Mkpughe nke Jisọs Kraịst - Nọmba Ise

N’amaokwu iri na asaa mbụ nke Aịsaịa iri anọ, a na-edobe otu narị puku iri anọ na anọ ahụ n’ebe amụma dị na njedebe nke ụbọchị atọ na ọkara, ebe ha dinaala nwụrụ anwụ n’okporo ámá, ebe ụwa nọkwa na-aṅụrị ọṅụ. Ndị amụma niile kwekọrọ n’etiti onwe ha, ihe omume amụma ha na-ewepụta na-adakọkwa mgbe niile na ndị amụma ndị ọzọ, n’ihi na Chineke abụghị onye na-eweta ọgba aghara.

Onye Nkasi Obi ahụ, onye Jisọs kwere nkwa iziga n’ọnọdụ na-anọchi anọghị Ya, etinyere n’ime okwu mbụ n’ezie, nke amaokwu mbụ n’ezie, nke isi iri abụọ na isii ahụ mejupụtara akụkọ amụma ikpeazụ nke Aịsaịa. “Kasiọnụ ndị m obi, kasiọnụ ndị m obi, ka Chineke unu na-ekwu.” Iwu nke mkpughe mbụ na-eme ka a ghọta na isi iri abụọ na isii ndị na-esote ga-abụ nke a ga-aghọta n’ihe metụtara mmezu zuru oke na nke ikpeazụ nke ọbịbịa Onye Nkasi Obi ahụ.

Akpọku etiti abalị nke akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite ka a na-emegharịa n’akụkọ ihe mere eme nke puku narị otu na iri anọ na anọ.

A jụrụ ajụjụ a, “olu” dị aṅaa ka pụrụ “ịkpọte” ndị ahụ “na-ehi ụra”? “Olu” ahụ na-akpọte ha n’Isiakwụkwọ nke iri anọ nke Aịzaịa, bụ “olu” ahụ nke “na-eti mkpu” n’“ọzara.”

Ozi nke Mkpu Etiti Abalị bụkwa ozi nke mmiri ozuzo ikpeazụ.

Otu n’ime ọtụtụ ihe nnọchianya a hụrụ n’Okwu Chineke nke na-anọchi anya ozi mmiri ikpeazụ, bụ ihe nnọchianya a na-amata site n’ime ka okwu ma ọ bụ ahịrịokwu pụta ugboro abụọ. Ime ka okwu, ma ọ bụ ahịrịokwu pụta ugboro abụọ bụ ihe nnọchianya nke Mkpu Etiti Abalị, ma ọ bụ ozi mmiri ikpeazụ n’ụbọchị ikpeazụ. Ihe nnọchianya nke ime ka “kasienụ obi” pụta ugboro abụọ na-edobe mmeghe nke Aịsaịa isi nke iri anọ n’oge ichere ahụ, mgbe a ga-amata ozi ahụ a na-anọchi anya dịka Mkpu Etiti Abalị nke ilu ụmụ agbọghọ iri ahụ, ma mesịa kpọsaa ya. N’oge ahụ, Kraịst na-eziga Onye Nkasi Obi ka o kpọtee ụmụ agbọghọ-amaghị nwoke ndị na-ehi ụra, ndị e ji amụma nọchianya anya dịka ndị na-ehi ụra, ma n’ụfọdụ akụkụ amụma dịka ndị na-ehi ụra ụra ọnwụ. Amaokwu mbụ nke Aịsaịa iri anọ dị n’amụma n’ebe dị ụbọchị ihe nnọchianya atọ na ọkara ‘mgbe’ mmechuihu nke July 18, 2020 gasịrị, n’ihi na ọ bụ mgbe ahụ ka a na-eziga Onye Nkasi Obi ka o kpọtee ndị ahụ na-ehi ụra. Ụbọchị atọ na ọkara bụ ihe nnọchianya nke ọzara, ọ bụkwa n’ebe ahụ ka “olu” ahụ na-amalite “ịta mkpu.”

