Набуходоносордың екінші түсі 1798 жылы мөрі ашылған «білімнің артуын» зерттеп келуге ғибадат етушілердің екі тобы шақырылатын «ақырзаман уақытын» белгілейді. Сонда Даниял тағы да Белтешазар деп аталады, осылайша ол Құдайдың келісім халқы ретінде айқындалады, өйткені есімнің өзгеруі пайғамбарлық тұрғыдан келісімдік қатынасты білдіреді. Набуходоносор Даниялда Киелі Рухтың бары бар екенін мойындады, әрі Даниялмен болған бұрынғы тәжірибесіне сүйеніп, «ешбір құпия» Даниялды қиналдырмайды деп ойлады, бірақ осы түстің құпиясы Даниялды қиналдырды.
Уа, сиқыршылардың басшысы Белтешазар, сенде қасиетті тәңірлердің рухы бар екенін және саған ешбір құпия ауырлық келтірмейтінін білгендіктен, көрген түсімнің аяндарын және оның жоруын маған айт. Төсегімде жатқанда басымдағы аяндар осындай еді: мен көрдім, міне, жердің ортасында бір ағаш тұр екен, биіктігі зор еді. Ағаш өсіп, қуаттанды, биіктігі көкке жетті, ал оның көрінісі бүкіл жердің шетіне дейін жетті. Жапырақтары көркем, жемісі мол еді, онда бәріне азық бар еді; дала аңдары оның көлеңкесінде паналады, аспан құстары оның бұтақтарында мекендеді, және барлық тән иесі одан қоректенді. Төсегімде жатқанда басымдағы аяндарды көріп отыр едім, міне, көктен бір қырағы күзетші, қасиетті біреу түсіп келді. Ол қатты дауыстап былай деді: “Ағашты шабыңдар да құлатыңдар, бұтақтарын кесіп тастаңдар, жапырақтарын сілкіп түсіріңдер, жемісін шашып жіберіңдер; аңдар оның астынан кетсін, құстар оның бұтақтарынан ұшып кетсін. Бірақ тамырының түбірін жерде қалдырыңдар, тіпті оны даладағы нәзік шөптің арасында темір және жез шынжырмен құрсаулаңдар; ол көктің шығына малшынсын, оның үлесі жердің шөбіндегі аңдармен бірге болсын. Оның жүрегі адамдікінен өзгертілсін де, оған аңның жүрегі берілсін; оның үстінен жеті мерзім өтсін. Бұл іс — қырағы күзетшілердің жарлығы бойынша, және бұл талап — қасиеттілердің сөзі бойынша, тірілер Ең Жоғарының адамзат патшалығына билік ететінін, оны Өзі қалаған адамға беретінін және оның үстіне адамдардың ең төменін қоятынын білулері үшін”. Мен, Набуходоносор патша, осы түсті көрдім. Енді сен, уа, Белтешазар, оның жоруын айт, өйткені патшалығымдағы барлық дана адамдар маған оның жоруын білдіре алмайды; ал сен айта аласың, себебі сенде қасиетті тәңірлердің рухы бар. Сонда аты Белтешазар деп аталған Даниял бір сағаттай есеңгіреп қалды, және ойлары оны мазалады. Патша сөз алып: “Белтешазар, түс те, оның жоруы да сені мазаламасын”,— деді. Белтешазар жауап беріп: “Ием, бұл түс сені жек көретіндерге болғай, ал оның жоруы жауларыңа болғай”,— деді. Даниял 4:9–19.
Даниял түс пен оның жорамалына байланысты «абыржиды», өйткені ол жорамалы Набуходоносорға қалайша ауыр тиюі мүмкін екенін түсінеді; бірақ Набуходоносор оны сөйлеуге жігерлендірген соң, Даниял Набуходоносорға келешекте келетін сот туралы ескерту жеткізеді. Келешекте келетін сот туралы бұл ескерту 1798 жылы, ақырзаман уақытында келген бірінші періштенің ескертуінің рәмізі болып табылады.
Сонда есімі Белтесазар деп аталатын Даниел бір сағаттай қайран қалып, ойлары оны мазалады. Патша сөз алып: «Белтесазар, бұл түс те, оның жоруы да сені қорқытпасын»,— деді. Белтесазар жауап беріп: «Тақсыр ием, бұл түс сізді жек көретіндерге, ал оның жоруы жауларыңызға арналғай еді»,— деді. Даниял 4:19.
