Edemede isiokwu gara aga na paragraf a nke na-agụ, “Alụmdi na nwunye nkwekọrịta nke afọ 313 na-anọchi anya alụmdi na nwunye nkwekọrịta ikpeazụ nke ike papal na United States—eze kachasị n’ime ndị eze iri nke Mkpughe iri na asaa; ike mpi abụọ nke ike mpi abụọ nke France na-anọchite anya. Akụkọ ihe mere eme nke malitere na Clovis n’afọ 496 ma n’ikpeazụ duru ruo n’iwu Justinian n’afọ 533 na itinye papacy n’oche eze n’afọ 538, na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme site n’afọ 1989 ruo n’iwu ụbọchị Sọnde.”
E ji Clovis gosipụta Ronald Reagan n'ụzọ ihe atụ n'afọ 496, a na-ejikwa Justinian egosipụta Donald Trump n'ụzọ ihe atụ n'afọ 533. Iwu Justinian nyere bịara afọ ise tupu ọchịchị popu arịgo n'ocheeze n'afọ 538, Nkwupụta Iwu Milan bịakwara afọ asatọ tupu iwu Sọnde mbụ nke afọ 321. Ma iwu ahụ ma nkwupụta iwu ahụ kwekọrọ dị ka akara ụzọ nke na-ebute iwu Sọnde ụzọ.
Reagan
N’abalị 20 nke Septemba 1870, ndị agha Ịtali weghaara Rom. Steeti ndị dị n’okpuru ọchịchị Popu kwụsịrị ịdị adị dị ka mba nwere ókèala nke ya, Popu Pius nke IX wee ghọọ “onye mkpọrọ nọ na Vatikan.” Ebe ọ bụ na ọ dịghịzi ókèala ọ bụla nke Popu a nabatara dị ka mba kwụụrụ onwe ya, United States (dị ka ọtụtụ mba ndị ọzọ) anaghịzi enwe mmekọrịta nnọchiteanya mba na mba n’ọkwa ọchịchị ya na Popu dị ka onye ọchịchị obodo. N’Ọktoba 1951, Onyeisi Ala Harry S. Truman tụpụtara aha Ọchịagha Mark W. Clark ka ọ bụrụ Onye Nnọchiteanya U.S. na Vatikan. N’egbughị oge, ọtụtụ chọọchị na òtù Protestant guzogidesiri nhọpụta ahụ ike, na-arụ ụka na ọ megidere ụkpụrụ ikewapụ chọọchị na ọchịchị obodo. Na Jenụwarị 1952, Ọchịagha Clark wepụrụ aha ya.
Na Jenụwarị 10, 1984, Onyeisi Ala Ronald Reagan na Popu John Paul II kwekọrịtara n’ụzọ iwu kwadoro ka e guzobe mmekọrịta nnọchiteanya mba zuru ezu n’etiti Mba Amerịka Jikọrọ Ọnụ na Oche Nsọ. Na Eprel 9, 1984, William A. Wilson (onye na-ejeworị ozi dị ka onye nnọchiteanya onwe onye nke Reagan) nyefere akwụkwọ ikike nnọchiteanya ya wee bụrụ Onye Nnọchiteanya Mba Amerịka mbụ n’Oche Nsọ.
N’ime afọ iri atọ na atọ site na 1951 ruo 1984, nguzogide Protestantism megide Katọlik gbazee. “Ogwe-aka” ndị ahụ nke guzochiri anya ọchịchị papacy na 496 n’oge Clovis na-anọchi anya Reagan na 1984 ruo n’ihu ruo 1989. Clovis nọchiri anya iwepụ okpukpe ahụ (paganism) nke na-egbochi papacy ịrịghachi n’ike, ma ka ọ na-erule 1984, e wepụrụla nguzogide Protestantism megide ịrị elu papacy. E wepụrụ “ihe a na-eme kwa ụbọchị” (paganism), Pọl na-akọwa iwepụ ahụ nke nguzogide paganism megide papacy dịka “ndapụ n’ezi okwukwe.”
