Akwụkwọ Daniel - Nọmba Iri Abụọ na Abụọ

Usoro ọrụ nke Chineke kwadoro ka akọwapụtara kpọmkwem n’Isiakwụkwọ nke Aịzaịa nke iri abụọ na asatọ na nke iri abụọ na itoolu, ebe e ji “ahịrị n’elu ahịrị” nọchite anya usoro ahụ. N’ụbọchị Septemba 11, 2001, mmụọ-ozi dị ike nke Mkpughe iri na asatọ rịdatara, ma n’ime ime nke a, o megharịrị nridata ahụ o mere n’August 11, 1840. N’ọnọdụ abụọ ahụ, mgbe nridata ya gasịrị, e gosiri Babilọn dị ka nke dara ada, e wee kpọọ oku, ma n’oge na-adịghị anya a ga-akpọkwa ya ọzọ, ka ndị ka nọ n’ime udo-nsọpụrụ ya pụta. N’ọnọdụ abụọ ahụ, ihe omume ahụ nke mezuru amụma ahụ metụtara ụwa nile, n’ihi na dịka e buo ozi mmụọ-ozi mbụ ahụ gaa “n’ụlọ ọrụ mgbasa oziọma ọ bụla n’ụwa” n’afọ 1840, otu a ka ụwa dum metụtara ma ghọta ihe omume nke Septemba 11, 2001. Amụma ahụ e mezuru n’August 11, 1840 bụ amụma nke kọwara etu e si etinye mgbochi n’elu Alakụba nke ahụhụ nke abụọ, ma ozugbo mgbe Septemba 11, 2001 gasịrị, e tinyere mgbochi n’elu Alakụba nke ahụhụ nke atọ.

Ọgọst 11, 1840 na-anọchi anya inye ike nye ozi ahụ e kpughechara n’oge ọgwụgwụ n’afọ 1798, ma Septemba 11, 2001 na-anọchi anya inye ike nye ozi ahụ e kpughechara n’oge ọgwụgwụ n’afọ 1989. E kwadoro iwu bụ isi nke mmegharị nke mmụọ ozi mbụ na Ọgọst 11, 1840, iwu ahụ bụkwa ụkpụrụ ụbọchị maka otu afọ. E kwadoro iwu bụ isi nke mmegharị nke mmụọ ozi nke atọ na Septemba 11, 2001. Iwu ahụ bụ na a na-eme ka eziokwu guzosie ike site n’iweta “ahịrị n’elu ahịrị,” na-egosi na ọgwụgwụ ka a na-akọwa site na mmalite, nakwa na akụkọ ihe mere eme na-emegharị onwe ya. Ihe omume amụma nke Septemba 11, 2001 abụghị naanị na okwu kpọmkwem nke Sister White kwadoro ya, kama, nke ka mkpa, site n’eziokwu ahụ bụ na ihe omume ndị ahụ dabara kpọmkwem n’otu akara ụzọ ahụ dị na akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite. Ihe a matara site n’ihe omume nke Ọgọst 11, 1840 abụghị oke mmezu nke amụma ahụ, kama ọ bụ ịdị irè nke usoro nkọwa Miller na ndị otu ya nabatara.

N’ụbọchị Septemba 11, 2001, mgbe a malitere ịtụ “mmiri ozuzo ikpeazụ,” “arụmụka” ahụ bụ, ma ka bụkwa, gbasara ezi ma ọ bụ ụgha usoro nkọwa. E gosipụtara amụma ndị nke ngagharị Millerite n’elu chaatị 1843 na nke 1850, nke Sista White kwadoro dị ka ndị Onyenwe anyị kpara, nakwa dịka mmezu nke Habakkuk isi nke abụọ. Ozi ndị Millerite nke sitere n’aka “ụkpụrụ nkọwa amụma nke Miller na ndị òtù ya nabatara, na” nke mesịrị mụọ “mkpalite dị ịtụnanya” nke nyere ozi nke Mkpu Etiti Abalị ike, ka e sere n’elu chaatị nsọ abụọ ahụ. E ji iwu amụma Miller mata ma guzobe amụma ndị e gosipụtara n’elu chaatị nsọ abụọ ahụ. Chaatị ndị ahụ bụ mmezu nke iwu dị na Habakkuk ka e jiri anya hụ na e sere amụma ndị e ji usoro Miller guzobe n’elu “mbadamba,” n’otú ọtụtụ. Habakkuk isi nke abụọ na-akọwapụta, ma jikọta onwe ya ozugbo na, “arụmụka” nke Aịzaya isi nke iri abụọ na asaa.

