu ụbọchị ụka. Ya mere, amaokwu nke iri na atọ aghaghị ime n’oge ntuliaka onye-isi nke asatọ ahụ ma ọ bụ mgbe ọ gasịrị, onye sitere n’ime asaa ahụ. Amaokwu nke iri na otu na nke iri na abụọ na-amalite obere oge tupu onye-isi nke isii ahụ, onye kacha baa ụba, apụta, ma o yikarịrị ka ha na-agwụ obere oge tupu ntuliaka nke otu onye-isi ahụ kpọmkwem, onye na-aghọ onye nke asatọ sitere n’ime asaa ahụ, ma bụrụ onye mmeri n’agha nke atọ nke agha nnọchi anya ahụ, n’amaokwu nke iri na atọ ruo nke iri na ise.
Mmegwara eze nke ndịda n’amaokwu nke iri na otu na nke iri na abụọ bụ nzaghachi nye mmeri eze nke ndịda dara n’amaokwu nke iri. Amaokwu nke iri na-akọwa mmeri eze nke ugwu n’afọ 1989, nke e wetara site n’ọgbụgba-ndụ nzuzo nke United States na Vatican. Mmeri ahụ nke ndị agha ugwu nwetara bụ agha mbụ n’agha nnọchi anya ahụ. Agha ọkụ nkịtị ahụ nke mezuru n’oge ochie bụ onyinyo nke agha nnọchi anya n’ụbọchị ikpeazụ, ya mere mmeri nke amaokwu nke iri na otu na nke iri na abụọ ga-abụ mmeri maka eze nke ndịda, n’agha nke abụọ nke agha nnọchi anya ndị ahụ.
E nwere agha atọ n’amaokwu iri ruo iri na ise, a mezukwara ha niile n’oge ochie site n’agha ọkụ n’eziokwu, ma ha na-anọchi anya agha atọ n’agha nnọchi anya n’ụbọchị ikpeazụ. E meriri agha mbụ site n’ọgbakọ nzuzo nke anụ ọhịa ahụ na onye-amụma ụgha, megide dragọn ahụ n’afọ 1989. Agha nke abụọ n’agha nnọchi anya ahụ ga-emeri site n’ike dragọn nke ebufeghị okwukwe na Chineke nke eze ndịda, megide njikọ nke poopu na ndị agha nnọchi anya ya. Agha nke atọ n’agha nnọchi anya ahụ ga-emeri site n’ndị agha nnọchi anya nke eze ugwu, dịka e si nọchite ya anya n’amaokwu iri na atọ ruo iri na ise.
N’amụma, e nwere agha ụwa atọ dị ọkụ, agha nnọchi anya atọ, nke mejupụtara ọgụ atọ, na agha nke ahụhụ atọ nke Alakụba. E nwekwara Agha Obodo na Agha Mgbanwe ọchịchị. Ugbu a, ọgụ nke abụọ n’ime agha nnọchi anya ndị ahụ amalitelarị na Ukraine, “Ókè Mgbakwasị”, dị ka Raphia nọchiri anya ya, nke bụ ókè dị n’etiti eze nke ndịda na eze nke ugwu, mgbe amaokwu nke iri na otu na nke iri na abụọ mezuru na mbụ n’akụkọ ihe mere eme.
N’otu oge ahụ kpọmkwem a na-alụ agha nke abụọ n’agha ndị nnọchi anya na Ukraine, ọgụ nke abụọ n’ime ọgụ atọ nke Alakụba megide ala ahụ dị ebube na-emezikwa. Ọgụ mbụ nke ahụhụ nke atọ bịara na Septemba 11, 2001, ma ịkàrà nke ndị puku otu narị na iri anọ na anọ malitere. Oge ịkàrà ahụ na-ejedebe n’iwu Ụbọchị Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya na United States, mgbe Alakụba nke ahụhụ nke atọ ga-alụkwa ọzọ megide United States. Ọgụ mbụ na nke ikpeazụ bụ otu ihe ahụ, ha abụọ na-akọwapụtakwa olu nke mmụọ-ozi nke Mkpughe iri na asatọ, nke bụkwa olu nke mmụọ-ozi nke atọ, nke bụkwa ịkpọ ụda opi nke asaa, nke bụkwa ahụhụ nke atọ.