Ụka ihe atụ ahụ nke mebiri ụkpụrụ ya, nke Constantine Onye Ukwu na akụkọ ihe mere eme site n’afọ 313 ruo n’afọ 538 nọchiri anya ya, nọchiri anya oge otu ụka mebiri ụkpụrụ ya wee dapụ n’okwukwe. Okpukpe ahụ ‘508’ nọchiri anya ya, nke gbochiburu mgbasawanye nke ike ọchịchị popu, bụ ihe atụ nke ndapụ n’okwukwe nke ndị Protestant nọ na United States. Clovis nọchiri anya Reagan. N’afọ 496, Clovis nyere ọchịchị popu “ike” ya, si otú a bụrụ ihe atụ nke “njikọ aka na-adịghị nsọ” ahụ e mezuru n’afọ ndị Reagan nọ n’ọchịchị. Clovis nọchikwara anya iwepụ “ihe a na-eme kwa ụbọchị” n’afọ 508. Afọ 508 bụ ihe atụ nke afọ 1984.
“Nkwenye a e mere n’etiti ikpere arụsị na Kraịstianiti butere mmepe nke ‘nwoke nke mmehie’ ahụ e buru amụma banyere ya dị ka onye na-emegide Chineke ma na-ebuli onwe ya elu karịa Chineke. Usoro ukwu ahụ nke okpukpe ụgha bụ ọkaibe nke ike Setan—ihe ncheta nke mgbalị ya ime ka o nọrọ n’ocheeze ka o jiri ọchịchọ ya chịkwaa ụwa.” The Great Controversy, 50.
N’okwu a ma ama o kwuru n’afọ 1983, Reagan kpọrọ Soviet Union “alaeze ọjọọ,” ma lee komunizim na-ekweghị na Chineke anya dị ka nnukwu ihe iyi egwu nke omume na nke mmụọ. Ya na John Paul II guzobere mmekọrịta chiri anya nke onwe na nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị megide komunizim Soviet. Ndị ikom abụọ ahụ hụrụ ọgụ ahụ n’usoro omume, ọbụna n’usoro nduzi nke Chineke; Reagan kwurula n’ime nzuzo banyere “Atụmatụ Chineke” iji kwatuo komunizim. Reagan nwere mmasị n’ihe ngosi Fatima (ịdọ aka ná ntị ahụ na “Russia ga-agbasa njehie ya”), ndị ndu abụọ ahụ kwurịtara mmetụta ha jikọrọ ọnụ na Chineke hapụrụ ndụ ha (ha abụọ lanarịrị mgbalị igbu ha n’afọ 1981) n’ihi nzube metụtara imeri komunizim.
Ndị Na-eso Ụzọ Kraịst
A zụlitere Reagan n’òtù ụka Ndị Na-eso Ụzọ Kraịst, nke ndị nna tọrọ ntọala ya kụziri kpọmkwem na poopu nke ụka Katọlik bụ onye na-emegide Kraịst. Alexander Campbell, onye kasị pụta ìhè n’etiti ndị ndú mbụ nke ụka Ndị Na-eso Ụzọ Kraịst, kọwara ọchịchị poopu ugboro ugboro dị ka onye na-emegide Kraịst. N’arụmụka ya na n’ihe odide ya, ọ rụrụ ụka na obere mpi ahụ dị na Daniel 7, anụ ọhịa ahụ dị na Mkpughe 13, na onye mmehie ahụ dị na 2 Ndị Tesalonaịka 2, ha niile na-arụtụ aka na ndị poopu nke Rom. O ji nkọwa ndị a mee ihe n’arụmụka n’ihu ọha (gụnyere nke ya na Bishọp Katọlik John B. Purcell n’afọ 1837). Barton W. Stone kpọrọ ọchịchị Poopu ezigbo onye na-emegide Kraịst na “onye mmehie.” Walter Scott (onye nkwusa ozi ọma ọzọ so n’òtù ahụ n’oge mmalite ya) dere na onye mmehie ahụ, bụ́ Poopu nke Rom, ga-ebili n’ime ụka Ndị Kraịst ma bulie onwe ya elu karịa Chineke.
Nne Reagan, Nelle, bụ onye òtù ụka Disciples of Christ na-anụ ọkụ n’obi n’okpukpe, ọ bụkwa ya kacha metụta ndụ okpukpe Reagan n’oge ọ bụ nwata. E mere Reagan baptizim n’ụka Disciples of Christ dị na Dixon, Illinois, mgbe ọ dị afọ 11, ọ na-ekerekwa òkè nke ọma n’ihe omume ụka ahụ n’oge ọ dị afọ iri na ụma (gụnyere ịkụzi ihe n’ụlọ akwụkwọ Sọnde). Ọ gụrụ akwụkwọ na Eureka College, nke nwere njikọ na òtù ụka Disciples of Christ.