Mkpughe ekpughere iri na otu, Ezikiel iri atọ na asaa, Matiu iri abụọ na ise, akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite (ya na otu ihe-iriba-ama ahụ nke akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite nke na-apụta n’ime mmegharị mgbanwe ọ bụla), jikọtara ọnụ iji mata “usoro pụrụ iche” nke ịkpọlite ụmụ agbọghọ-amaghị nwoke ndị na-ehi ụra. Usoro ahụ na-amalite site n’ịla n’ụra nke ụmụ agbọghọ-amaghị nwoke ahụ n’oge nkụda mmụọ ahụ. Oge ichere ahụ nke malitere n’oge nkụda mmụọ ahụ ka e mesịrị ka a na-amata n’ezie dịka oge ichere ahụ. Akụkụ ikpeazụ nke oge ichere ahụ bụ mmepe nke ozi nke Mkpu Etiti Abalị. Mgbe e mere ka ozi ahụ guzosie ike, a na-ekwusakwa ya mgbe ahụ ruo mgbe ọ ga-eru n’ọgwụgwụ elu ya, ya bụ, ikpe ahụ.

Onye ozi ahụ nke e sere dị ka “olu” n’Aịsaịa, jụrụ ihe ozi ahụ bụ nke a ga-ekwusa. A gwara ya n’asụsụ ihe nnọchianya ka o wepụta ozi Alakụba. A pụghị ikewapụ ozi amụma nke Alakụba na iwu ụbọchị Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya, n’ihi na Alakụba bụ ike opi, ma opi asaa nke Mkpughe na-anọchi anya ikpe Chineke megide ike ndị na-etinye iwu ụbọchị Sọnde. Ike ndị ahụ bụ Rom nke ndị mba ọzọ na 321, ihe nnọchianya nke dragọn; Rom popu na 538, ihe nnọchianya nke anụ ọhịa; na iwu ụbọchị Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya na United States, ihe nnọchianya nke amụma ụgha.

N’ihe gbasara njirimara nke ozi ahụ “olu” ahụ nke nọ na-eti mkpu n’ọzara ga-ekwusa, e jikọtara ya na nkwa ahụ na okwu Chineke adịghị ada ada. “Nkwa na ntụkwasị obi” ahụ na okwu Chineke adịghị ada ada nọ n’otu ọnọdụ amụma ahụ nke, n’Abaakuk isi nke abụọ, amaokwu nke atọ, e si kọwaa ya dị ka: “n’ihi na ọhụụ ahụ bụ maka oge e debere; ma n’ọgwụgwụ ya ọ ga-ekwu okwu, ọ gaghị aghakwa ụgha: ọ bụ ezie na ọ ga-anọ oge, chere ya; n’ihi na ọ ga-abịa n’ezie, ọ gaghị egbu oge.” Ozi nke Islam agaghị ada ada; ọ ga-abịa n’ezie. Amaokwu ikpeazụ nke Aịsaịa isi nke iri anọ na-ekwu banyere ndị ahụ na-eche ọhụụ ahụ dị n’Abaakuk.

“Akụkọ ihe mere eme zoro ezo” nke égbè eluigwe asaa ahụ, nke a na-emeghe akara ya ugbu a, na-akọwapụta akara-ụzọ atọ nke na-amalite ma na-ejedebe n’ime nkụda mmụọ. N’ime akụkọ ihe mere eme ihe nnọchianya ahụ, e nwere akara-ụzọ atọ, nke oge abụọ kewapụrụ. Nkụda mmụọ na-amalite oge ichere ahụ. Oge ichere ahụ na-eduga n’ozi e meziri nke ọma na amụma nke Mkpu Etiti Abalị. Ozi nke Mkpu Etiti Abalị na-amalite oge nke ikwusa ozi nke Mkpu Etiti Abalị, nke na-eduga na nkụda mmụọ nke abụọ, nke a na-anọchi anya ya dịka ikpe. Nzọụkwụ atọ ahụ, nke oge abụọ kewapụrụ, na-anọchi anya Alfa na Omega, dịka e si kee ya n’okwu Hibru ahụ bụ “eziokwu.”