N’etiti mwakpo abụọ ahụ, ndị bụ olu abụọ ahụ, ndị bụ ụda opi nke asaa ahụ, Alakụba nke ahụhụ nke atọ wakporo, ọ bụghị ala ebube nke mmụọ nke oge a, kama ala ebube nkịtị nke oge ochie n’ụbọchị Ọktoba 7, 2023.
Agha nke malitere mgbe ahụ na-eme ugbu a n’otu mpaghara ahụ kpọmkwem ebe Agha Raphia mere, dịka e kọwara ya n’amaokwu nke iri na otu na nke iri na abụọ. Mpaghara Gaza bụ ókè-ala dị n’etiti alaeze ndịda nke Juda na Ijipt. Ọktoba 7, 2023, bụ otu wheel n’ime wheel ndị ọzọ nke na-akara nnupụisi ahụ, ma ọ bụ mkpụrụedemede nke iri na atọ n’alfabet Hibru nke, ya na mkpụrụedemede mbụ na nke ikpeazụ, na-emepụta okwu ahụ bụ “eziokwu.”
Mwakpo nke abụọ megide ala ahụ dị ebube site n’aka Islam nke ahuhu nke atọ, mere n’ụbọchị Ọktoba 7, 2023, ọ mekwara kpọmkwem n’ógbè ahụ agha ochie nke Raphia mere, n’imezu amaokwu nke iri na otu na nke iri na abụọ. Mwakpo nke abụọ megide ala ahụ dị ebube, bụ, site na ihe nnọchianya ala nke amụma, nke e jikọtara na agha nke abụọ n’ime agha nnọchi anya ndị ọzọ, dịka agha dị na Ukraine si anọchi anya ya.
Ahịrị n’elu ahịrị, agha nke abụọ n’ime agha ndị nnọchi anya a na-alụ ugbu a na Ukraine (Ala Ókè), gụnyere mkpụrụedemede nke abụọ nke opi nke ahụhụ nke atọ (Ọktoba 7, 2023), nke a na-emezu n’oge ikpeazụ nke ịka akara nke puku iri na anọ na puku anọ. A na-egosi ahụmịhe ịka akara ahụ site n’aka Daniel n’isi nke iri, mgbe ọ hụrụ ọhụụ “marah” ahụ mgbe oge iri abụọ na otu ụbọchị nke iru újú gasịrị, nke bụ ụbọchị atọ na ọkara ahụ ndị amụma abụọ ahụ nwụrụ n’okporo ámá. A kọwara ọhụụ ahụ dịka nkọwa nke “ihe ga-adakwasị ndị nke Chineke n’ụbọchị ikpeazụ.”
Eziokwu nke ọhụhụ nke Osimiri Hiddekel nọchiri anya ya, nke bụ eziokwu nke ịkà akara, ka emezuru n’akụkọ amụma nke amaokwu iri na otu ruo iri na ise. Ọ bụ akụkọ nke amaokwu iri anọ nke malitere n’afọ 1989, ma na-aga n’ihu ruo amaokwu iri anọ na otu na iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya. Ọ bụ akụkọ nke onye-isi ala nke isii, nke kasị baa ọgaranya, n’amaokwu nke abụọ ka a nọchiri anya ya ruo alaeze nke asaa nke “Alexander the Great” dịka e kwuru n’amaokwu nke atọ.