“Ndị ndị na-enwe mgbagwoju anya n’ịghọta okwu ahụ, ndị na-adịghị ahụ ihe antikraịst pụtara, ga-edobe onwe ha n’ezie n’akụkụ antikraịst. Oge adịghịzi ugbu a ka anyị sonye n’ihe nke ụwa.” Kress Collection, 105.
Clovis nakwa nkwekọrịta Constantine Onye Ukwu mere bụ ihe nnọchianya nke Reagan. Reagan bụkwa onye mbụ n’ime ndị isi ala asatọ ikpeazụ kemgbe oge ọgwụgwụ malitere n’afọ 1989. Dị ka onye mbụ n’ime ndị isi ala asatọ ikpeazụ, ọ bụ ihe nnọchianya nke Donald Trump, onye, dị ka Reagan, nwere nnukwu mgbagwoju anya banyere ezi ebumnobi ọchịchị popu na onye ọchịchị popu bụ.
Ị̀ ga-ekwe omume ka mmadụ abụọ soro ọnụ na-eje ije, ma ọ bụrụ na ha ekweghị ibe ha? Emọs 3:3.
Alụmdi na nwunye nke isii na nke ikpeazụ e ji mee nkwekọrịta, nke dị na Daniel isi iri na otu, na-ewere ọnọdụ n’akụkọ ihe mere eme nke na-amalite n’oge ọgwụgwụ n’afọ 1989 ma na-agwụ n’akụkọ ihe mere eme nke Donald Trump.
“N’ihe mmegharị ndị a na-eme ugbu a na United States iji nweta nkwado steeti nye ụlọọrụ na omenala nke ụka, ndị Protestant na-agbaso nzọụkwụ ndị Papist. Ee, nke ka nke, ha na-emepe ụzọ ka Papacy weghachite n’ime America Protestant ịdị elu ọchịchị ahụ ọ tufuru n’Ụwa Ochie.” The Great Controversy, 573.
Nkwekọrịta alụmdi na nwunye nke afọ 313 na Iwu Milan kwekọrọ n’akụkọ ihe mere eme nke afọ 533, a ga-etinyekwa iwu Justinian nke afọ 533 n’ọrụ ọzọ site n’aka ọchịchị na-ekwupụta na ọ bụ nke ndị Kraịst, nke na-aghọtaghịzi na ịkọwa ike ọchịchị popu dị ka òtù ndị Kraịst bụ okwu na-emegide onwe ya ma e lee ya anya n’ụzọ kacha mma, bụrụkwa echiche nduhie na-ebute ọnwụ ma e lee ya anya n’ụzọ kacha njọ.
Ụka na Ọchịchị
N’afọ 457 T.K., iwu nke atọ nke Ataksaksis weghachiri ọchịchị mba n’onwe ya maka ikike ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nke okpukpe.
Ma gị onwe gị, Ezra, dịka amamihe nke Chineke gị si dị, nke dị n’aka gị, họpụta ndị-ikpe na ndịikpe, ka ha wee kpee mmadụ nile nọ n’ofe osimiri ikpe, ya bụ, ndị nile maara iwu Chineke gị; kụzikwaaranụ ndị na-amaghị ha. Ma onye ọ bụla nke na-agaghị eme iwu Chineke gị, na iwu eze, ka e mee ya ikpe ngwa ngwa, ma ọ bụrụ na ọ bụ ruo ọnwụ, ma ọ bụ ruo nchụpụ, ma ọ bụ ruo inara akụ ya, ma ọ bụ ruo mkpọrọ. Ezra 7:25, 26.