N’Isi nke iri atọ na asaa nke Ezikiel, Ezikiel na-anọchikwakwa anya “olu” ahụ nke Aịzaya iri anọ. Olu ahụ dị n’Aịzaya iri anọ na-ajụ, “Gịnị ka m ga-akpọku?” “Olu” ahụ n’Ezikiel iri atọ na asaa, amaokwu nke asaa, wee “buru amụma dịka” e “nyere ya iwu.”

Amụma mbụ Ezikiel mere kpọkọtara ọkpụkpụ na anụ ahụ, ma ha adịbeghị ndụ. “Ya mere,” Ezikiel “buru amụma dị ka e” “nyere ya iwu” nke ugboro nke abụọ. Amụma nke abụọ wetara ndụ n’ahụ ndị ahụ. E ji okike nke Adam mee ihe nnọchianya nke amụma abụọ ahụ.

Usoro nzọụkwụ abụọ nke iweta ọkpụkpụ akọrọ ndị nwụrụ anwụ ná ndụ ka e kwuru banyere ya mbụ n’ịke Adam, si otú a na-egosi ike na Okwu amụma Chineke bụkwa ike okike Ya. Chineke buru ụzọ “kpụpụta” Adam, ma amụma mbụ Ezikiel mere kpọkọtara ọkpụkpụ na ahụ ọnụ, mgbe ahụ Chineke “kuuru n’imi ya ume nke ndụ; mmadụ wee bụrụ mkpụrụ obi dị ndụ.”

Amụma nke abụọ nke Ezekiel e duziri “nye ifufe,” ọ bụghị nye ọkpụkpụ ndị ahụ, n’ihi na a gwara ya ka o “gwa ifufe ahụ,” sị, “Si n’ifufe anọ ahụ bịa, O ume, kupụta ume n’ahụ ndị a e gburu egbu, ka ha wee dị ndụ.” Amụma nke abụọ nke Ezekiel, nke na-eme ka ozu ndị nwụrụ anwụ dịrị ndụ dịka agha dị ike, e duziri ya, ọ bụghị n’ebe ozu ndị nwụrụ anwụ nọ, kama n’ebe ifufe ahụ nọ. Ọ bụ iwu e nyere ifufe ahụ ka o kupụta ume n’ahụ ndị ahụ. Oge mbụ e kwuru okwu ahụ bụ “ume” n’Okwu Chineke bụ n’oge okike Adam, ebe a kọwara ya n’ebe ahụ dịka ume nke ndụ, ma ihe nke na-eweta ndụ n’ime ozu ndị nwụrụ anwụ, si n’ifufe anọ ahụ abịa.

Ajụjụ abụọ a dị ebe a bụ, anyị ga-ehi ụra, ma anyị ga-anwụ? …okwu abụọ maka otu ọnọdụ amụma ahụ. Ozi nke ifufe anọ ndị mmụọ ozi na-egbochi, bụ ozi nke na-eme ka ume Chineke banye n’ime ndị nwụrụ anwụ ma mee ka ha bilie guzo ma dị ndụ. Ozi nke ifufe anọ ahụ bụ ozi nke ịnyịnya iwe nke Islam. Ozi nke ifufe anọ ahụ n’akwụkwọ Mkpughe, bụ ozi nke ịkà akara. Ozi ịkà akara nke Mkpughe isi nke asaa, amaokwu nke mbụ ruo nke atọ, bụ ozi nke na-egosi na a na-egbochi ifufe anọ ahụ, ruo mgbe a ga-akà ndị ohu Chineke akara.