Даниял «бір сағат бойы қайран қалып тұрды». «Сағат» сөзі Даниял кітабында бес рет кездеседі, әрі Ескі Өсиеттің басқа еш жерінде ұшыраспайды. Мұнда ол білімнің көбеюін түсінетін «данышпандарды» бейнелейтін Даниялдың 1844 жылғы 22 қазанда тергеу сотының ашылғанын жариялайтын бірінші періштенің ескертуін беруге дайындалатын уақыт кезеңін білдіреді. Даниялдың түсті жоруы тек келер соттың жариялануын ғана емес, сонымен бірге Набуходоносорға күнәдан тыйылуға шақыруды да қамтиды, бұл бірінші періштенің мәңгілік Ізгі хабарын бейнелейді. «Сағат» пайғамбарлық тұрғыдан ақырзаман уақытына, яғни 1798 жылға, бірінші періште тарих сахнасына келген кезге, орналастырылар еді. Бірінші періште тарих сахнасына б.з.д. 723 жылы басталып, солтүстік патшалыққа қарсы түсірілген Құдайдың кегінің «жеті уақытының» аяқталуында, 1798 жылы келді.
Өйткені бұлар — жазылғандардың бәрі орындалуы үшін келетін кек алу күндері. Бірақ сол күндері құрсақ көтергендер мен бала емізіп жүргендердің халі неткен қайғылы! Себебі ел ішінде ұлы қасірет, ал осы халықтың үстіне қаһар төгілмек. Олар семсер жүзінен құлап, барлық халықтардың арасына тұтқын болып айдалып кетеді; әрі басқа ұлттарға арналған мерзімдер толғанға дейін Иерусалим олардың табанында тапталмақ. Лұқа 21:22–24.
Набуходоносор Құдайдың Исраилдің солтүстік патшалығына түсірген кегінің мерзімі бойы хайуанның жүрегімен өмір сүруге тиіс еді, өйткені Набуходоносор солтүстіктің патшасы болатын. Лұқа Иерусалимнің тапталуының аяқталу нүктесін белгілегенде, сол мерзімді көпше түрде «уақыттар» («басқа ұлттардың уақыттары») деп атайды.
Олар семсердің жүзінен құлап, барлық ұлттардың арасына тұтқын болып айдалып әкетіледі; әрі Иерусалим басқа ұлттар тарапынан олардың замандары толғанға дейін тапталады. Лұқа 21:24.
Аян кітабында басқа ұлттардың қасиетті орынды және оның әскерін таптаған замандары жай ғана бір мың екі жүз алпыс жыл деп көрсетілген, өйткені онда тек папалық қудалау кезеңіне баса назар аударылған еді.
Бірақ ғибадатхананың сыртындағы ауланы есепке алма, оны өлшеме; өйткені ол басқа ұлттарға берілген; олар киелі қаланы қырық екі ай бойы таптайды. Ал Мен Өзімнің екі куәгеріме күш беремін, сонда олар аза киімін киіп, бір мың екі жүз алпыс күн бойы пайғамбарлық етеді. Аян 11:2, 3.
Даниялдың Набуходоносорға берген ескерту хабары келер үкімнің ескертуін бейнелейді. Бұл ескерту хабарының келуі символдық түрде 1798 жылға орналастырылады, өйткені дәл сол кезде бірінші періште жақындап келе жатқан тергеу соты туралы ескерту үшін келді. Набуходоносорға қатысты алдын ала айтылған үкім төртінші тараудағы “сағат” сөзінің екінші рет қолданылуында жүзеге асты.
Осының бәрі Набуходоносор патшаның басына келді. Он екі айдың соңында ол Бабыл патшалығының сарайында серуендеп жүрді. Патша сөйлеп: «Бұл менің құдіретімнің күшімен патшалық ордасы ретінде салып, өз ұлылығымның даңқы үшін тұрғызған ұлы Бабыл емес пе?» — деді. Патшаның аузында осы сөз әлі тұрғанда, көктен бір дауыс түсіп: «Уа, Набуходоносор патша, саған айтылып тұр: патшалық сенен алынды. Сені адамдар арасынан қуады, тұрағың дала аңдарымен бірге болады; саған өгіздер сияқты шөп жегізеді, әрі сенің үстіңнен жеті мерзім өтеді, ақырында сен Ең Жоғарғының адамзат патшалығының үстінен билік жүргізетінін және оны кімге қаласа, соған беретінін ұғасың», — деді. Сол сағатта бұл сөз Набуходоносордың үстінен орындалды: ол адамдар арасынан қуылды, өгіздер сияқты шөп жеді, оның тәні көктің шық суына малшынған еді, ақыры шашы бүркіттің қауырсынындай болып өсті, тырнақтары құстардың тырнағындай болды. Даниял 4:28–33.
Алдын ала алдын ала айтылған үкім Набуходоносор өз жүрегін тәкаппарлыққа көтерген дәл сол «сағатта» келді. Алдын ала айтылған тергеуші сот Құдайдың тергеуші сотының «сағаты» басталған кезде келді.