Iwu e nyere nke atọ nyere ikike imezu mkpebi ikpe na ịta ntaramahụhụ dị ka iwu Chineke na iwu eze si dị. Iwu ahụ kara akara mmalite amụma nke afọ puku abụọ na narị atọ, bụ́ nke jedebere n’Ọktoba 22, 1844, mgbe Kraịst bịara n’ụlọ nsọ Ya na mberede. Ọ kakwara akara mmalite amụma nke afọ narị abụọ na iri ise, bụ́ nke jedebere n’afọ 207 tupu Kraịst, n’akụkọ ihe mere eme dị n’etiti agha Raphia n’afọ 217 tupu Kraịst na agha Panium n’afọ 200 tupu Kraịst. Mweghachi nke ikike ọchịchị zuru oke ma n’ihe gbasara ọchịchị obodo ma n’ihe gbasara okpukpe n’afọ 457 tupu Kraịst na-egosi alfa nwere akụkụ abụọ nke nwere mmezu omega abụọ. Mmezu omega abụọ ahụ na-anọchite anya ọnụ ụzọ e mechiri emechi: otu maka mpi Prọtestant na nke ọzọ maka mpi Rịpọblikan.
Amụma mbụ nke afọ puku abụọ na narị atọ nọchiri anya iwu nile nke Chineke, amụma nke afọ narị abụọ na iri ise nọchikwara anya iwu nile nke eze. Amụma abụọ ahụ na-akọwapụta mpi nke Protestantism na mpi nke Republicanism n’elu anụ ọhịa nke ụwa nke Mkpughe iri na atọ. A na-etinye mpi Republican nke anụ ọhịa nke ụwa n’etiti amaokwu iri na otu ruo iri na isii nke Daniel iri na otu. Oge afọ iri na asaa dị n’etiti Raphia na Panium ka otu mpi sitere n’amụma abụọ nke iwu nke atọ n’afọ 457 BC na-agafe. Amụma ahụ nke nwere akụkụ abụọ na-akọwapụta ma ikpe nke ndị ikpeazụ nke ọgbụgba ndụ ahụ, ma kwa ikpe nke mba ebe ndị ahụ nke ọgbụgba ndụ ahụ sitere na mgbọrọgwụ ha.
O wee gwa Abram, Mara n’ezie na mkpụrụ gị ga-abụ ndị ọbịa n’ala nke na-abụghị nke ha, ha ga-ejere ha ozi; ha ga-emegbukwa ha afọ narị anọ; Ma mba ahụkwa, nke ha ga-ejere ozi, ka M ga-ekpe ikpe: emesịa ha ga-apụ na nnukwu akụ. Jenesis 15:13, 14.
N’akwụkwọ Ezikiel, e ji ụbọchị 22 nke Ọktoba, 573 tupu ọmụmụ Kraịst, mee ihe atụ amụma nke ụbọchị 22 nke Ọktoba, 1844. Otu n’ime ụbọchị ndị a na-egosi mmalite ikpe nyocha, nke ọzọ na-egosikwa ịfụ opi Jubili ná mmalite nakwa ná ngwụcha usoro ikpe ahụ. Ụbọchị abụọ ahụ kwekọrọ, ha abụọ na-egosikwa ọnụ ụzọ e mechiri emechi. Afọ 1844 na-anọchite anya mmechi ọnụ ụzọ ebe nsọ, mgbe Kraịst banyere n’Ebe Kachasị Nsọ. Afọ 573 tupu ọmụmụ Kraịst na-egosi mmechi oge amara e nyere ụmụ mmadụ, mgbe a na-enye ndị ohu mmehie a gbapụtara nnwere onwe ha na ụwa ọhụrụ ha ga-ebi na ya.
Ma ọ bụrụkwa na a napụghị ya n’ime afọ ndị a, mgbe ahụ ọ ga-apụ n’afọ jubili, ya onwe ya na ụmụ ya ya na ha. N’ihi na ụmụ Izrel bụ ndị ohu m; ha bụ ndị ohu m ndị m si n’ala Ijipt kpọpụta: Abụ m Onyenwe anyị Chineke unu. Levitikọs 25:54, 55.
Ụbọchị Ọktoba 22 abụọ ahụ na-anọchi anya ọnụ ụzọ e mechiri emechi nke iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya. Oge nnwale e nyere okpukpe Adventist malitere n’afọ 1844 ma ga-agwụ n’oge iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya, oge nnwale e nyere United States ga-agwụkwa n’oge iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya. Ngwụcha abụọ ahụ kwekọrọ na ndị akaebe abụọ nke Ọktoba 22, ya bụ afọ 2,300 na afọ narị abụọ na iri ise.