Okwu a bụ “abara mba” n’amaokwu ahụ pụtara ‘rụọrọ ụka.’ Habakuk, dị ka onye na-anọchi anya ma ndị nche nke mmegharị nke mmụọ-ozi mbụ ma nke mmụọ-ozi nke atọ, ga-abụ onye a ga-azụrọ ụka, ma ọ chọrọ ịghọta ihe ọ ga-aza mgbe arụmụka ahụ malitere. Azịza ya n’akụkọ ihe mere eme nke mmụọ-ozi mbụ bụ mmepụta nke chaatị nsọ abụọ ahụ, ma azịza ya n’akụkọ ihe mere eme nke mmegharị nke mmụọ-ozi nke atọ bụ mmepụta nke usoro amụma a kpọrọ, Habakkuk’s Two Tables. E wuru chaatị ndị ahụ na usoro ọmụmụ ahụ n’elu usoroomume nke e gosipụtara n’ime nke ọ bụla n’ime akụkọ ihe mere eme ndị ahụ dị iche iche. N’ime Habakuk, usoroomume ahụ na-anọchi anya ihe ndị nche ji eguzobe ozi ahụ, ọ na-akọwapụtakwa okwu a “na-arụrịta ụka” banyere ya, nke n’aka nke ya na-emepụta klas abụọ nke ndị na-efe ofufe.

A na-agụ otu òtù n’ìhè ezi omume site n’okwukwe, ebe a na-ebuli mkpụrụobi nke òtù nke ọzọ elu, dịka e gosiri ya n’ime onye Farisii na onye ọnaụtụ. Ndị Farisii tụkwasịrị obi n’ụzọ omume nke dabeere n’omenala na nnyefe sitere n’aka nna nna, onye Farisii ahụ kwa nọchikwara anya usoro okpukpe nke jigidere ìgwè atụrụ ha n’okpuru ọchịchị site n’itinye usoro ọkwa na nzọụkwụ, nke ndị na-ekwupụta onwe ha na ha bụ ndị Chineke họpụtara na-achịkwa, na ndị na-agbachitere eziokwu, ma n’ikpeazụ sonyere n’ịkpọgide Eziokwu n’obe. “Arụmụka” amụma nke Aịsaịa isi nke iri abụọ na asaa, bụ maka ezi na ụgha usoro Akwụkwọ Nsọ. Ndị na-emegide onwe ha n’ime “arụmụka” ahụ bụ ndị na-eso usoro omume nke Ịlaịja nke oge ahụ, na usoro ndị ọkachamara na nkà mmụta okpukpe nke e guzobere kemgbe ogologo oge, nke Sanhedrin nọchiri anya ya n’oge Kraịst.

Isi nke iri abụọ na asaa na-akọwapụta na “mkparịta ụka” ahụ na-amalite mgbe ọ “kwụsịrị,” ma ọ bụ mgbe Chineke gbochiri “ifufe ya siri ike,” n’“ụbọchị ifufe ọwụwa anyanwụ.” “N’ogo, mgbe ọ na-apụta, ị ga-arụrịta ya ụka: ọ na-egbochi ifufe ya siri ike n’ụbọchị ifufe ọwụwa anyanwụ. Ya mere, site na nke a ka a ga-eme ka ajọ omume Jekọb dị ọcha.” Okwu ahụ bụ “dị ọcha” pụtara ka e kpuchiri mmehie ekpuchi, ma na-anọchi anya ihichapụ mmehie n’ikpe nyocha. Usoro a na-arụrịta ụka banyere ya na-anọchi anya ule a ga-agafe, ma ọ bụrụ na a ga-ehichapụ mmehie nke ndị Chineke. Usoro Ịlaịja dịka ule ka e gosipụtara n’akụkọ banyere Kraịst, ebe e buru ụzọ dọọ anyị aka ná ntị na n’oge ahụ, ndị jụrụ ozi Jọn Baptist (onye Kraịst kpọrọ Ịlaịja), enweghị ike irite uru n’ozizi Jizọs.

A na-anọchi anya ozi nke mmiri ozuzo ikpeazụ dị ka ozizi nke Jizọs, n’ihi na Ọ bụ Okwu ahụ; ma e wezụga nke a, a na-anọchi anya mmiri ozuzo ikpeazụ dịka “ume ọhụrụ ahụ,” nke a kọwara dịka “ọnụnọ nke Onyenwe anyị.”

