Даниялдың он бірінші тарауының оныншы аяты «қамал» деген сөз арқылы ішкі және сыртқы хабарды өзара тоғыстырады. Оның Ишаяның алпыс бес жылдық пайғамбарлығымен орнататын байланысы сыртқы пайғамбарлықтағы «қамалды» Ресей деп, сондай-ақ сол тарих кезеңінде Мәсіх көтеретін ғибадатхананың ішкі «қамалын» айқындайды. Отыз бірінші аяттағы сыртқы қамал — «күштің киелі орны» деп анықталған — жердегі патшаны не патшалықты білдіреді. Ал ішкі қамал, яғни күштің ішкі киелі орны, — Келісімнің Хабаршысы қырық алты жылда көтеретін ғибадатхана.
Сол ғибадатхананың (қамалдың) Ең Қасиетті Орынында Құдай көктегі мекендерде таққа отыр.
Даниял кітабында «ғибадатхана» деп аударылған екі еврей сөзі бар. Бірі — «миқдаш», екіншісі — «қодеш». «Миқдаш» пұтқа табынушы ғибадатхананы да, Құдайдың ғибадатханасын да, тіпті бекіністі де білдіре алады. Ал «қодеш» Киелі кітапта тек Құдайдың ғибадатханасын білдіру үшін ғана қолданылады. Даниял кітабының он бірінші тарауының отыз бірінші аятындағы күштің (бекіністің) «ғибадатханасы» (миқдаш) «күштің ғибадатханасы» деп аударылады, ал ол жерде «ғибадатхана» деп аударылған еврей сөзі — «миқдаш»; бұл пұтқа табынушы да, папалық та Рим тарихындағы римдік күштің нышаны болып табылатын Рим қаласын білдіреді. Даниял осы екі еврей сөзін өте мұқият қолданған. Адвентизмнің орталық тірегі болып табылатын аяттарда біз «ғибадатхана» деген сөзді табамыз.
Сонда мен бір әулиенің сөйлеп тұрғанын естідім; және әлгі сөйлеген белгілі әулиеге басқа бір әулие былай деді: «Күн сайынғы құрбандыққа, қаңыратып кетіретін заңсыздыққа қатысты, әрі киелі орынды да, әскерді де аяқ асты етілуге беретін осы аян қашанға дейін созылады?» Сонда ол маған: «Екі мың үш жүз күнге дейін; содан кейін киелі орын тазартылады»,— деді. Даниял 8:13, 14.
Екі аятта да «қасиетті орын» деп аударылған еврей сөзі — «qodesh», және ол тек Құдайдың қасиетті орнын білдіру үшін ғана қолданылады. Он бірінші аятта пұтқа табынушы Римді, нақтырақ айтқанда Рим қаласындағы Пантеон ғибадатханасын айқындағанда, «қасиетті орын» деген сөз кездеседі, бірақ ол аятта бұл еврейше «miqdash» сөзі болып табылады.
Иә, ол өзін әскердің Князіне дейін көтерді; Оның тарапынан күнделікті құрбандық жойылып, Оның қасиетті орны құлатылды. Даниял 8:11.
Даниялдың он бірінші тарауының отыз бірінші аятындағы «күштің киелі орны» — еврейше «миқдаш» сөзі, және ол он бірінші тараудағы жетінші және оныншы аяттарда «бекініс» деп аударылған еврей сөзімен байланысты түрде кездеседі. Жетінші аятта оңтүстіктің патшасы Рим қаласының ішіне дейін кіріп, солтүстіктің патшасын тұтқынға алды, өйткені ол оның бекінісіне кірді; ал оныншы аятта солтүстіктің патшасы тек «бекініске» қарай ғана көтеріледі, өйткені ол өз патшалығы мен Мысырдың шекарасында тоқтады. Келесі аятта сөз болатын жайт нақ осы Рафия шекарасы еді. Отыз бірінші аяттағы «күштің киелі орны» — «бекіністің» «миқдашы».
Рафиядағы шекара үшін болған шайқас Украинадағы шекара үшін болатын шайқастың бейнесін көрсетеді. Бұл пайғамбарлық тарих «бас» патшалықты немесе патшаны білдіретінін түсіну арқылы танылады; ол — оның күшінің қамалы, бірақ пайғамбарлық ішкі де, сыртқы да шындыққа үн қатады. Сыртқы желі үшін «күштің киелі орны» «миқдаш» киелі орнымен бейнеленеді, ал ішкі желі үшін күштің киелі орны «қодеш» киелі орнымен бейнеленеді.
