Уильям Миллердің пайғамбарлық хабарының құрылымы — пұтқа табынушылықтың, одан кейін папалықтың қаңыратып-жоятын екі билігі, ал Future for America ұйымының пайғамбарлық хабарының құрылымы — пұтқа табынушылықтың, одан кейін папалықтың, одан кейін діннен тайған протестантизмнің қаңыратып-жоятын үш билігі, бірақ олардың барлығы ақыр соңында бір мезгілде әрекет етеді. Миллердің пайғамбарлық түсінігінің негізгі кілттерінің бірі — Даниял кітабындағы «күнделікті» ұғымы пұтқа табынушылықтың нышаны болғаны, өйткені бұл оның пайғамбарлық түсінігінің құрылымына айналған қаңыратып-жоятын екі биліктің арасындағы байланысты орнықтырды. Future for America ұйымының пайғамбарлық түсінігінің негізгі кілттерінің бірі де — Даниял кітабындағы «күнделікті» ұғымы пұтқа табынушылықтың нышаны екендігі, өйткені пұтқа табынушылықтың тарихи орындалуы Даниял кітабының он бірінші тарауының қырықыншы және қырық бірінші аяттарындағы оқиғалар тізбегін белгіледі, ал бұл Future for America ұйымының пайғамбарлық түсінігінің құрылымына айналды.
Жаңа нұрға қатысты әрдайым солай болатыны сияқты, 1989 жылы Кеңес Одағының күйреуі кезінде мөрі ашылған ақиқаттың ілгерілеуіне сан алуан дауыстар қарсы соғысты. Ақиқатқа қарсы көтерілген қарсылық өзгермес түрде сол ақиқатты неғұрлым айқынырақ түсінуге жеткізді. Даниял кітабының он бірінші тарауының соңғы алты аятына қатысты ақиқатқа қарсы туған сол алғашқы дауларда Киелі кітапта берілген бірнеше пайғамбарлық қағидалар 1989 жылы Даниял кітабының мөрі ашылған кезде орын алған білімнің артуын қуаттайтын шешуші дәлелдер ретінде танылды. Қазіргі уақытта біз сол қағидалардың бірін, яғни «пайғамбарлықтың үш еселік қолданылуы» деп атайтын ережені, қарастырып отырмыз.
Біз бір деңгейде бір сызық болып табылатын, бірақ басқа бір деңгейде өзара айырмашылығы бар екі үштік қолдануды қарастырудан бастадық. Римнің алғашқы екі көрінісі (пұтқа табынушы және папалық) Қазіргі Римнің үшінші көрінісін орнықтырды. Бабылдың алғашқы екі көрінісі (Бабел және Бабыл) Қазіргі Бабылдың үшінші көрінісін орнықтырды. Қазіргі Рим — Аян кітабының он жетінші тарауындағы, Қазіргі Бабыл мініп алып, үстемдік жүргізетін аң. Олар ковбой мен оның аты қаншалықты айқын ажыратылатын болса, соншалықты дара, бірақ олар бір-бірімен рухани азғындық та жасайды, сондықтан сол деңгейде олар біртұтас. Осындай қатынасқа ие пайғамбарлықтың тағы екі үштік қолданылуы бар.
Ілиястың алғашқы екі көрінісі (Ілияс және Шомылдыру рәсімін жасаушы Жақия) соңғы күндердегі үшінші Ілиясты орнықтырады. Сонымен бірге, Келісім Хабаршысы үшін жол дайындайтын алғашқы екі хабаршы (Шомылдыру рәсімін жасаушы Жақия және Уильям Миллер) соңғы күндерде Келісім Хабаршысы үшін жол дайындайтын хабаршыны орнықтырады. Пайғамбарлықтың үштік қолданылуының осы екі желісіне қатысты танылуға тиісті үш маңызды жайт бар.