1844 жылғы 22 қазандағы Құдай сотының «сағаты» Даниял кітабының он екінші тарауында «данышпан» және «зұлым» деп бейнеленген, сондай-ақ он қыз туралы астарлы әңгімеде «данышпан» не «ақылсыз» деп көрсетілген, әрі Хабаққұқ кітабының екінші тарауында сенім арқылы ақталғандар ретінде сипатталған екі топ табынушыларды тудырды; бұлар, өз кезегінде, сотының «сағаты» келгенде Набуходоносор көрсеткен мінез-құлықтың дәл сондай сипатын танытқандарға қарсы қойылды.
Міне, менменсіген оның жаны өз ішінде түзу емес; ал әділ өз сенімімен өмір сүреді. Хабаққұқ 2:4.
Үш желінің әрқайсысындағы екі топ Оның сотының «сағаты» 1844 жылдың 22 қазанында жеткен кезде айқын көрінді; Набуходоносордың сот «сағаты» соны бейнелейді. 1798 жыл «жеті уақыттың» «бірінші» қаһарының аяқталуы болды, сол кезде папалық үстемдік өркендеуін тоқтатты, өйткені оған өлімші жарақат салынды.
Патша өз еркі бойынша әрекет етеді; ол өзін жоғары көтеріп, өзін әрбір құдайдан да ұлықтайды, құдайлардың Құдайына қарсы сұмдық сөздер айтады және қаһар аяқталғанша табысқа жетеді; өйткені белгіленген нәрсе орындалады. Даниял 11:36.
1844 жыл — «соңғы» қаһардың соңы болды:
Сонда ол: «Міне, қаһардың соңғы кезінде не болатынын саған білдіремін; өйткені ақырзаман белгіленген уақытта болады»,— деді. Даниял 8:19.
Даниял кітабының төртінші тарауындағы “сағат” сөзінің алғашқы қолданылуы 1798 жылды білдіреді; бұл — Құдайдың Исраилдің солтүстік патшалығына қарсы “жеті уақыт” бойғы қаһарының “алғашқысының” соңы; ақырзаман уақытында бірінші періштенің хабарының келуі; әрі күндердің “соңында” Набуходоносордың “жеті уақытының” аяқталуы.
Даниял кітабының төртінші тарауындағы «сағат» сөзінің екінші қолданылуы 1844 жылды білдіреді; бұл Яһуданың оңтүстік патшалығына қарсы «жеті уақыттың» «соңғы» қаһарының аяқталуы еді. Бұл сондай-ақ тергеуші соттың және Набуходоносордың жеке сотының келуі болды.
Бірінші тарау үш сатылы сыналу үдерісінің тарихын айқындайды және 1840 жылғы 11 тамызда бірінші періштенің хабарының құдіретпен күшеюін белгілейді. Төртінші тарау 1798 жылы ақырзаман уақытында бірінші періштенің хабарының келуін бейнелейді және оны бірінші тараудың үстіне қабаттастыра қарастыру керек. Төртінші тарау бірінші періштенің хабарына және оның жақындап келе жатқан сот туралы ескертуіне ерекше назар аударады, сондай-ақ 1844 жылғы 22 қазанды және үшінші періштенің хабарының келуін белгілейді.
Олар бірге тек Адвентизмнің ғана емес, сондай-ақ Америка Құрама Штаттарының да бастауын бейнелейді. Біріншіден үшінші тарауға дейінгі бөлімдер Адвентизмнің соңындағы тарихқа, сондай-ақ Америка Құрама Штаттарының ақырына да қатысты. Бесінші тарау мен Белшазардың куәлігі де сол алғашқы үш тарауға сәйкес келеді.
Бірінші тарау, төртінші тараумен үйлесе отырып, бірінші періштенің қозғалысын және 1798 жылы ақырзаман уақытында Даниял кітабының мөрі ашылған кездегі тарихты бейнелейді. Сол кезде мөрі ашылған хабар Улай өзені туралы аянмен нышандалады; бұл аян Даниялдың жетінші, сегізінші және тоғызыншы тарауларында қамтылған білімнің артуын білдіреді.
Белшазар патшаның билігінің үшінші жылында маған, маған — Даниялға, әуелде маған көрінгеннен кейін тағы бір аян көрінді. Мен аянда көрдім; және көргенімде, Елам аймағындағы Шушан сарайында екенімді байқадым; мен аянда тағы көрдім, әрі Ұлай өзенінің жағасында тұр екенмін. Даниял 8:1, 2.
