“Onye nsọ ahụ nke kwuru okwu” n’akwụkwọ Daniel isi nke asatọ, amaokwu nke iri na atọ na nke iri na anọ, bụ Kraịst dịka Palmoni. N’akwụkwọ Mkpughe, a na-akọwa Kraịst dị ka Alfa na Omega, nke, n’etiti eziokwu ndị ọzọ dị ịtụnanya, na-egosi Kraịst dịka Ọkàasụsụ Dị Ebube; ma ọnụ, akwụkwọ Daniel na Mkpughe na-anọchi anya Kraịst dịka Nna-ukwu nke oge na asụsụ. Ọ karịrị ikike mmadụ ịghọta ịdị mkpa na omimi nke ihe ọ pụtara na Kraịst, dịka Palmoni (Onye Na-agụ Ọnụ Ihe Nzuzo), na-ewebata àgwà ahụ nke agwa Ya n’amaokwu abụọ ahụ nke na-eguzobe ogidi etiti nke Adventism, ma ihe nzuzo ndị ahụ nke Onye Na-agụ Ọnụ Ihe Nzuzo họọrọ ikpughe bụ ọrụ dịịrị anyị ịmata ma chebe.

Ihe ndị zoro ezo bụ nke Onyenwe anyị Chineke anyị; ma ihe ndị e kpugheere bụ nke anyị na nke ụmụ anyị ruo mgbe ebighị ebi, ka anyị wee mee okwu nile nke iwu a. Deuteronomy 29:29.

Ihe omimi e kpughewo bụ na Onye-Ọgụrụ Omimi nile (Palmoni), bụ “onye nsọ ahụ nke kwuru okwu,” na n’amaokwu abụọ ahụ ebe Ọ na-ekpughe Onwe Ya, a kọwara ogidi etiti nke Adventism. N’ime amaokwu abụọ ahụ, Onye-Ọgụrụ Dị Ebube ahụ na-akọwapụta “mmụba nke ọmụma” ahụ nke Ya onwe Ya, dịka Ọdụm nke ebo Juda, meghechara n’afọ 1798. N’ime amaokwu abụọ ahụ, nkume bara uru nke nrọ Miller, ndị na-anọchi anya “mmụba nke ọmụma,” ka e bipụtara, site n’iduzi aka Palmoni, n’elu tebụl abụọ nke Habakkuk.

Mgbe ahụ, anụrụ m otu onye nsọ ka ọ na-ekwu okwu, onye nsọ ọzọ wee sị onye nsọ ahụ kpọmkwem nke na-ekwu okwu, Ruo ole mgbe ka ọhụ ahụ ga-adị banyere àjà nsure ọkụ ụbọchị niile, na njehie nke mbibi, iji nyefee ma ebe nsọ ma usuu ahụ ka a zọda n’okpuru ụkwụ? O wee sị m, Ruo ụbọchị puku abụọ na narị atọ; mgbe ahụ ka a ga-asachapụ ebe nsọ ahụ. Daniel 8:13, 14.

Mgbe Daniel natara ọhụụ amụma gbasara alaeze ndị dị na amụma nke Akwụkwọ Nsọ, ma mesịa nụ mkparịta ụka nke eluigwe dị na amaokwu nke iri na atọ na nke iri na anọ, ọ chọsiri ike ịghọta “ọhụụ” ahụ.

O wee ruo, mgbe mụ onwe m, Daniel, hụworo ọhụụ ahụ, ma chọọ ịmata ihe ọ pụtara, lee, otu onye guzooro n’ihu m, n’ụdị ka ọdịdị mmadụ. Anụkwara m olu otu nwoke n’etiti ụsọ mmiri abụọ nke Ulai, nke kpọrọ, sị, Gebriel, mee ka nwoke a ghọta ọhụụ ahụ. Daniel 8:15, 16.