Oge afọ narị abụọ na iri ise ahụ, nke na-agwụ n’akụkọ ihe mere eme dị n’etiti Raphia na Panium, na-ekewa oge agha abụọ ahụ ka ọ bụrụ ọnụọgụ abụọ bụ́ ihe nnọchianya, ndị nwere ihe pụrụ iche ha pụtara mgbe e jikọtara ha. Nke ahụ bụ afọ iri ka Raphia, nke pụtara ala dị n’ókèala, gasịrị, na afọ asaa tupu Panium, bụ́ agha a lụrụ n’ala dị larịị ma gwụchaa ná nnọchibido. Ọnụọgụ iri na ọnụọgụ asaa, dị ka ihe nnọchianya, na-eme ka a mata ike dragọn ahụ site n’aka ọtụtụ ndị akaebe. Afọ 207 tupu Kraịst na-etinye Trump, bụ́ ihe nnọchianya nke anụ ọhịa nke ala, n’agbata amaokwu iri na otu na iri na ise nke Daniel isi iri na otu ka ọ na-akwadebe n’ụzọ amụma ikwu okwu dị ka dragọn, dị ka njikọta ọnụọgụ iri na ọnụọgụ asaa na-anọchi anya ya.
Iri na asaa bụkwa ihe nnọchianya, ọ na-agbatịkwa akụkọ ihe mere eme sitere na Raphia ruo Panium ka ọ gafee Panium ma malitekwa tupu Raphia. Ptolemy IV Philopator chịrị dị ka eze Ijipt nke usoro ndị eze Ptolemy site n’afọ 221 tupu Kraịst ruo n’afọ 204 tupu Kraịst, o merikwara Antiochus Magnus na Raphia n’afọ 217 tupu Kraịst. Ptolemy malitere ịchị tupu Raphia, ọ chịkwara afọ ‘iri na asaa’. Ọnụọgụ iri na asaa na-anọchi anya oge n’akụkọ ihe mere eme nke na-amalite tupu Raphia ma na-agbatị gafee agha Panium na nnọchibido Sidon ruo ná mmechi oge amara e nyere ụmụ mmadụ, dị ka afọ 330 si nọchite anya ya. Amụma afọ narị abụọ na iri ise maka oge chọọchị Smyrna malitere n’afọ 64 wee jedebe n’Iwu Milan na nkwekọrịta alụmdi na nwunye nke afọ 313.
Constantine Onye Ukwu na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme nke ụka Pergamos, akụkọ ihe mere eme ahụ malitekwara n’afọ 313 wee gwụ n’afọ 538. Afọ ‘iri na asaa’ mbụ sochiri njedebe nke amụma afọ narị abụọ na iri ise n’afọ 313 nwere akara ụzọ atọ. Afọ 313 bụ afọ e wepụtara Iwu Milan; afọ 321 bụ afọ e wepụtara iwu Sọnde mbụ, e jikwa afọ 330 kaa nkewa nke alaeze ukwu ahụ akara. Afọ 330 na-anọchi anya iwu Sọnde ikpeazụ, nke na-egosi njedebe oge nnwale nke ụmụ mmadụ. Ya mere, ọnụ ọgụgụ iri na asaa na-amalite tupu Raphia ma na-agwụ ogologo oge mgbe mkpọsa agha nke Panium na Sidon gasịrị. Amaokwu iri na isii dị na Daniel isi iri na otu na-anọchi anya iwu Sọnde na United States.
Amụma Smaịna na-akọwapụta ihe ịrịba ama nke nnọchibido ahụ, nke bụ nnọọ isi ihe dị n’ozi ịdọ aka ná ntị Ezikiel. Ihe nrịbama ụzọ nke na-abịa tupu iwu Sọnde, dị ka e gosipụtara ya n’ihe atụ abụọ nke mbibi Jerusalem, bụ nnọchibido ahụ, mana ọ bụkwa Iwu Milan, nke na-amalite nguzobe oyiyi anụ ọhịa ahụ.