Бірінші тараудан үшінші тарауға дейінгі тараулар, бесінші тараумен үйлесіп, үшінші періштенің қозғалысын және Даниял кітабының 1989 жылы ашылған кездегі тарихын бейнелейді. Сол кезде ашылған хабар Хиддекел өзені туралы аянмен рәмізделген; ол оныншы, он бірінші және он екінші тараулардың ішіндегі білімнің артуын білдіреді.
Бірінші айдың жиырма төртінші күні мен ұлы өзеннің, яғни Хиддекелдің, жағасында едім. Даниял 10:4.
Біз келесі мақалада Набуходоносор мен Белшазардың желісін қарастыруды жалғастырамыз.
«Құдай Сөзін әлдеқайда жақынырақ зерттеудің қажеттілігі бар. Әсіресе, Даниял мен Аян кітабына біздің ісіміздің тарихында бұрын-соңды болмағандай назар аударылуға тиіс. Біз кейбір бағыттарда римдік билік пен папалық жөнінде азырақ айтуымыз мүмкін, бірақ Құдай Рухының шабыттандыруымен пайғамбарлар мен елшілердің не жазғанына назар аудартуға тиіспіз. Киелі Рух, пайғамбарлықты беруде де, әрі онда бейнеленген оқиғаларда да, бәрін адамдық қызметкер көзден тасада қалып, Мәсіхте жасырылсын, ал көктің Ие Құдайы мен Оның заңы ұлықталсын дегенді үйрететіндей етіп реттеген.»
«Даниял кітабын оқыңдар. Онда бейнеленген патшалықтардың тарихын тармақтап, әрбір жайт бойынша еске түсіріңдер. Мемлекет қайраткерлерін, кеңестерді, қуатты әскерлерді көріңдер де, Құдайдың адам баласының тәкаппарлығын қалай төмендетіп, адами даңқты топыраққа қалай түсіргенін байқаңдар. Ұлы деп тек Құдай ғана көрсетілген. Пайғамбардың аянында Ол бір құдіретті билеушіні құлатып, екіншісін көтеріп тұрғаны көрінеді. Ол бүкіл ғаламның Әміршісі ретінде, Өзінің мәңгілік Патшалығын орнатуға таяу тұрған Тақ Иесі ретінде ашылады, яғни Көне Күнді, тірі Құдай, бүкіл даналықтың Бастауы, қазіргі заманның Билеушісі, болашақты Аян етуші ретінде. Адамның жанын бос нәрсеге көтергенінде, оның қандай кедей, қандай әлсіз, қандай қысқа ғұмырлы, қандай қателескіш, қандай кінәлі екенін оқып, ұғыныңдар.»
Киелі Рух Ишая арқылы біздің назарымызды басты назар аударатын нысан ретінде Құдайға, тірі Құдайға — Мәсіхте ашылған Құдайға — бұрады. «Өйткені бізге бір Бала туды, бізге бір Ұл берілді; билік Оның иығында болады; Оның аты Ғажайып, Кеңесші, Құдіретті Құдай, Мәңгілік Әке, Тыныштық Әміршісі деп аталады» [Ишая 9:6].
Даниялдың тікелей Құдайдан алған нұры әсіресе осы соңғы күндер үшін берілді. Оның Шинардың ұлы өзендері — Ұлай мен Хиддекелдің жағасында көрген аяндары қазір орындалу үстінде, әрі алдын ала айтылған барлық оқиғалар жуырда жүзеге асатын болады.
«Даниялдың пайғамбарлықтары берілген кездегі яһуди халқының жағдайын қарастырыңдар. Исраил ұрпақтары тұтқында еді, олардың ғибадатханасы қиратылған, ал ғибадатханадағы қызметі тоқтатылған болатын. Олардың діні құрбандық жүйесінің рәсімдеріне шоғырланған еді. Олар шынайы ғибадат рухын жоғалта отырып, сыртқы нысандарды бәрінен маңызды етіп жіберген еді. Олардың құлшылық қызметтері пұтқа табынушылықтың дәстүрлері мен әдет-ғұрыптарымен былғанған болатын, әрі құрбандық рәсімдерін атқару барысында олар көлеңкеден арғы мәнге көз салмады. Олар адамдардың күнәлары үшін ұсынылған шынайы Құрбан — Мәсіхті танымады. Жаратқан Ие халықты тұтқындыққа түсіру және ғибадатханадағы қызметтерді тоқтату арқылы әрекет етті, мұның мақсаты — сыртқы рәсімдер олардың дінінің барша мазмұнына айналып кетпеуі еді. Олардың қағидалары мен іс-тәжірибелері пұтқа табынушылықтан тазартылуға тиіс болды. Жүрек қызметі қайта жандануы үшін рәсімдік қызмет тоқтатылды. Рухани нәрсе ашылуы үшін сыртқы салтанат алыстатылды». Manuscript Releases, 16-том, 333, 334.