Бірінші мәселе мынада: пайғамбарлықтың үштік қолданылуының екі желісінің нақты тарихи өкілдері, мәні жағынан, бір тарихи тұлғалардың өздері болып табылады, бірақ осы екі бейнелеудегі олардың мақсаты айқын түрде әртүрлі. Екінші мәселе — пайғамбарлықтың өзара тығыз байланысты осы екі үштік қолданылуының арасындағы айырмашылықтың не екенін тану. Айырмашылық мынада: Ілияс соңғы күндердегі сыртқы жұмысты бейнелейді, ал Келісімнің Хабаршысына жол дайындайтын хабаршы соңғы күндердегі ішкі жұмысты бейнелейді.
Назар аударуға тиіс үшінші жайт мынау: Иса, Альфа және Омега ретінде, үшінші Ілиясты, сондай-ақ жолды дайындайтын үшінші хабаршыны, әрі алғашқы, әрі соңғы Ілияс хабаршысымен, және Уағда Келісімнің Хабаршысы үшін жол дайындайтын алғашқы әрі соңғы хабаршымен сәйкестендіреді. Бірінші періштенің Ілияс хабаршысы мен үшінші періштенің Ілияс хабаршысы Ілиястың үшінші орындалуын құрайды, ал жол дайындайтын хабаршы бірінші де, үшінші де періштелер қозғалыстарының хабаршысы ретінде бейнеленеді.
Ілияс пайғамбар Кармил тауындағы қақтығыста Құдай халқы мен Қазіргі Римнің үштік одағы арасындағы соңғы күндердегі текетірестің көрінісін береді.
Кармел тауы Израильдің солтүстігінде, Жерорта теңізі жағалауына жақын орналасқан. Ол шамамен солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылып, ұзындығы шамамен 39 мильге (63 километрге) жететін айқын жота құрайды. Мегиддо аңғары, сондай-ақ Изреел аңғары деп те аталатын, Кармел тауының оңтүстік-шығысында орналасқан. Кармел тауы мен Мегиддо аңғары арақашықтық жағынан бір-біріне салыстырмалы түрде жақын. Олардың арасындағы түзу сызық бойындағы қашықтық (әуеден есептегенде) шамамен 20–25 мильді (32–40 километрді) құрайды. Кармел тауының батысында Жерорта теңізі жатыр, ал Мегиддо аңғары мен Изреел аңғарының шығысында Тиверия көлі немесе Киннерет көлі деп те аталатын Ғалилея теңізі орналасқан.
Аян кітабында Армагеддон шайқасы Мегиддо аңғарымен сәйкестендіріледі, әрі шабыт пайғамбарлықты зерттеушілердің Аян кітабы өз хабарын тура мағынада айқындап тұр деп сенуін қаламады; сондықтан ол Армагеддонды (Мегиддоны) Армагеддон деп атағанда, оның сөзбе-сөз емес, рухани бейнелеу екенін айқын көрсету үшін «har» деген сөзді қолданды, бұл «тау» дегенді білдіреді, яғни бұл шайқас — айдаһар, аң және жалған пайғамбар дүниежүзін бастап апаратын соңғы шайқастың рухани көрінісі.
Жохан Мегиддоны Армагеддонмен сәйкестендіру арқылы оның тура мағынадағы географиялық орын ретінде түсінілмеуін қамтамасыз етті, өйткені Мегиддо — аңғар, онда ешқандай таулар жоқ. Оған өте жақын жерде Ілиястың Ахабпен және Езабелдің пайғамбарларымен бетпе-бет келген жері — Кармил тауы орналасқан; сондықтан Мегиддо да, Кармил тауы да Армагеддондағы соңғы шайқастың бейнелері болып табылады.
Егер Иерусалимді, Кармел тауын және Мегиддо алқабын қамтитын үшбұрыш сызар болсаңыз, Иерусалим сол үшбұрыштың оңтүстік-шығыс бұрышында, Кармел тауы солтүстік-батысында, ал Мегиддо алқабы солтүстік-шығысында орналасар еді. Армагеддон шайқасын рәміздік түрде бейнелейтін аймақ екі теңізбен шектеседі, әрі солтүстіктің патшасы (Қазіргі Бабылдың жезөкшесі) теңіздер мен даңқты киелі таудың арасында өз ақырына келеді. Сол уақытта адамзат үшін сынақ мерзімі жабылады.