1844 жылдан 1863 жылға дейінгі кезең бір жүз қырық төрт мыңның мөрленуін бейнелейтін пайғамбарлық тарих желісін білдіреді. Солтүстік патшалыққа қарсы бытыраудың екі мың бес жүз жиырма жылы 1798 жылы аяқталды, ал оңтүстік патшалыққа қарсы дәл сол екі мың бес жүз жиырма жылдық желі 1844 жылы аяқталды. Бұл екі желі адамзаттың төменгі табиғатын және жоғары табиғатын білдіреді. Солтүстік патшалықпен бейнеленетін төменгі табиғат — тән, ал жоғары табиғат — бас. Бас — патшалықтың астанасы, әрі ол — патшаның өзі. Осы көрнекі бейне үшін Мәсіх Өз есімін орналастыруға Яһуданы, яғни оңтүстік патшалықты, таңдады, ал астана қала — Иерусалим. Иерусалим — күштің шынайы киелі орны орналасқан жер, әрі сол киелі орында патшаға арналған тақ залы бар, ал патша — бас.
«Леуіліктер» кітабының жиырма алтыншы тарауындағы «жеті мезгіл» 1856 жылғы соңғы мөрлеуші ақиқат болды; ол істі аяқтау үшін бір туды күшейтуге арналды. 1844 жылдан 1863 жылға дейін Мәсіх Өзінің Құдайлығын адамзатпен мәңгілікке біріктіруді ниет етті, бірақ адамзат бүлік шығарды.
Ол сол уақытта адамның төменгі болмысын өзгерте алмады, өйткені бұл Оның екінші келуінде жүзеге асады. Сонда Ол адамзаттың басын Құдайлықтың басымен біріктіру арқылы адамның жоғары болмысын Өз бейнесіне айналдырады. Бас патшалықтың астанасы еді. Бас патша еді; ал Мәсіх Құдайлықтың адамзатпен бірігуі ретіндегі өзгерісті жүзеге асырғанда, Ол Иерусалимдегі киелі орында, аса қасиетті орында, Мәсіх Өз Әкесімен бірге отырған жерде, адамзаттың да, Құдайлықтың да басын біріктіреді.
Жеңіп шыққанға Мен Өз тағымда Өзіммен бірге отыруға рұқсат етемін, Мен де жеңіп шығып, Әкемнің тағында Онымен бірге отырғаным сияқты. Құлағы бар әркім Рухтың шіркеулерге не айтып тұрғанын естісін. Аян 3:21, 22.
Мәсіх Өзі қалай жеңген болса, солай жеңетіндерге (Лаодикиялықтарға) (және Филадельфиялықтарға айналатындарға) көктегі орындарда Өзімен бірге отыруды уәде етеді.
Ол мұны Мәсіхте жүзеге асырды: Оны өлімнен қайта тірілтіп, көктегі орындарда Өзінің оң жағына отырғызды, … әрі бізді де бірге тірілтіп, Мәсіх Исада көктегі орындарда бірге отырғызды. Ефестіктерге 1:20; 2:6.
Езекиелдің екі таяғының біріктірілуі (адамзаттың Құдайлықпен бірігуі) Құдайдың күш-қуат қасиетті орнында (qodesh) жүзеге асады; дәл сол уақытта күш-қуат қамалы (miqdash) жүз қырық төрт мыңның мөрлену кезеңінде Құдай халқының басына келуге тиіс нәрселер туралы Даниялға түсіндіруге келген Ғабриел пайғамбарлықтың ішкі де, сыртқы да желілерін байланыстыратын пайғамбарлық кілт ретінде айқындалады. Мәсіх бұл істі Миллериттер тарихында жүзеге асырғысы келді, бірақ 1863 жылғы бүлік бұл іске тосқауыл болды; дегенмен 1844-тен 1863 жылға дейінгі тарих сол әрекет етілген істі бейнелейтін желі ретінде әлі де сақталып тұр.
Даниял кітабының он бірінші тарауының оныншы аяты 2014 жылы біздің пайғамбарлық тарихымызға енген он бірінші аяттан он бесінші аятқа дейінгі аяттардың ішкі және сыртқы хабарын түсінудің кілтін қамтиды. Оныншы аят 1989 жылды — жүз қырық төрт мыңның реформалық қозғалысындағы ақырзаман уақытын — айқындайды, бірақ сонымен қатар ол 2014 жылдың мөрлеу тарихындағы жолайрық белгісі ретінде танылуына мүмкіндік беретін кілтті де қамтиды.