Nwannaanyị White na-akọwapụta na mmụọ-ozi ahụ nke siri n’eluigwe rịdata n’Isi nke iri nke Mkpughe, n’ụbọchị Ọgọọst 11, 1840, “abụghị onye ọzọ dị nta karịa Jisọs Kraịst n’onwe Ya.” Ya mere, mmụọ-ozi ahụ nke rịdatara n’ụbọchị Septemba 11, 2001, ga-abụkwa “onye na-erughị Jisọs Kraịst n’onwe Ya.” Iritedata Ya n’akụkọ ihe mere eme ọ bụla n’ime ha na-egosi mmalite nke “arụmụka” amụma gbasara usoro eziokwu ma ọ bụ nke ụgha, n’ihi na akwụkwọ ahụ dị n’aka Ya ka e jiri ya nọchite anya ya, nke e nyere ndị nke Chineke iwu ka ha rie. Mgbe Jisọs nọ na Galili, Ọ gwara ndị na-eso ụzọ Ya na ha ga-eri anụ ahụ Ya ma ṅụọ ọbara Ya, n’ihi na Ọ kwupụtara ebe ahụ na Ọ bụ achịcha ahụ e si n’eluigwe zitere. Ọ tụfuru ọtụtụ ndị na-eso ụzọ karịa n’ebe ahụ karịa n’oge ọ bụla ọzọ n’ozi Ya, ndị ahụ hapụrụkwa, alọghachighị ọzọ. Ndị ahụ hapụrụ, mere otú ahụ n’ihi na ha họọrọ iji usoro ụgha nyochaa nkuzi Ya site n’ịnara okwu Ya n’ụzọ nkịtị, kama itinye ha n’ọrụ n’ụzọ ime mmụọ ziri ezi. “Arụmụka” nke Aịzaya iri abụọ na asaa bụ ihe ịrịba ama amụma nke nwere ọtụtụ ndị àmà iji gosi na ọ na-anọchite anya usoro a na-ekwupụta nke nyocha Akwụkwọ Nsọ nke e guzobere, nke nọ n’ịlụ ọgụ megide usoro nke onye ozi Elaịja nọchiri anya ya.

Ọ na-akara otu kpọmkwem ebe n’ime usoro na-aga n’ihu nke ịgafe nke ọgbụgba ndụ mbụ na ndị Chineke họpụtara, na mmalite nke mmekọrịta ọgbụgba ndụ ahụ na ndị “n’oge gara aga, ndị na-abụghị ndị Chineke.” “Arụmụka” ahụ, nke ka mkpa, na-anọchi anya mmalite nke oge ahụ nke na-ejedebe na iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya. Alfa na Omega na-anọchi anya njedebe ya na mmalite ya mgbe niile, ma n’ime ime nke a, “arụmụka” ahụ n’onwe ya aghọwo ihe nnọchianya nke otu n’ime mmehie ndị nna anyị, nke a ga-ekweta ma kwupụta, iji mezuo ekpere Levitikọs iri abụọ na isii.

Ekpere Daniel nke dị n’isi nke itoolu na-anọchi anya ekpere a ga-ekpe n’ọgwụgwụ ụbọchị atọ na ọkara nke Mkpughe iri na otu. A na-anọchi anya oge ahụ n’Aịzaịa iri abụọ na asaa dị ka oge mgbe “obodo ahụ e wusiri ike ga-abụ ebe tọgbọrọ n’efu, a ga-agbahapụkwa ebe obibi ahụ, hapụ ya ka ọ dị ka ọzara: ebe ahụ ka nwa ehi ga-ata nri, ebe ahụkwa ka ọ ga-edina ala, rie alaka ya. Mgbe alaka ya akpọnwụwo, a ga-agbaji ha pụọ: ụmụ nwanyị na-abịa, tinye ha n’ọkụ: n’ihi na ọ bụ ndị mmadụ na-enweghị nghọta: ya mere Onye kere ha agaghị emere ha ebere, Onye kpụrụ ha agaghị egosikwa ha amara.”