Amụma nke abụọ nke Ezikiel ka e ziri nye ifufe, ndụ ahụkwa nke ifufe wetara n’ime ahụ ndị ahụ sitere n’ozi nke ifufe anọ ahụ. N’amaokwu nke asatọ ruo nke iri, n’Ezikiel iri atọ na asaa, okwu ndị pụtara dị ka “ifufe” ma ọ bụ “ume” bụ otu okwu Hibru ahụ n’oge ọ bụla o pụtara. Chineke kuru n’ime Adam ume nke ndụ, ma n’Ezikiel, ume nke ndụ ahụ bụ ozi nke ịchikota akara nke puku mmadụ iri na anọ na puku mmadụ iri anọ na anọ, nke si n’ifufe anọ ahụ bịa. Ozi ahụ na-ebute ike okike Chineke n’ime ahụ ndị ahụ e butere ọnụ n’ndagwurugwu ọnwụ site n’ozi mbụ ahụ. Ozi nke ifufe anọ ahụ bụ ozi banyere Islam na-eweta ikpe n’ahụ United States n’ihi iwu Sunday. Ọ bụ ozi nke Mkpu Etiti Abalị.

Akụkọ ihe mere eme zoro ezo nke egbeeluigwe asaa ahụ na-amalite site n’ime ndakpọ olileanya, nke na-amalite oge ichere ahụ. N’ime Mkpughe isi nke iri na otu, mgbe e gburu ndị amụma abụọ ahụ na July 18, 2020, oge ichere ahụ malitere. Ezikiel nọ n’etiti ndị nwụrụ anwụ mgbe Onyenwe anyị jụrụ Ezikiel ma ndị àmà abụọ ahụ nwụrụ anwụ n’okporo ámá ahụ pụrụ ịdị ndụ.

N’amaokwu nke asaa, mgbe Ịzikiel na-ebupụta nke mbụ n’ime amụma abụọ ahụ, ozi ahụ dị nnọọ mfe, “Unu ọkpụkpụ akọrọ, nụrụ okwu nke Onyenwe anyị.” Jọn, n’Akwụkwọ Mkpughe, dekọrọ, “ngọzi nādiri ndị na-anụ okwu nile nke amụma nke akwụkwọ a.” Ịzikiel na-anọchi anya ọkpụkpụ akọrọ ahụ nwụrụ anwụ ndị a gọziri agọzi, dị ka ndị na-anụ iwu Ịzikiel nyere ka ha nụ Okwu nke Onyenwe anyị, Okwu Ya bụkwa Eziokwu. N’isi nke abụọ nke Ịzikiel, a kọwara ahụmahụ nke ndị na-anụ okwu Chineke.

N’ Mkpughe 11, mgbe ozu ndị ahụ nụrụ Okwu nke Onyenwe anyị, Onye Nkasi Obi batara n’ime ha, ha wee guzoro n’ukwu ha. Ọ bụ Onye Nkasi Obi na-eme ka ha guzoro n’ukwu ha.

Iguzo nke ndị nwụrụ anwụ bụ nzọụkwụ nke mbụ, n’ime usoro nzọụkwụ abụọ nke na-ebuli ha site n’ili ha ka ha bụrụ ọkọlọtọ ahụ e weliri elu n’oge ikpe nke iwu Sọnde. Mgbe ha guzoro n’isi nke iri na otu, “oke egwu” na-abịakwasị ndị ahụ na-ahụ ha.

Ozi Nti-eti-Abalị nke akụkọ ihe mere eme ndị Millerite bụ akụkụ nke abụọ nke ozi nke mmụọ-ozi nke abụọ. Ozi nke mmụọ-ozi nke abụọ mere ka e nwee nkewa n’etiti ndị Millerite na ụka ndị ahụ e ji mara n’oge ahụ dịka ụmụnwaanyị Babilọn, e wee kpọọ ndị kwesị ntụkwasị obi ka ha pụta bịa guzo n’akụkụ ndị Millerite. Site n’ozi ahụ, e hibere otu “ahụ” nke ndị kwere ekwe; nzọụkwụ nke abụọ wee bụrụ ozi Nti-eti-Abalị, nke jikọtara onwe ya na ozi nke abụọ ma tinye ya ike. Ndị Millerite wee ghọọ nnukwu agha dị ike nke buliri ozi ahụ dịka ebili mmiri idei gafee ala ahụ dum. Usoro nzọụkwụ abụọ ahụ bụ olu abụọ nke Mkpughe iri na asatọ, ọ bụkwa otu usoro ahụ kpọmkwem nke mbilite n’ọnwụ nke ọkpụkpụ akọrọ ndị nwụrụ anwụ n’Aịzikiel, ndị e gburu n’okporo ámá nke Mkpughe iri na otu.