Бірақ шығыстан және солтүстіктен жеткен хабарлар оны үрейлендіреді; сондықтан ол көптеген адамдарды құртып, мүлде жойып жіберу үшін зор қаһармен аттанады. Сондай-ақ ол өзінің сарай шатырларын теңіздердің арасында, даңқты киелі тауда тігеді; бірақ ол өз ақырына жетеді, әрі оған ешкім жәрдем бере алмайды. Сол уақытта сенің халқыңның ұлдары үшін тұратын ұлы әмірші Михаил көтеріледі; әрі ұлт пайда болғаннан бері сол уақытқа дейін ешқашан болмаған ауыртпалық заманы туады; бірақ сол уақытта сенің халқың — кітапта жазылғандардың әрқайсысы — құтқарылады. Даниял 11:44–12:1.
Ілиястың үшқырлы қолданылуы Құдай халқының дүниені Армагеддонға бастап баратын айдаһар, аң және жалған пайғамбардың үштік одағының басшысы болып табылатын солтүстік патшасымен сыртқы бетпе-бет келуін бейнелейді. Ілиястың үш жауы, үштік одақты типологиялық тұрғыдан білдіргендер, мыналар еді: Аян кітабының он жетінші тарауындағы Бабыл жезөкшесімен азғындық жасайтын және өз патшалығын жезөкшеге «бір сағатқа» беруге келісетін он патшаны бейнелейтін солтүстіктегі он рудың патшасы Ахаб; ал бұл «бір сағат» — жексенбілік заң дағдарысының «сол сағаты». Бабыл жезөкшесін Езабел бейнеледі, ал Езабелдің Бағал пайғамбарлары мен тоғай абыздары жалған пайғамбарды бейнелейді.
Жексенбілік заң дағдарысы Америка Құрама Штаттарында жақында енгізілетін жексенбілік заңнан басталып, Михаил орнынан тұрған кезде аяқталады. Сол жексенбілік заң келгенде, Аян кітабының он сегізінші тарауындағы екінші дауыс Құдайдың басқа отарын Бабылдан шығуға шақырады. Бабылдан шығуға шақырудан сынақ мерзімінің жабылуына дейінгі уақыт — Бабыл жезөкшесінің сотталу кезеңі. Бұл сондай-ақ Киелі Рух өлшеусіз төгілетін уақыт кезеңі. Бұл — енді ұмыт қалмаған Тир жезөкшесімен бірге билік жүргізуге он патша келісетін «сағат». Бұл — Аян кітабының он бірінші тарауындағы ұлы «жер сілкінісінің» «сағаты», сол кезде жүз қырық төрт мың ту ретінде көтеріліп қойылады.
Онымен азғындық жасап, салтанатпен өмір сүрген жер патшалары оның жанып жатқан түтінін көргенде, оны жоқтап, ол үшін зарлайтын болады; оның азабынан қорқып, алыста тұрып: «Қап, қап, ұлы қала Бабыл, құдіретті қала! Өйткені сенің үкімің бір-ақ сағатта келді»,— дейді. Аян 18:9, 10.
Жохан рухани шындықты, ал тура мағынадағыны емес, айқындау үшін Мегиддоны Мегиддо тауы («har») деп атағаны сияқты, Бабылдың жезөкшесі мен Тирдің үкімі де «сағатта», сондай-ақ «бір күнде» жүзеге асады деп көрсетілген.
Сондықтан оның бастан кешер пәлелері бір күнде келеді: өлім, қайғы және ашаршылық; әрі ол отқа өртеніп, мүлде жойылады; өйткені оны соттайтын Жаратушы Ие Құдай құдіретті. Аян 18:8.