N’oge nnọchibido ahụ, a ga-enwe ngagharị alụmdi na nwunye nke nkwekọrịta. Ọ bụ oyiyi nta na-emeghachi usoro ngagharị alụmdi na nwunye ahụ malitere na Reagan, dị ka Clovis si bụrụ ihe atụ ya n’afọ 496; mana ngagharị ikpeazụ nke na-eduga n’alụmdi na nwunye ahụ na-amalite n’oge nnọchibido ahụ, na-adakọ n’iwu Justinian nyere n’afọ 533 nakwa n’Iwu Nkwupụta nke Milan n’afọ 313. Akara ụzọ abụọ a dị tupu iwu Sọnde. Afọ 313 dị tupu iwu Sọnde mbụ nke afọ 321, iwu e nyere n’afọ 533 dịkwa tupu iwu Sọnde nke Nzukọ Kansụl nke Atọ nke Orleans n’afọ 538. Otu ụdị iwu ga-emezu njirimara amụma dị n’iwu Justinian nyere nakwa n’Iwu Nkwupụta nke Milan, ebe a ga-eguzobekwa otu ụdị alụmdi na nwunye nke nkwekọrịta nke bụ ihe nnọchianya.
Mgbe e nyere iwu ahụ, oge ịkwadebe agafeela, n’ihi na e mechiela mpi nke okpukpe Protestant ọnụ ụzọ oge amara, dị nnọọ ka o si bụrụ ihe e ji n’aka na e mechiri ya n’Ememme Ngabiga mbụ n’Ijipt. Mgbe nke ahụ gasịrị, iwu Sọnde ahụ, bụ́ akara ụzọ na-esote, na-egosi ọ bụghị naanị na e guzobechala oyiyi anụ ọhịa ahụ n’uju, kamakwa na a na-amanye ndị mmadụ ịnata akara anụ ọhịa ahụ. Iwu Sọnde ahụ na-egosi njedebe nke oge amara maka mpi nke ọchịchị rịpọblik, bụ́ anụ ọhịa nke si n’ala pụta na Mkpughe isi iri na atọ, dị nnọọ ka o si bụrụ ihe e ji n’aka na Fero na usuu ndị agha ya nwụrụ n’Oké Osimiri Uhie mgbe Ememme Ngabiga gasịrị.
Oge nke afọ narị abụọ na iri ise nke na-agwụ n’afọ 207 tupu a mụọ Kraịst na-eme ka a mata Donald Trump, onye Antiochus Magnus na-anọchite anya ya ka ọ na-akwadebe maka mkpọsa agha na-abịanụ, nke na-amalite n’ala dị larịị nke Panium ma mechie na nnọchibido Sidon. Mgbe Agha Panium gasịrị, Scopas onye Aetolia, bụ́ ọchịagha ndị Ptolemy, gbabara n’obodo Sidon, ya na ihe dị ka ndị agha 10,000 ndị lanarịrịnụ. Antiochus chụsoro ya wee ‘nọchibido’ Sidon. Ọchịchị ndị Ptolemy dị na Alexandria zipụrụ ndị agha enyemaka, ma ha emezughị ebumnobi ha. Mgbe agụụ na-achọ igbu ya, Scopas nyefere obodo ahụ. Antiochus kwere ka Scopas pụọ; Scopas mechara laghachi Ijipt, ebe e mesịrị gbuo ya n’ihi ebubo ịgba ọchịchị mgba okpuru na iri ego e nyefere ya n’aka. Nnọchibido Sidon mere ka Antiochus mezue iweghara Coele-Syria mgbe Panium gasịrị.
Nwanneanyị White kọwara akwụkwọ Uriah Smith, Daniel and the Revelation, dịka “aka enyemaka nke Chineke.” Smith kọwara mkpọsa nzọụkwụ abụọ nke Antiochus n’ihe nkọwa ya banyere amaokwu nke iri na anọ na nke iri na ise nke Daniel iri na otu.
E nyere M. Emilius Lepidus nlekọta na nduzi nke eze nta nke Ijipt n’aka Ụlọikpe Ukwu Rom, onye họpụtara Aristomenes, otu okenye na onye ozi ahụmahụ nke ụlọikpe ahụ, ka ọ bụrụ onye nlekọta ya. Omume mbụ ya bụ ịkwado ihe ga-egbochi mwakpo a na-eyikwasị egwu ya nke ndị eze abụọ ahụ jikọrọ aka, Filip na Antiokus.