“Ọhụhụ” nke Daniel na-achọ ịghọta bụ ọhụụ “chazon,” ma ọhụụ “mareh” bụ ihe a gwara Gabriel ka o mee ka Daniel ghọta. Eziokwu ọ bụla nwere ihe ọ na-akọwa, ma ọ bụrụ na e chefuo eziokwu a, nhazi na atụmatụ nke akụkụ a ga-ebibi n’ụzọ dị mkpa. N’amaokwu nke iri na ise, mgbe Daniel na-achọ ịghọta ọhụụ “chazon,” a na-ezo “mareh,” ma a ka na-anọchi anya ya, n’ihi na n’okwu ahụ “dịka ọdịdị nke mmadụ” (Gabriel), a sụgharịrị okwu Hibru “mareh” dịka “ọdịdị.” N’amaokwu nke iri na ise, a na-anọchi anya okwu abụọ ahụ a sụgharịrị dịka “ọhụhụ.” Daniel, n’amaokwu nke iri na ise, na-achọ ịghọta “chazon,” ma Palmoni nyere Gabriel iwu, n’amaokwu nke iri na isii, ka o mee ka Daniel ghọta “mareh.” Atụmatụ nke amaokwu abụọ a bụ nke e bu n’obi mee, ma ọ na-emesi njikọ na ọdịiche dị n’etiti okwu abụọ ahụ ike.

Ọ bụ Palmoni na-enye Gebriel iwu ime ka Daniel ghọta “mareh,” n’ihi na Onye ahụ na-enye Gebriel iwu bụ Onye ahụ nke guzo n’elu mmiri, Gebriel wee nụ olu Ya, “olu mmadụ n’etiti akụ mmiri Ulai.” Ọ bụ osimiri Ulai na-agba n’etiti akụ mmiri ndị ahụ, ọ bụkwa Kraịst na guzo n’elu mmiri n’Akwụkwọ Nsọ. Ihe a na-esonyere eziokwu ahụ bụ eziokwu ọzọ, na Kraịst, dịka onyeisi ndị mmụọ ozi, bụ Onye na-enye ndị mmụọ ozi iwu. Olu ahụ dị n’etiti akụ mmiri ndị ahụ bụ olu nke “onye nsọ ahụ pụrụ iche” n’amaokwu nke iri na atọ, ọ bụkwa okwu Ya na-enye Gebriel iwu ime ka Daniel ghọta ọhụ “mareh.” N’isi nke iri na abụọ nke Daniel, Kraịst ọzọkwa nọ n’etiti akụ mmiri nke osimiri ahụ. N’isi nke iri na abụọ, O yi uwe ọcha nke linin, ma ṅụọ iyi site n’aha Onye ahụ nke dị ndụ ruo mgbe ebighị ebi.

Ma gị onwe gị, O Daniel, mechie okwu ndị a, ma kaa akwụkwọ a akara, ruo oge ọgwụgwụ: ọtụtụ ga-agagharị ebe a na ebe ahụ, a ga-emekwa ka ọmụma bawanye. Mgbe ahụ, mụ onwe m Daniel lere anya, ma lee, ndị ọzọ abụọ guzo n’ebe ahụ, otu n’akụkụ a nke mkpọda osimiri ahụ, nke ọzọkwa n’akụkụ nke ọzọ nke mkpọda osimiri ahụ. Otu wee sị nwoke ahụ yi uwe linin, nke nọ n’elu mmiri osimiri ahụ, Ruo ole mgbe ka ọgwụgwụ ihe ịtụnanya ndị a ga-adị? M wee nụ nwoke ahụ yi uwe linin, nke nọ n’elu mmiri osimiri ahụ, mgbe o weliri aka nri ya na aka ekpe ya elu n’ebe eluigwe nọ, wee ṅụọ iyi site n’aha Onye ahụ dị ndụ ruo mgbe ebighị ebi, na ọ ga-abụ maka otu oge, oge abụọ, na ọkara oge; ma mgbe o mechara ime ka ike nke ndị nsọ gbasasịa, ihe ndị a niile ga-ezu. Daniel 12:4–7.

Nwoke ahụ e “yiwere uwe ọcha nke linin, onye nọ n’elu mmiri nke osimiri ahụ,” “weliri aka nri Ya na aka ekpe Ya elu gaa n’eluigwe, wee ṅụọ iyi site n’aha Onye ahụ nke dị ndụ ruo mgbe ebighị ebi,” ma Ọ bụkwa otu Nwoke ahụ nke, n’isi nke asatọ, nyere Gebriel iwu. N’Akwụkwọ Mkpughe isi nke iri, Kraịst kwa weliri aka Ya elu wee ṅụọ iyi site n’aha Onye ahụ nke dị ndụ ruo mgbe ebighị ebi, ma n’ebe ahụ Ọ na-eguzo n’elu ma mmiri ma ụwa.