1844 жылғы 22 қазаннан кейін пайғамбарлық уақыт енді пайғамбарлық түрде қолданылмауға тиіс, сондықтан папалық биліктің соты «бір сағатта», сондай-ақ «бір күнде» болатын ретінде бейнеленеді. Оның сотының «сағаты» — Америка Құрама Штаттарындағы жексенбілік заңнан сынақ мерзімі жабылғанға дейінгі пайғамбарлық кезең. Соңғы күндердегі Ілиясты қарастырғанда бұл кезеңді айқын белгілеу маңызды, өйткені Ілиястың Кармил тауындағы шайқасы Құдайдың соңғы күндердегі халқының ішкі сыналуынан кейін келеді, ал қауым мен дүние үшін арналған сыналу кезеңі бірдей пайғамбарлық басталулар мен аяқталуларды қамтиды.
Аян кітабының он сегізінші тарауындағы екі дауыс екі қауымға арналған екі бөлек шақыруды білдіреді. Бірінші қауым — Аян кітабының жетінші тарауындағы жүз қырық төрт мың, ал шақырылатын екінші қауым — Аян кітабының жетінші тарауындағы ұлы көпшілік. Жүз қырық төрт мыңға арналған шақыру Киелі Рух белгілі бір өлшеммен төгіліп жатқан кезде айтылады, ал ұлы көпшілікке арналған шақыру Киелі Рух өлшеусіз төгіліп жатқан кезде айтылады.
«Пайғамбар былай дейді: “Мен көктен түсіп келе жатқан, зор билікке ие басқа бір періштені көрдім; және жер оның даңқымен нұрланды. Сонда ол қатты дауыспен құдіретті түрде айқайлап: Ұлы Бабыл құлады, құлады, әрі жындардың мекені болды”,— деді» (Аян 18:1, 2). Бұл — екінші періште жеткізген сол хабардың өзі. Бабыл құлады, “өйткені ол барлық халықтарға өзінің азғындығының қаһар шарабынан ішкізді” (Аян 14:8). Ол шарап деген не? — Оның жалған ілімдері. Ол дүниеге төртінші өсиеттің Сенбісінің орнына жалған сенбіні берді және Шайтанның әуелде Едемде Хауаға айтқан жалғанын — жанның табиғи өлместігін — қайталады. Осыған ұқсас көптеген адасушылықтарды ол алысқа кең таратты, “адамдардың өсиеттерін ілім деп үйретіп” (Матай 15:9).
«Иса Өзінің жария қызметін бастағанда, ғибадатхананы оның қорлаушы арамдалуынан тазартты. Оның қызметінің соңғы істерінің бірі ғибадатхананы екінші рет тазарту болды. Сол сияқты, дүниеге ескерту беруге арналған соңғы істе шіркеулерге екі айқын шақыру жасалады. Екінші періштенің хабары: “Бабыл құлады, құлады, сол ұлы қала, өйткені ол барлық халықтарға өзінің азғындығының қаһар шарабын ішкізді” (Аян 14:8). Ал үшінші періштенің хабарының қатты даусында көктен бір дауыс естіліп: “Одан шығыңдар, халқым, оның күнәларына ортақтасып қалмауларың үшін және оның жазаларын қабылдап алмауларың үшін. Өйткені оның күнәлары көкке дейін жетті, әрі Құдай оның заңсыздықтарын есіне алды” дейді (Аян 18:4, 5).» Selected Messages, 2-кітап, 118.
Құдіретті періште Аян кітабының он сегізінші тарауының орындалуы бойынша, 2001 жылғы 11 қыркүйекте Исламның «шығыс желінің» келуімен Нью-Йорк қаласының алып ғимараттары құлатылған кезде, көктен түсті. Содан кейін ол «қатты дауыспен зор үн қатып: “Ұлы Бабыл құлады, құлады, жындардың мекені болды”,— деп жар салды». Ал содан соң төртінші аятта басқа бір дауыс «көктен естіліп: “Одан шығыңдар, Менің халқым”,— дейді». Бұл екі дауыс — «шіркеулерге арналған екі бөлек үндеу». Соңғы күндердегі Құдайдың осы екі бөлек шіркеуі жүз қырық төрт мың және ұлы жамағат ретінде айқындалады.