1844 жылғы 22 қазанда Келісімнің Хабаршысы Өзі тұрғызған ғибадатханаға кенеттен келді. Бұл межелік белгі 2001 жылғы 11 қыркүйекті бейнелейді, сол кезде үшінші періште қайтадан келді, әрі жетінші керней қайтадан үн қата бастады. Сонда 1840 жылдан 1844 жылға дейінгі тарих та қайталануға тиіс еді, өйткені 1840 жылғы 11 тамызда төмен түскен періште Иса Мәсіхтің Өзі болатын, әрі Оның ісі жерді Өз даңқымен нұрландыру еді.
1840 жылдан 1844 жылға дейінгі кезең, 1844 жылдан 1863 жылға дейінгі кезеңнің 2001 жылғы 11 қыркүйектен жуық арада келетін жексенбілік заңға дейінгі уақытты бейнелейтіні сияқты, 2001 жылғы 11 қыркүйектен жуық арада келетін жексенбілік заңға дейінгі уақытты да бейнелейді. Уайт қарындас 1844 жылдың тарихын айқыштың тарихымен сәйкестендіреді, ал айқыш өзара бір-біріне сәйкес келетін үш жарым жылдан тұратын екі тарихтың арасындағы бөліністі бейнелейді. Айқыш 1840 жылы басталып, 1844 жылы аяқталатын алдыңғы тарих пен 1863 жылға дейін созылатын кейінгі тарихтың бір-біріне параллель екі тарих екенін және екеуі де мөрлеу кезеңін бейнелейтінін айқындайды.
1840 жылдан 1844 жылға дейінгі бірінші сызық Филадельфиялық адвентистердің жеңісін білдіреді, ал 1844 жылдан 1863 жылға дейінгі екінші сызық Лаодикиялық адвентистердің сәтсіздігін білдіреді. Екі топ та Даниял кітабының оныншы тарауында бейнеленген, өйткені жүз қырық төрт мыңның мөрлену уақыты кезінде жеңімпаз дана қыздарды білдіретін Даниял аянды көрді, ал онымен бірге болғандар аяннан қашып кетті.
Ал бірінші айдың жиырма төртінші күні мен ұлы өзеннің, яғни Хиддекелдің, жағасында тұр едім; сонда мен көзімді көтеріп қарадым, міне, зығыр киім киген бір адам тұр екен, оның белі Уфаздың саф алтынымен буылған еді. Оның тәні зүбәржаттай, жүзі найзағайдың көрінісіндей, көздері от шамдарындай, қолдары мен аяқтары жалтыратылған жездей жарқырап тұрды, ал сөздерінің дауысы қалың жұрттың даусындай еді. Осы аянды жалғыз өзім, Даниял, көрдім; өйткені менімен бірге болған адамдар аянды көрген жоқ. Бірақ оларға қатты діріл түсіп, олар тығылу үшін қашып кетті. Даниял 10:4–7.
Даниял кітабының жетінші тарауында, Даниял жыртқыш аңдар туралы аянды көргеннен кейін, Жәбірейіл келіп, сол аянды түсіндірді.
Мен, Даниял, тәнімнің ішінде рухыммен қайғырдым, әрі басымдағы аяндар мені абыржытты. Сонда жанымда тұрғандардың біріне жақындап барып, осының бәрінің ақиқатын сұрадым. Ол маған айтып берді де, осы нәрселердің мағынасын ұқтырды. Даниял 7:15, 16.
Даниял кітабының сегізінші тарауында, Даниял киелі үйге қатысты аңдар туралы аянды көргеннен кейін, Ғабриел келіп, сол аянды түсіндірді.
Маған, дәл өзіме — Даниялға — аян көріп, оның мәнін түсінуге ұмтылғанымда, міне, алдымда адам кейпіндегі біреу тұрды. Сонда мен Ұлайдың жағалары арасынан шыққан адам даусын естідім; ол дауыстап: «Ғабриел, осы адамға аянды ұқтыр», — деді. Даниял 8:15, 16.
Даниял кітабының тоғызыншы тарауында, Даниял Еремия арқылы көрсетілген жылдар санының мәнін және Мұсаның жазбаларында қарғыс әрі Құдайдың анты ретінде бейнеленгенін түсінгеннен кейін, Ғабриел аянды түсіндіру үшін келді.
Мен сөйлеп, сиынып, өз күнәм мен халқым Исраилдің күнәсін мойындап, Құдайымның киелі тауы үшін Құдайым Жаратқан Иенің алдында жалбарынуымды ұсынып тұрғанымда; иә, мен сиынып сөйлеп тұрғанымда, әуелгі көріністе көргенім — Жәбірейіл деген әлгі адам — шапшаң ұшып келіп, кешкі тарту ұсынылатын шақта маған тиді. Сонда ол маған түсіндіріп, менімен сөйлесті де: «Уа, Даниял, саған даналық пен түсінік беру үшін мен енді келдім»,— деді. Даниял 9:20–22.