Mmụọ-ozi ahụ m hụrụ ka o guzo n’elu oké osimiri na n’elu ụwa weliri aka ya elu n’ebe eluigwe dị, O wee ṅụọ iyi site n’aha Onye ahụ nke dị ndụ ruo mgbe ebighị ebi na ebighị ebi, Onye kere eluigwe, na ihe ndị dị n’ime ya, na ụwa, na ihe ndị dị n’ime ya, na oké osimiri, na ihe ndị dị n’ime ya, na oge agaghị adịkwa ọzọ. Mkpughe 10:5, 6.

Mmụọ-ozi dị ike nke isi nke iri nke Mkpughe bụ Palmoni, onye gwara Gebriel okwu site n’etiti ụsọ mmiri ahụ n’isi nke asatọ, ma kọwaa mgbe “ọgwụgwụ” nke “ihe ịtụnanya” ahụ ga-eme n’isi nke iri na abụọ. N’isi nke iri nke Mkpughe, Ọ bụ Onye ahụ nke tiri mkpu dị ka “ọdụm,” n’ihi na a na-anọchi anya Ya ebe ahụ dịka Odụm nke ebo Juda.

Otu n’ime ndị okenye ahụ wee sị m, Akwala ákwá: lee, Ọdụm nke ebo Juda, Mgbọrọgwụ Devid, emeriela imeghe akwụkwọ ahụ, na ịtọghe akara asaa ya. M wee lee, ma, lee, n’etiti ocheeze ahụ na nke anụ ọhịa anọ ahụ, na n’etiti ndị okenye ahụ, ka Nwa-aturu guzo dị ka a ga-asị na e gburu ya, nwee mpi asaa na anya asaa, nke bụ Mmụọ asaa nke Chineke e zitere n’ụwa niile. O wee bịa were akwụkwọ ahụ n’aka nri nke Onye ahụ nke nọ ọdụ n’ocheeze ahụ. Mkpughe 5:5–7.

Dịka Ọdụm nke ebo Juda, Kraịst bụ Nwa-aturu ahụ meriri imeghe akwụkwọ ahụ nke e jiri akara asaa kaa. Ma Ọ bụrụ na Ọ na-ejegharị n’elu mmiri n’akwụkwọ Daniel, ma ọ bụ nwee otu ụkwụ n’elu oke osimiri na nke ọzọ n’elu ụwa n’Akwụkwọ Mkpughe, nke ọ bụla n’ime nnọchianya amụma ndị ahụ jikọtara ya na oge amụma. Ma dịka Ọdụm nke ebo Juda, Kraịst na-akàkwa Okwu Ya akara ma na-emeghekwa ya. Dịka O siri kaa akwụkwọ Daniel akara, O kpọchikwara égbè-eluigwe asaa ahụ akara n’isi nke iri nke Mkpughe.

“Mmụọ-ozi ahụ dị ike nke nyere Jọn ntụziaka abụghị onye ọ bụla ọzọ ma ọ bụghị Jisọs Kraịst. Ịtọ ụkwụ aka nri Ya n’elu oké osimiri, na nke aka ekpe Ya n’elu ala akọrọ, na-egosi akụkụ Ọ na-arụ n’ime ihe nkiri mmechi nke nnukwu ọgụ ahụ na Setan. Ọnọdụ a na-egosi ike Ya kachasị elu na ikike Ya n’elu ụwa dum. Ọgụ ahụ esiwo n’ọgbọ ruo n’ọgbọ na-esiwanye ike ma na-esiwanye mkpebi ike, ọ ga-anọgidekwa otú ahụ ruo n’ihe nkiri mmechi ahụ mgbe ọrụ aghụghọ ndị ike nke ọchịchịrị ga-eru ogo ya kachasị elu. Setan, n’ịjikọta onwe ya na ndị ajọ mmadụ, ga-aghọgbu ụwa dum na ụka ndị na-anabataghị ịhụnanya nke eziokwu. Ma mmụọ-ozi ahụ dị ike na-achọ ka a ṅa ntị. Ọ na-eti mkpu n’olu ukwu. Ọ ga-eme ka ndị sonyere na Setan iguzogide eziokwu hụ ike na ikike nke olu Ya.”