“N’ihi nke a, o zigaara Scopas, ọchịagha a ma ama nke AEtolia, onye n’oge ahụ nọ n’ozi ndị Ijipt, ka ọ gaa n’ala nna ya ịkpọkọta ndị agha mgbakwunye maka ndị agha ahụ. Mgbe o kwadebere ndị agha, o mere ngagharị banye na Palestine na Coele-Syria (ebe Antiochus nọ na-alụ agha megide Attalus na Lesser Asia), ma wedata Judia dum n’okpuru ọchịchị Ijipt.”
“Otú a ka si mee ihe n’ọnọdụ maka mmezu nke amaokwu ahụ dị n’ihu anyị. N’ihi na Antiochus, ebe ọ kwụsịrị agha ya megide Attalus site n’iwu ndị Rom, mere ngwa ngwa iji weghachite Palestine na Coele-Syria n’aka ndị Ijipt. E zigara Scopas ka o guzogide ya. N’akụkụ isi iyi Jọdan, ndị agha abụọ ahụ zutere onwe ha. [Panium] E meriri Scopas, chụso ya ruo Saịdọn, ma n’ebe ahụ a gbara ya gburugburu n’ụzọ siri ike. E zigara ndị isi agha atọ kachasị nwee nkà nke Ijipt, tinyere ndị agha ha kacha mma, ka ha tọhapụ nnọchibido ahụ, ma ha enweghi ihe ịga nke ọma. N’ikpeazụ, mgbe Scopas zutere, n’ime onyinyo ahụ dara ogbenye ma a na-apụghị imetụ aka nke ụnwụ, onye iro nke ọ na-enweghị ike iguzogide, a manyere ya ịrara onwe ya nye n’okpuru ọnọdụ ihere nke ndụ naanị; ya mere, e kwere ya na ndị ikom ya iri puku ka ha pụọ, ebe a napụrụ ha ihe niile ma hapụ ha n’ịgba ọtọ. N’ebe a ka e nwere ịnara obodo ndị e wusiri ike nke ukwuu site n’aka eze ugwu; n’ihi na Saịdọn bụ, ma n’ọnọdụ ya ma n’ihe nchebe ya, otu n’ime obodo ndị kasị sie ike n’oge ndị ahụ. N’ebe a ka e nwere ọdịda nke ngwa agha ndịda iguzogide, na ọdịda kwa nke ndị ahụ eze ndịda họpụtara; ya bụ, Scopas na ndị agha Aetolia ya.” Daniel and the Revelation, 257, 258.
Oge dị afọ narị abụọ na iri ise nke na-ejedebe n’afọ 207 tupu a mụọ Kraịst na-arụtụ aka na Donald Trump. Amụma nke afọ narị abụọ na iri ise nke na-ejedebe n’afọ 313, mgbe e mere alụmdi na nwunye sitere ná nkwekọrịta dị n’etiti ọwụwa anyanwụ na ọdịda anyanwụ, nakwa mgbe e nyere Iwu Milan, na-arụtụ aka ná nguzobe oyiyi anụ ọhịa ahụ na United States. Ụka Pergamos, nke malitere n’afọ 313, na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme nke okpukpe Ndị Kraịst dapụrụ n’okwukwe site n’ime nkwekọrịta na okpukpe ikpere arụsị, tupu ike ọchịchị popu ewere ocheeze. Pergamos na afọ 313 bụ onyinyo nke nkwekọrịta ahụ nguzobe oyiyi anụ ọhịa ahụ na United States na-anọchi anya ya. Ọ na-anọchi anya nkwekọrịta dị n’etiti okpukpe Ndị Kraịst na Rom nke ọchịchị popu, n’ihi na okpukpe Katọlik abụghị ihe ọ bụla ọzọ ma ọ bụghị naanị ikpere arụsị e mere ka ọ yie òtù okpukpe Ndị Kraịst. Amụma nke afọ narị abụọ na iri ise nke malitere n’afọ 1776 ma na-ejedebe n’afọ a na-ekwukwa banyere United States. Ya mere, amụma atọ ahụ niile nke afọ narị abụọ na iri ise na-ekwu banyere akụkụ amụma ụfọdụ gbasara anụ ọhịa ahụ si n’ala pụta nke e kwuru banyere ya ná Mkpughe iri na atọ, ha atọ niile na-ejedebekwa n’ime ahịrị amụma ndị ọnụ ọgụgụ iri na asaa na-anọchi anya ha.