E gosiri na a hụghị ndị àmà abụọ ahụ “amara,” n’ihi na ha kwusara amụma ụgha nke butere oge “ọzara” nke ụbọchị atọ na ọkara. Mgbe ahụ ha ghọrọ “ndị na-enweghị nghọta,” ọ bụ ezie na mbụ ha bụbu “obodo e wusiri ike.” Obodo ahụ wee bụrụ “nkpofu,” na “ebe obibi” nke a “gbahapụrụ.” Ọ ghọrọ ọkpụkpụ akọrọ nwụrụ anwụ dina n’okporo ámá nke obodo Sọdọm na Ijipt. Mgbe a kpọrọ ndị nwụrụ anwụ ka ha bilie, a na-anwale ha site na mmehie nke ndị nna ha, nke gụnyere “mkparịta ụka” ahụ ná mmalite oge ahụ nke malitere site n’inye ozi mbụ ike ma kwụsị na mbata nke ozi nke atọ. Mkparịta ụka ahụ bụ ma a ga-anabata ma ọ bụ jụ usoro a na-anọchi anya site n’Elijha nke akụkọ ihe mere eme ha. N’afọ 1863, ndị nna nke Adventism jụrụ ozi nke “ugboro asaa” nke Mosis, nke Elijha wetara.

Malite n’ọnwa Julaị, afọ 2023, alaka akọrọ nke Aịsaịa iri abụọ na asaa aghaghị ikpebi ma ha ga-emeghachi mmehie nke chọọchị dị na Galili, na akụkọ ihe mere eme nke 1863, nakwa akụkọ ihe mere eme nke Septemba 11, 2001. Ijụ usoro a na-anọchi anya ya site n’aka Habakuk isi nke abụọ, na Aịsaịa iri abụọ na asaa, nakwa site n’aka Ịlaịja, Jọn Onye Na-eme Baptizim na William Miller, bụ imeghachi mmehie nke nna nna anyị ha, kama irite uru site n’ihe atụ nsọ ndị ahụ e dere maka ndị ọgwụgwụ nile nke ụwa bịakwutere.

Usoro dị nsọ ahụ na-eguzobe ozi nke Mkpu Etiti Abalị, nke bụ ozi mmiri ozuzo ikpeazụ. Ozi ahụ, mgbe a na-eri ya n’ụzọ ime mmụọ, na-emepụta ahụmịhe kwekọrọ na ya n’ezie, dịka nri mkpụrụ ọka Daniel na ndị ikom atọ ahụ bara uru wetara ọdịdị ihu ka mma ma nwekwaa abụba karịa. Ma n’ime Habakọk isi nke abụọ, ihe mgbochi nye ndị na-ajụ onyinye nke ime ka a guzozie mmadụ site n’okwukwe bụ nganga, nke na-egbochi ha ịga n’ihu ịmata Onyenwe anyị. Ọ bụrụ na e nwere oge ọ bụla mgbe ndị nke Chineke apụghị ịkwụsị ọrụ nke ịnakwere ezi usoro ahụ, na iri ozi ahụ n’aka mmụọ ozi ahụ, ọ bụ ugbu a!

Okwu amụma nke Chineke akọwapụtala na mgbe a tụdara nnukwu ụlọ nile nke New York City n’ala, mmụọ ozi nke Mkpughe iri na asatọ ga-arịdata, ma “Mkpughe iri na asatọ, amaokwu otu ruo atọ ga-emezu.” Aịzaya iri abụọ na asaa na-akọwa oge ahụ dịka “ụbọchị nke ifufe ọwụwa anyanwụ,” ọ bụkwa oge a na-egbochi “ifufe siri ike.” “N’ókè, mgbe ọ na-apụta, ị ga-arụrịta ụka na ya: ọ na-egbochi ifufe ya siri ike n’ụbọchị nke ifufe ọwụwa anyanwụ.” Sister White na-akọwapụta kpọmkwem otu oge ahụ.

Ike nke na-ewe iwe mba nile bịarutere mgbe mmiri ikpeazụ ahụ malitere izo. Ma ozugbo ike ahụ weere mba nile iwe, e jidere ya ka ọ ghara ịga n’ihu, n’ihi na Aịzaya dere na ọ “na-egbochi ifufe ya siri ike.” Ifufe ahụ siri ike bụ ifufe ọwụwa anyanwụ, a na-egbochikwa ifufe ahụ mgbe mmiri ikpeazụ ahụ malitere ife nwayọọ nwayọọ, ma ọrụ nzọpụta na-erukwa na mmechi ya. Ọrụ mmechi nke nzọpụta bụ oge nke akara. “Ahịrị n’elu ahịrị,” ifufe ahụ siri ike, ma ọ bụ ifufe ọwụwa anyanwụ ahụ, nke a na-egbochi n’oge a na-akara narị puku na iri anọ na anọ ahụ akara, bụ ifufe anọ nke Mkpughe isi nke asaa.