“Mgbe egbe-elu-igwe asaa ndị a kwuchara olu ha, e nyere Jọn iwu, dịka e nyere Daniel n’ihe banyere obere akwụkwọ ahụ, sị: ‘Kàchie ihe ndị egbe-elu-igwe asaa ahụ kwuru.’ Ndị a metụtara ihe ndị ga-eme n’ọdịnihu, ndị a ga-ekpughe n’usoro ha. Daniel ga-eguzo n’oke ya na njedebe nke ụbọchị ndị ahụ. Jọn na-ahụ obere akwụkwọ ahụ ka e meghere akara ya. Mgbe ahụ amụma Daniel na-enweta ọnọdụ ha ziri ezi n’ozi ndị mmụọ ozi mbụ, nke abụọ, na nke atọ, ndị a ga-enye ụwa. Mmeghe akara nke obere akwụkwọ ahụ bụ ozi ahụ metụtara oge.”

“Akwụkwọ Daniel na Mkpughe bụ otu. Otu bụ amụma, nke ọzọ bụ mkpughe; otu bụ akwụkwọ e mechiri emechi, nke ọzọ bụ akwụkwọ e meghere. Jọn nụrụ ihe omimi ndị égbè eluigwe kwuru, ma e nyere ya iwu ka ọ ghara ide ha.”

“Ìhè pụrụ iche e nyere Jọn, nke e gosipụtara n’ime égbè eluigwe asaa ahụ, bụ nkọwapụta nke ihe omume ndị ga-eme n’okpuru ozi nke mmụọ-ozi nke mbụ na nke abụọ.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

Kraịst, onye e gosipụtara dịka Palmoni, Nwoke ahụ n’isi nke asatọ na nke iri na abụọ nke nọ n’elu mmiri, bụkwa mmụọ ozi dị ike ahụ nke ji obere akwụkwọ n’aka Ya. Ọ bụ Ọdụm nke ebo Juda nke na-akara Okwu Ya akara ma na-emeghekwa ya, ọ bụkwa Ya na-enye Gebriel iwu, n’ihi na Ọ bụ Maịkel, onyeisi ndị mmụọ ozi.

Ma Maikel, onye-isi ndị mmụọ-ozi, mgbe ya na ekwensu na-ese okwu, na-arụrịta ụka banyere ahụ Mosis, anwaghi anwa iweta megide ya ebubo nkwulu, kama o kwuru, Ka Onyenwe anyị baa gị mba. Jud 1:9.

Maịkel bụ aha Kraịst, aha ahụ na-anọchi anya na Ọ bụ onyeisi agha nke ọ bụghị naanị ndị mmụọ ozi, kama Ọ bụkwa Onye nwere ike ịkpọlite ndị nwụrụ anwụ. Aha Maịkel pụtara, “onye dị ka Chineke.” Mgbe Nebukadneza hụrụ onye yiri Nwa Chineke n’ọkụ ọkụ ahụ ya na ndị dike atọ ahụ nọ, ọ hụrụ Maịkel. Ma Maịkel, bụ onyeisi ndị mmụọ ozi, bụkwa Onyeisi nke ndị Chineke, onye obere mpi nke Rom ndị ọgọ mmụọ weliri onwe ha elu imegide ya n’obe n’ime mmezu nke Daniel isi nke asatọ, amaokwu nke iri na otu.

Ma aga m egosi gị ihe ahụ e dere n’akwụkwọ nke eziokwu; ọ dịkwaghịkwa onye ọ bụla na-eguzosi ike n’ihe ndị a n’akụkụ m, ma e wezụga Maikel, onye-isi unu. Daniel 10:21.

Ọ bụ Maịkel na-enye ndị mmụọ ozi iwu, na-akpọlite ndị nwụrụ anwụ, ma na-ekpebi mgbe oge ebere ga-emechi.

“‘N’oge ahụ ka Maịkel ga-ebili, nnukwu onye-isi ahụ nke na-eguzo n’ihi ụmụ nke ndị gị: a ga-enwekwa oge mkpagbu, ụdị nke na-adịtụbeghị kemgbe e nwere mba ruo n’oge ahụ: ma n’oge ahụ ka a ga-anapụta ndị gị, onye ọbụla a ga-ahụ ka e dere n’akwụkwọ ahụ.’ Mgbe oge mkpagbu a bịara, e kpebiela ikpe ọbụla; oge amara adịkwaghị, ebere adịkwaghịkwa maka ndị na-adịghị echegharị. Akara nke Chineke dị ndụ dịkwasịrị ndị Ya. Ndị fọdụrụ ntakịrị a, ndị na-enweghị ike ịzọpụta onwe ha n’agha ọnwụ ahụ megide ike nile nke ụwa nke ndị agha dragọn ahụ chịkọtara, na-eme Chineke ka ọ bụrụ nchebe ha. E sitere n’aka ikike kachasị elu nke ụwa nye iwu ahụ na ha ga-efe anụ ọhịa ahụ ma nata akara ya n’okpuru ntaramahụhụ nke mkpagbu na ọnwụ. Ka Chineke nyere ndị Ya aka ugbu a, n’ihi na gịnị ka ha ga-enwe ike ime n’oge ahụ n’ime ọgụ dị otu a na-atụ egwu ma ọ bụrụ na enyemaka Ya adịghị!” Testimonies, volume 5, 212.