Жүз қырық төрт мыңға арналған сынақ кезеңі Ишая «шығыс желінің күні» деп айқындайтын үшінші Қасіреттің исламымен басталады. Сол сынақ кезеңі Америка Құрама Штаттарында жуық арада келетін жексенбілік заңмен және аңның таңбасын күштеп енгізумен аяқталады. Аң — солтүстіктің патшасының жалған баламасы, қазіргі Бабылдың басы. Бабыл — Даниял кітабының жетінші тарауындағы арыстан, ал Яһудадан шыққан, Лаодикеялық Адвентизмді бейнелейтін тіл алмайтын пайғамбар «есек» — исламмен (2001 жылғы 11 қыркүйек) басталып, «арыстанмен» (Қазіргі Бабылмен) аяқталатын кезеңде өледі.
Лаодикиялық адвентизмнің мойынсұнбаған пайғамбарының «қабірі» ретінде бейнеленген уақыт кезеңінде, кейінгі жаңбыр өлшеп үлестіріледі, өйткені жүз қырық төрт мыңдық қауымға айрықша үндеу жасалады. Сол кезең аяқталғанда, Америка Құрама Штаттарындағы жексенбілік заңды бейнелейтін «ұлы жер сілкінісінің» «сағатында», Аянның он сегізінші тарауындағы екінші дауыстың кезеңі келеді; ол солтүстіктің патшасының таңбасы болып табылатын аңның таңбасын енгізумен бірге басталады. Сонымен қатар үшінші Қасіреттің исламы жолдан тайған әлемге үдей түсетін, біртіндеп күшейетін сотты әкелу үшін қолданылады. «Ұлы көпшілік» қауымына арналған сол екінші айрықша үндеу кезінде жүз қырық төрт мыңдықтың «туы» жариялайтын хабар «солтүстіктің патшасының» «таңбасын» және «шығыстың ұлдары» ретінде бейнеленген үшінші Қасіреттің исламының рөлін айқындайды.
Даниял кітабының он бірінші тарауындағы қырық төртінші аятта папалық билікті ашуландыратын хабар және папалықтың ақырғы қантөгісін бастайтын хабар «шығыстан» (Ислам) және «солтүстіктен» (аңның белгісі) келген хабарлар ретінде бейнеленген. Сол кезеңде, алдыңғы кезеңдегідей, «шығыс желінің» Исламы кезеңді бастау үшін Америка Құрама Штаттарына сот үкімін алып келеді, ал кезең солтүстіктің патшасы Мегиддо жазығында және Кармел тауындағы, «теңіздердің арасында және даңқты қасиетті таудың» арасында, өз ақырына жеткен кезде аяқталады.
Қазіргі Бабыл үшін оның өлім төсегін (қабірін) бейнелейтін сот кезеңі шығыс символынан басталып, солтүстік символымен аяқталады; дәл солай, мойынсұнбаған Лаодикиялық пайғамбардың өлім төсегі де шіркеулерге арналған алғашқы айқын үндеумен аяқталған. Бетелдің жалған пайғамбары да, Яһудадағы мойынсұнбаған пайғамбар да жерленген қабір (өлім төсегі) «есек» пен «арыстанның» арасында бейнеленген.
Ілияс Құдайдың ақырғы күндердегі халқын бейнелейді; бұл халық Ахау, Езабел және Езабелдің пайғамбарлары арқылы көрсетілген үш қырлы жаумен бетпе-бет келді. Езабел Тиатирадағы төртінші қауымдағы папалық биліктің символы болып табылады, ал оның Кармилдегі пайғамбарлары Бағалдың пайғамбарлары мен тоғай абыздары арқылы бейнеленді. Бағал ер құдайды білдіреді, ал тоғай абыздары әйел құдай — Аштартты білдірді; осылайша Езабелдің жалған пайғамбарлары еркек пен әйелден тұрды, бұл Аян кітабындағы аңның мүсіні арқылы көрсетілген Шіркеу мен Мемлекеттің қосылуын бейнелейді.