Akara mbụ n’akụkọ zoro ezo nke égbè-eluigwe asaa bụ nkụda mmụọ ahụ nke na-amalite oge ichere ahụ. Oge ichere ahụ bụ otu oge a na-anọchi anya ya dị ka ụbọchị atọ na ọkara, nke bụ ihe nnọchianya nke ọzara. N’isi njedebe nke afọ iri anọ nke ịgagharị n’ọzara, Joshua duru nnukwu agha banye n’Ala Nkwa ahụ. N’isi njedebe nke ụbọchị atọ na ọkara ahụ, a kpọrọ Ezekiel gaa na ndagwurugwu ọnwụ, a gwakwara ya ka o nye iwu ka ozu ndị ahụ “nụ okwu nke Onyenwe anyị.” Ezekiel bụ “olu” na-eti mkpu n’ọzara. Iwu ahụ ka a nụ Okwu nke Onyenwe anyị na-eme ka akụkụ ahụ dị iche iche bịakọta ọnụ, ma ha adịghịkwa ndụ, ha abụghịkwa agha, ha akachibidoghịkwa ha akara. “okwu nke Onyenwe anyị” nke Ezekiel kwuru n’isi nke abụọ na-akọwapụta na mgbe Onye Nkasi Obi ahụ bịarutere, ndị nke Chineke na-eguzo, ebe n’otu oge ahụ ha na-anụ Okwu nke Onyenwe anyị. Kraịst kwere nkwa na Ọ ga-ezite Onye Nkasi Obi ahụ, ụbọchị atọ na ọkara mgbe e gbuchara ha n’okporo ámá.

Mgbe ha guzoro, a ga-enye ozu ndị ahụ “ndị na-adịbeghị ndụ” amụma nke abụọ. “Olu nke na-eti mkpu n’ọzara” dị na Aịzaya na-ajụ, gịnị ka amụma ahụ bụ nke a ga-eti mkpu ya? “Ozi” ahụ e nyere ma Izekiel ma “olu” ahụ dị na Aịzaya iri anọ iwu ka ha kwupụta, bụ ozi nke Islam. Mgbe e kwupụtara amụma ahụ, “Adam” na-abata n’ndụ dịka agha dị ike. Mgbe ahụ, ndị àmà abụọ dị ndụ na-ekwusa ozi nke ikpe Islam megide United States, n’ihi ịgafe iwu Sunday nke na-abịa n’oge na-adịghị anya. Ikpe nke iwu Sunday bụ akara ụzọ nke atọ nke akụkọ nzuzo nke égbè-eluigwe asaa ahụ. Mgbe e mezuru ya, a na-ebuli agha ahụ elu dịka ọkọlọtọ ruo n’eluigwe, a na-anọchitekwa ya anya na Mkpughe iri na anọ.

Akara-ọkọlọtọ nke a weliri elu bụ mmụọ ozi nke atọ nke na-efegharị n’etiti eluigwe, na-adọ ụmụ mmadụ aka ná ntị ka ha ghara ịnakwere akara nke anụ ọhịa ahụ. Ndị agha dị ike ahụ na-aga n’ihu ịkpọsa ozi ahụ nye ụwa, ruo mgbe Maịkel ga-ebili ma oge nnwale nke mmadụ ga-emechi.

Anyị ga-aga n’ihu na echiche ndị a n’isiokwu na-esonụ.