Ihe nzuzo ikpeazụ nke Ọdụm nke ebo Juda na-emeghe bụ Mkpughe nke Jisọs Kraịst, ma ọ gụnyekwara na Ọ nọ n’ịchịkwa nhazi na owuwu nke akụkụ ọ bụla nke Okwu amụma Ya. Nwoke ahụ yi uwe ọcha akwa ọcha nke guzo n’elu mmiri nile, onye na-ebuli aka Ya elu ma ṅụọ iyi site n’aha Onye ahụ nke dị ndụ ruo mgbe ebighị ebi, ma onye na-eti mkpu dịka Ọdụm, nke na-eme ka égbè eluigwe asaa kwuo olu ha, bụ Ya na-akara akwụkwọ Daniel akara ma na-akara égbè eluigwe asaa nke Mkpughe akara. Ọ bụ Ya na-emeghe akwụkwọ ahụ e jiri akàrà asaa kaa, onye nwere ike ịkpọlite ndị nwụrụ anwụ, ma bụrụkwa Onye-isi ukwu ahụ nke na-ebili ma na-ekwupụta njedebe nke oge amara. Mgbe Palmoni nyere Gebriel iwu ime ka Daniel ghọta ọhụụ “mareh,” Ọ pụtara kpọmkwem nke ahụ.

Ọ zighị Gebriel ka o mee ka Daniel ghọta ọhụụ “chazon.” Ọhụụ “chazon” bụ ọhụụ nke alaeze dị iche iche nke amụma Akwụkwọ Nsọ dị na Daniel isi nke asatọ, amaokwu nke mbụ ruo nke iri na abụọ, ọ bụkwa “ọhụụ” ahụ a kpọrọ aha n’amaokwu nke iri na atọ, n’ime ajụjụ gbasara ogologo oge. “Ruo ole mgbe ka ọhụụ ahụ ga-adị?” Ọhụụ “chazon” metụtara ike ndị ahụ na-emebi ihe nke ofufe kwa ụbọchị (ikpere arụsị) na mmehie-njehie ahụ (papalizim), ndị na-azọda ebe nsọ ahụ na ndị agha ya.

Mgbe ahụ, anụrụ m otu onye nsọ ka ọ na-ekwu okwu, onye nsọ ọzọ wee sị onye nsọ ahụ nke na-ekwu okwu, Ruo ole mgbe ka ọhụụ ahụ ga-adị gbasara aja a na-achụ kwa ụbọchị, na njehie nke ịkpata ịtọgbọrọ n’efu, iji nyefee ma ebe nsọ ma usuu mmadụ ka a zọda n’okpuru ụkwụ? Daniel 8:13.

Kraịst, dịka Palmoni (Onye-ọgụgụ Nọmba Dị Ịtụnanya), a jụrụ ya, “ruo ole mgbe” ka ọhụụ “chazon” ahụ ga-adị, ọ zaa, “ruo ụbọchị puku abụọ na narị atọ; mgbe ahụ ka a ga-eme ka ebe nsọ ahụ dị ọcha.” Daniel wee chọọ ịghọta ọhụụ “chazon” ahụ nke metụtara “àjà a na-achụ kwa ụbọchị, na njehie nke mbibi, inye ma ebe nsọ ma usuu ndị agha ka a zọda n’okpuru ụkwụ.” Ma e nyere Gebriel iwu ime ka Daniel ghọta ọhụụ “mareh” ahụ. Eziokwu ọ bụla nwere ihe ọ na-egosi n’Okwu Chineke. Ọhụụ “mareh” ahụ bụ ọhụụ nke mgbede na ụtụtụ ndị a kọwara n’amaokwu nke iri abụọ na isii.