Akụkọ ihe mere eme nke malitere na mbido agha nke abụọ nke agha ndị nnọchi anya n’afọ 2014, nke onye isi ala kasị baa ọgaranya sochiri ya site n’ịmalite mkpọsa ya n’afọ 2015, bụ mpaghara efu nke amaokwu iri anọ, site n’afọ 1989 ruo na iwu Sunday dị n’amaokwu iri anọ na otu, ọ bụkwa mpaghara efu site n’ebe e kwuru onye isi ala nke isii, kasị baa ọgaranya, n’amaokwu nke abụọ, ruo n’alaeze nke asaa. Ọ bụ akụkọ ihe mere eme nke malitere na olu mbụ nke Mkpughe isi nke iri na asatọ na Septemba 11, 2001, ma kwụsị na olu nke abụọ n’oge elekere nke nnukwu ala ọma jijiji dị n’isi nke iri na otu nke Mkpughe. Akụkọ ihe mere eme ahụ bụkwa oge akụkọ ihe mere eme Ezikiel kọwara n’isi nke iri na abụọ, ebe ọhụụ ọ bụla na-emezu. Oge ahụ bụ oge akara nke ndị narị puku na iri anọ na anọ. A na-emezu ido nsọ nke ndị Chineke site n’Okwu Ya.
Dọọ ha nsọ site n’ezi-okwu gị: okwu gị bụ ezi-okwu. Jọn 17:17.
Anyi ga-aga n’ihu n’ọmụmụ a n’isiokwu na-esonụ.
“E nyere Ezikiel ọhụụ a n’oge uche ya jupụtara n’amụma ọjọọ na-atụ ya ụjọ. Ọ hụrụ ala nna ya-hà ka ọ tọgbọ n’efu. Obodo ahụ nke juru mmadụ otu mgbe adịkwaghị onye bi n’ime ya. A naghịkwa anụ olu ọṅụ na abụ otuto ọzọ n’ime mgbidi ya. Onye-amụma ahụ n’onwe ya bụ onye ọbịa n’ala ọzọ, ebe ọchịchọ-enweghị-ókè na obi ọjọọ ike na-achị achị n’elu ihe niile. Ihe ọ hụrụ ma nụ banyere mmegbu na ajọ omume nke mmadụ mere ka mkpụrụobi ya nwee nnukwu mwute, o wee kwaa ákwá nke ukwuu ehihie na abalị. Ma ihe ịrịba ama ndị ahụ dị ebube e gosiri ya n’akụkụ osimiri Keba kpughere ike na-achị ihe niile, nke karịrị ike nke ndị ọchịchị ụwa. N’elu ndị eze Asiria na Babilọn ndị ahụ jupụtara n’ịnya isi na obi ọjọọ, ka a kwụkwasịrị Chineke nke ebere na eziokwu n’ocheeze.”
“Mgbagwoju anya ndị yiri wiil nke pụtara n’ihu onye amụma dị ka ndị e tinyere n’ime nnọọ ọgba aghara dị otu a nọ n’okpuru nduzi nke aka na-enweghị nsọtụ. Mmụọ nke Chineke, nke e kpugheere ya dị ka Onye na-akpali ma na-eduzi wiil ndị a, wetara nkwekọrita site n’ime ọgba aghara; otu a kwa, ụwa dum nọ n’okpuru ọchịchị Ya. Ọtụtụ puku puku ndị e mere ka ha dị ebube dị njikere n’okwu Ya ime ka ike na atụmatụ ndị ajọ mmadụ ghara ịrụ ọrụ ha, ma wetara ndị Ya kwesịrị ntụkwasị obi ezi ihe.”