АҚШ әуелі АҚШ-та, содан кейін бүкіл әлемде аңның мүсінін орнатады, әрі үштік одақтың жалған пайғамбары да — АҚШ. Он тайпаның патшасы Ахаб Аян кітабының он жетінші тарауындағы он патшаны, яғни айдаһарды, бейнелейді, ал Езабел — аң. Ілияс қазіргі Бабылдың үштік одағымен Қармақал тауында бетпе-бет келді; сол жерде Бабыл жезөкшесі көмекшісіз ақырына жетеді. Ілиястың үштік қолданылуы Құдайдың соңғы күндердегі халқына қарсы бағытталған сыртқы қақтығысты бейнелейді, әрі Ілияс сол үш күшпен тікелей бетпе-бет келетін пайғамбарды білдіреді.
Ілиястың оқиғасының маңызды бір құрамдас бөлігі — «жаңбыр»; ол текетірес тарихында төгілетін кейінгі жаңбырды бейнелейді. Қармил тауындағы текетіреске дейін Ілияс жаңбыр өзінің сөзі болмаса жаумайтынын анық түрде мәлімдеген. Езавелдің сотталу «сағатына» алып баратын кезең қауымдарға берілген алғашқы айқын «дауыс» арқылы бейнеленетін кезең болып табылады. Сол «дауыс» 2001 жылғы 11 қыркүйекте жетті, әрі сол кезеңде «жаңбыр» тек «өлшенді»; және сол кезеңде Абақұқтың тартысына қатысқан, бір-бірімен бәсекелес екі кейінгі жаңбыр туралы хабар болды. Бірі — Таммуз үшін жылаудың жалған хабары, ол «бейбітшілік пен қауіпсіздік туралы хабарды» бейнеледі; ал екіншісі — Исламның үшінші Қасіреті туралы шынайы хабар еді.
Шынайы «кейінгі жаңбыр» хабары үшінші Қасіреттің Исламының рөліне негізделген еді. Бұл хабар бір қайнар көзден (ол Future for America болатын) шықты, және осы екі хабар үстемдік үшін өзара тайталасты, ақыры тарих шынайы хабардың дұрыстығын растады, сондай-ақ дәл осындай уақытта айтылатын «бейбітшілік пен қауіпсіздік» хабарының орынсыздығын да әшкерелеп берді.
«Даниял мен Жоханның пайғамбарлықтары түсінілуге тиіс. Олар бірін-бірі түсіндіреді. Олар дүниеге әркім түсінуге тиіс ақиқаттарды береді. Бұл пайғамбарлықтар дүниеде куәлік болуы тиіс. Осы ақырғы күндердегі өздерінің орындалуы арқылы олар өздерін өздері түсіндіретін болады». Kress Collection, 105.
Ілиястың үш мәрте қолданылуындағы Ілиястың алғашқы орындалуы, Исаның Шомылдыру рәсімін жасаушы Жақия деп айқындаған екінші Ілияс арқылы расталады. Сол екі куәгер бірігіп, үшінші Ілиясты бекітеді.
Олар кетіп бара жатқанда, Иса халыққа Жохан туралы былай дей бастады: Сендер айдалаға нені көруге шықтыңдар? Желмен тербелген құрақты ма? Бірақ сендер нені көруге шықтыңдар? Жұмсақ киім киген адамды ма? Міне, жұмсақ киім киетіндер патшалардың сарайларында болады. Бірақ сендер нені көруге шықтыңдар? Пайғамбарды ма? Иә, сендерге айтамын, пайғамбардан да артық біреуді. Өйткені бұл — Өзі туралы: «Міне, Мен Сенің алдыңнан Өз хабаршымды жіберемін, ол Сенің алдыңда жолыңды дайындайды», — деп жазылған Сол. Сендерге шындығын айтамын: әйелден туғандардың арасында Шомылдыру рәсімін жасаушы Жоханнан ұлысы көтерілген жоқ; соған қарамастан, көктегі Патшалықтағы ең кішісі одан ұлырақ. Ал Шомылдыру рәсімін жасаушы Жоханның күндерінен бастап осы уақытқа дейін көктегі Патшалық зорлыққа ұшырап келеді, әрі күштеушілер оны күшпен иеленіп алады. Өйткені Жоханға дейін барлық пайғамбарлар мен Заң пайғамбарлық етті. Егер мұны қабылдағың келсе, келуге тиісті Ілияс — осының өзі. Естуге құлағы бар адам естісін. Матай 11:7–15.