Ọhụụ ahụ nke mgbede na nke ụtụtụ nke a gwara bụ eziokwu: ya mere, mechie ọhụụ ahụ; n’ihi na ọ ga-adịru ọtụtụ ụbọchị. Daniel 8:26.

A kpọrọ okwu a bụ “ọhụụ” ugboro abụọ n’amaokwu ahụ. Ntụaka mbụ bụ ọhụụ “mareh,” nke abụọkwa bụ ọhụụ “chazon.” Ọhụụ “mareh” ahụ bụ ọhụụ nke “mgbede na ụtụtụ.” A na-ahụkarị nkebiokwu Hibru a bụ “mgbede na ụtụtụ” n’Akwụkwọ Nsọ, a na-asụgharịkwa ya mgbe niile dịka “mgbede na ụtụtụ,” dị ka ọ dị n’amaokwu nke iri abụọ na isii. Naanị ebe dị n’Akwụkwọ Nsọ ebe a sụgharịrị ya n’ụzọ ọzọ karịa “mgbede na ụtụtụ,” bụ n’amaokwu nke iri na anọ, ebe a sụgharịrị ya naanị dịka “ụbọchị.” Hibru n’ezie nke amaokwu nke iri na anọ ga-agụ, “Ruo puku abụọ na narị atọ mgbede na ụtụtụ.”

Amaokwu ahụ nke bụ ogidi etiti nke Adventism, bụ naanị amaokwu dị n’Okwu Chineke ebe e kwupụtara “anyasị na ụtụtụ” naanị dịka “ụbọchị.” Eziokwu ọ bụla nwere ihe ọ pụtara, ma ọ bụrụ na ọ nweghị ihe ọzọ, o doro anya na Palmoni ji ụma na-emesi amaokwu ahụ ike. O mere nke a site n’ịdu uche ndị tụgharịrị Bible King James ka ha dee ahịrịokwu ahụ n’ụzọ dị iche na otu a na-edekarị ya mgbe niile n’Okwu Ya. Isi ihe a ga-enweta site n’eziokwu a bụ na, mgbe a gwara Gabriel ka o mee ka Daniel ghọta ọhụụ “mareh,” a na-agwa ya ka o mee ka Daniel ghọta ọhụụ nke ọdịdị nke 1844, ọ bụghịkwa ọhụụ “chazon” banyere ịzọda ebe nsọ na ndị agha n’okpuru ụkwụ.

Ọhụ nke “mgbede na ụtụtụ” bụ banyere mpụta nke na-eme mgbe nsacha ebe nsọ malitere n’Ọktoba 22, 1844. Ọhụ nke mpụta nke Ọktoba 22, 1844, abụghị banyere ịzọpịa ebe nsọ n’okpuru ụkwụ, kama ọ bụ banyere nsacha ebe nsọ. Ò nwere mpụta amụma n’ụbọchị ahụ?

“Ọbịbịa Kraịst dị ka nnukwu onye nchụàjà anyị n’ebe nsọ kachasị nsọ, maka ime ka ebe nsọ dị ọcha, nke e gosipụtara na Daniel 8:14; ọbịbịa Nwa nke mmadụ n’ihu Onye Ochie nke Ụbọchị, dịka e si kọwaa ya na Daniel 7:13; na ọbịbịa Onyenwe anyị n’ụlọ nsọ Ya, nke Malakaị buru amụma ya, bụ nkọwa nke otu ihe omume ahụ; a na-anọchikwa nke a anya site n’ọbịbịa nwoke na-alụ nwanyị ọhụrụ n’alụmdi na nwunye ahụ, dịka Kraịst kọwara ya n’ilu ụmụ agbọghọ iri ahụ, nke Matiu 25.” The Great Controversy, 426.

E nyere Gebriel iwu ime ka Daniel ghọta ngosi amụma banyere mpụta Kraịst n’ụlọ nsọ Ya n’ụbọchị Ọktoba 22, 1844. N’ihi nke a, Gebriel nyere Daniel onyeàmà nke abụọ banyere ụbọchị Ọktoba 22, 1844, n’ihi na Gebriel duuru onye odeakwụkwọ Bible ọ bụla nke dere ụdị ọ bụla nke ụkpụrụ Akwụkwọ Nsọ nke na-akọwapụta eziokwu ahụ na a na-eme ka eziokwu guzosie ike site n’ịgba àmà nke mmadụ abụọ. Ọ bụrụ na Gebriel ga-eme ka Daniel ghọta Ọktoba 22, 1844, ọ ga-adị ya mkpa ịnwe onyeàmà nke abụọ iji mee ka “ọhụụ nke mpụta ahụ” guzosie ike.