E ji ihe atụ gosi ịkpụ akara nke ndị otu puku narị otu na iri anọ na anọ n’ime nbata mmeri nke Kraịst n’ime Jerusalem. N’ebe ahụ Kraịst, nanị otu oge n’ime ndụ Ya nile, nọrọkwasịrị n’elu ịnyịnya ibu (ihe nnọchianya nke Islam), Lazọrọs wee duru ngagharị ahụ banye n’ime Jerusalem. Sister White na-akọwapụta Lazọrọs dịka ihe nnọchianya nke akara ahụ n’akụkọ ihe mere eme ahụ.

Oge nchere ahụ nke malitere na Julaị 18, 2020 ka e ji nchere Kraịst tupu O bilite Lazọrọs n’ọnwụ nọchie anya. Oge nchere nke Mkpughe isi nke iri na otu na-agwụ na mmechi nke ụbọchị atọ na ọkara ahụ. N’ime ụbọchị ndị ahụ, ndị àmà abụọ ahụ dina nwụrụ anwụ n’okporo ámá. Ma dị nnọọ ka e kwesịrị ibili Lazọrọs n’ọnwụ mgbe oge nchere gasịrị, otu a kwa ka ọ dịrị ndị àmà abụọ Jọn. Ozugbo e bilitere ha n’ọnwụ, ha na-eduga usoro njem ahụ banye na Jerusalem, na-anọchi anya “akara nke Chineke,” na “ọrụ ebube okpu-eze” nke na-agba ama banyere ịdị chi nke Kraịst. Mbilite n’ọnwụ ahụ na-akọwapụta mmechi nke ịka akara nke puku mmadụ narị otu na iri anọ na anọ ahụ, nke na-eme mgbe a na-egbochi ifufe anọ ahụ, ifufe ọwụwa anyanwụ ahụ, ifufe ike ahụ, nke bịarutere na Septemba 11, 2001.

N’oge ahụ bụ iwu Sọnde, a na-ahapụ ifufe ndị ahụ ka ha wetara ikpe nkwụghachi n’ahụ anụ ọhịa nke ụwa nke Mkpughe iri na atọ. Ugbu a kwa, ha na-amịpụtaworị site n’etiti mkpịsị aka ndị mmụọ ozi anọ ahụ na-egbochi ha n’oge a na-eme akara. Otu n’ime ntụaka kacha miri emi n’ime Spirit of Prophecy nke metụtara ụbọchị ifufe ọwụwa anyanwụ ka a hụrụ n’akwụkwọ Testimonies, mpịakọta nke itoolu. Mpịakọta ahụ na-amalite okwu ndị ahụ sitere n’ike mmụọ nsọ na ibe nke iri na otu, ya mere, n’ụzọ ihe nnọchianya, ọ na-amalite na “itoolu na iri na otu”. Aha isiakwụkwọ ahụ bụ, “Nsogbu Ikpeazụ”, ma ọ bụkwa isiakwụkwọ mbụ nke ngalaba a kpọrọ, “Maka Ọbịbịa nke Eze”.

Ọ dịghị ihe àmà ọ bụla na-egosi na ndị nchịkọta dere olu akwụkwọ ahụ kpachaara anya gbanwee nkebi ahụ na aha isi ahụ, ma ọbịbịa nke Eze ahụ ka a na-amata n’ụzọ dị mfe dịka ọbịbịa nke onye-alụ-nwunye, nke n’ilu nke ụmụagbọghọ iri ahụ na-eme n’oge nsogbu etiti abalị nke ịdị ma ọ bụ enweghị mmanụ n’ime ite ha na-akpatara ụmụagbọghọ ahụ. Nsogbu etiti abalị nke na-abịa ugbu a dị ka aha ahụ na-anọchi anya ya—nsogbu ikpeazụ maka ụmụagbọghọ iri ahụ. N’ime nsogbu ahụ, ha na-egosi ma ha nwere mmanụ ahụ, ma ọ bụ na ha enweghị ya. Mmanụ ahụ abụghị nanị Mmụọ Nsọ; a kọwara ya kpọmkwem dịka Mmụọ Nsọ, nakwa dịka ozi ziri ezi, nakwa dịka agwa ziri ezi.