Сондықтан Даниял кітабының өзінен алынған үш куәлікке сүйенсек, Ғабриел оныншы тарауда Даниялға соңғы күндерде Құдай халқының басына не түсетінін ұғындыру үшін келгенін айтқанда, ол Даниял көрген, ал өзге топ қашып кеткен себептеуші аянды — әйел текті «marah»-ты — түсіндіріп тұр.
Енді мен саған соңғы күндерде сенің халқыңның басына не түсетінін ұғындыру үшін келдім; өйткені бұл аян әлі талай күндерге арналған. Даниял 10:14.
Даниял көрген әрі сенушілердің бөлінуіне себеп болған аян — Мәсіхтің келуі туралы аян, екі мың үш жүз жыл туралы аян еді, бірақ ол сол аянның әйелдік көрінісі болатын. Даниялды (және Даниял арқылы бейнеленгендерді) Мәсіхтің бейнесіне өзгерткен нәрсе — Келісімнің Хабаршысы ретінде Мәсіхтің кенеттен келуі туралы аянды түсіну еді. «Соңғы күндерде Құдай халқының басына түсетін нәрсе» 1840 жылдан 1844 жылға дейінгі Миллериттердің тарихы арқылы, сондай-ақ 1844 жылдан 1863 жылға дейінгі Миллериттер арқылы бейнеленген. Бір топ аяннан бүлікпен қашады, ал екінші топ Мәсіхтің соңынан сенім арқылы Ең Қасиетті Орынға еріп барып, көктегі орындарда Онымен бірге отырады.
Алайда Жәбірейіл Құдайдың ақырзамандық халқы Мәсіхтің бейнесіне өзгертілетін аянды түсіндірген кезде, ол дүниенің сыртқы тарихын баяндайды. Даниялдың Мәсіх туралы аяны Жәбірейіл тарапынан жүз қырық төрт мыңның мөрлену уақытының сыртқы тарихы ретінде түсіндірілді. Жәбірейілдің түсіндірмесіндегі 2001 жылғы 11 қыркүйек тарихына жеткенде, он алтыншы аяттағы жексенбілік заңның алдында тұрғаны деп ерекше көрсетілген тарих тек оныншы аяттағы «қамал» ретінде бейнеленген түсіну кілті арқылы ғана танылады. 2001 жылғы 11 қыркүйекте әрбір аянның ықпалы доңғалақ ішіндегі доңғалақтар сияқты ашыла бастады.
Сонда Жаратқан Иенің сөзі маған келіп, былай деді: «Адам ұлы, сендерде Исраил жерінде: “Күндер созылып барады, әрі әрбір аян жүзеге аспай қалады”, — деген қандай мақал бар? Сондықтан оларға айт: Тәңір Ие былай дейді: Мен бұл мақалдың күшін жоямын, енді оны Исраилде мақал етіп қолданбайтын болады. Қайта оларға былай де: “Күндер таяп қалды, әрі әрбір аянның орындалуы да.” Өйткені Исраил үйінің арасында енді жалған аян да, жарамсақ сәуегейлік те болмайды. Себебі Мен — Жаратқан Иемін: Мен сөйлеймін, әрі Мен айтатын сөз орындалады; ол енді кешеуілдемейді. Өйткені, ей, бүлікшіл үй, сендердің күндеріңде Мен сөзді айтамын да, оны орындаймын, — дейді Тәңір Ие». Тағы да Жаратқан Иенің сөзі маған келіп, былай деді: «Адам ұлы, міне, Исраил үйі: “Ол көріп тұрған аян көп күндерден кейінгі уақытқа қатысты, әрі ол тым алыс заман туралы пайғамбарлық етеді”, — дейді. Сондықтан оларға айт: Тәңір Ие былай дейді: Менің сөздерімнің ешбірі енді кешеуілдемейді, қайта Мен айтқан сөз жүзеге асады, — дейді Тәңір Ие». Езекиел 12:21–28.
Сол тарихтағы өзге пайғамбарлық доңғалақтардың ішінде айналып тұрған барлық пайғамбарлық доңғалақтардың арасынан, шабыт соңғы күндердің пайғамбарлықтарын зерттеушілерге олардың мәңгілік тағдыры шешілетін доңғалақтың дәл сол екендігін білдірді. Өсиет үстіне өсиет, сол доңғалақ Даниялдың Мәсіхтің бейнесіне өзгеруіне себеп болған көрініс те болуы тиіс, өйткені бұл — соңғы күндерде Құдай халқының басына не түсетінін айқындайтын көрініс.