“N’ụzọ dị otú ahụkwa, mgbe Chineke na-achọ imeghe nye Jọn a hụrụ n’anya akụkọ ihe mere eme nke nzukọ n’oge ndị ga-abịa, O nyere ya nkwenye banyere mmasị na nlekọta Onye Nzọpụta nwere n’ebe ndị Ya nọ site n’ịkpughe nye ya ‘Otu dị ka Nwa nke mmadụ,’ na-ejegharị n’etiti ihe ndọba oriọna ndị ahụ, nke nọchiri anya nzukọ asaa ahụ. Ka e ji gosi Jọn ọgụ ukwu ikpeazụ nke nzukọ ahụ na-alụ megide ike nke ụwa, e kwekwara ya ka ọ hụ mmeri ikpeazụ na nnapụta nke ndị ntụkwasị obi. Ọ hụrụ nzukọ ahụ ka e webatara n’ọgụ na-egbu egbu megide anụ ọhịa ahụ na oyiyi ya, na ka a na-amanye ife anụ ọhịa ahụ ofufe n’okpuru iyi ọnwụ. Ma ka ọ na-ele gafee anwụrụ ọkụ na mkpọtụ agha ahụ, ọ hụrụ otu ìgwè n’elu Ugwu Zayọn ha na Nwa Atụrụ ahụ nọ, ndị, kama inwe akara nke anụ ọhịa ahụ, nwere ‘aha Nna ha e dere n’egedege ihu ha.’ Ma ọzọkwa ọ hụrụ ‘ndị ahụ meriri anụ ọhịa ahụ, na oyiyi ya, na akara ya, na ọnụ ọgụgụ aha ya, ka ha guzo n’elu oke osimiri iko ahụ, na-ejide ụbọ akwara Chineke’ ma na-abụ abụ Mosis na nke Nwa Atụrụ ahụ.”
“Nkuzi ndị a bụ maka uru anyị. Anyị kwesịrị idobe okwukwe anyị n’elu Chineke, n’ihi na e nwere oge dị nnọọ n’ihu anyị nke ga-anwale mkpụrụobi mmadụ. Kraịst, n’elu Ugwu Olive, kwughachiri ikpe ndị ahụ dị egwu nke ga-ebute ụzọ tupu ọbịbịa Ya nke ugboro abụọ: ‘Unu ga-anụ agha na asịrị agha.’ ‘Mba ga-ebili imegide mba, alaeze imegide alaeze: a ga-enwekwa ụnwụ, na ọrịa otiti, na ala ọma jijiji, n’ebe dị iche iche. Ihe ndị a niile bụ mmalite nke ihe mgbu.’ Ọ bụ ezie na amụma ndị a natara mmezu n’akụkụ ụfọdụ n’oge mbibi Jerusalem, ha nwere ngwa kpọmkwem karị n’ụbọchị ikpeazụ.”
“Anyị na-eguzo n’ọnụ ụzọ ihe omume ndị dị ukwuu na ndị dị nsọ. Amụma na-emezu ngwa ngwa. Onyenwe anyị nọ n’ọnụ ụzọ. N’oge na-adịghị anya, a ga-emepe n’ihu anyị oge nke mmasị dị ukwuu nke ga-emetụta ndị niile dị ndụ. Esemokwu ndị gara aga ga-ebilite ọzọ; esemokwu ọhụrụ ga-apụta. Ihe nkiri ndị a ga-eme n’ụwa anyị abụghịkwa ọbụna ihe a rọrọ n’uche. Setan na-arụ ọrụ site n’aka ndị mmadụ. Ndị na-agbalị ịgbanwe Iwu Ukwuu ma mee ka e nwee iwu na-amanye idebe ụbọchị Sọnde amaghị nke ọma ihe ga-esi na ya pụta. Nsogbu dị egwu eruola nso n’ebe anyị nọ.”
“Ma ndị ohu Chineke ekwesịghị ịtụkwasị onwe ha obi n’oge nnukwu nsogbu a. N’ọhụụ e nyere Aịsaịa, na Ịzikiel, na Jọn, anyị na-ahụ etu eluigwe si nwee njikọ chiri anya na ihe ndị na-eme n’elu ụwa nakwa etu nlekọta Chineke si dị ukwuu n’ebe ndị na-eguzosi ike n’ihe nye Ya nọ. Ụwa enweghịghị onye na-achị ya. Usoro ihe omume ndị na-abịa dị n’aka Onyenwe anyị. Ebube nke eluigwe ejidela akara aka nke mba dị iche iche, tinyere kwa ihe metụtara nzukọ-Ya, n’aka Ya n’onwe Ya.” Testimonies, volume 5, 752, 753.