Iwu nke Ụka bụ mgbe United States ga-ekwu okwu dịka dragọn, ma ikwu okwu nke mba bụ omume nke ndị ọchịchị ya na ndịikpe ya.
“Ikwu okwu” nke mba ahụ bụ omume nke ndị ọchịchị ya n’iwu na n’ikpe. The Great Controversy, 442.
Trump abụghị onye nwere ikike ikpe ikpe ma ọ bụ ikike ime iwu, ya mere ọ bụ Ụlọ Ome Iwu ga-emebe iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya. Ma ihe ọ bụla e mere nke na-enye ike ọchịchị popu nkwado bụ ihe atụ nke iwu Sọnde ahụ. Iwu e nyere n’afọ 533 na iwu ọchịchị e kwusara n’afọ 313 na-egosi mmalite oge a na-akpụ oyiyi anụ ọhịa ahụ. Njedebe ya bụ iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya, Jizọs na-ejikwa mmalite akọwa njedebe mgbe niile, ya mere omume Trump site n’iwu onyeisi ọchịchị nke ga-enye onye ahụ na-emegide Kraịst nke amụma Baịbụl kwuru banyere ya “nkwenye” ọ bụla ga-anọchi anya alfa nke mmegharị ahụ nke na-agaghị akwụsị ruo mgbe ọ ruru omega, mgbe United States “ga-ajụ ụkpụrụ ọchịchị ya ruo n’ókè nke imebe iwu Sọnde.”
“E nwere ọtụtụ ndị, ọbụna n’etiti ndị na-arụ ọrụ n’ime mmegharị a maka ime ka e debe Sọnde n’iwu, ndị e kpuworo ìsì n’ihe gbasara nsonaazụ ga-eso omume a. Ha anaghị ahụ na ha na-akụ kpọmkwem megide nnwere onwe okpukpe. E nwere ọtụtụ ndị ndị na-amabeghị ihe Bible na-ekwu banyere Ụbọchị Izu Ike nke Akwụkwọ Nsọ na ntọala ụgha nke emume Sọnde guzosiri n’elu ya. Mmegharị ọ bụla na-akwado iwu gbasara okpukpe bụ n’ezie omume nke inye papacy ohere, nke ruo ọtụtụ ọgbọ na-alụ agha mgbe niile megide nnwere onwe nke akọ na uche. Idebe Sọnde ji ịdị adị ya dị ka ihe a na-akpọ ọgbakọ Kraịst n’aka ‘ihe omimi nke ajọ omume;’ ma ime ka e debe ya n’iwu ga-abụ n’ezie ịnakwere ụkpụrụ ndị bụ nkume isi nkuku nke Romanism. Mgbe mba anyị ga-ajụ otu a ụkpụrụ ọchịchị ya ruo n’ókè nke imepụta iwu Sọnde, Protestantism ga-esonye n’omume a kee aka na popery; ọ gaghị abụ ihe ọzọ ma ọ bụghị inye ndụ n’aka ọchịchị aka ike nke nọwo ogologo oge na-ele anya n’agụụ maka ohere ya ka ọ pụta ọzọ n’ime ọchịchị aka ike na-arụsi ọrụ ike.” Testimonies, mpịakọta nke 5, 711.
Mmegharị ọ bụla “nke na-akwado iwu gbasara okpukpe bụ n’eziokwu omume nke ime nkwekọrịta n’ihu ọchịchị papal,” ma mmegharị ndị ahụ na-eme tupu iwu ụbọchị Ụka nke ga-abịa n’oge na-adịghị anya.
“Iwu nke na-amanye ife ofufe ụbọchị a ga-apụta gawa ụwa dum. N’ogo nta, ọ apụtaworị. N’ọtụtụ ebe, ike ọchịchị obodo na-ekwu okwu n’olu nke dragọn, dịka eze ndị na-ekpere arụsị siri gwa ndị Juu a dọọrọ n’agha.” Signs of the Times, May 6, 1897.
Anyị ga-aga n’ihu n’ihe ndị a n’isiokwu na-esonụ.