Usoro ziri ezi na-eguzobe ozi ziri ezi nke Mkpu Etiti Abalị, ma ozi ahụ, mgbe anabatara ya ma mee ihe dịka o siri dị, na-emepụta agwa ziri ezi. Agwa ahụ n’ime nsogbu ikpeazụ ahụ bụ agwa nke na-anata akara nke Chineke. Usoro nke ịkara ndị Chineke akara malitere n’ọbịbịa ụbọchị ifufe ọwụwa anyanwụ, na Septemba 11, 2001. Ozi nke oge ahụ bụ mgbe ahụ ka e rie ya. Ma iri ma ọ bụ ghara iri ka e ji “arụmụka” nke Aịzaịa nọchite anya ya, nakwa ajụjụ Habakuk banyere ihe ndị nche kwesịrị ịza n’arụmụka ahụ. Oge ichere nke Matiu iri abụọ na ise na Habakuk na-ejedebe n’onyonyo nke ìgwè abụọ nke ndị na-efe ofufe. Oge ichere ahụ, nke e jiri ụbọchị atọ na ọkara nọchite anya ya n’Isi nke iri na otu nke Mkpughe, ọ fọdụrụ ntakịrị ka ọ gwụ.

A na-anọgidekwa anya oge ahụ ná mmalite isi ahụ n’ime mpịakọta nke itoolu, site n’otu akụkụ sitere n’akwụkwọ Ndị Hibru, ebe Pọl na-ekwugharị n’ụzọ ọzọ amaokwu nke anọ nke Habakkuk isi nke abụọ. Ntụaka Pọl ahụ na-etinye Habakkuk 2 n’ime mmegharị nke mmụọ-ozi nke atọ, n’ihi na ọ bụ n’akụkọ ihe mere eme ahụ ka Kraịst batara n’Ebe Kachasị Nsọ, ma n’akụkọ ihe mere eme ahụ ka ekpughere ìhè nke ozi nchụaja ukwu Ya, ma ọ bụkwa n’akwụkwọ Ndị Hibru ka Pọl na-ekpughe mkpughe kacha doo anya banyere ozi nchụaja ukwu nke Kraịst n’Okwu Chineke.

Habakuk isi nke abụọ, n’ime ije ozi nke mmụọ ozi mbụ, amatabeghị ije nke Kraịst banye n’Ebe Kachasị Nsọ, n’ihi na nke ahụ emeghị ruo ná njedebe nke nkwusa nke Mkpu Etiti Abalị. Oge nchere ahụ Pọl kpọrọ aha bụ oge nchere nke Habakuk na Matiu, ma ọ bụ oge nchere nke ga-amalite n’ụbọchị Julaị 18, 2020. Amaokwu ikpeazụ nke Habakuk isi nke abụọ na-anọchi anya mmechi nke Mkpu Etiti Abalị n’akụkọ ihe mere eme ndị Mịlaịraịt, na mbata nke mmụọ ozi nke atọ:

Àmàrà, mpịakọta nke itoolu, na-emesi ike, malite na ibe nke iri na otu (itoolu-iri na otu), ilu ụmụ agbọghọ iri ahụ, oge ichere ahụ na njikọ ya na Habakuk na Matiu, na nsogbu ikpeazụ ahụ na Septemba 11, 2001, mgbe arụmụka amụma ahụ bịarutere.

“Arụmụka” ahụ mere banyere usoro ọrụ na mbido oge a na-anọchi anya ya site n’isi mbụ nke Daniel; nke a na-anọchikwa anya ya site n’isi nke mbụ ruo nke atọ nke Daniel; nakwa nke akụkọ ihe mere eme nke malitere n’August 11, 1840; nakwa nke a na-anọchi anya ya n’akụkọ ihe mere eme nke Jọn isi nke isii, n’oge nsogbu ahụ dị na Galili; nakwa nke a na-anọchi anya ya site n’akụkọ ihe mere eme nke September 11, 2001 (ruo July 18, 2020), ka a na-emegharị ugbu a, ọ bụghị n’ime Adventism n’ozuzu ya, kama n’etiti ọkpụkpụ ndị nwụrụ anwụ akọrọ akọrọ ahụ a na-akpalite site n’ụra nkụda mmụọ ha site n’“olu” nke na-eti mkpu n’ọzara.

N’edemede ọzọ anyị ga-ebido ilebara usoro ọrụ ahụ anya, bụ́ nke bụ mmiri ozuzo ikpeazụ dịka e si kọwaa ya n’Isi nke iri abụọ na asatọ na nke iri abụọ na itoolu nke Aịzaya.