Gebriel malitere ọrụ ya site n’ibu ụzọ zaghachi ọchịchọ Daniel nwere ịghọta ọhụụ “chazon,” o mekwara nke a site n’ịkọwa na ọhụụ “chazon” bụ ọhụụ ahụ nke na-eru ọgwụgwụ n’oge ikpeazụ na 1798.

Anụrụ m olu otu nwoke n’etiti nkụkụ osimiri Ulai, nke kpọrọ, sị, Gebriel, mee ka nwoke a ghọta ọhụụ ahụ. Ya mere, ọ bịarutere nso ebe m nọ: ma mgbe ọ bịarutere, egwu jidere m, m wee daa n’ihu m: ma ọ sịrị m, Ghọta, gị nwa nke mmadụ: n’ihi na ọhụụ ahụ ga-adị maka oge ọgwụgwụ. Daniel 8:16, 17.

“Ọhụụ” ahụ dị n’amaokwu gara aga, ya bụ “n’oge ọgwụgwụ,” bụ ọhụụ “chazon,” ma “oge ọgwụgwụ” dị n’akwụkwọ Daniel bụ 1798. Nke a bụ “ọhụụ” Daniel chọsiri ike ịghọta, ma ọ bụghị “ọhụụ” ahụ e gwara Gabriel ka o mee ka Daniel ghọta. N’ihi nke ahụ, Gabriel ga-enye àmà nke abụọ.

Ya mere ọ bịarutere nso ebe m guzo; ma mgbe ọ bịarutere, egwu jidere m, m wee daa n’ihu m n’ala; ma ọ sịrị m, Ghọta, gị nwa nke mmadụ: n’ihi na ọhụ a bụ maka oge ọgwụgwụ. Ugbu a, mgbe ọ ka na-agwa m okwu, m dara n’oké ụra n’ihu m chee ihu n’ala: ma o metụrụ m aka, guzobekwa m ọtọ. O wee sị, Lee, aga m eme ka ị mata ihe ga-adị n’ọgwụgwụ ikpeazụ nke iwe ahụ: n’ihi na n’oge a kara aka ka ọgwụgwụ ahụ ga-adị. Daniel 8:17–19.

Gebriel na-amalite ọrụ e kenyere ya site n’ịgwa Daniel ka ọ “lee,” nke bụ ime ka Daniel tụlee eziokwu na-esonụ. Eziokwu na-esonụ bụ na “iwe ikpeazụ,” nke “oge asaa” abụọ ahụ dị na Levitikọs iri abụọ na isii, na-ejedebe n’afọ 1844. A na-akọwapụta “iwe ikpeazụ” ahụ ozugbo dịka amụma oge, n’ihi na o nwere “oge a kara aka” nke ọ ga-“ejedebe” n’ime ya. “Iwe” ahụ ga-anọchi anya otu oge nke na-agafe, n’ihi na o nwere “oge a kara aka” maka njedebe ya. Ọ bụrụ na “iwe” ahụ bụ naanị otu ntabi oge, ọ gaghị enwe njedebe; ọ ga-abụ naanị oge ahụ mgbe o mere.

“Iwe” ahụ nwere ebe ngwụcha e depụtara akara ya, ya mere ọ na-anọchite ngwụcha nke oge a kapịrị ọnụ. A na-anọchi oge ahụ anya dị ka “iwe ikpeazụ.” Ọ bụrụ na e nwere nke ikpeazụ, mgbe ahụ a ga-enwerịrị nke mbụ. A kọwara “iwe mbụ” na Daniel isi nke iri na otu, ma n’ebe ahụkwa ọ bụ oge a kapịrị ọnụ, n’ihi na papacy ga-aga n’ihu “ime omume ya ma nwee ọganihu” ruo ọgwụgwụ nke “iwe” ahụ.