Бұл зерттеуді келесі мақалада жалғастырамыз.
«Бүгін Ілияс пен Шомылдыру рәсімін жасаушы Жоханның рухы мен құдіретінде Құдай тағайындаған хабаршылар сынақ мерзімінің аяқталар алдындағы соңғы сәттеріне және Патшалардың Патшасы әрі қожалардың Иесі ретінде Мәсіх Исаның көрінуіне байланысты жуық арада жүзеге асатын салтанатты оқиғаларға үкімге байланған дүниенің назарын аударып жатыр. Жақында әрбір адам тәнінде істеген істері үшін сотталуға тиіс. Құдай сотының уақыты келді, әрі жерде тұрған Оның қауымының мүшелеріне мәңгілік күйреудің нақ жиегінде тұрғандай болғандарға ескерту жариялау жөніндегі салтанатты жауапкершілік жүктеліп отыр. Бүкіл кең дүниеде құлақ асатын әрбір адамға жүргізіліп жатқан ұлы шайқаста таразыға түсіп тұрған қағидалар, бүкіл адамзаттың тағдырлары тәуелді болып тұрған қағидалар айқын етіліп жеткізілуге тиіс.»
«Адам ұрпақтары үшін сынақ мерзімінің осы соңғы сағаттарында, әрбір жанның тағдыры жуық арада мәңгілікке шешілгелі тұрған кезде, көк пен жердің Иесі Өз шіркеуінен бұрын-соңды болмағандай әрекетке оянуын күтеді. Қымбат ақиқатты тану арқылы Мәсіхте азат етілгендерге Иеміз Иса Өзінің таңдаулылары ретінде, жер бетіндегі барлық өзге халықтардан артық ілтипатқа ие болғандар ретінде қарайды; әрі Ол олардан Өзінің мадақ-даңқын жария етуді күтеді, өйткені Ол оларды қараңғылықтан Өзіңнің ғажайып нұрына шақырды. Соншалықты жомарттықпен төгілген игіліктер өзгелерге жеткізілуге тиіс. Құтқарылу туралы ізгі хабар әрбір ұлтқа, руға, тілге және халыққа жетуге тиіс.»
«Ежелгі пайғамбарлардың аяндарында ұлылық Иесі Өзінің екінші рет келуінің алдында болатын қараңғылық пен сенімсіздік күндерінде Өз шіркеуіне айрықша нұр сыйлайтын ретінде бейнеленді. Әділдік Күні ретінде Ол Өз шіркеуінің үстінен “қанаттарында шипамен” көтерілуге тиіс еді» (Малахи 4:2). «Ал әрбір шынайы шәкірттен өмірге, батылдыққа, жәрдемшілдікке және шынайы сауығуға әсер ететін ықпал таралуға тиіс еді.»
«Мәсіхтің келуі осы жер тарихының ең қараңғы кезеңінде болады. Нұх пен Лұттың күндері Адам Ұлының келуінің дәл алдындағы дүниенің күйін бейнелейді. Осы уақытқа нұсқайтын Жазбалар шайтанның бар күш-қуатымен әрі “әділетсіздіктің барлық алдамшылығымен” әрекет ететінін жариялайды. 2 Салониқалықтарға 2:9, 10. Оның әрекеті соңғы күндердегі қараңғылықтың тез қоюлануынан, сансыз көп адасулардан, теріс ілімдерден және алдаулардан айқын көрінеді. Шайтан дүниені ғана тұтқында ұстап отырған жоқ, оның алдаулары Иеміз Иса Мәсіхтің атын ұстанатын шіркеулерге де ашытқыдай тарап барады. Ұлы безіну түн ортасындай қалың қараңғылыққа ұласады. Құдай халқы үшін ол сынақ түні, жылау түні, ақиқат үшін қуғын-сүргін түні болады. Бірақ сол қараңғы түннің ішінен Құдайдың нұры жарқырап шығады». Пайғамбарлар мен патшалар, 716, 717.