«Жаратқан Ие маған аңның мүсіні сынақ мерзімі жабылардан бұрын қалыптасатынын анық көрсетті; өйткені бұл Құдай халқы үшін олардың мәңгілік тағдыры шешілетін ұлы сынақ болмақ. Сенің ұстанымың соншалықты қайшылықтардың шатасқан жиынтығы болғандықтан, соған аз ғана адам алданады. »
“Аян 13-та бұл тақырып анық түрде баяндалған; [Аян 13:11–17, келтірілген].”
«Бұл — Құдай халқы мөрленбестен бұрын бастан өткеруі тиіс сынақ. Оның заңын сақтау және жалған сенбіні қабылдаудан бас тарту арқылы Құдайға адалдығын дәлелдегендердің бәрі Жаратушы Ие Құдай Ехобаның туының астына жиналып, тірі Құдайдың мөрін алады. Ал көктен шыққан ақиқатты тәрк етіп, жексенбілік сенбіні қабылдайтындар аңның таңбасын алады.» Manuscript Releases, volume 15, 15.
Аңның мүсінінің сынағы деп айқындалатын сынақ екі жақты. Бұл — пайғамбарлықты зерттеушіден Жексенбілік заңнан бұрын Америка Құрама Штаттарында шіркеу мен мемлекеттің бірігуі болып табылатын аңның мүсінінің қалыптасуын тануды талап ететін сынақ. Сонымен бірге бұл — Даниялмен бейнеленгендерде немесе қашып кеткендерде не аңның мүсінін, не Мәсіхтің бейнесін туғызатын сынақ. Бөліну сол қыздардың Даниял сияқты «осы ұлы көріністі көре ме», әлде көріністен қаша ма, соған негізделеді. Ұлы көріністі көрудің кілті «қамал» сөзі арқылы бейнеленген.
Бұл зерттеуді келесі мақалада жалғастырамыз.
Жоханды үйреткен құдіретті періште Иса Мәсіхтің Өзінен кем тұлға емес еді. Өзінің оң аяғын теңізге, ал сол аяғын құрғақ жерге қоюы Оның Шайтанмен болатын ұлы айқастың соңғы көріністерінде атқарып жатқан рөлін көрсетеді. Бұл ұстаным Оның бүкіл жер беті үстіндегі жоғарғы құдіреті мен билігін білдіреді. Дау-тартыс ғасырдан ғасырға күшейіп, барған сайын табанды сипат ала түсті, әрі қараңғылық күштерінің асқан айлакерлікпен істейтін әрекеті шегіне жететін қорытынды көріністерге дейін солай жалғаса бермек. Шайтан, зұлым адамдармен бірігіп, ақиқатты сүюді қабылдамаған бүкіл дүниені және шіркеулерді алдайды. Бірақ құдіретті періште назар аударуды талап етеді. Ол қатты дауыспен айқайлайды. Ол ақиқатқа қарсы тұру үшін Шайтанмен біріккендерге Өз даусының құдіреті мен билігін көрсетуге тиіс.
«Осы жеті күркіреу өз дауыстарын шығарғаннан кейін, Жоханға Даниялға кішкентай кітап жөнінде берілген бұйрық тәрізді мына өсиет беріледі: “Жеті күркіреу айтқан нәрселерді мөрлеп қой”. Бұлар өз ретімен ашылатын болашақ оқиғаларға қатысты. Даниял күндердің соңында өз үлесінде тұрады. Жохан кішкентай кітаптың мөрі ашылғанын көреді. Сонда Даниялдың пайғамбарлықтары дүниеге жеткізілуге тиісті бірінші, екінші және үшінші періштелердің хабарларында өзіне тиісті орнын алады. Кішкентай кітаптың мөрінің ашылуы уақытқа қатысты хабар болды.»
«Даниял мен Аян кітаптары — біртұтас. Бірі — пайғамбарлық, екіншісі — аян; бірі — мөрленген кітап, екіншісі — ашылған кітап. Жохан күн күркіреулер айтқан құпияларды естіді, бірақ оларға оны жазбау бұйырылды.»
“Жеті күркіректе білдірілген, Жоханға берілген ерекше нұр — бірінші және екінші періштелердің хабарлары аясында жүзеге асатын оқиғалардың бейнеленуі еді.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.