Ma ụfọdụ n’ime ndị nwere nghọta ga-ada, iji nwalee ha, na iji sachapụ ha, na ime ka ha bụrụ ndị ọcha, ọbụna ruo n’oge ọgwụgwụ: n’ihi na ọ ka dịrị maka oge a kara aka. Eze ahụ ga-emekwa dịka uche nke ya si dị; ọ ga-ebulikwa onwe ya elu, mee onwe ya ka ọ dị ukwuu karịa chi ọ bụla, ọ ga-ekwukwa okwu dị ịtụnanya megide Chineke nke chi nile, ọ ga-enwekwa ọganihu ruo mgbe iwe ahụ ga-emezu: n’ihi na ihe ahụ e kpebiri ka a ga-eme. Daniel 11:35, 36.

N’ime amaokwu abụọ ndị a, eze ahụ nke na-eme dịka ọchịchọ nke ya si dị ma na-ebuli onwe ya elu bụ isiokwu a na-ekwu maka ya. Amaokwu nke iri atọ na isii bụ amaokwu ahụ Pọl jiri kwughachi n’ụzọ ọzọ, ka ọ na-akọwa “nwoke mmehie” ahụ nke nọdụrụ n’ụlọ nsọ Chineke na-egosi onwe ya na ọ bụ Chineke. A na-akọwa mkpagbu nke Oge Ọchịchịrị site n’afọ 538 ruo 1798 n’amaokwu nke iri atọ na ise, ọ na-aga n’ihu ruo “oge ọgwụgwụ” nke bụ 1798, nke bụ “oge ahụ a họpụtara.” Amaokwu nke iri atọ na isii wee gosi na ọchịchị ndị popu ga-“aga nke ọma” “ruo mgbe iwe ahụ ga-emezu.” Amaokwu ahụ na-egosi na ọchịchị ndị popu gara nke ọma ruo 1798, ebe n’oge ahụ, “iwe” mbụ ahụ ka “emezuwo.” Okwu amụma Chineke “ekpebiela” na ọchịchị ndị popu ga-adịgide ruo otu puku afọ abụọ na narị afọ isii, ruo 1798, nke bụ “oge ọgwụgwụ.”

“Iwe” mbụ ahụ kwụsịrị n’afọ 1798, “iwe ikpeazụ” ahụ kwa kwụsịrị n’afọ 1844. A na-anọchi iwe abụọ ahụ anya dịka oge dị iche iche, ndị nwere njedebe kpọmkwem, si otú a na-akọwa ha abụọ dịka amụma oge. E nyere Gebriel iwu site n’aka Palmoni ka o mee ka Daniel ghọta ọhụụ nke ọdịdị (“mareh”), nke “mgbede na ụtụtụ” (ụbọchị) ndị ahụ nke kọwara Ọktoba 22, 1844, o wee mee nke a site n’inye onye-àmà nke abụọ nye ụbọchị ahụ.

Ọhụ “chazon” nke amaokwu nke iri na atọ, nke Daniel chọrọ ịghọta, bụ ọhụ ahụ nke nzọda-ala n’ukwu nke kwụsịrị n’oge “ngwụcha” ahụ n’afọ 1798. Ọhụ “mareh” nke amaokwu nke iri na anọ kwụsịrị site n’ịpụta Kraịst n’Ebe Kachasị Nsọ n’ụbọchị Ọktoba 22, 1844, n’imezu amụma oge nke afọ puku abụọ na narị atọ, nakwa imezu amụma oge nke afọ puku abụọ na narị ise na iri abụọ. A na-anọchi anya amụma oge abụọ ahụ n’elu mbadamba nsọ Habakkuk, nke Sister White kọwara na e duziri ha site n’aka Onyenwe anyị, nakwa na a gaghị agbanwe ha.

Anyi ga-aga n’ihu na ọmụmụ a n’isiokwu na-esonụ.

“Anyi nwere ọtụtụ ihe mmụta anyị ga-amụta, nakwa ọtụtụ, ọtụtụ ihe anyị ga-amụghachi ịhapụ. Ọ bụ naanị Chineke na eluigwe ka na-adịghị emehie emehie. Ndị na-eche na ha agaghị enwe mgbe ha ga-ahapụ echiche ha hụrụ n’anya, ma ọ bụ nwee mgbe ha ga-agbanwe echiche ha, ga-enwe mmechuihu. Ọ bụrụhaala na anyị na-ejidesi echiche na echiche anyị ike n’ụzọ isi-ike na nkwụsi ike, anyị apụghị inwe ịdị n’otu ahụ Kraịst kpere ekpere maka ya.” Review and Herald, July 26, 1892.